SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN SINH THÁI HỌC MÔN SINH HỌC 12 BAN CƠ BẢN. I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang ngày càng nóng bỏng, gây bức xúc trong dư luận xã hội cả nước. Đó là tình trạng ô nhiễm môi trường sinh thái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người gây ra. Vấn đề này ngày càng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế xã hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai. Song một thực trạng mà bất cứ người Việt Nam nào cũng phải thừa nhận rằng: ý thức bảo vệ môi trường của người Việt Nam còn rất thấp, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ, trong đó có đối tượng là học sinh THPT của chúng ta. Sinh học là một môn học giúp học sinh có những hiểu biết khoa học về thế giới sống, kể cả con người trong mối quan hệ với môi trường, có tác dụng tích cực trong việc giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, kiến thức Sinh thái học là cơ sở khoa học để tìm hiểu và giải quyết vấn đề môi trường. Vì vậy việc tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học sinh học, đặc biệt tích hợp giáo dục môi trường vào dạy phần sinh thái học là điều rất cần thiết. Hiện nay, nhiều giáo viên đã áp dụng tích hợp giáo dục môi trường vào giảng dạy. Tuy nhiên, phương pháp tích hợp như thế nào để đạt được hiệu quả cao trong việc giáo dục môi trường cho học sinh thì vẫn còn là vấn đề trăn trở của các thầy cô giáo. Vì vậy, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN SINH THÁI HỌC MÔN SINH HỌC 12 BAN CƠ BẢN”. Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân thành của bạn đọc
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: THPT PHÚ NGỌC
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN SINH THÁI HỌC- MÔN SINH HỌC 12-
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Nguyễn Thị Lương
2 Ngày tháng năm sinh: 08- 6- 1984
3 Nam, nữ: Nữ
4 Địa chỉ: Ấp 1- Phú Ngọc- Định Quán- Đồng Nai
5 Điện thoại: 0929299641 E-mail: luongpn84@gmail.com
6 Chức vụ: Giáo viên
7 Nhiệm vụ được giao: Giảng dạy sinh học lớp 11, 12, chủ nhiệm lớp 11
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Phú Ngọc
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm sinh học
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: 6 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Không có
Trang 3SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMPHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN SINH THÁI HỌC- MÔN SINH HỌC 12- BAN CƠ BẢN.
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang ngày càng nóng bỏng, gây
bức xúc trong dư luận xã hội cả nước Đó là tình trạng ô nhiễm môi trường sinhthái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người gây ra Vấn đề này ngàycàng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự tồn tại,phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai
Song một thực trạng mà bất cứ người Việt Nam nào cũng phải thừa nhậnrằng: ý thức bảo vệ môi trường của người Việt Nam còn rất thấp, đặc biệt là đốivới thế hệ trẻ, trong đó có đối tượng là học sinh THPT của chúng ta
Sinh học là một môn học giúp học sinh có những hiểu biết khoa học về thếgiới sống, kể cả con người trong mối quan hệ với môi trường, có tác dụng tích cựctrong việc giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan nhằm nâng cao chất lượng cuộcsống Đặc biệt, kiến thức Sinh thái học là cơ sở khoa học để tìm hiểu và giải quyếtvấn đề môi trường Vì vậy việc tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học sinhhọc, đặc biệt tích hợp giáo dục môi trường vào dạy phần sinh thái học là điều rấtcần thiết
Hiện nay, nhiều giáo viên đã áp dụng tích hợp giáo dục môi trường vàogiảng dạy Tuy nhiên, phương pháp tích hợp như thế nào để đạt được hiệu quả caotrong việc giáo dục môi trường cho học sinh thì vẫn còn là vấn đề trăn trở của cácthầy cô giáo
Vì vậy, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN SINH THÁI HỌC- MÔN
SINH HỌC 12- BAN CƠ BẢN” Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên
không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân thành của bạn đọc!
Trang 4II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lý luận
Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục môi trường trong thập kỷ pháttriển bền vững, tháng 6/1998, Bộ Chính trị BCH TW đã nhấn mạnh: cần phải đưavấn đề bảo vệ môi trường vào trong hệ thống giáo dục quốc dân Từ đây, hàng loạtvăn bản liên quan đến giáo dục môi trường đã được ban hành như nghị quyết số41/ NQ-TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ chính trị về tăng cường côngtác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước; quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủtướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án: “Đưa các nội dung bảo vệ môitrường vào hệ thống giáo dục quốc dân” và Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phêduyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướngđến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lí vững chắc cho những nỗ lực và quyết tâmbảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vững củađất nước..
2 Cơ sở thực tiễn.
Theo bản tổng kết môi trường toàn cầu do Chương trình Môi trường LiênHợp Quốc (UNEP) thì Hà Nội và Tp HCM nằm trong danh sách 6 thành phố ônhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới Về nồng độ bụi, hai thành phố lớnnhất Việt Nam này chỉ đứng sau Bắc Kinh, Thượng Hải, New Delhi và Dhaka.Mối đe doạ tiềm tàng này chắc chắn sẽ cản trở quá trình phát triển hơn nữa của cácthành phố này Cũng theo một nghiên cứu về các chỉ số môi trường ổn định doTrường Đại học Yale (Mỹ) thực hiện, Việt Nam đứng thứ hạng thấp nhất trong số
8 nước Đông Nam Á
Người Việt Nam có thói quen có thể nói là đã ăn vào máu về việc xả rácbừa bãi Còn đối với học sinh của chúng ta, thì một thực trạng đáng buồn là ý thứcbảo vệ môi trường của các em còn rất kém Ở trường các em có thể xả rác bất kìnơi nào: từ lớp học, cầu thang, hành lang, sân trường,…Đứng bên cạnh thùng rácnhưng các em vẫn không thể bỏ nỗi bịch rác vào thùng và xả rác bên cạnh thùngrác
Vì vậy, việc giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh thông qua môn học
là điều rất cần thiết Bằng các phương pháp dạy học phù hợp để tích hợp giáo dụcmôi trường sẽ góp phần rất quan trọng nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho họcsinh, giúp xây dựng trường học “xanh- sạch- đẹp”
Trang 5Xả rác ngay bên cạnh thùng rác ( http://vitalk.vn)
Xả rác bữa bãi ngay khu vực có biển cấm đổ rác ( http://nld.com.vn).
Trang 6III TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1 Các khái niệm liên quan
Phương pháp dạy học:
Theo tài liệu: “ Giáo dục kĩ năng sống trong môn sinh học ở trường trung học
phổ thông”: Phương pháp dạy học được hiểu là cách thức, là con đường hoạt động chung giữa giáo viên và học sinh, trong những điều kiện dạy học xác định, nhằm đạt tới mục đích dạy học.
Khái niệm tích hợp:
Theo Dương Tiến Sỹ (2002) “ Tích hợp là sự kết hợp một cách hữu cơ, có
hệ thống các kiến thức, khái niệm các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối quan hệ về lý luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó”
Như thế, trong dạy học, tích hợp có thể được coi là sự liên kết các đốitượng giảng dạy, học tập trong cùng một kế hoạch hoạt động, để đảm bảo sự thốngnhất, hài hòa, trọn vẹn của một hệ thống dạy học, nhằm đạt mục tiêu dạy học tốtnhất
Khái niệm dạy học tích hợp
Khái niệm dạy học tích hợp Theo Xaviers Roegirs: “Khoa sư phạm tích hợp
là một quan niệm về quá trình học tập trong đó toàn thể các quá trình học tập góp phần hình thành ở học sinh những năng lực rõ ràng, có dự tính trước những yêu cầu cần thiết cho học sinh, nhằm phục vụ cho quá trình học tập tương lai, hoặc hòa nhập học sinh vào cuộc sống lao động Khoa sư phạm tích hợp làm cho quá trình học tập có ý nghĩa”.
Theo Nguyễn Văn Khải: “Dạy học tích hợp tạo ra các tình huống liên kết tri thức các môn học đó là cơ hội phát triển các năng lực của học sinh Khi xây dựng các tình huống vận dụng kiến thức, học sinh sẽ phát huy được năng lực tự lực, phát triển tư duy sáng tạo” Các định nghĩa trên nêu rõ mục đích của dạy học
tích hợp là hình thành và phát triển năng lực của người học
Khái niệm môi trường sống
Theo nội dung chuẩn sách giáo khoa sinh học 12: “Môi trường sống bao gồm tất cả các nhân tố xung quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới sinh vật; làm ảnh hưởng đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và những hoạt động sống khác của sinh vật”.
Khái niệm giáo dục môi trường
Theo quan điểm của Uỷ ban Giáo dục của IUCN tại hội nghị quốc tế về Giáo dục môi trường ở trường học tổ chức tại Pari năm 1970, khái niệm Giáo dục môi trường được định nghĩa như sau: “Giáo dục môi trường là quá trình hình thành những nhận thức, hiểu biết về mối quan hệ qua lại giữa con người với tự nhiên và
xã hội bao quanh con người Hơn nữa, Giáo dục môi trường cũng đòi hỏi hình
Trang 7thành ở người học khả năng quyết định và những hành động liên quan tới chất lượng môi trường”.
Trong hội nghị quốc tế về giáo dục môi trường của Liên hợp quốc tổchức tại Tbilisi năm 1977, khái niệm Giáo dục môi trường đã được thông qua, theo
đó: “Giáo dục môi trường là bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục Nó nên được tập trung vào những vấn đề thực tiễn và mang tính chất liên thông Nó nên nhằm vào xây dựng giá trị, đóng góp vào sự nghiệp phồn vinh của cộng đồng và liên quan đến sự sống còn của nhân loại Ảnh hưởng của nó trong thời gian khởi đầu của người học và liên quan đến môi trường của họ trong hoạt động Nó nên được hướng dẫn ở các môn học hiện tại và tương lai có liên quan”.Cho đến nay, đây là
định nghĩa tương đối hoàn chỉnh và được chấp nhận một cách phổ biến nhất
2 Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học
phần sinh thái học- sinh học 12- Ban cơ bản
- Thời gian: Từ 1/9/2013 đến 10/5/2014.
3 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này tôi có sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp đọc tài liệu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trò chuyện- trao đổi
- Phương pháp phân tích sản phẩm
- Phương pháp đối chiếu so sánh
- Phương pháp khảo sát- thăm dò
4 Nội dung nghiên cứu
Phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào dạy học một số bài phần Sinh thái học - Sinh học 12- Ban cơ bản.
Bài 40 Quần xã sinh vật và một số đặc trưng cơ bản của quần xã
Bài 41 Diễn thế sinh thái
Bài 44 Chu trình sinh địa hóa và sinh quyển
Bài 46 Thực hành: Quản lí và sử dụng tài nguyên thiên nhiên
Trang 84.2 Các phương pháp và hình thức tích hợp.
* Phương pháp thảo luận nhóm:
- Khái niệm: Phương pháp thảo luận nhóm được sử dụng nhằm giúp
cho mọi học sinh tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập, tạo cơhội cho các em có thể chia sẽ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyếtcác vấn đề có liên quan đến bài học, tạo cơ hội cho các em được giao lưu,học hỏi lẫn nhau, cùng hợp tác giải quyết những nhiệm vụ chung
- Cách thực hiện:
Phương pháp thảo luận nhóm có thể tiến hành theo các bước sau:
+ Giáo viên giới thiệu chủ đề thảo luận
+ Chia nhóm, giao nhiệm vụ hoạt động cho mỗi nhóm, quy định thờigian và phân công vị trí làm việc cho các nhóm
+ Các nhóm thảo luận giải quyết nhiệm vụ được giao
+ Đại diện từng nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm Các nhómkhác quan sát, lắng nghe, chất vấn, bình luận và bổ sung ý kiến
- Nhóm 1: Nguyên nhân nào làm cho nồng độ khí CO2 trong khí quyểntăng cao? Nêu hậu quả và cách hạn chế
- Nhóm 2: Em hãy đề ra các biện pháp sinh học làm tăng lượng đạmtrong đất để cải tạo đất và nâng cao năng suất cây trồng Liên hệ thực tế ởđịa phương em
- Nhóm 3: Nguyên nhân nào ảnh hưởng đến nguồn nước trong tựnhiên? Cách khắc phục những hậu quả đó bằng cách nào?
- Nhóm 4: Hậu quả của sự ô nhiễm nguồn nước là gì? Dẫn chứng về sự
ô nhiễm nguồn nước ở địa phương em
- Nhóm 5: Hãy chỉ ra các hoạt động của con người làm thay đổi các chutrình trao đổi chất đó, gây nhiều hậu quả xấu về môi trường
- Nhóm 6: Hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ các khu sinh học: Khusinh học biển, rừng ở nước ta gắn liền với địa phương em(nếu có)
Trang 9Bài 41 Diễn thế sinh thái.
Phương pháp thảo luận nhóm+ tham quan thực tế.
Bài này, GV có thể tổ chức cho HS đi tham quan, chụp hình, siêu tầm hình
ảnh về các diễn thế sinh thái, hình ảnh về các hoạt động tác động vào thiên nhiêntích cực và tiêu cực của con người theo các nhóm nhỏ 4- 6 HS Sau đó dán hìnhvào giấy khổ lớn hoặc cuốn sổ và trả lời các câu hỏi giáo dục môi trường liên quanđến bài học vào phía dưới bộ siêu tập để GV chấm điểm
Bài này tích hợp giáo dục môi trường vào phần: III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái.
- Kể tên các hoạt động tác động vào thiên nhiên tích cực và tiêu cực của conngười kèm hình ảnh minh họa
- Hoạt động khai thác tài nguyên thiếu ý thức của con người có thể coi là
hành động “ tự đào huyệt chôn mình” của diễn thế sinh thái được không? Tại sao?
Và phần IV Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế sinh thái.
- Những hiểu biết về diễn thế sinh thái được ứng dụng trong thực tế như thếnào?
- Chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên thiênnhiên?
- Liên hệ: Bản thân em đã làm được những gì để góp phần bảo vệ môi trường,bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên?
GV cho đại diện một vài nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.Sau đó, GV đánh giá và chốt kiến thức
GV yêu cầu HS nhặt rác ngay tại chỗ ngồi của mình hoặc tổ chức cho HS laođộng vệ sinh trường lớp, trồng và chăm sóc cây xanh…để thể hiện hành động tíchcực của mình góp phần bảo vệ môi trường Đó là “ hành động nhỏ, ý nghĩa lớn”của mỗi người
* Phương pháp đóng vai:
- Khái niệm: Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực
hành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định.Đây là phương pháp nhằm giúp học sinh suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề,bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em vừa thực hiện hoặcquan sát được
- Cách thực hiện: Có thể tiến hành đóng vai theo các bước sau:
+ Giáo viên nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóngvai cho từng nhóm Trong đó có quy định rõ thời gian chuẩn bị, thời gianđóng vai của mỗi nhóm
+ Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai
+ Các nhóm lên đóng vai
Trang 10+ Lớp thảo luận, nhận xét về cách ứng xử và cảm xúc của các vai diễn;
- Nhóm 1, 6 là chuyên gia nghiên cứu dân số Câu hỏi:
Quan sát hình 38.4 nhận xét gì về sự tăng trưởng dân số thế giới, liên hệ với
sự tăng trưởng dân số ở Việt Nam?
- Nhóm 3, 5 là chuyên gia nghiên cứu ảnh hưởng của dân số tới môi trường.Câu hỏi:
Sự bùng nổ dân số gây ảnh hưởng như thế nào đến môi trường?
- Nhóm 2, 4 là chuyên gia kế hoạch hóa gia đình Câu hỏi:
Hãy đưa ra biện pháp khắc phục hậu quả của sự phát triển dân số không hợplí
* Phương pháp trò chơi:
- Khái niệm: Phương pháp trò chơi là phương pháp tổ chức cho
học sinh tìm hiểu một vấn đề hoặc thể nghiệm những hành động, những thái
độ, những việc làm thông qua một trò chơi nào đó
- Cách thực hiện:
+ Giáo viên phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi cho học sinh.+ Chơi thử (nếu cần thiết)
+ Học sinh tiến hành chơi
+ Đánh giá sau trò chơi
+ Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi
- Ví dụ minh họa: Khi dạy phần V Bài 38 Các đặc trưng cơ
bản của quần thể sinh vật.
GV chia lớp thành 6 nhóm nhỏ để chơi trò chơi:
Trò chơi giải ô chữ
Ô chữ cần giải có 19 chữ cái Có 3 gợi ý: Nếu nhóm nào trả lời đúng sau gợi
ý thứ nhất sẽ được 10 điểm, trả lời đúng sau gợi ý thứ 2 được 9 điểm và trả lờiđúng sau gợi ý thứ 3 được 8 điểm
Trang 11+ Gợi ý thứ nhất: Đây là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách trong công tác bảo
vệ tài nguyên thiên nhiên
+ Gợi ý thứ 2: Nhiệm vụ này có liên quan đến sinh vật
+ Gợi ý thứ 3: Ở Việt Nam đã có rất nhiều quần thể động vật bị săn bắn quámức như: Tê Giác một sừng, Bò xám Đông Dương…có thể dẫn đến nguy cơ bịtuyệt chủng
Đáp án ô chữ là: BẢO VỆ ĐỘNG VẬT QUÝ HIẾM
Trò chơi thi kể tên các loài động vật quý hiếm:
Mỗi nhóm sẽ kể tên 1 loài động vật quý hiếm ở Việt Nam đang có nguy cơ bị
tuyệt chủng cần được bảo vệ theo từng thứ tự từ nhóm 1 đến nhóm 6 Nếu trongvòng 10 giây mà nhóm nào không trả lời được sẽ bị loại Nhóm nhất được cộng 2điểm, nhóm thứ nhì cộng 1 điểm
Qua đó giúp nhắc nhở HS những loài động vật nào đang cần bảo vệ
- Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ những loài động vật đó?( Kĩ thuậttrình bày 1 phút)
* Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình:
- Khái niệm: Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình là
phương pháp sử dụng một câu chuyện có thật hoặc chuyện được viết dựatrên những trường hợp thường xảy ra trong cuộc sống thực tiễn, để minhchứng cho một vấn đề hay một số vấn đề
- Cách thực hiện:
Các bước nghiên cứu trường hợp điển hình có thể là:
+ Học sinh đọc (hoặc xem, nghe) về trường hợp điển hình
Trang 12
Hình ảnh rừng đầu nguồn bị chặt phá ( http://www.moitruong.com.vn/).
- Em có ý kiến gì về hành động trên?
- Hậu quả của việc chặt phá rừng đầu nguồn là gì?
- Qua hình ảnh trên và hậu quả của nó, nếu em là nhà tuyên truyền thì em sẽkêu gọi mọi người như thế nào?
Hình ảnh đàn sư tử đang vồ ngựa vằn( http://www.thegioidongvat.net ).
- Nếu số lượng ngựa vằn trong quần thể còn quá ít, khi gặp đàn sư tử thì điều
gì sẽ xãy ra?
Trang 13- Liên hệ: Việc con người săn bắt bừa bãi các loài động vật, đặc biệt là độngvật quý hiếm sẽ dẫn tới hậu quả gì?
- Em có lời khuyên gì với mọi người trong việc bảo tồn đa dạng sinh học?
* Phương pháp dạy học theo dự án:
- Khái niệm: Phương pháp dạy học theo dự án là phương pháp dạy học
lấy học sinh làm trung tâm, hướng dẫn học sinh việc lĩnh hội kiến thức và kĩnăng thông qua việc đóng một hay nhiều vai để giải quyết vấn đề( gọi là dựán) mô phỏng những hoạt động có thật của xã hội chúng ta
- Cách thực hiện: Các bước dạy học theo dự án gồm:
+ Phát hiện vấn đề thực tiễn có liên quan đến nội dung, chương trìnhgiảng dạy
+ Nêu được khái niệm về các dạng tài nguyên thiên nhiên đang được sử
dụng chủ yếu hiện nay, lấy được ví dụ minh họa
+ Phân tích được tác động của việc sử dụng tài nguyên không khoa họclàm cho môi trường bị suy thoái, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống conngười
+ Chỉ ra được những biện pháp chính để sử dụng tài nguyên một cáchbền vững
+ Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải có các biện pháp sử dụngbền vững tài nguyên và ý thức bảo vệ môi trường
- Bài tập dành cho học sinh:
“ Em và nhóm của em là thành viên của Hội nghiên cứu quản lí và sửdụng tài nguyên thiên nhiên quốc gia có nhiệm vụ nghiên cứu, đánh giá vềviệc sử dụng tài nguyên thiên nhiên hiện nay ở nước ta Quốc hội luôn quantâm đến vấn đề rủi ro, vấn đề chi tiêu ngân sách và tình trạng cạn kiệt tàinguyên, ô nhiễm môi trường Các đại biểu Quốc hội muốn nhận ý kiến đánh
Trang 14giá về những lợi ích mà các chương trình này đem lại so với những chi phí
và thiệt hại nói trên”
Để hoàn thành bài tập này, các em phải làm việc theo nhóm từ 6-8 HShoàn thành dự án trong 1 tuần với các nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu tầm quan trọng của việc quản lí tài nguyên thiên nhiênbền vững và sự suy thoái môi trường
- Nghiên cứu các chương trình quản lí tài nguyên thiên nhiên bền vữngbao gồm:
+ Chương trình quản lí tài nguyên đất
+ Chương trình quản lí tài nguyên rừng
+ Chương trình quản lí tài nguyên nước
+ Chương trình quản lí tài nguyên biển và ven biển
+ Chương trình quản lí tài nguyên sinh học: Duy trì đa dạng sinhhọc
+ Chương trình giáo dục môi trường
- Mỗi nhóm sẽ phân vai để đóng vai theo nội dung của dự án
- Tạo ra bài thuyết trình trên Powerpoint để minh họa những nghiêncứu của mình
- Hãy chia sẽ những khám phá của em với các bạn trên một trang webđặc biệt
Trên đây là một số phương pháp dạy học tích cực được dùng để tíchhợp giáo dục môi trường trong dạy học một số bài phần sinh thái học
Ngoài ra, còn rất nhiều phương pháp dạy học khác có thể dùng để tíchhợp giáo dục môi trường trong dạy học Do thời gian có hạn nên tôi chỉ xingiới thiệu một số phương pháp như trên
4.3 Bài dạy cụ thể có tích hợp giáo dục môi trường.
Chương II : QUẦN XÃ SINH VẬT
Tiết 43 Bài 40 : QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ
BẢN CỦA QUẦN XÃ SINH VẬT
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nêu được khái niệm quần xã Lấy ví dụ minh họa
- Nêu được các đặc trưng cơ bản của quần xã : Tính đa dạng về loài, sự phân
bố của các loài trong không gian quần xã, lấy ví dụ minh họa cho các đặc trưng đó
- Trình bày được các mối quan hệ giữa các loài trong quần xã (cộng sinh, hợptác, hội sinh, cạnh tranh, kí sinh, ức chế - cảm nhiễm, sinh vật này ăn sinh vậtkhác) và lấy được ví dụ cho các mối quan hệ đó
