ĐỀ TÀI: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI. I . LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng quan niệm: “Thanh niên, học sinh phải rèn luyện thể dục thể thao, vì thanh niên, học sinh là tương lai của đất nước”. Thể dục thể thao là một phương tiện hiệu quả giúp con người, giúp tuổi trẻ nâng cao sức khỏe, phát triển thể chất, gây hứng khởi tinh thần, yêu đời, yêu cuộc sống. Bởi vậy, việc giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, đặc biệt là giáo dục thể chất trong nhà trường luôn được Bác Hồ đặc biệt quan tâm, chăm sóc. Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc giáo dục thế hệ trẻ phát triển toàn diện, từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Đảng và Nhà nước ta chủ trương đưa môn Giáo dục thể chất vào giảng dạy ở các nhà trường, từ mầm non đến đại học. Việc đưa môn Giáo dục thể chất vào giảng dạy trong nhà trường đã gặt hái được nhiều kết quả khả quan, góp phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện cho học sinh; đào tạo được thế hệ trẻ có trình độ cao về học vấn, có sức khỏe tốt, có phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh; góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, sự phát triển của giống nòi. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra nhiều chủ trương về việc tăng cường công tác giáo dục thể chất trong nhà trường các cấp, xem đây là một môn học chính thức. Đặc biệt là từ năm 1985, Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc theo định kỳ (4 năm một lần). Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc là dịp để ngành Giáo dục và Đào tạo kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông các cấp. Đối với ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai, trong hơn 30 năm qua, ngành rất chú trọng đến việc giáo dục thể chất trong trường học. Bên cạnh việc thực hiện dạy chính khóa môn học này trong nhà trường, các trường học trên địa bàn tỉnh còn tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa thể dục thể thao cho học sinh; định hướng cho học sinh lựa chọn một môn thể dục thể thao, hoặc một hình thức tập luyện thể dục thể thao để luyện tập thường xuyên phù hợp với khả năng và sở thích của bản thân học sinh. Việc tăng cường các hoạt động thể dục thể thao trong nhà trường đã góp phần tích cực nâng cao thể trạng, tầm vóc của thế hệ trẻ, góp phần giáo dục toàn diện học sinh, tạo sân chơi lành mạnh, góp phần ngăn chặn tệ nạn xã hội xâm nhập vào nhà trường. Hàng năm, ngành Giáo dục và Đào tạo đều tổ chức Hội khỏe Phù Đổng các cấp, từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh. Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh là dịp để ngành Giáo dục và Đào tạo tuyển chọn, chuẩn bị lực lượng cho Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc, cung cấp lực lượng vận động viên tài năng đỉnh cao cho tỉnh nhà và quốc gia. Bên cạnh những việc đã làm được, hoạt động giáo dục thể chất và việc tổ chức các hoạt động thể dục thể thao trong nhà trường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong những năm qua còn những khó khăn và tồn tại cần khắc phục.
Trang 1ĐỀ TÀI: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC THỂ CHẤT
CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI.
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng quan niệm: “Thanh niên, học sinh
phải rèn luyện thể dục thể thao, vì thanh niên, học sinh là tương lai của đất nước”.
Thể dục thể thao là một phương tiện hiệu quả giúp con người, giúp tuổi trẻ nângcao sức khỏe, phát triển thể chất, gây hứng khởi tinh thần, yêu đời, yêu cuộc sống.Bởi vậy, việc giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, đặc biệt là giáo dục thể chất trongnhà trường luôn được Bác Hồ đặc biệt quan tâm, chăm sóc
Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc giáo dục thế hệ trẻ pháttriển toàn diện, từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Đảng và Nhà nước ta chủtrương đưa môn Giáo dục thể chất vào giảng dạy ở các nhà trường, từ mầm non đếnđại học Việc đưa môn Giáo dục thể chất vào giảng dạy trong nhà trường đã gặt háiđược nhiều kết quả khả quan, góp phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện cho họcsinh; đào tạo được thế hệ trẻ có trình độ cao về học vấn, có sức khỏe tốt, có phẩm chấtđạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh; góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế,
xã hội của đất nước, sự phát triển của giống nòi
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ranhiều chủ trương về việc tăng cường công tác giáo dục thể chất trong nhà trườngcác cấp, xem đây là một môn học chính thức Đặc biệt là từ năm 1985, Bộ Giáodục và Đào tạo xây dựng kế hoạch tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc theođịnh kỳ (4 năm một lần) Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc là dịp để ngành Giáo dục
và Đào tạo kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục thể chất trong nhà trường phổthông các cấp
Đối với ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai, trong hơn 30 năm qua,ngành rất chú trọng đến việc giáo dục thể chất trong trường học Bên cạnh việcthực hiện dạy chính khóa môn học này trong nhà trường, các trường học trên địabàn tỉnh còn tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa thể dục thể thao cho học sinh;định hướng cho học sinh lựa chọn một môn thể dục thể thao, hoặc một hình thứctập luyện thể dục thể thao để luyện tập thường xuyên phù hợp với khả năng và sởthích của bản thân học sinh Việc tăng cường các hoạt động thể dục thể thao trongnhà trường đã góp phần tích cực nâng cao thể trạng, tầm vóc của thế hệ trẻ, gópphần giáo dục toàn diện học sinh, tạo sân chơi lành mạnh, góp phần ngăn chặn tệnạn xã hội xâm nhập vào nhà trường
Hàng năm, ngành Giáo dục và Đào tạo đều tổ chức Hội khỏe Phù Đổng các cấp, từcấp cơ sở đến cấp tỉnh Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh là dịp để ngành Giáo dục và Đào tạotuyển chọn, chuẩn bị lực lượng cho Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc, cung cấp lực lượng vậnđộng viên tài năng đỉnh cao cho tỉnh nhà và quốc gia
Bên cạnh những việc đã làm được, hoạt động giáo dục thể chất và việc tổchức các hoạt động thể dục thể thao trong nhà trường trên địa bàn tỉnh Đồng Naitrong những năm qua còn những khó khăn và tồn tại cần khắc phục
Trang 2Cơ sở vật chất, sân bãi, trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động thể dục thểthao trong nhà trường còn nhiều thiếu thốn, còn một số đơn vị trường học không
có nơi để học sinh tập luyện thể dục thể thao Đội ngũ giáo viên, huấn luyện viêncòn thiếu, một số chưa được đào tạo chính quy, trình độ và năng lực chuyên mônchưa đồng đều Việc thực hiện chế độ, chính sách đối với lực lượng này chưa đủsức động viên để anh chị em toàn tâm, toàn ý với công việc, Những khó khăn đãảnh hưởng đến công tác giáo dục thể chất trong nhà trường những năm qua cònnhiều hạn chế, tình trạng thể lực của học sinh chưa đáp ứng được nhu cầu đào tạotrở thành công dân tương lai để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước
Để khắc phục những khó khăn, tồn tại như đã nêu trên, trong thời gian tớichúng ta cần hoạch định chiến lược xây dựng và phát triển thể dục thể thao trongtrường phổ thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, thực hiện mục tiêu giáo dục toàndiện cho học sinh, góp phần nâng cao thể lực, tầm vóc, chất lượng cuộc sống chothế hệ trẻ nói riêng, con người Việt Nam nói chung; đào tạo nguồn nhân lực chấtlượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Từnhững vấn đề trên, tôi chọn đề tài “ Thực trạng và giải pháp nâng cao công tác giáodục thể chất cho học sinh phổ thông tỉnh Đồng Nai”
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN.
1 Cơ sở lý luận.
Giáo dục thể chất thế hệ trẻ (chủ yếu là các hoạt động thể dục thể thao trongnhà trường) là một bộ phận cơ bản của thể dục thể thao toàn dân Vì tuổi trẻ làtương lai, là niềm tin và hy vọng của đất nước, cho nên từ sau Cách mạng thángTám năm 1945, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến việc giáo dục thế hệ trẻ vềmọi mặt, trong đó có giáo dục thể chất Giáo dục thể chất, nâng cao sức khỏe thế
hệ trẻ, đặc biệt là đối với học sinh trong nhà trường phổ thông là một trong nhữngnội dung cơ bản của tư tưởng của Hồ Chí Minh, và cũng là quan điểm nhất quáncủa Đảng và Nhà nước ta trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh
Trong thời kỳ đất nước đổi mới để phát triển hiện nay, việc giáo dục thể chấttrong trường học được Đảng ta hết sức chú trọng Chỉ thị số 36-CT/TW chỉ rõ mụctiêu phát triển thể chất từ giáo dục mầm non đến giáo dục cao đẳng, đại học Nghị
quyết Đại hội VIII nhấn mạnh về “Chất lượng và hiệu quả giáo dục thể chất trong
trường học” Giáo dục thể chất là một mặt quan trọng trong nền giáo dục toàn diện
ở nước ta, luôn luôn phải được quan tâm và nâng cao chất lượng Nghị quyết Đại
hội IX và X cũng nêu rõ: “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trí,
đức, thể, mỹ”.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định một trong ba mũi đột phá chiếnlược để đến năm 2020 Việt Nam cơ bản thành một nước công nghiệp phát triểntheo hướng hiện đại là: Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lựcchất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốcdân; gắn kết chặt chẽ việc phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụngkhoa học công nghệ
Trang 3Chiến lược phát triển thể dục thể thao (TDTT) Việt Nam xác định mục tiêu
và nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2020 là: Xây dựng và phát triển TDTT nước nhà
để nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực,phục vụ sự nghiệp “ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đất nước và tăng tuổi thọ củangười Việt Nam,… Đẩy mạnh công tác Giáo dục thể chất (GDTC) và thể thaotrường học, đảm bảo yêu cầu phát triển con người toàn diện, làm nền tảng pháttriển thể thao thành tích cao và góp phần xây dựng lối sống lành mạnh trong tầnglớp thanh thiếu niên,… Đổi mới chương trình, phương pháp GDTC học đườngtheo hướng thể thao kết hợp với giải trí
Luật TDTT năm 2006 quy định: Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo (GDDT)phối hợp với Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT& DL) xây dựngchương tình GDTC, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo hoạt động thể thaongoại khóa và xây dựng hệ thống thi đấu thể thao trường học; Quy định chuẩn vềgiáo viên, giảng viên và cơ sở vật chất của TDTT trong mỗi nhà trường
Nghị quyết số 08 – NQ/TW năm 2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sựlãnh đạo của Đảng tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến năm 2020 đã chỉ rõcần phải: Đối mới chương trình và phương pháp GDTC, gắn GDTC với giáo dục ýchí, đạo đức, giáo dục quốc phòng, giáo dục sức khỏe và kỹ năng của học sinh,sinh viên Đãi ngộ hợp lý và phát huy năng lực của đội ngũ giáo viên Thể dục hiệncó; mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, hướngdẫn viên Thể dục cho trường học; củng cố các cơ sở nghiên cứu khoa học về tâmsinh lý lức tuổi và thể dục, thể thao trường học Đây là nhiệm vụ trước hết thuộc vềBan Cán sự Đảng Bộ GDĐT và Bộ VH, TT&DL
Ngành giáo dục tỉnh Đồng Nai đang triển khai thực hiện Quyết định số3933/QĐ-UBND ngày 02/12/2013 của UBND tỉnh về việc Ban hành Đề án “ Nângcao chất lượng công tác giáo dục thể chất ở các trường phổ thông trong tỉnh ĐồngNai giai đoạn 2013 – 2020
Như vậy có thể nói, xây dựng chương trình GDTC cho học sinh, sinh viêntrong trường học nói chung và cho học sinh các trường phổ thông nói riêng là mộttrong những nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược của các ngành GDĐT vàTDTT Vấn đề là trong những năm qua chúng ta đã thực hiện nhiệm vụ này nhưthế nào và trong những năm tới ( sau 2015 ),chúng ta cần đẩy mạnh việc đổi mớicông tác GDTC trong trường phổ thông ra sao Để đạt được những thành tích tốttrong công tác này, mỗi nhà quản lý giáo dục đều phải đánh giá được thực trạng đểkhắc phục và đưa các giải pháp nhằm nâng cao công tác GDTC trong trường học
2 Cơ sở thực tiển.
Trong những năm qua, phong trào thể dục thể thao trường học được ngànhGiáo dục và Đào tạo đặc biệt quan tâm, các hoạt động thể dục thể thao chính khóa
Trang 4cũng như ngoại khóa trong các trường phổ thông có nhiều chuyển biến tíchcực:100% các trường học trên địa bàn tỉnh tổ chức tốt việc dạy và học chính khóamôn Giáo dục thể chất, đội ngũ giáo viên giáo dục thể chất từng bước được bổsung, tỷ lệ giáo viên giáo dục thể chất được đào tạo, bồi dưỡng đạt chuẩn vềchuyên môn ngày càng được nâng lên Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chogiảng dạy, học tập và thi đấu thể dục-thể thao được quan tâm đầu tư đáng kể, một
số trường mới được xây dựng đã có nhà thi đấu đa năng Bên cạnh đó, hoạt độngngoại khóa thể dục thể thao được các trường chú trọng Hàng năm, các trường họcđều tổ chức tốt Hội khỏe Phù Đổng cấp cơ sở để tuyển chọn lực lượng vận độngviên tham dự Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện, thị và cấp tỉnh Hội khỏe Phù Đổngcấp tỉnh là cơ sở để lựa chọn lực lượng tham gia Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc vàtuyển chọn vận động viên tài năng nhằm đào tạo thành những vận động viên đỉnhcao cho thể thao tỉnh nhà và quốc gia
Dù đã được quan tâm đầu tư nhưng thực tế hiện nay công tác giáo dục thểchất mới chỉ phát triển về bề rộng chứ chưa có chiều sâu, việc dạy và học còn gặpnhiều khó khăn, bất cập Đội ngũ giáo viên thể dục thể thao các trường học cònthiếu, một số chưa đạt chuẩn theo quy định và chưa có kinh nghiệm trong huấnluyện chuyên sâu Trang thiết bị đồ dùng học tập bộ môn, mặc dù đã được đầu tưmua sắm cho các trường học nhưng hiệu quả sử dụng chưa cao do không phù hợp
về kích thước so với độ tuổi và điều kiện cụ thể của từng trường Cơ sở vật chấtphục vụ cho việc tập luyện như sân bãi, nhà tập, khuôn viên phục vụ hoạt động thểdục-thể thao trong các trường học còn rất hạn chế, một số trường học chưa có sânbãi, nhà tập để học sinh tập luyện Bên cạnh đó nhiều trường học chưa quan tâm vàđầu tư đúng mức cho các hoạt động thể dục thể thao trong trường học, chưa tổchức được các lớp năng khiếu thể dục thể thao trong nhà trường Kinh phí đầu tưcho hoạt động thể thao trong trường học hiện nay là còn quá thấp so với yêu cầu
III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TỈNH ĐỒNG NAI
1 Khái quát về thực trạng dạy và học môn Thể dục trong trường phổ thông
Trong những năm qua, thực hiện quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng
và Nhà nước, công tác GDTC và thể thao trong nhà trường trên địa bàn tỉnh ĐồngNai đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ trên cả 2 lĩnh vực: thực hiện chươngtrình môn học thể dục bắt buộc và tổ chức các hoạt động thể thao ngoại khóa tựnguyện cho học sinh, phong trào Hội khỏe Phù Đổng
- Năm học 2013-2014, số lượng học sinh và trường, lớp trong tỉnh Đồng Naiđược phân bổ như sau :
Trang 5THCS 173 3.890 146.463
a) Về thực hiện chương trình.
Tỉnh Đồng Nai hiện có 100% số trường phổ thông dạy đủ 2 tiết Thể dục
chính khoá một tuần theo chương trình đổi mới (do Bộ ban hành từ năm học 2005
—2006) theo hướng dạy cho học sinh kiến thức, kỹ năng vận động để phát triển thể
chất và góp phần hình thành nhân cách, trong đó ưu tiên số 1 là sự vận động thểlực tích cực cùa học sinh trong mỗi giờ học Nội dung chương trình có phần bắtbuộc và phần tự chọn, gồm các bài tập về đội hình đội ngũ, điền kinh, thể dục, bơilội, cầu lông, bóng đá, đá cầu, trò chơi vận động, bóng rổ, bóng chuyền, thể dụcnhịp điệu, Việc đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên từ 6 đến 20 tuổiđược quy định cụ thể và chính thức áp dụng từ năm học 2013 - 2014 (gồm 6 bàitập, 3 mức xếp loại thể lực, áp dụng cho HSSV từ 6 đến 20 tuổi)
b) Phương pháp kiểm tra đánh giá môn học.
Hiện tại đang đánh giá môn học thực hiện theo Thông tư BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh được xếp thành 2 loại: Đạt (Đ) vàChưa đạt (CĐ)
58/2011.TT-Cách đánh giá xếp loại môn thể dục hiện nay còn mang tính “cào bằng” nênchưa đánh giá chính xác kết quả học tập của học sinh và chưa kích thích phát huyviệc nỗ lực học tập của học sinh Với phương pháp dạy học như hiện nay phươngpháp đánh giá này tỏ ra không phù hợp bởi vì:
- Khi đánh giá mức độ đạt được mà chuẩn kiến thức kỹ năng yêu cầu, phầnlớn các em đều đạt, mà em thực hiện tốt cũng đánh giá (Đ) giống như em thực hiện
ở mức trung bình, chính vì điều đó nên không phát huy hết tính tích cực, chủ độngcủa học sinh nhất là các em khá, giỏi Vì vậy các em nghĩ không cần phải cố gắngcũng đạt yêu cầu đề ra mà phương pháp dạy học mới đòi hỏi nhiều ở học sinh tínhchủ động và phát huy hết tính tích cực, tự giác tập luyện Vô hình chung phươngpháp đánh giá như hiện nay đi ngược lại mục tiêu của môn học
c) Về đội ngũ và công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên.
Đội ngũ giáo viên thể dục chính qui trong nhà trường phổ thông được tăngcường đáp ứng tương đối đủ cho cấp THCS và cấp THPT nhưng vẫn còn thiếu chocấp Tiểu học Số giáo viên được đào tạo chuyên sâu chỉ đạt mức tương đối
a) Bậc Tiểu học :
* Tổng số giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chất là 510; trong đó:
- Giáo viên chính quy : 123
Trang 6- Giáo viên kiêm nhiệm : 387
Ở các trường Tiểu học, phần lớn giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chấtchỉ tham dự các lớp bồi dưỡng ngắn ngày, chưa được đào tạo chính quy; có mộtvài trường, môn Giáo dục thể chất chính khóa do giáo viên chủ nhiệm lớp đảm
- Giáo viên kiêm nhiệm: 0
* Số giáo viên Giáo dục thể chất có khả năng huấn luyện chuyên sâu về thểdục thể thao: 126 người
Đối với các trường Trung học cơ sở, số giáo viên đạt chuẩn về đào tạo cao,nhưng đa phần không có khả năng huấn luyện chuyên sâu cho học sinh các lớp
năng khiếu thể thao trường học (phụ lục 5)
Hiện nay, việc bồi dưỡng thường xuyên cho GVTD không còn thực hiện,nguồn kinh phí chương trình mục tiêu phục vụ cho công tác này không có, nênngành luôn gặp phải khó khăn, việc tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viêngần như không thực hiện
d) Về hoạt động ngoại khóa.
Hình thức tổ chức và nội dung tập luyện TDTT của học sinh, sinh viên ngàycàng đa dạng và dần đi vào nền nếp Trong đó, hình thức câu lạc bộ TDTT trườnghọc có tổ chức, có người hướng dẫn ngày càng được phát triển Nhiều nội dung tậpluyện được đưa vào các hoạt động ngoại khoá, đặc biệt là các môn thể thao dântộc, trò chơi dân gian được lồng ghép với phong trào thi đua “xây dựng trường học
Trang 7thân thiện, HS tích cực” Phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác
Hồ vĩ đại” được phát động trong các trường học đã thu hút hầu hết cán bộ, giáoviên và học sinh chọn một môn thể thao hoặc một hình thức rèn luyện thườngxuyên để nâng cao sức khoẻ Chương trình “Phổ cập bơi lặn cứu đuối phòng chốngtai nạn thương tích cho trẻ em ” cùng với việc tổ chức các hoạt động thể thao tronghọc sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn luôn được tích cựchưởng ứng, tạo khí thế mới trong mỗi nhà trường Sở Giáo dục và Đào tạo đã thammưu UBND tỉnh Đồng Nai xây dựng Đề án “Nâng cao chất lượng công tác giáodục thể chất ở các trường phổ thông trong tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2013 – 2010”
và đã được UBND tỉnh phê duyệt, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dụcthể chất cho tỉnh nhà
Hàng năm, các trường đều tổ chức tốt Hội khỏe Phù Đổng cấp cơ sở Phong
trào học sinh “rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” đã đi vào chiều sâu.
Nhiều học sinh đã biết lựa chọn một môn thể dục thể thao hoặc một hình thức tậpluyện để luyện tập thường xuyên Học sinh các trường phổ thông trở thành lựclượng nòng cốt tham dự Hội khỏe Phù Đổng hoặc các giải thể thao học sinh cấptỉnh, toàn quốc và đạt nhiều thành tích cao Số học sinh tham gia tập luyện thể dụcthể thao ngày càng tăng; luyện tập thể dục thể thao đã trở thành nhu cầu không thểthiếu đối với học sinh Bên cạnh đó, Phong trào thể dục thể thao trường học chưađược các cấp lãnh đạo quan tâm và đầu tư về chiều sâu Một số trường chưa tổchức tốt các hoạt động ngoại khóa về thể dục thể thao cho học sinh Hầu hết cáctrường chưa phối hợp được với ngành TDTT địa phương để tổ chức lớp năngkhiếu thể dục thể thao trong nhà trường nhằm bồi dưỡng và phát triển năng khiếuTDTT học đường
e) Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học.
Về điều kiện cơ sở vật chất, một số trường tập trung ở thành phố Biên Hòarất hạn hẹp về diện tích và mặt bằng, sân trường hầu hết đều bê tông hóa, thiếu sântập, sân chơi Cơ sở vật chất và trang thiết bị dành cho GDTC quá nghèo nàn, lạchậu và không đáp ứng được với nhu cầu tập luyện, vui chơi, giải trí của học sinh.Hiện nay chỉ có một số rất ít trường trong tỉnh và những trường đạt chuẩn quốc giamới có nhà tập đa năng, hoặc sân tập, sân chơi rộng rãi và đạt chuẩn, đảm bảo tốtcho việcdạy và học Thể dục theo quy định Rất nhiều trường quá hẹp không có nổisân chơi cho học sinh cũng tức là không có "lớp học" dành cho môn Thể dục vàdẫn tới không thể dạy-học thể dục đúng yêu cầu, ảnh hưởng đến sự phát triển thểchất học sinh Vì thế cần phải đảm bảo diện tích và mặt bằng cho các trường, cósân tập, sân chơi, có đủ trang thiết bị tập luyện, đồ chơi cho HS, trách nhiệm nàytrước hết thuộc về các cấp quản lý và chính quyền địa phương, nếu không cải thiện
sẽ không đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện của giáo dục nước nhà
Việc thực hiện đầu tư thiết bị, đồ dùng dạy học môn Thể dục nhìn chungcũng có nhiều bất cập Bộ đã ban hành danh mục thiết bị tối thiểu và mỗi loại đều
có mẫu chung để thống nhất đầu tư, nhưng đến khi cơ sở nhận hàng thì nhiều lô
Trang 8hàng không đúng mẫu, người nhận không đủ trình độ và hiểu biết để phân biệthàng có đúng mẫu của Bộ không, thí dụ qua kiểm tra đã cho thấy một số trường
TH, THCS, THPT trong tỉnh đã nhận rất nhiều bóng rổ nhưng lại không được cấpbảng rổ, dây nhảy không đúng mẫu, bàn đạp xuất phát, bóng chuyền, bóng đá kémchất lượng vv Mặc khác, một số trường chưa khai thác sử dụng hiệu quả các thiết
bị đồ dùng dạy học môn Thể dục, bằng chứng là sau hơn 2 năm được cấp và thựchiện theo chương trình mới, nhưng bảng bóng rổ, đệm nhảy, bóng, vợt bóng vẫncòn mới, nguyên bụi và cất kỹ trong kho mà chưa một lần sử dụng, gây lãng phílớn Những hiện tượng trên đã được nhắc nhở và yêu câu cần phải được khắc phụcngay, nên đã có nhiều chuyển biến Cơ sở vật chất và dụng cụ thiết bị giảng dạy
môn thể dục tỉnh Đồng Nai thể hiện qua các bảng thống kê sau: (tham khảo phụ
lục 1, 2, 6,7).
GDTC trường học bao gồm cả dạy học môn Thể dục và các hoạt độngGDTC khác trong nhà trường, thì cơ sở vật chất, trang thiết bị và phưong tiện tậpluyện cần phải bổ sung, đáp ứng sẽ là một trong những điều kiện cần và đủ đề đảmbảo chất lượng cho mặt giáo dục này
Nhờ có thực hiện chương trình thể dục đổi mới từ năm 2006, các trường đã
có thêm một số trang thiết bị tập luyện tối thiểu đúng nghĩa, nhưng cũng chỉ tạm
đủ để phục vụ cho các giờ học chính khóa nhưng chưa đủ cho các hoạt động ngoạikhóa và phong trào Qua kiểm tra, theo dõi các trường dạy và học môn Thể dục,vẫn còn rất nhiều giáo viên ngại sử dụng thiêt bị, đồ dùng dạy học (vì nhiều lý do:chuyên môn kém, không biết cách sử dụng, khó quản lý học sinh, phải chuẩn bịtrước nên mất thì giờ vất vả hơn ) nên đã dạy "chay", không biết khai thác và sửdụng có hiệu quả các phương tiện sẵn có, hoặc các dụng cụ, thiêt bị được đầu tư để
tổ chức cho học sinh tập luyện Việc bảo quản, duy tu trang thiết bị, đồ dùng dạỵhọc còn chưa khoa học, không có nề nếp ở một số trường, nhiều giáo viên và họcsinh còn thiếu ý thức bảo vệ, giữ gìn trang thiết bị tập luyện, cùng với việc thiếuđầu tư, bổ sung thêm đã làm cho việc nghèo nàn, thiếu thốn trang thiết bị, đồ dùngtập luyện và dạy học Thể dục ngày càng trầm trọng
2 Những mặt còn tồn tại.
Ngoài những thành tựu đạt được như đã nêu trên, công tác giáo dục thể chất
ở trường học vẫn còn những tồn tại như chất lượng giờ Thể dục nội khóa trongnhiều trường phổ thông theo chương trình hiện hành còn thấp ( nhất là ở cấp tiểuhọc), lượng vận động chưa cao, phương pháp dạy còn sơ cứng, thiếu hấp dẫn Giáotrình, phương pháp giảng dạy chậm được đổi mới Nội dung hoạt động thể thaongoại khoá trong nhà trường còn nghèo nàn, chưa thực sự tạo được sự hứng thú đốivới học sinh, chương trình Hội khỏe Phù Đổng ở cấp trường chưa được quan tâmđúng mức Tỷ lệ học sinh được xếp loại thể lực tốt còn tương đối Nhận thức của
xã hội, của phụ huynh về môn học này còn hạn chế, thậm chí có nơi, có lúc còn bịcoi nhẹ, thiếu bình đẳng so với các mặt giáo dục khác Giáo viên thể dục còn thiếu
về số lượng ở cấp Tiểu học và ít được đào tạo về chuyên môn; một bộ phận là giáo
Trang 9viên kiêm nhiệm giảng dạy các môn khác Cơ sở vật chất không đủ đáp ứng choviệc giảng dạy thể dục chính khóa và các hoạt động ngoại khóa Chế độ, chínhsách đối với đội ngũ giáo viên thể dục chưa đồng nhất và còn nhiều bất cập.
IV TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GDTC TRONG TRƯỜNG HỌC
Để thực hiện được quan điểm, đường lối của Đảng chính sách của Nhà nước
về GDTC và thể thao trường học; Để khắc phục những hạn chế, tồn tại nói trên;Đồng thời để sớm đạt được mục tiêu nâng cao tầm vóc thể lực người Việt Nam đểphục vụ sự nghiệp “Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất nước”, trong thời gian tớiviệc dạy và học môn Thể dục trong nhà trường phổ thông cần được đổi mới theocác định hướng về nội dung, nhiệm vụ cơ bản và thực hiện các giải pháp như sau:
1) Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, chính quyền các cấp đối với các hoạt động thể dục thể thao trong các nhà trường phổ thông Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, học sinh và phụ huynh và toàn xã hội trong việc thực hiện công tác giáo dục thể chất, thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.
- Ngành giáo dục đào tạo hệ thống lại các văn bản chỉ đạo của Đảng, Chínhphủ, các bộ ngành về công tác giáo dục thể chất Tổ chức sinh hoạt trong toànngành về nội dung này, không để giáo viên, cán bộ quản lí coi nhẹ môn học thểdục, làm chuyển biến căn bản nhận thức trong toàn ngành về công tác giáo dục thểchất, cũng như mục tiêu giáo dục toàn diện trong nhà trường
- Nghiên cứu đổi mới công tác đánh giá, kiểm tra, thi cử môn thể dục trongcác nhà trường, từng bước đánh giá đúng thực chất môn học này Đưa nội dunggiáo dục thể chất vào tiêu chuẩn thi đua xếp loại trường học và đánh giá giáo viên
- Các sở, ban, ngành, đoàn thể rà soát trách nhiệm của ngành trong việc cộngđồng trách nhiệm với ngành giáo dục đào tạo thực hiện công tác giáo dục thể chấttrong trường học, có hướng khắc phục trong thời gian tới
- Tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân về mục tiêu giáo dục toàn diện, vaitrò giáo dục thể chất trong nhà trường, trách nhiệm của gia đình và toàn xã hộitrong việc giáo dục thể chất
2) Thực hiện đầy đủ những qui định của Bộ Giáo dục Đào tạo về nội dung chính khóa môn học thể dục cho tất cả các cấp học, ngành học Từng bước nâng cao chất lượng môn học này ở các trường học.
- Cần phải cải tiến nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy theohướng tích cực hóa, dạy theo chuẩn kiến thức, kỹ năng, gắn với hoạt động giải trítrong mỗi tiết học và chú trọng nhu cầu tự chọn của học sinh
Theo định hướng này, căn cứ vào các tài liệu hướng dẫn cùa Bộ (về dạy và
kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng) mỗi giáo viên cần chủ động sử
dụng luân phiên các phương pháp GDTC phù hợp trong từng tiết học, nhằm gây
Trang 10hứng thú và tăng lượng vận động trong buổi tập; nhất là phương pháp trò chơi (chocác bậc học Mầm non, Tiểu học, THCS), phương pháp hoạt động theo nhóm,phương pháp thi đấu, phương pháp kết hợp nhiều nội dung trong một giáo án, thịphạm những lỗi sai thường mắc, nêu câu hỏi thảo luận, hướng dẫn tập luyện ởnhà,
- Ngành giáo dục đào tạo rà soát lại đội ngũ giáo viên dạy thể dục ở các cấphọc, có kế họach đào tạo đủ giáo viên cho bộ môn này (nhất là giáo viên thể dục ởbậc Tiểu học) Trên cơ sở đó sắp xếp, bố trí lại đội ngũ giáo viên theo tinh thần Chỉthị 40-CT/TW là không để giáo viên không đủ năng lực đứng lớp giảng dạy
- Nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên thể dục ở trường sư phạm: Đầu tư
đủ trang thiết bị dạy học thể dục, nâng cao chất lượng tuyển sinh sư phạm thể dục,phấn đấu có đội ngũ giáo viên sư phạm thể dục có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ Gắn chặtviệc đào tạo giáo viên thể dục và thực tế dạy học ở phổ thông
- Từng bước có kế hoạch đảm bảo diện tích khuôn viên tính theo số họcsinh; các trường có đủ diện tích sân chơi, bãi tập thể thao Đầu tư mua sắm trangthiết bị dạy học thể dục, thực hiện đúng đặc thù bộ môn: Thực hành là chủ yếu
- Sở Giáo dục & Đào tạo xây dựng kế hoạch phối hợp với Sở Văn hóa - Thểthao và Du lịch để hàng năm có tập huấn trao đổi kinh nghiệm giữa hai đơn vịtrong việc giảng dạy, huấn luyện, tổ chức các giải thi đấu trong học sinh, sinh viên
- Rà soát lại công tác quản lý ở các trường, có phương án khắc phục nhữngyếu kém trong quản lý về tổ chức dạy học Việc cấp phép cho thành lập các trườngmới hoặc công nhận các trường đạt chuẩn quốc gia nếu không đảm bảo diện tíchkhuôn viên trường học và các điều kiện đảm bảo dạy học thể dục sẽ không đượcchấp thuận
3) Tổ chức các nội dung ngoại khóa môn Thể dục trong nhà trường, khuyến khích các trường dạy Thể dục nhịp điệu, Thể dục nghệ thuật, võ thể dục hoặc các môn thể thao mũi nhọn cho riêng trường mình Hàng năm tổ chức các giải thi đấu thể thao trong thanh, thiếu niên các trường học.
- Phối hợp sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Nhà Thiếu nhi tỉnh định kỳ tổchức các giải thi đấu thể thao cấp tỉnh để đánh giá phong trào TDTT trong cáctrường học
- Thực hiện phối hợp tốt hoạt động dạy thể dục với hoạt động đoàn, độitrong trường học, hai hoạt động này hỗ trợ cho nhau để nâng cao hiệu quả
4) Phát triển, duy trì tập luyện các môn thể thao trong các nhà trường Đầu
tư đúng mức để phát triển các môn thể thao ở một số trường lớn, tổ chức dạy học thể thao tự chọn theo yêu cầu và năng khiếu thể thao của học sinh để rút kinh nghiệm và nhân rộng Phấn đấu mỗi học sinh biết chơi ít nhất một môn thể thao.
- Phát triển tập luyện các môn thể thao truyền thống, trước mắt là các mônkhông cần đầu tư nhiều nhưng hiệu quả mang tính xã hội cao như kéo co, đẩy gậy,
Trang 11đá cầu, cờ, điền kinh Ở các trường có điều kiện từng bước thực hiện dạy thể thao
tự chọn với số môn trên diện rộng tạo được không khí vui vẻ, hăng hái trong giờhọc thể thao Thí điểm đưa vào trường học một số trò chơi dân gian; một số mônthể thao trường học của các nước phù hợp với điều kiện Việt Nam, góp phần tạođiều kiện giao lưu hội nhập quốc tế
- Xây dựng các lớp năng khiếu thể dục thể thao cho học sinh; tạo nguồn bềnvững và lâu dài cho công tác tuyển chọn, đào tạo vận động viên tài năng phục vụcho sự nghiệp thể dục thể thao tỉnh nhà và quốc gia
- Phấn đấu hết cấp học phổ thông mỗi học sinh biết chơi và tập luyện thườngxuyên ít nhất một môn thể thao, trong đó tất cả học sinh đều biết bơi, nhằm giảmtai nạn đuối nước
5) Phát hiện sớm, có kế hoạch chăm lo, bồi dưỡng các tài năng thể thao Đầu tư nâng cao chất lượng giảng dạy trong trường phổ thông năng khiếu thể dục thể thao.
- Phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với Sở Văn hóa - Thể thao và Dulịch, hệ thống Nhà thiếu nhi để phát hiện, tạo điều kiện giúp đỡ phát triển các tàinăng thể thao Tổ chức tốt Hội khỏe Phù Đổng các cấp
- Quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất, giáo viên để Trường phổ thôngNăng khiếu thể dục thể thao phát triển, mở rộng chiêu sinh năng khiếu nhiều mônthể thao, nhất là những bộ môn thể thao mà Đồng Nai có nhiều ưu thế như đá cầu,bơi lặn, cờ vua, bóng bàn, cầu lông, bóng đá…để bồi dưỡng năng khiếu thể thao.Phát hiện tài năng để gửi đi đào tạo thành nhân tài từ nguồn ngân sách
6) Trong mỗi nhà trường hình thành nền nếp theo dõi sự phát triển thể chất của học sinh một cách hệ thống, cuối cấp học, khóa học phải có nhận xét cụ thể về
sự phát triển thể chất của từng học sinh.
- Xây dựng nền nếp theo dõi phát triển thể chất của học sinh có hệ thốngtrong các cấp học và suốt quá trình học tập ở nhà trường Bên cạnh nhận xét về quátrình học tập, đạo đức có nhận xét đánh giá về sức khỏe, phát triển thể chất của họcsinh Quan tâm đến học sinh có khiếm khuyết về thể lực, học sinh khuyết tật… để
Trang 12- Tiếp nhận và bố trí công tác những sinh viên được đào tạo chính quy mônThể dục của hệ thống các trường Thể dục Thể thao hiện có cho các trường phổthông trong tỉnh.
- Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụcho đội ngũ giáo viên thể dục theo chu kỳ thường xuyên hàng năm
- Phải có văn bản thống nhất và nâng cao đến mức có thể về tiêu chuẩn, chế
độ cho giáo viên GDTC trong toàn tỉnh ( hiện nay mức trợ cấp về tiêu chuẩn chogiáo viên thể dục trong tỉnh còn thấp và không đồng đều)
V HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
- Nâng cao chất lượng và hiệu quả về công tác giáo dục thể chất , góp phầnthực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đápứng cho yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa tỉnh Đồng Nai trongthời kỳ hội nhập
- Đẩy mạnh và nâng cao hơn nữa phong trào thể dục thể thao trong cáctrường học; củng cố và tăng cường sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể trạng cho họcsinh nhằm nâng cao thành tích thể thao trong các nhà trường
- Xây dựng các lớp năng khiếu thể dục thể thao cho học sinh; tạo nguồn bềnvững và lâu dài cho công tác tuyển chọn, đào tạo vận động viên tài năng phục vụcho sự nghiệp thể dục thể thao tỉnh nhà và quốc gia
- Nâng cao nhận thức của giáo viên, cán bộ quản lý học sinh, sinh viên cũngnhư trách nhiệm các cấp, các ngành và toàn xã hội trong việc thực hiện công tácgiáo dục thể chất thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
- Thực hiện đầy đủ những qui định về công tác giáo dục thể chất đã được BộGiáo dục Đào tạo và các cơ quan liên quan ban hành Nâng cao chất lượng giáodục thể chất từng bước cải thiện tầm vóc con người
- Tăng cường phương tiện, cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực để thựchiện tốt công tác giáo dục thể chất và nâng cao thành tích thể thao cho học sinh,sinh viên trong các nhà trường
VI ĐỀ XUẤT VÀ KHUYẾN NGHỊ
Việc đổi mới việc dạy và học môn Thể dục trong nhà trường; tăng cường cơ
sở vật chất; đào tạo đội ngũ giáo viên… là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và thườngxuyên của ngành GDĐT và các ngành hữu quan nhằm tạo cơ hội cho mọi người cókhả năng phát triển cao về trí tuệ và cường tráng về thể chất, phong phú về tinhthần, trong sáng về đạo đức, trong đó việc chăm lo sức khỏe, thể chất cho học sinh,sinh viên nhằm góp phần quan trọng tạo nguồn nhân lực mới, nâng cao tầm vóc
Trang 13người Việt Nam phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là mụctiêu chiến lược của công tác GDTC trường học tỉnh nhà.
- Đẩy mạnh công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên cốt cán
để triển khai lại trên phạm vi toàn tỉnh Liên Bộ nên phê duyệt nguồn kinh phíchương trình mục tiêu về đào tạo, bồi dưỡng hằng năm để tạo điều kiện cho các Sởtriển khai thực hiện tốt hơn về công tác này
- Nâng cao nhận thức về vai trò và vị trí môn học Thể dục đối với đội ngũNhà giáo nói chung, Cán bộ quản lý giáo dục nói riêng cũng như mọi người dân để
có sự nhìn khách quan hơn, có sự đầu tư đúng mức hơn cho bộ môn, nhằm khôngngừng đẩy mạnh và nâng cao công tác GDTC trong nhà trường phổ thông các cấp
- Tăng cường đào tạo đội ngũ giáo viên thể dục chính qui đáp ứng đủ chocác trường tiểu học trong tỉnh
- Tăng cường cơ sở vật chất trang thiết bị phòng tập, nhà thi đấu, sân tập vàcác điều kiện đảm bảo cho việc đổi mới phương pháp dạy học và hoạt động ngoạikhóa
- Đảm bảo các chế độ cho đội ngũ giáo viên GDTC nhằm động viên tinhthần cho đội ngũ này gắn bó với nghề và tích cực nghiên cứu, sáng tạo trong côngviệc
- Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét điều chỉnh việc đổi mới kiểm tra, đánhgiá môn thể dục, với phương pháp dạy học mới như hiện nay phương pháp đánhgiá này tỏ ra không phù hợp vì vậy khi đánh giá nên đánh giá kết quả học tập củahọc sinh thành 5 loại: Giỏi, khá, trung bình, yếu, kém hoặc đánh giá bằng cho điểm
là hợp lý hơn cả Nên chăng sử dụng đánh giá mức độ đạt được bằng điểm cụ thể
vì như thế sẽ có sự nỗ lực phấn đấu của học sinh, tạo ra sự chủ động sáng tạo cũngnhư động lực thúc đẩy học tập
VII DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 141 Bộ Chính trị, Nghị quyết 08/NQTW ngày 01/12/2011 về việc tăng cường lãnh
đạo công tác TDTT đến năm 2020.
2 Bộ GDĐT, Chương trình giáo dục phổ thông, môn Thể dục, 2006.
3 Bộ GDĐT, Luật Giáo dục, 2005.
4 Tổng cục TDTT, Luật TDTT, 2006.
5 UBND tỉnh Đồng Nai, Quyết định số 3933/QĐ-UBND ngày 02/12/2013 của
UBND tỉnh Đồng Nai về việc Ban hành Đề án “ Nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất ở các trường phổ thông trong tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2013 – 2020.
VIII PHỤ LỤC: (7 phụ lục đính kèm)
NGƯỜI THỰC HIỆN
Lê Đình Nam