I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Kỳ thi TNTHPT quốc gia năm học 2014 – 2015 đang đến gần. Với hình thức thi mới mà Bộ Giáo Dục đề ra, năm nay với sự kết hợp giữa kỳ thi Tốt Nghiệp và tuyển sinh Cao Đẳng, Đại Học thì lượng kiến thức mà các em học sinh chuẩn bị cho kỳ thi này phải nhiều hơn so với những năm trước. Hơn nữa, việc thi theo cụm cũng tạo không ít áp lực cho các em đó là: các em phải di chuyển xa để thi, bạn bè, giám thị, môi trường địa điểm thi.v.v. Với kỳ thi này đòi hỏi khả năng tự lực của bản thân mỗi học sinh là rất lớn, vì thế để tạo tâm thế thật tự tin để đối diện với kỳ thi này không có phương pháp nào hơn là chính các em phải trang bị cho mình một lượng kiến thức vững chắc. Việc củng cố kiến thức cho các em trước kỳ thi cực kì quan trọng nên bước đầu tiên ta phải giúp các em hệ thống lại các kiến thức mà mình đã học trong một năm qua. Để thực hiện được điều đó, tôi thiết kế các bài kiểm tra công thức và những nội dung lý thuyết quan trọng tránh trường hợp dàn trãi quá nhiều tạo áp lực cho các em. Những bài kiểm tra kiến thức cho mỗi buổi học kèm theo những câu trắc nghiệm áp dụng các công thức ngắn gọn sẽ giúp các em rút ngắn được thời gian ôn tập bởi vì để tìm ra được những công thức đó cần có nhiều thời gian. Nhưng thời gian trong phòng thi là một áp lực rất lớn với các em, việc học thuộc lòng các công thức là một giải pháp có tính chất quyết định ổn định tinh thần tạo sự tự tin để các em hoàn thành tốt bài thi của mình. Trường THPT Bình Sơn nằm trên một địa bàn của một xã vùng sâu, vùng xa, các em học sinh đa số khó khăn, không có điều kiện học tập như những trường khác trong huyện. Các em vừa phải đi học vừa phải phụ giúp cha mẹ trên con đường mưu sinh cho gia đình nên việc tập trung cho học tập còn hạn chế, nhiều học sinh có học lực trung bình, yếu. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều học sinh ham học tập, có ý chí phấn đấu, cố gắng thực hiện ước mơ đỗ vào các trường Đại Học những trường có chất lượng hàng đầu. Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài “ PHƯƠNG PHÁP ÔN THI TNTHPT QUỐC GIA MÔN VẬT LÍ ĐẠT HIỆU QUẢ” để thực hiện nhằm góp phần giúp đỡ các học sinh thân yêu của mình cả học sinh trung bình, yếu hoặc học sinh xuất sắc, miễn là các em yêu thích môn Vật Lí, chọn môn Vật Lí thi Tốt Nghiệp hoặc lấy điểm môn Vật Lí để xét vào các trường Đại Học, Cao Đẳng. II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN Đã nhiền năm làm công tác giảng dạy tôi luôn trăn trở một điều là làm sao cho các học sinh mình nắm vững được kiến thức và hoàn thành tốt các bài kiểm tra từ các bài kiểm tra đơn giản như kiểm tra 15 phút, 1 tiết đến các kỳ thi kiểm tra chung của trường, các kỳ thi Tốt Nghiệp, Đại Học. Do điều kiện kinh tế khó khăn, một số học sinh tại địa phương của trường chưa đầu tư đúng mức cho việc học, mặt khác trình độ học sinh của trường cũng không được đồng đều. Vì vậy tìm ra được một phương pháp để giúp được tất cả các em từ trình độ yếu kém đến khá giỏi là một điều không đơn giản. Phương pháp mà đề tài sẽ đưa ra sẽ giải quyết được vấn đề mà tác giả đã và đang trăn trở: vừa giúp các học sinh yếu kém rút ngắn được thời gian ôn tập, không áp lực vì phải học nhiều vừa giúp các học sinh khá giỏi nắm vững kiến thức mà không bị nhàm chán. Phương pháp mà tác giả đưa ra đã được áp dụng tại trường với kết quả khá khả quan, học sinh cũng tích cực tham gia và các đồng nghiệp cũng ủng hộ áp dụng ôn tập cho học sinh của mình để chuẩn bị cho các kì thi kiểm tra chung của trường. Tác giả thiết nghĩ phương pháp này có thể áp dụng cho 3 khối và tất cả các môn nếu giáo viên tích cực chỉ cho học sinh kinh nghiệm của mình. Đề tài là tâm huyết của bản thân tác giả muốn đồng hành với các học trò mình trên chặng đường khó khăn sắp tới. Đề tài này đã có tính kế thừa từ đề tài năm học 2012 – 2013 của chính tác giả, nhưng đề tài năm nay kiến thức cho học sinh được khai thác sâu hơn, rộng hơn bởi vì tính chất của quan trọng của kì thi TNTHPT năm 2015. Cách thực hiện nội dung của đề tài này cũng thật đơn giản, mỗi buổi ôn thi giáo viên cung cấp cho học sinh một phiếu học tập có kèm nội dung kiểm tra kiến thức mà tác giả đã phân chia theo chuyên đề, sau đó chúng ta sẽ cho học sinh giải các câu hỏi trắc nghiệm có thể tự soạn hoặc tham khảo sách ôn thi TNTHPT năm 2015 của nhà xuất bản giáo dục. Mong các thầy cô trong Ban Giám Khảo đánh giá sáng kiến kinh nghiệm của Sở Giáo Dục Đào Tạo Tỉnh Đồng Nai xem xét, đóng góp ý kiến. Đó là sự vinh dự của bản thân tác giả.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAIĐơn vị: Trường THPT Bình Sơn
Trang 2SƠ LƯ C LÝ L CH KHOA H C ỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC ỊCH KHOA HỌC ỌC
-I THÔNG T -IN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:
1 Họ và tên: Nguyễn Thị Mỹ Trang
2 Ngày tháng năm sinh: 26/11/1981
3 Nam, nữ: Nữ
4 Địa chỉ: Tổ 29 khu Liên Kim Sơn, Long Thành - Đồng Nai
5 Điện thoại: 0613.533005-0613.533100 (CQ), DTDĐ: 0902.557170
7 Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Bình Sơn
I TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO:
- Trình độ: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2003
- Chuyên ngành đào tạo: Ngành Vật Lý
II KINH NGHIỆM KHOA HỌC:
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy Vật Lý
- Số năm kinh nghiệm: 7 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
giảng ( năm 2003)
(2006-2007)
động điện từ (T1), Tiết 35, chương trình 12- Ban: KHTN” (2013-2014)
Trang 3để tạo tâm thế thật tự tin để đối diện với kỳ thi này không có phương pháp nào hơn làchính các em phải trang bị cho mình một lượng kiến thức vững chắc
Việc củng cố kiến thức cho các em trước kỳ thi cực kì quan trọng nên bước đầu tiên
ta phải giúp các em hệ thống lại các kiến thức mà mình đã học trong một năm qua Đểthực hiện được điều đó, tôi thiết kế các bài kiểm tra công thức và những nội dung lýthuyết quan trọng tránh trường hợp dàn trãi quá nhiều tạo áp lực cho các em Những bàikiểm tra kiến thức cho mỗi buổi học kèm theo những câu trắc nghiệm áp dụng các côngthức ngắn gọn sẽ giúp các em rút ngắn được thời gian ôn tập bởi vì để tìm ra được nhữngcông thức đó cần có nhiều thời gian Nhưng thời gian trong phòng thi là một áp lực rất lớnvới các em, việc học thuộc lòng các công thức là một giải pháp có tính chất quyết định ổnđịnh tinh thần tạo sự tự tin để các em hoàn thành tốt bài thi của mình
Trường THPT Bình Sơn nằm trên một địa bàn của một xã vùng sâu, vùng xa, các
em học sinh đa số khó khăn, không có điều kiện học tập như những trường khác tronghuyện Các em vừa phải đi học vừa phải phụ giúp cha mẹ trên con đường mưu sinh chogia đình nên việc tập trung cho học tập còn hạn chế, nhiều học sinh có học lực trung bình,yếu Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều học sinh ham học tập, có ý chí phấn đấu, cố gắng thựchiện ước mơ đỗ vào các trường Đại Học - những trường có chất lượng hàng đầu Chính vì
những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài “ PHƯƠNG PHÁP ÔN THI TNTHPT QUỐC GIA MÔN VẬT LÍ ĐẠT HIỆU QUẢ” để thực hiện nhằm góp phần giúp đỡ các học
sinh thân yêu của mình cả học sinh trung bình, yếu hoặc học sinh xuất sắc, miễn là các emyêu thích môn Vật Lí, chọn môn Vật Lí thi Tốt Nghiệp hoặc lấy điểm môn Vật Lí để xétvào các trường Đại Học, Cao Đẳng
Trang 4II C S LÝ LU N VÀ TH C TI N Ơ Ở LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ẬN VÀ THỰC TIỄN ỰC TIỄN ỄN
Đã nhiền năm làm công tác giảng dạy tôi luôn trăn trở một điều là làm sao cho các họcsinh mình nắm vững được kiến thức và hoàn thành tốt các bài kiểm tra từ các bài kiểm trađơn giản như kiểm tra 15 phút, 1 tiết đến các kỳ thi kiểm tra chung của trường, các kỳ thiTốt Nghiệp, Đại Học Do điều kiện kinh tế khó khăn, một số học sinh tại địa phương củatrường chưa đầu tư đúng mức cho việc học, mặt khác trình độ học sinh của trường cũngkhông được đồng đều Vì vậy tìm ra được một phương pháp để giúp được tất cả các em từtrình độ yếu kém đến khá giỏi là một điều không đơn giản Phương pháp mà đề tài sẽ đưa
ra sẽ giải quyết được vấn đề mà tác giả đã và đang trăn trở: vừa giúp các học sinh yếu kémrút ngắn được thời gian ôn tập, không áp lực vì phải học nhiều vừa giúp các học sinh khágiỏi nắm vững kiến thức mà không bị nhàm chán Phương pháp mà tác giả đưa ra đã được
áp dụng tại trường với kết quả khá khả quan, học sinh cũng tích cực tham gia và các đồngnghiệp cũng ủng hộ áp dụng ôn tập cho học sinh của mình để chuẩn bị cho các kì thi kiểmtra chung của trường Tác giả thiết nghĩ phương pháp này có thể áp dụng cho 3 khối và tất
cả các môn nếu giáo viên tích cực chỉ cho học sinh kinh nghiệm của mình
Đề tài là tâm huyết của bản thân tác giả muốn đồng hành với các học trò mình trênchặng đường khó khăn sắp tới Đề tài này đã có tính kế thừa từ đề tài năm học 2012 –
2013 của chính tác giả, nhưng đề tài năm nay kiến thức cho học sinh được khai thác sâuhơn, rộng hơn bởi vì tính chất của quan trọng của kì thi TNTHPT năm 2015 Cách thựchiện nội dung của đề tài này cũng thật đơn giản, mỗi buổi ôn thi giáo viên cung cấp cho học sinhmột phiếu học tập có kèm nội dung kiểm tra kiến thức mà tác giả đã phân chia theo chuyên đề, sau
đó chúng ta sẽ cho học sinh giải các câu hỏi trắc nghiệm có thể tự soạn hoặc tham khảo sách
ôn thi TNTHPT năm 2015 của nhà xuất bản giáo dục Mong các thầy cô trong Ban Giám Khảo đánh giá sáng kiến kinh nghiệm của Sở Giáo Dục & Đào Tạo Tỉnh Đồng Nai xem xét, đóng góp ý kiến Đó là sự vinh dự của bản thân tác giả
Trang 5III T CH C TH C HI N CÁC GI I PHÁP C A Đ TÀI: Ổ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ỰC TIỄN ỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ỦA ĐỀ TÀI: Ề TÀI:
ĐỀ TÀI:
PHƯƠNG PHÁP ÔN THI TNTHPT QUỐC GIA MÔN VẬT LÍ NĂM 2015 ĐẠT HIỆU QUẢ
PH N : KI M TRA KI N TH C ẦN : KIỂM TRA KIẾN THỨC ỂM TRA KIẾN THỨC ẾN THỨC ỨC
Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (1) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Dao động cơ:
- Dao động điều hòa là dđ mà …… biến đổi theo ………
Ta có:
max max a a V v Độ lệch pha giữa:
: &
: &
:
&
x a
v a
x v
Dựa vào hình:
dùng đường tròn lượng giác trên cơ sở mối liên hệ giữa chuyển động tròn đều và dao động điều hòa.)
x
v a
(+)
Trang 6* Tại t=0 vật qua vị trí:
Theo chiều dương:
.
.
2 3
2 2
2
0
2
2 2
2 3
A x A x A x A x A x A x A x A x Ngược chiều dương:
.
2 3
2 2
2
0
2
2 2
2 3
A x A x A x A x A x A x A x A x - Vecto gia tốc: a luôn hướng về ………… ; Fhl: luôn hướng về …………
- Công thức độc lập: 2 2
hayA A - Vị trí vật có: W đ nW t x ; Vận tốc ở vị trí có:
nW v W t đ 3 3
d t d t t d W W W W W W x x a a F F v
x a F v v Chúng ta nhớ nhắc học sinh rằng: x, a, F có mối liên hệ với nhau vì: 2 a x F kx - Độ lớn vận tốc càng lớn khi vật ở càng gần vị trí……….; Độ lớn gia tốc càng lớn khi vật ở càng gần vị trí……
- Vận tốc trung bình: v ; vmax : Khi max: Khi vật chuyển động xung quanh ……
min v : Khi min: Khi vật chuyển động ra vị trí …………
- Khoảng thời gian khi vật đi được những quãng đường đặc biệt:
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang A -A O A/2 ……
……
. 2 3 A 2 2 A ……
……
……
……
Trang 7KI M TRA KI N TH C V T LÍ (2) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
2 Con lắc lò xo:
a ĐN: Là hệ thống gồm: + Lò xo có độ cứng k + Vật có khối lượng m
+ Tần số góc:
Chu kì: .
T * Lò xo treo thẳng đứng: .
T * Lò xo treo trên mp nằm nghiệng góc : .
T * Một lò xo có độ cứng k, chiều dài l được cắt thành các lò xo có độ cứng k1, k2, … và chiều dài tương ứng là l 1 , l 2 , … thì có: kl = k 1 l 1 = k 2 l 2 = … * Ghép lò xo: * Nối tiếp 1 2 1 1 1
k k k cùng treo một vật khối lượng như nhau thì: T2 = T12 + T22 * Song song: k = k1 + k2 + … cùng treo một vật khối lượng như nhau thì: 2 2 2 1 2 1 1 1
T T T * Gắn lò xo k vào vật khối lượng m1 được chu kỳ T1, vào vật khối lượng m2 được T2, vào vật khối lượng m1+m2 được chu kỳ T3, vào vật khối lượng m1 – m2 (m1 > m2) được chu kỳ T4 Thì ta có: T3 ;T4
b Năng lượng: + Động năng: d max 1
2 d W W + Thế năng đàn hồi: t max 1
2 t W W + Cơ năng: W W d W t Const Lực kéo về: F=…… : Lực kéo về: Luôn tỉ lệ với………….và lực gây gia tốc cho vật Lực đàn hồi: Fdh k.( l x)
:
:
.
min max If F If F đh đh
.
.
.
.
:
: : :
.
.
: : D ãn Lòxo nén l A K hi Lò xo l A K hi 3 Dao động tắt dần: - Là dao động có ……….giảm dần theo t ……… giảm dần theo t - Nguyên nhân: Do ma sát và lực cản của môi trường Một con lắc lò xo dao động tắt dần với biên độ A, hệ số ma sát µ * Quãng đường vật đi được đến lúc dừng lại là:S .
* Độ giảm biên độ sau mỗi chu kỳ là: A
* Số dao động thực hiện được:
N
Trang 8* Thời gian vật dao động đến lúc dừng lại:
t N T (Nếu coi dđTD có tính tuần hoàn T 2 ) * Vị trí vật có vận tốc cực đại: x0 mg k * Vận tốc đạt cực đại: vmax (A x0) 4 Dao động duy trì: DĐ duy trì là dao động được duy trì bằng cách giữ cho ………
không đổi mà không làm thay đổi chu kì dao động riêng ( fdđ =… )
5 DĐ cưỡng bức: là dao động chịu tác dụng của ngoại lực cưỡng bức…………
- Đặc điểm: DĐ cưỡng bức là 1 dđđh có:
;
và A const A f dđ dđ dđ - Sự chênh lệch …… và ………càng bé thì ……… càng lớn - Khi ……=………thì ………… đạt cực đại Khi đó có hiện tượng cộng hưởng
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang KI M TRA KI N TH C V T LÍ (3) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN 6 Con lắc đơn: Là hệ thống gồm: - Dây treo có chiều dài l.( Không dãn, khối lượng không đáng kể) - Vật có khối lượng m a Phương trình dao động: Viết theo tọa độ cung: s S 0 cos( t ) Viết theo tọa độ góc: 0 cos( t ) Với: s ;l S0 0 l Tần số góc:
Chu kì: T
b Năng lượng dao động: Động năng: d 1
2 W * Vận tốc tại 1 điểm có tọa độ góc : v
Thế năng trọng trường: W t mgl(1 cos ) Cơ năng: W = mgl(1-cos0) c Lực căng của dây treo trong quá trình dao động:
T=………
- Khi con lắc đơn dao động điều hoà (0 << 1rad) thì: + Cơ năng: W W d W t Const + Lực căng dây: T mg( ) + Vận tốc ở VT có li độ góc : ………
T min khi: T max khi:
F
F
P
T
+
0
C '
l
O
s
Trang 9D) Chu kì con lắc đơn thay đổi:
D 1 Thay đổi theo nhiệt độ:
Chiều dài dây treo con lắc thay đổi theo nhiệt độ:
g T
t l
l 0( 1 ) 2
* Khi nhiệt độ tăng thì T………nên đồng hồ chạy ……
* Khi nhiệt độ giảm thì T………nên đồng hồ chạy ……
2
1
T T
D 2 Thay đổi theo độ cao:
2
1
T T
Khỏang thời gian đồng hồ chạy sai trong thời gian t khi lên càng cao
1 2
T t
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (4) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
D 3 Thay đổi khi chịu tác dụng của ngoại lực:
Chu kì của con lắc đơn khi đó là:
m g
T ; '
.
Trang 10a) Lực điện trường: Fdt q E;q 0 Fdt E;q 0 Fdt E
nằm ngang NDĐ, CDĐ với gia tốc a
c) Lực đẩy Acsimet: F A DVg: luôn có phương thẳng đứng và hướng lên
Ta có:
) (
' '
' '
0
D
m V with m
DVg g
g DVg mg mg F
P P F
g
D 0 : Khối lượng riêng của vật; D: Khối lượng riêng của chất lỏng khi đặt vật trong đó.
7 Tổng hợp 2 dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số:
cos( ) cos( )
* Biên độ dao động THợp: A=………
Chú ý: Đối với bài toán tổng hợp dao động chúng ta nhớ dạy cho học sinh cách sử
dụng máy tính để tìm biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp.
Cách làm như sau:Giả sử ta đang có máy tính Casio fx- 570Es Plus
Bài toán cho phương trình x 1 ; x 2 Tìm x?
Trang 11Chuyển máy tính sang chế độ tính góc ra “ Rad”.
Bấm tương tự nhưng dấu (+) thay bằng dấu (-)
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (5) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
CHƯƠNG 2: SÓNG CƠ VÀ SÓNG ÂM
Trang 121 Sóng cơ và sự truyền sóng cơ:
- Sóng ngang: Là sóng có phương dao động…………với phương truyền sóng
Môi trường truyền: Trong chất………
- Sóng dọc: Là sóng có phương dao động………….với phương truyền sóng
Môi trường truyền: Trong chất………
Sóng cơ: Không truyền được trong môi trường………
Chú ý: Quá trình truyền sóng là quá trình truyền… hay truyền pha dao động, các phần tử vật chất chỉ ……… khi có sóng trưyền qua.
2 Các đặc trưng của sóng hình sin:
- Biên độ sóng: Là A dđ của các phần tử vật chất khi có sóng truyền qua
cách giữa 2 điểm gần nhau nhất trên cùng 1 phương truyền sóng dđ ……… pha.Như vậy: Trên cùng 1 phương truyền sóng 2 điểm cách nhau 1 khỏang d
2 điểm M, N gần nhất dao động:
d=……
( hay…………) và có ………… không đổi theo t
PT giao thoa tổng quát:
) cos(
2 2
1 1
u
t A
u
Trang 13Xét 1 điểm M cách S1,S2 lần lượt d1, d2 Pt sóng tới tại M:
) 2 cos(
2 2
2
1 1
A u
d t
A u
M M
cos 2
) (
d A
Với :2
* Nếu 2 nguồn đồng bộ ( cùng pha):
* Nếu 2 nguồn ngược pha: 1 2
Pt dao động sóng tổng hợp tại M:………
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (6) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
3 Sóng dừng:
a ĐN: Là sự giao thoa của 1 sóng tới và 1 sóng phản xạ khi chúng truyền trên cùng 1
phương
b Đặc điểm: Trong hiện tượng sóng dừng trên 1 sợi dây: Có những điểm đứng yên
b Điều kiện để có sóng dừng trên sợi dây có chiều dài l:
Giả sử có sợi dây đàn hồi AB ( A,B cố định) chiều dài l có sóng dừng, Xét 1 điểm M cách đầu B 1 đoạn d:
* Đầu B cố định: PT sóng dừng tại M: uM=u1M+u’M: ) sin
Trang 14- Sóng âm là những sóng cơ ( sóng………) truyền được trong các môi trường:…………
- Nguồn âm là các vật dao động - Tần số dao động của nguồn là tần số của sóng âm - Âm nghe được có tần số : từ………đến……
- Âm có f<…………: hạ âm; âm có f>……: siêu âm - Giới hạn nghe của tai người: Từ …… dB(…B) đến … dB(… B) - Nhạc âm: là âm có……… ….xác định - Âm ……….trong chân không - Vận tốc truyền âm trong mỗi môi trường có giá trị xác định: Phụ thuộc tính đàn hồi và mật độ, nhiệt độ của môi trường V V V ( so sánh vận tốc truyền âm trong chất rắn, lỏng, khí) - Về phương diện vật lí: âm đặc trưng bởi:………
………;………
- Mức cường độ âm: L B ( ) ;
0 ( ) lg I L dB I với: I0: cường độ âm chuẩn (W/m2) I: Cường độ âm (W/m 2 ): Là đại lượng đo bằng năng lượng mà sóng âm tải qua 1 đơn vị diện tích đặt……….phương truyền sóng trong 1 đơn vị thời gian. - Khi sóng âm truyền từ môi trường này sang môi trường khác thì vận tốc và bước sóng thay đổi nhưng f,T của sóng âm không thay đổi - Cường độ âm: 2 4 R P S t W I Nếu năng lượng được bảo toàn ta có: 2 1 2 1 2 2 1 2 2 1 1 R R S S I I S I S I W - Mức cường độ âm: 0 0 lg 10 ) ( : lg ) ( I I dB L hay I I B L
* LA>LB: LA-LB=10lg
lg 20 L A L B Khi I tăng lên 10 n lần thì L tăng thêm …… (dB) 5 Đặc trưng sinh lí của âm: - …… đặc trưng sinh lí của âm là: Độ cao,……… và………
- Độ cao của âm là đặc trưng liên quan đến………
- ………… của âm là đặc trưng liên quan đến mức cường độ âm - Âm sắc là đặc trưng của âm giúp ta phân biệt các âm phát ra từ các nguồn khác nhau ( liên quan đến…………)
6 Âm cơ bản, họa âm: Trên sợi dây có chiều dài l chỉ xảy ra sóng dừng khi: f n v l f v n n l 2 2 2 - Khi n=1 thì:
1 f : Âm cơ bản - Khi n=2 thì
2 1 2 f f : Họa âm thứ 2 - Khi n=3 thì f2 3f1 : Họa âm thứ 3- Họa âm thứ n: f n nf1 n
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
Trang 15KI M TRA KI N TH C V T LÍ (7) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
CHƯƠNG III- DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
1 Phương trình: * CĐDĐ: iI0cos( t i)(A)
* Điện áp: uU0cos( t u)(A); Độ lệch pha giữa u,i: i u i u i u
: 0
: 0 .
: 0
+ Tổng trở: 2 0 2 2 0 ; cos ( )
cos ;
tan ; )
(
) ( P U I I R R R R Z + Điện áp: ( ) ( ) ; tan ; cos
0 2 2 0 R R R R U U U U U ;
1 ;
C L Z Z Nếu mạch không có R0 thì cho R0=0; UR0=0 * TH: Khi R=const; L,C hoặc f thay đổi Imax; Pmax Mạch có hiện tượng cộng hưởng điện: Khi đó: 2 min max 2 max 0 1
;
;
( ) min L C L C R LC Z Z LC f U U U Z u u U I u i U P R R U * TH: L thay đổi: ; ; 2
max max max 1 : : tan tan ;
max max U L Z L U L U L Khiđó U RC U AB RC U RL Z L U RL
1 , , 2 2
( ,1 2) max: 2 1
1 , : max
2
L L
I P U nhunhau R Z C
L L
L L L I L
L L
U nhunhau L L thì U L
Z
* TH: C thay đổi :
Trang 16; ;max max
1
tan ;
U nhunhau U L L khi with
U nhunhau U C C khi with
LM
U L U
CM
U L U
R LC R C
Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
Trang 17KI M TRA KI N TH C V T LÍ (8) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
CHƯƠNG III- DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
2.Truyền tải điện năng, máy biến áp:
- Nguyên tắc hoạt động của máy biến áp: Dựa trên………
3 Máy phát điện xoay chiều:
a) Một pha: Cấu tạo: 2 bộ phần chính:
- Phần cảm: Tạo ra …………: gồm p: cặp cực nam châm
- Phần ứng: Tạo ra………
- Phần nào quay gọi là……….; phần nào đứng yên gọi là………
- Ở các máy có công suất lớn: Thường cho phần …… quay:………., phần
Trang 18- Từ thông qua … cuộn dây có cùng …… ; cùng……… lệch pha nhau…………
- Kết quả: trong 3 cuộn dây xuất hiện 3 suất điện động có cùng………….,cùng……… nhưng lệch pha nhau………
Tạo ra 3 dòng điện xoay chiều có cùng…………., cùng……… nhưng lệch phanhau……….: dòng 3 pha
Cách mắc mạch 3 pha: Mắc hình sao; mắc hình tam giác + Điện áp giữa dây pha và dâyTH:…………
4 Động cơ không đồng bộ 3 pha:
a Nguyên tắc:
Dựa trên ……….Khi cho khung dây đặt
Động cơ không đồng bộ
b Nguyên tắc của động cơ không đồng bộ 3 pha:
- Tạo ra từ trường quay bằng cách sử dụng ……… thay vì quay namchâm
2
1
B B
- Stato: Là bộ phận tạo ra từ trường quay
- Rôto lồng sóc: dưới tác dụng của từ trường quay, quay với tốc độ …….tốc độ của
từ trường quay
Hay: dd tt roto
-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (9) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
CHƯƠNG 4: DAO ĐỘNG - SÓNG ĐIỆN TỪ
1 Mạch dao động:
- Gồm ………
- Mạch dao động có ………: Mạch dao động lí tưởng
- Muốn cho mạch hoạt động: Tích điện cho tụ, sau đó cho phóng điện qua mạch
* Năng lượng điện từ : Trong mạch dao động:
cos ( )
d
q q
Trang 19- Năng lượng điện từ trong mạch dao động:
d t W W W const Chú ý: W đ , W t trong mạch dao động biến thiên điều hòa theo t với : ' 2 ' 2 T T ; f’=…… Còn năng lượng điện từ của mạch thì………
Cho mạch dao động LC: L=const; Khi C=C1 mạch dao động có tần số f1( chu kì T1), thu được sđtừ bước sóng 1 , khi C=C2 mạch dao động có tần số f2( chu kì T2);thu được sđtừ bước sóng 2 Khi: * C 1 mắc nối tiếp C 2 thì mạch dao động với:
f=………; ;
T * C 1 mắc song song C 2 thì mạch dao động với: f=……… ; T=………;
Khi:
3 i q u W W C L Khi :
i q u W W C L Khi:
3 i q u W W L C 2 Điện từ trường: - Nếu tại 1 nơi có ………… biến thiên theo thời gian thì nơi đó xuất hiện từ trường xoáy Từ trường xoáy: có các đường sức từ……… các đường sức điện - Nếu tại 1 nơi có ……… … biến thiên theo thời gian thì nơi đó xuất hiện điện trường xoáy: có các đường sức điện………các đường sức từ - Điện từ trường: có hai thành phần biến thiên theo thời gian liên quan mật thiết với nhau là:………
3 Sóng điện từ: Là ……….lan truyền trong không gian.
luôn………pha với nhau
4 Nguyên tắc thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến:
a Nguyên tắc:
b Sơ đồ khối của máy phát thanh vô tuyến đơn giản:
* Micrô; mạch phát sóng điện từ cao tần; ……… ; mạch khuyếch đại; ănten phát
c Sơ đồ khối của máy thu thanh vô tuyến đơn giản:
* Ăten thu; mạch khuyếch đại dao động điện từ cao tần;……….; mạch khuyếch đại dao động điện từ âm tần; loa
Trang 20-Tờ kiểm tra này của:………Lớp:……… Gv: Nguyễn Thị Mỹ Trang
KI M TRA KI N TH C V T LÍ (10) ỂM TRA KIẾN THỨC VẬT LÍ (1) ẾN THỨC VẬT LÍ (1) ỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI: ẬN VÀ THỰC TIỄN
CHƯƠNG 5: SÓNG ÁNH SÁNG
1 Tán sắc ánh sáng:
* Ánh sáng trắng: Khi đi qua lăng kính bị ………., có màu
biến thiên ……….Tia đỏ lệch …………tia tím lệch………
* Ánh sáng đơn sắc: Có ……….trong chân không hòan tòan xác định, qua lăng kính:
gh
n i
n
Wi th i
v n
i D
r r
A
r n
i
r n
i
2 1
2 1
2 2
1 1
sin sin
sin sin
OO A L
A D
A n
1 1 ) 1 (
1
R R
n f
Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe Young:
* Xác định số vân sáng, số vân tối trên trường giao thoa bề rộng L:
S t
N p
N p
+ Nếu toàn bộ động năng của e biến thành năng lượng photon tia X thì: