MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước. Từ đó mà các quốc gia trên thế giới luôn nỗ lực tìm kiếm các giải pháp, các chính sách phù hợp và hiệu quả nhằm xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, đáp ứng được nhu cầu của thời đại và bắt kịp sự tiến bộ của các quốc gia trên thế giới. Sống tốt, sống có ích là phương châm vươn tới của mỗi con người trong xã hội hiện đại. Để sống tốt, sống có ích mỗi người cần có kỹ năng sống. Kỹ năng sống được hình thành qua quá trình trải nghiệm hoặc qua giáo dục, học tập, rèn luyện. Giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) cho thế hệ sau là một nhiệm vụ hữu ích, đã được ông cha ta rất chú trọng bởi nó tạo nên giá trị sống, lối sống cho mỗi người khi vào đời. GDKNS là vấn đề không mới nhưng trong thời kỳ hội nhập, cần có nhận thức đầy đủ, chính xác về GDKNS cũng như tầm quan trọng, ý nghĩa của nó trong nhà trường, trong xã hội để có những giải pháp thích hợp nhằm giáo dục cho học sinh trở thành những công dân sống có ích cho gia đình và xã hội. Giáo dục xây dựng và phát triển các năng lực, phẩm chất của người lao động mới, năng động, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa, là nhiệm vụ quan trọng của các nhà trường. Trọng trách giáo dục đào tạo thế hệ trẻ có đủ năng lực, phẩm chất, trí tuệ, niềm tin và quyết tâm cao trong học tập và lao động sáng tạo được trao cho các nhà trường, nhất là các nhà trường phổ thông. GDKNS trước hết phải bắt đầu từ trong mỗi gia đình, từ vai trò, trách nhiệm của cha mẹ. Hoạt động GDKNS hiện nay đang trong tình trạng vừa làm, vừa học, vừa thăm dò, vừa đột phá bởi lẽ chương trình dạy chưa bài bản, năng lực của giáo viên còn hạn chế vì họ chưa được đào tạo căn bản nội dung cũng như phương pháp những kỹ năng sống mà chỉ dạy học sinh với kinh nghiệm bản thân và tâm huyết của mình. Việc GDKNS trong nhà trường sẽ giúp thúc đẩy các hành vi mang tính xã hội tích cực cho học sinh, đồng thời tạo những tác động tốt đến quan hệ giữa thầy và trò, quan hệ giữa trò và trò, trang bị tri thức giúp học sinh có những KNS cần thiết, có khả năng phán đoán và quyết định tích cực, biết nói không với cái xấu, nói không với các tệ nạn xã hội, trang bị kỹ năng tự chủ, biết thích nghi với cuộc sống hiện đại, tự tin trong học tập, rèn luyện và trong cuộc sống.
Trang 1TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
Trang 2Năm học: 2014-2015.
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: HOÀNG VĂN BẮC
2 Ngày tháng năm sinh: 09/3/1964
3 Nam, nữ: Nam
4 Địa chỉ: Số nhà 04 đường Cách Mạng Tháng Tám - Khu phố 4 - Thị trấn TrảngBom - Huyện Trảng Bom - Tỉnh Đồng Nai
5 Điện thoại 0613.864205 ( CQ) / 0613.922455 (NR); ĐTDĐ 0909218620
6 E-mail: hoangbac03@gmail.com
7 Chức vụ: Hiệu trưởng
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Ngô Sĩ Liên
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị ( hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ) cao nhất: Thạc sĩ
- Năm nhận bằng: 2013
- Chuyên ngành đào tạo: Quản lý Giáo dục
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Dạy toán THPT
- Số năm có kinh nghiệm: 24
- Quản lý trường THPT Số năm quản lý: 7 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Một số biện pháp tổ chứcthực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ởtrường THPT Ngô Sĩ Liên (2009 - 2010) Một số biện pháp tổ chức thực hiện cuộcvận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ở trường THPTNgô Sĩ Liên giai đoạn II (2010 – 2011) Một số biện pháp giảm thiểu tỷ lệ học sinh bỏhọc ở trường THPT Ngô Sĩ Liên (2011 – 2012) Một số biện pháp quản lý giảm thiểu
Trang 3tỷ lệ học sinh yếu kém ở trường THPT Ngô Sĩ Liên (2012-2013) Một số giải pháp tổchức ôn thi tốt nghiệp ở trường THPT Ngô Sĩ Liên ( 2013 -2014 ).
Tên sáng kiến kinh nghiệm
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước Từ đó
mà các quốc gia trên thế giới luôn nỗ lực tìm kiếm các giải pháp, các chính sách phùhợp và hiệu quả nhằm xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, đáp ứng được nhu cầu củathời đại và bắt kịp sự tiến bộ của các quốc gia trên thế giới
Sống tốt, sống có ích là phương châm vươn tới của mỗi con người trong xã hội
hiện đại Để sống tốt, sống có ích mỗi người cần có kỹ năng sống Kỹ năng sốngđược hình thành qua quá trình trải nghiệm hoặc qua giáo dục, học tập, rèn luyện.Giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) cho thế hệ sau là một nhiệm vụ hữu ích, đã đượcông cha ta rất chú trọng bởi nó tạo nên giá trị sống, lối sống cho mỗi người khi vàođời GDKNS là vấn đề không mới nhưng trong thời kỳ hội nhập, cần có nhận thứcđầy đủ, chính xác về GDKNS cũng như tầm quan trọng, ý nghĩa của nó trong nhàtrường, trong xã hội để có những giải pháp thích hợp nhằm giáo dục cho học sinh trởthành những công dân sống có ích cho gia đình và xã hội
Giáo dục xây dựng và phát triển các năng lực, phẩm chất của người lao độngmới, năng động, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa, là nhiệm
vụ quan trọng của các nhà trường Trọng trách giáo dục đào tạo thế hệ trẻ có đủ nănglực, phẩm chất, trí tuệ, niềm tin và quyết tâm cao trong học tập và lao động sáng tạođược trao cho các nhà trường, nhất là các nhà trường phổ thông
GDKNS trước hết phải bắt đầu từ trong mỗi gia đình, từ vai trò, trách nhiệm củacha mẹ Hoạt động GDKNS hiện nay đang trong tình trạng vừa làm, vừa học, vừathăm dò, vừa đột phá bởi lẽ chương trình dạy chưa bài bản, năng lực của giáo viêncòn hạn chế vì họ chưa được đào tạo căn bản nội dung cũng như phương pháp những
kỹ năng sống mà chỉ dạy học sinh với kinh nghiệm bản thân và tâm huyết của mình Việc GDKNS trong nhà trường sẽ giúp thúc đẩy các hành vi mang tính xã hộitích cực cho học sinh, đồng thời tạo những tác động tốt đến quan hệ giữa thầy và trò,quan hệ giữa trò và trò, trang bị tri thức giúp học sinh có những KNS cần thiết, có khảnăng phán đoán và quyết định tích cực, biết nói không với cái xấu, nói không với các
Trang 4tệ nạn xã hội, trang bị kỹ năng tự chủ, biết thích nghi với cuộc sống hiện đại, tự tintrong học tập, rèn luyện và trong cuộc sống.
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
1.1 Khái niệm kỹ năng sống
‘‘Kỹ năng sống là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhângiúp cho con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả,phát triển các kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sốnglành mạnh và có hiệu quả’’
1.2 Giáo dục kỹ năng sống: GDKNS là trang bị những kiến thức, kỹ năng
hành động giúp cho người được giáo dục hình thành những kỹ năng sống cần thiết,phù hợp với từng lứa tuổi, điều kiện kinh tế - xã hội, môi trường, GDKNS cho họcsinh THPT rất quan trọng, ảnh hưởng tới quá trình hình thành và phát triển nhân cáchcho học sinh GDKNS cần được tiến hành tích cực, khoa học
1.3 Tổ chức giáo dục kỹ năng sống: Tổ chức giáo dục kỹ năng sống là cách
thức tiến hành các hoạt động giáo dục KNS, bao gồm xây dựng kế hoạch, thực hiện
kế hoạch GDKNS Cách thức này được xác định căn cứ vào mục tiêu, nội dungGDKNS, cách đưa nội dung vào kế hoạch hoạt động của nhà trường Ðể tổ chức thựchiện GDKNS cần tiến hành nhiều hoạt động cụ thể và được đảm bảo bằng những điềukiện nhất định
- Nội dung GDKNS đưa vào nhà trường THPT hiện nay đề cập tới 5 nhóm KNScần giáo dục cho học sinh phổ thông đó là:
+ Nhóm kĩ năng tự nhận thức: Kĩ năng xác định giá trị bản thân, kĩ năng tự tin,
Trang 5hoạt động giáo dục Vì vậy, cơ hội thực hiện GDKNS rất nhiều và rất đa dạng như:Thông qua dạy học các môn học; Thông qua chủ đề tự chọn; Thông qua hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp; Thông qua hoạt động ngoại khóa; Thông qua hoạt độngthăm quan, du lịch
2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
2.1 Khái quát những thuận lợi và khó khăn của trường THPT Ngô Sĩ Liên 2.1.1 Thuận lợi:
Sở Giáo dục & Đào tạo đã quan tâm chỉ đạo tới hoạt động GDKNS Tổ chứccho đội ngũ giáo viên bồi dưỡng về kỹ năng sống tại trường Đại học Đồng Nai vàđược cung cấp kịp thời sách, ấn phẩm phục vụ giảng dạy
Chi bộ nhà trường lãnh chỉ đạo, tổ chức phối hợp giữa các đoàn thể nhịp nhàng,tạo thuận lợi cho công tác GDKNS cùng các hoạt động giáo dục của nhà trường Ban giám hiệu chỉ đạo, giám sát, kiểm tra việc giảng dạy và học tập của giáoviên và học sinh Thường xuyên tổ chức cho cán bộ, giáo viên học tập các Chỉ thị,Nghị quyết của Đảng, của Nhà nước và của ngành giáo dục, đặc biệt là các văn bảnliên quan đến công tác GDKNS cho học sinh phổ thông Từ đó, nhận thức của cán bộgiáo viên về công tác GDKNS không ngừng được nâng cao
Các thành viên ban giám hiệu năng động sáng tạo, luôn huy động mọi nguồnlực để tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ GDKNS; thực hiện tốtquy chế dân chủ trong nhà trường, mọi công việc đều được bàn bạc thống nhất trướckhi tổ chức thực hiện
Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm với công việc Tập thể đoàn kết,thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ
2.1.2 Khó khăn
GDKNS là hoạt động mới được đưa vào nhà trường, nên kinh nghiệm quản lýcũng như giảng dạy còn hạn chế Việc tổ chức kiểm tra đánh giá gặp nhiều khó khăn
vì là hoạt động không cho điểm học sinh, thường đánh giá bằng định tính
Nội dung chương trình môn GDKNS được tích hợp vào các môn học khác cũngnhư các hoạt động giáo dục khác
Cơ sơ vật chất của trường còn hạn hẹp Chưa có giáo viên chuyên trách tư vấn,nên chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sống của bản thân
Việc huy động các lượng cùng tham gia GDKNS còn khó khăn
2.2 Thực trạng hoạt động GDKNS và công tác quản lý GDKNS ở trường THPT Ngô Sĩ Liên, huyện Trảng Bom.
Thực trạng học sinh học sinh lười học, bỏ học, không được gia đình quan tâmchăm sóc và các em thiếu hụt kỹ năng cần thiết trong học tập, trong quan hệ giao tiếp,
Trang 6trong ứng xử trước những đòi hỏi, thử thách của cuộc sống đã, đang và vẫn tồn tại ởcác trường THPT Việc cần phải làm gì và làm như thế nào để GDKNS cho học sinhđạt hiệu quả được đặt ra đối với các nhà giáo dục; GDKNS nhằm xây dựng cho họcsinh các giá trị của cuộc sống như: sự tôn trọng, hoà bình, hợp tác, hạnh phúc, chânthành, nhân đạo, tình thương, trách nhiệm, giản dị, khoan dung, tự do, đoàn kết saocho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh THPT Áp lực của việc học ảnh hưởngđến sức khỏe và tinh thần của học sinh THPT
Để giúp cho học sinh biết sống hòa nhập trong xã hội, biết tự trọng và tôn trọngmọi người, biết cách ứng xử và giao tiếp, góp phần hoàn thiện nhân cách học sinh,trường THPT Ngô Sĩ Liên đã xây dựng một số giải pháp cụ thể GDKNS cho học sinhtrong nhà trường Các giải pháp đặt ra không mới, song đã được trường THPT Ngô SĩLiên áp dụng đạt hiệu quả tích cực những năm qua
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1.Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các lực lượng giáo dục về GDKNS cho học sinh.
Cán bộ quản lý: Thực hiện tốt việc quán triệt mọi Chủ trương, Đường lối của
Đảng, Nhà nước, các quy chế của Bộ Giáo dục - Đào tạo, các văn bản của Sở Giáodục và Đào tạo về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh THPT nói chung, GDKNSnói riêng trong nhà trường Tạo cơ sở về nhận thức và lý luận khoa học cho việchoạch định kế hoạch và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh, có kế hoạch triểnkhai thực hiện những Chủ trương, Chính sách, Đường lối giáo dục thông qua nộidung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục phù hợp, nghiêm túc hiệu quả
Đoàn trường: Nắm bắt mọi Chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính quyền,
nghị quyết của Đoàn cấp trên; phương hướng, nhiệm vụ năm học Từ đó, có địnhhướng hoạt động xuyên suốt trong năm học với nhiều hình thức phong phú, đa dạng,thiết thực nhằm GDKNS cho học sinh
Giáo viên chủ nhiệm: Là người trực tiếp giáo dục cho học sinh về nhiều mặt, có
vai trò quan trọng trong quá trình hoàn thiện nhân cách học sinh GVCN cần có nhậnthức đúng đắn về mục tiêu giáo dục THPT, tầm quan trọng cũng như nội dung,phương pháp, hình thức, phương tiện, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đạo đức chohọc sinh, quản lý các hoạt động giáo dục trong lớp chủ nhiệm một cách hiệu quả
Giáo viên bộ môn: Thực hiện tốt cuộc vận động ‘Mỗi thầy cô giáo là một tấm
gương đạo đức, tự học và sáng tạo’ Chấp hành tốt các quy định của ngành, kế hoạchcủa nhà trường về việc truyền thụ tri thức, đồng thời lồng ghép giáo dục kỹ năng sốngthông qua môn học cho học sinh Nâng cao ý thức trách nhiệm thông qua bài giảngtrên lớp và cách ứng xử, giao tiếp, lối sống mẫu mực của người thầy
Cha mẹ học sinh: Phối hợp với GVCN, các giáo viên bộ môn của lớp để chăm
sóc, quản lý, động viên học sinh tích cực, tự giác học tập, rèn luyện đạo đức, rèn
Trang 7luyện kỹ năng sống tuân thủ quy định của Điều lệ và nội quy nhà trường, phối hợp vớinhà trường để chăm sóc, quản lý, giáo dục học sinh.
Học sinh: Cần coi trọng giáo dục tư tưởng Chính trị, tuyên truyền phổ biến Pháp
luật, nội quy nhà trường, nhiệm vụ của học sinh, Luật Giáo dục; tổ chức ngoại khoá,hướng dẫn phòng tránh các tệ nạn xã hội; phòng chống thảm họa và bảo vệ môitrường; bồi dưỡng những kiến thức về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT,giáo dục về giới tính, bình đẳng giới, kỹ năng sống và ứng xử, … Tất cả phải đượcthực hiện thường xuyên và kiên trì trong các buổi sinh hoạt chào cờ đầu tuần, nhữnggiờ sinh hoạt lớp; trong giảng dạy môn GDCD và các môn học khác, các giờHĐNGLL, các buổi sinh hoạt truyền thống, lễ kỷ niệm, các buổi hoạt động ngoạikhóa, chương trình phát thanh học đường của nhà trường
Căn cứ vào Chỉ thị số 3008/CT-BGDĐT của Bộ GD- ĐT, Quyết định số946/QĐ-UBND của UBND tỉnh và các công văn của Sở GD-ĐT, ngay từ đầu nămhọc, Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cụ thể, định hướng cho Hội đồng sư phạm và chỉđạo việc GDKNS cho học sinh thông qua các môn học trên lớp cũng như hoạt độngGDNGLL xuyên suốt năm học; cụ thể hoá nhiệm vụ cho các tổ chuyên môn, đoàntrường, công đoàn, GVCN theo chức năng nhiệm vụ, thực hiện nhất quán, đồng bộ.Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, đôn đốc mọi người trong nhà trườngcùng thực hiện hiệu quả kế hoạch, nghị quyết đề ra
Đoàn trường cùng Công đoàn tuyên truyền, vận động CB-GV-NV tích cực thựchiện tốt việc: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, phong trào thiđua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn, các hoạt động ngoại khoá, tổ chức thực hiện cácđợt thi đua chào mừng ngày Nhà giáo Việt nam 20/11, ‘‘Mừng Đảng, mừng xuân’’;
‘‘chào mừng thành lập Đoàn 26/3’’, ‘‘Kỷ niệm 40 năm thống nhất đất nước’’, ‘‘ Quốc
tế lao động 01/5’’ với những hình thức hoạt động phong phú, thiết thực, nhằm nângcao ý thức trách nhiệm của cán bộ, giáo viên về GDKNS cho học sinh Phát động viết
về thầy cô và trường THPT Ngô Sĩ Liên, Hội trại truyền thống tuổi trẻ Ngô Sĩ Liên
Tổ chức tham quan, giao lưu, chia sẻ học tập kinh nghiệm, để CBQL, giáo viênnâng cao nhận thức của mình cả về chuyên môn, nghiệp vụ, về nhận thức, ý thứctrách nhiệm trong công tác GDKNS cho học sinh
Chỉ đạo thực hiện đầy đủ về chương trình giáo dục hướng nghiệp, chương trìnhrèn luyện kỹ năng sống … để học sinh có thể định hướng nghề nghiệp của mình vàchọn nghề thích hợp sau khi học xong chương trình THPT
Có kế hoạch phối hợp với Công an Huyện, phòng Tư pháp, huyện Đoàn, chuyêngia tâm lý…tổ chức tốt các buổi nói chuyện chuyên đề, các cuộc thi tìm hiểu về phápluật, ATGT, phòng chống tệ nạn xã hội… cho học sinh
Trang 8Hiệu trưởng quan tâm đầu tư cho công tác chỉ đạo các lực lượng phối hợp thựchiện nhiệm vụ GDKNS một cách có hệ thống Thường xuyên nâng cao nhận thức cho
CB, GV, NV bằng cách tạo điều kiện cho giáo viên tham gia tập huấn tại trường Đạihọc Đồng nai ( 30 giáo viên ), nhân rộng những yếu tố tích cực trong việc GDKNScho học sinh; xây dựng môi trường học tập tốt ở nhà trường và cộng đồng nhằm tạođiều kiện tốt cho học sinh
2 GDKNS cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khóa.
Hoạt động GD NGLL là điều kiện tốt để học sinh phát huy vai trò chủ thể, tínhtích cực, chủ động trong quá trình học tập và rèn luyện Hoạt động GD NGLL vừacủng cố, bổ sung, mở rộng kiến thức đã học, vừa phát triển các kĩ năng cơ bản chohọc sinh phù hợp với yêu cầu, mục tiêu của giáo dục và đòi hỏi của xã hội Qua đó,các em được rèn luyện những kỹ năng sống thiết thực như phòng chống HIV/AIDS,phòng chống ma túy, hiểu biết về sức khỏe sinh sản, các hành vi ứng xử có văn hóa,phòng chống tai nạn thương tích, phòng chống các loại bệnh tật, tai nạn giao thông,một số hoạt động có liên quan đến văn hóa trong trường học
Hoạt động GDNGLL đạt nhiều mục tiêu giáo dục, trong đó quan trọng nhất làgiáo dục tư tưởng đạo đức, phẩm chất, nhân cách cho học sinh Trường THPT cần tổchức các chương trình hoạt động GDNGLL phong phú đa dạng, phù hợp với tâm sinh
lý học sinh, đáp ứng nhu cầu nguyện vọng và tạo nên hứng thú cho học sinh Từ đó,thu hút học sinh tham gia tự giác, tích cực, tạo điều kiện cho các em phát huy nănglực bản thân, phát triển những phẩm chất đạo đức, các thói quen, hành vi đạo đức, ýthức vươn lên nhằm ngày càng hoàn thiện nhân cách cho mình
Nhà trường khuyến khích và tổ chức cho học sinh tham gia nhiều hoạt động docác cấp, các ngành phối hợp tổ chức đạt hiệu quả giáo dục cao như: Hoạt động đền ơnđáp nghĩa; phụng dương mẹ Việt Nam anh hùng, tìm hiểu pháp luật, ATGT, phòngchống cháy nổ, phòng chống ma tuý - HIV/AIDS, an toàn vệ sinh thực phẩm, …Hiệu trưởng căn cứ phương hướng nhiệm vụ năm học, xét năng lực cán bộ, giáoviên và ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo các HĐ GDNGLL
Ban chỉ đạo xây dựng kế hoạch sát thực tiễn, chọn lọc các hoạt động phù hợp.Đặc biệt giáo viên phụ trách GDNGLL phải xây dựng kế hoạch tổng thể và chi tiết,khả thi để tổ chức thực hiện và kết hợp tốt với các chuyên đề GDNGLL, ngoại khóacủa các tổ chuyên môn
Ban chỉ đạo hoạt động GDNGLL triển khai các chủ đề hàng tháng trong kếhoạch thực hiện chương trình và các kế hoạch ngoại khoá khác đến từng thành viêntrong Ban hoạt động GDNGLL, GVCN các lớp tổ chức và phối hợp thực hiện tốt nộidung kế hoạch đã đề ra
Trang 9Nhà trường tổ chức các đợt tập huấn về giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống, giáodục ATGT, pháp luật, thực hiện tto6t1hoc5 tậ và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh Nhằm bồi dưỡng kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ CBQL, giáoviên trong việc tổ chức hoạt động GDNGLL.
Hiệu trưởng chỉ đạo cho các tổ chuyên môn phối hợp chặt chẽ cùng các lựclượng giáo dục trong nhà trường thực hiện kế hoạch và giúp đỡ các lớp Đối vớinhững hoạt động lớn, trước khi thực hiện các hoạt động thì Ban chỉ đạo GDNGLL củatrường phối hợp với Công đoàn trường, Đoàn trường và các tổ chuyên môn xây dựng,phổ biến và thực hiện các kế hoạch; tham mưu với nhà trường ra Quyết định thành lậpban tổ chức, tổ giám khảo và phân công nhiệm vụ cụ thể Các lớp căn cứ theo kếhoạch, có sự chuẩn bị tốt các công viêc để tham gia tốt các hoạt động
Trong quá trình tổ chức những hoạt động GDNGLL, giáo viên tích hợp nội dungcác môn học Nhằm bồi dưỡng, ôn tập lại và phát triển thêm những kiến thức, kĩ năng
từ các môn học Từ đó các em có thể vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tế cuộcsống của mình Ngoài ra, giáo viên còn lồng ghép giáo dục kĩ năng giao tiếp, thuyếttrình, xử lý xung đột, làm việc nhóm…
Thông qua hoạt động GDNGLL, học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động,sáng tạo và tự tin hơn Hơn nữa, kiến thức đã học ở trên lớp cũng được củng cố, khắcsâu Qua các hoạt động, học sinh được vui chơi, giải trí sau những giờ học căng thẳng,
vì vậy các em yêu mến mái trường, thầy cô, bạn bè Việc tổ chức các hoạt động laođộng làm vệ sinh trong khuôn viên trường, trồng hoa, chăm sóc cây cảnh … đã đónggóp lớn vào việc thực hiện xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ đề các ngày lễ, kỷ niệm trongnăm học:
Chủ đề 1: Thanh niên học tập, rèn luyện chào mừng ngày Quốc khánh 2/9; ngàyhội khai trường 5/9
Các hình thức: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày Quốc khánh 02/9; tuyêntruyền những bài viết về khai giảng năm học mới, về nhà trường
Chủ đề 2: Thanh niên với tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình; ngày Bác Hồgửi thư lần cuối cho ngành giáo dục, ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam
Các hình thức: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày Bác Hồ gửi thư cho ngành
giáo dục (15/10) nhằm giáo dục động cơ, thái độ học tập, phấn đấu trở thành HS giỏi,ngày thành lập Hội LHTN Việt Nam nhằm giáo dục truyền thống thanh niên (15/10);
kỷ niệm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam (20/10); tổ chức sinh hoạt giới tínhtrong giờ sinh hoạt lớp
Chủ đề 3: Thanh niên với truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo; Kỷ niệmngày Nhà giáo Việt Nam, nhằm giáo dục lòng biết ơn và kính yêu thầy cô giáo, giáodục truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, “ Uống nước nhớ nguồn”…
Trang 10Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 20/11 ‘‘Viết về thầy
cô và nhà trường THPT Ngô Sĩ Liên’’, ‘‘Hoa điểm 9, 10 dâng tặng thầy cô’’
Lễ kỷ niệm 20/11; làm báo tường, trang trí lớp học, cắm hoa, hội diễn văn nghệvới các chủ đề về Thầy Cô, bạn bè, mái trường
Chủ đề 4: Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; kỷ niệm ngàythành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhằm giáo dục lòng yêu nước, học tập vàlàm theo gương anh bộ đội Cụ Hồ
Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 22/12; ngày quốcphòng toàn dân, tổ chức thi đua: “Noi gương anh bộ đội Cụ Hồ”, giữ gìn kỷ luật, tácphong anh bộ đội, thực hiện giờ học tốt, điểm tốt; làm tập san, tranh ảnh về anh bộ đội
Cụ Hồ; tổ chức Lễ kỷ niệm 22/12, văn nghệ ca ngợi truyền thống Quân đội Nhân dânViệt Nam; tặng quà cho cựu chiến binh của nhà trường, các thầy giáo là cựu chiếnbinh nói chuyện truyền thống Quân đội Nhân dân Việt Nam; tổ chức diễn đàn “Vaitrò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Chủ đề 5: Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc; kỷ niệm ngàyHọc sinh, Sinh viên Việt Nam, nhằm giáo dục truyền thống học sinh, sinh viên
Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 9/1; nêu gươngnhững học sinh xuất sắc đạt giải cấp tỉnh, cấp quốc gia, quốc tế về văn hóa, TDTT; tổchức tuyên truyền về truyền thống ngày học sinh - sinh viên; khen thưởng, trao họcbổng cho những học sinh có thành tích xuất sắc, học sinh nghèo vượt khó
Chủ đề 6: Thanh niên với lý tưởng cách mạng; thi đua ‘‘Mừng Đảng, mừngxuân’’ kỷ niệm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, nhằm giáo dục lòng kínhyêu Bác Hồ và nhớ công ơn Đảng
Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam (3/2), mừng xuân Ất Mùi Tổ chức thi tìm hiểu về Đảng Cộngsản Việt Nam, về Bác Hồ Tổ chức Hội thi văn nghệ, thể thao tại trường và tuyểnchọn dự thi tại huyện do Trung tâm văn hóa huyện tổ chức
Chủ đề 7: Thanh niên lập nghiệp; Kỷ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ, nhằm giáo dụctruyền thống của phụ nữ Việt Nam và kỷ niệm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh (26/3) nhằm giáo dục truyền thống của Đoàn
Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 8/3, 26/3; tổ chứcHội trại truyền thống Tuổi trẻ Ngô Sĩ Liên, phát động đợt thi đua “Tháng Thanh niên”chào mừng ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; tổ chức các cuộcthi; Hội thi nấu ăn, cắm hoa chào mừng 8/3; tổ chức hoạt động tư vấn hướng nghiệp.Chủ đề 8: Thanh niên với Hoà bình, hữu nghị và hợp tác; kỷ niệm ngày giảiphóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, nhằm giáo dục lòng yêu nước, chủnghĩa anh hùng Cách mạng, lòng tự hào dân tộc, chào mừng ngày Quốc tế lao động
Trang 11Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 30/4; tổ chức tuyêntruyền ca khúc Cách mạng thời chống Mỹ; tổ chức tham quan về nguồn thăm chiếnkhu D Thăm quan các cơ sở sản xuất trên địa bàn huyện.
Chủ đề 9: Thanh niên với Bác Hồ; kỷ niệm 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ ChíMinh, nhằm giáo dục học sinh lòng kính yêu Bác Hồ
Hình thức hoạt động: Phát thanh tuyên truyền kỷ niệm ngày 19/5; tuyên truyềntrong giờ chào cờ về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tấmgương sáng ngời vì dân, vì nước, vì hoà bình, độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhândân; tổ chức thi kể chuyện về những tấm gương điển hình ‘‘Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh’’
Chủ đề 10: Mùa hè xanh tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng
Các hình thức: Tổ chức chăm sóc mẹ Việt Nam anh hùng, thăm hỏi các gia đìnhchính sách và viếng nghĩa trang liệt sĩ; tham gia chiến dịch mùa hè xanh, tham giacông tác hè tại địa phương
Ngoài ra, Đoàn thanh niên đăng ký phụng dưỡng suốt đời mẹ Việt Nam anhhùng hiện đang cư trú tại thị trấn Trảng Bom Mỗi tuần một chi đoàn đến thăm hỏi vàcùng làm những việc gia đình giúp mẹ, tạo sự gần gũi, gắn bó tình cảm với mẹ
Tổ chức câu lạc bộ bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông cho học sinh.Lồng ghép các bài học kỹ năng sống thông qua các trò chơi liên quan như tinh thầnđồng đội, ý chí khắc phục khó khăn, quản lý cảm xúc, đem lại cho các em những trảinghiệm quý báu về lòng dũng cảm, sự tự tin, kĩ năng giao tiếp, kỹ năng hoạt độngchung và có được những kỹ năng ứng xử tốt trong cuộc sống
3 Đề cao vai trò của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn
3.1 Đối với giáo viên chủ nhiệm
Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ GVCN, giúp họ nắm vững được mục tiêu giáodục, vai trò, trách nhiệm đối với sự phát triển nhân cách học sinh, tạo điều kiện tốt choGVCN làm việc GVCN phải không ngừng học hỏi, trau dồi kinh nghiệm, tự học tập,rèn luyện, tự bồi dưỡng, hoàn thiện nhân cách để là tấm gương sáng cho học sinh.Hiệu trưởng có kế hoạch xây dựng đội ngũ GVCN, xây dựng các tiêu chuẩn, tiêuchí để lựa chọn giáo viên làm công tác chủ nhiệm
Hiệu trưởng trực tiếp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ GVCN với nhữngyêu cầu sư phạm cần thiết
GVCN là người quản lý lớp học; điều khiển lớp học; xây dựng và phát triển lớphọc; tổ chức lớp học; giúp Hiệu trưởng giám sát lớp học, thực hiện việc kiểm tra sự tudưỡng và rèn luyện của học sinh; người có trách nhiệm phản hồi tình hình lớp và từnghọc sinh đến gia đình học sinh GVCN có vai trò của một nhà quản lý trong nhàtrường ở một tập thể thu nhỏ là lớp học
Trang 12GVCN phải có chuyên môn vững vàng Vì có chuyên môn tốt thì học sinh mới
nể phục và chấp nhận sự giáo dục của GVCN Có chuyên môn tốt giúp GVCN tự tin
để chủ động, sáng suốt tìm các giải pháp tác động giáo dục học sinh
GVCN cần bồi dưỡng kỹ năng ứng xử sư phạm khéo léo đối với học sinh vàCMHS; có thái độ quan tâm chu đáo, tôn trọng học sinh và CMHS
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lýcông tác chủ nhiệm cho đội ngũ GVCN
Hiệu trưởng xác định và phổ biến cho đội ngũ GVCN quy chế phối hợp giữa cáclực lượng: GVCN, GVBM, Đoàn trường, CMHS trong quá trình giáo dục đạo đức vàgiáo dục kỹ năng sống cho học sinh
GVCN hoạt động theo sự chỉ đạo của Hiệu trưởng nhà trường về mục tiêu, nộidung và kế hoạch công tác trong quá trình giáo dục và định kỳ báo cáo, phản ánh kịpthời với Hiệu trưởng những thuận lợi khó khăn của lớp
GVCN cùng kết hợp với đoàn thanh niên để xây dựng tập thể học sinh tự quản,theo dõi ý thức tham gia thi đua của lớp và cùng giáo dục KNS cho học sinh
GVCN thường xuyên trao đổi với GVBM về tình hình học tập của lớp, nhữngnhu cầu, nguyện vọng của học sinh, những đặc điểm nổi bật của một số học sinh GVCN chủ động, trực tiếp tổ chức phối hợp giáo dục giữa nhà trường với giađình và xã hội, xây dựng nội dung hoạt động của Ban ban đại diện cha mẹ học sinhcủa lớp, đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ của gia đình trong việc giáo dục cho học sinh; đánhgiá kết quả giáo dục học sinh, thông báo kết quả về gia đình học sinh sau mỗi học kỳ.GVCN tổ chức cho học sinh tham gia vào quá trình tự đánh giá kết quả rèn luyệncủa chính bản thân và của tập thể lớp theo quy chế GVCN hướng dẫn từng học sinhxây dựng kế hoạch rèn luyện đạo đức của mình ngay từ đầu năm học Việc tổ chứccho học sinh tham gia vào quá trình tự đánh giá và đánh giá kết quả rèn luyện chính làgiúp các em tự điều chỉnh thái độ, hành vi của mình và rèn luyện cho các em năng lực
tự hoàn thiện nhân cách của mình phù hợp với yêu cầu của xã hội
Tổ chức hội thi GVCN giỏi hàng năm để ghi nhận, tôn vinh các GVCN giỏi.GVCN cần tranh thủ thời gian tìm hiểu học sinh để kịp thời chia sẻ, giúp đỡđộng viên các em vượt qua khó khăn; lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của các
em GVCN thực sự đổi mới phương pháp thực hiện các hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp; tạo điều kiện cho học sinh rèn luyện, coi trọng việc tự rèn luyện của học sinh,khuyến khích và động viên kịp thời…
3.2 Đối với giáo viên bộ môn
Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học có tác động lớn đến kết quảGDKNS cho học sinh Trong thực tế rất nhiều kĩ năng sống đã được hình thành vàphát triển cho học sinh ngay trong bài giảng Trong từng giờ dạy giáo viên cần đưa ra
Trang 13những tình huống có vấn đề để học sinh khám phá, thảo luận và nêu ra ý kiến, suynghĩ của mình Đồng thời, giáo viên cần có những câu hỏi liên hệ với những điều các
em đã biết, những điều các em có thể thực hiện như
Giáo viên bộ môn là những người sử dụng phương pháp dạy học tích cực, họtrở thành người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập để học sinh tựchiếm lĩnh tri thức, chủ động đạt mục tiêu kiến thức, kỹ năng, thái độ theo yêu cầucủa chương trình, giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo.Rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiếnthức vào các tình huống trong học tập trong thực tiễn Từ đó tạo niềm vui và hứng thútrong học tập, tạo điều kiện cho học sinh được thực hành, được trải nghiệm một số kỹnăng sống làm cho giờ học nhẹ nhàng, thiết thực và bổ ích bằng phương pháp hoạtđộng nhóm Đổi mới phương pháp dạy học ‘‘người học là trung tâm’’ sẽ xây dựngcho học sinh rất nhiều kỹ năng sống Hoạt động nhóm giúp cho từng thành viên đượcbộc lộ ý kiến, suy nghĩ, hiểu biết, tỏ thái độ của mình, qua đó được tập thể uốn nắn,phát triển tình bạn, ý thức cộng đồng, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tươngtrợ, hợp tác…
Hiệu trưởng phân công phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn trực tiếp theo dõiđiều hành giáo viên bộ môn, từng tổ bộ môn lồng ghép GDKNS cho học sinh thôngqua hoạt động giảng dạy bộ môn Hiệu trưởng nhắc nhở giáo viên sử dụng cácphương pháp có khả năng tích cực hóa các hoạt động nhận thức của học sinh, giúp các
em lĩnh hội nội dung bài học một cách nhẹ nhàng, sinh động
Cần chú trọng phát huy ưu thế của một số bộ môn như Văn, Lịch sử, Địa, Giáodục công dân, Hoá, Sinh đối với nhiệm vụ GDĐĐ cho học sinh Nội dung GDĐĐphải được cụ thể hoá trong từng tiết dạy và được coi là một trong những tiêu chí đểđánh giá tiết dạy Hiệu trưởng luôn lưu ý GVBM, ngoài việc truyền thụ kiến thức chohọc sinh trên lớp còn phải biết thông qua những giờ học, bằng phương pháp lồngghép, tích hợp để giáo dục cho học sinh những điều hay lẽ phải, biết từ bỏ cái xấu,hướng về chân, thiện, mỹ
Thông qua những câu chuyện, những nhân vật trong bài giảng, từ những câuchuyện thật trong cuộc sống, giáo viên phân tích cho học sinh xác định mình phảisống, phải làm thế nào để mọi người yêu mến, khâm phục… Từ đó, hình thành chohọc sinh những phẩm chất tốt đẹp, những phương cách ứng xử nhân văn, nhân ái Thông qua những bài học lịch sử, những buổi đi thực tế thăm các di tích lịch sử,văn hoá của địa phương, giáo viên giúp học sinh hiểu và thấm nhuần những truyềnthống quí báu của dân tộc, tinh thần yêu nước, đấu tranh bất khuất trong dựng nước vàgiữ nước của ông cha, truyền thống nhân đạo sâu sắc, tinh thần đoàn kết… Từ đó, họcsinh thấy được trách nhiệm của mình với Đất nước, gia đình, xã hội và bản thân, biếtgiữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Trang 14Thông qua những giờ học, giáo viên giáo dục cho học sinh biết được nhữngnhân cách cần có của người công dân trong thời kỳ mới, thời kỳ hội nhập, nắm vàhiểu biết về Pháp luật của Nhà nước để các em thực hiện tốt.
Thông qua những giờ học, giáo viên có thể giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệmôi trường sống của cả cộng đồng, tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước, không xảrác bừa bãi, tham gia bảo vệ môi trường do địa phương phát động Từ đó, thấy đượctrách nhiệm của mình trong việc xây dựng tập thể, xây dựng môi trường xanh, sạch,đẹp…, rèn luyện cho học sinh kỹ năng nhận biết và ứng phó với thiên tai, ứng phó với
sự biến đổi khí hậu toàn cầu
Chính vì thế, giáo viên bộ môn phải luôn trau dồi năng lực chuyên môn và tudưỡng đạo đức để thực hiện tốt “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học
và sáng tạo”, luôn “Tất cả vì học sinh thân yêu” Tích cực đổi mới phương pháp giảngdạy nhằm lôi cuốn học sinh học tập tích cực và yêu thích môn học
4 Phát huy vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong GDKNS cho học sinh
Đoàn trường triển khai nhiệm vụ giáo dục đạo đức, rèn kỹ năng sống cho họcsinh bằng nhiều biện pháp với nhiều hình thức đa dạng phong phú, tổ chức cho họcsinh học tập và tìm hiểu truyền thống nhà trường, truyền thống địa phương …phốihợp tốt giữa Đoàn trường và các tổ chức đoàn thể trong trường để tổ chức tốt các cuộcthi tìm hiểu về Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại; thi làm báo tường, thi tìm hiểu vềtruyền thống anh bộ đội cụ Hồ; truyền thống về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, triển khai
để học sinh tham gia tốt các cuộc thi do ngành và huyện tổ chức như cuộc thi tìm hiểuLuật an toàn giao thông, thi tìm hiểu về dân số và môi trường, những thành tựu về 10năm thành lập huyện Trảng Bom, viết thư Quốc tế UPU…
Qua những hoạt động định hướng cho học sinh biết sống trung thực, biết trântrọng cái tốt, cái đẹp, thành thạo các kỹ năng sống đồng thời biết phê phán những thói
hư tật xấu, tránh xa các tệ nạn xã hội, có ý thức vươn lên trong học tập và rèn luyện,góp phần hoàn thiện nhân cách học sinh Nâng cao ý thức tự nguyện, tự giác, tự chủ,phát huy tính tích cực trong mọi hoạt động rèn luyện kĩ năng sống
Những hoạt động thực tiễn của đoàn sinh viên thực tập sư phạm tại trường góp phần tích cực vào viêc GDKNS cho học sinh
