SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY DỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG

XÂY DỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG. I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Hóa học là môn khoa học được dạy chính và bắt buộc trong các trường THCS và THPT. Từ 2007 đến nay môn hóa học được kiểm tra, đánh giá theo hình thức trắc nghiệm khách quan trong các kì thi cấp quốc gia (thi tốt nghiệp, tuyển sinh đại học, cao đẳng, ..) và thi học kì I, học kì II, kiểm tra 45 phút, kiểm tra15 phút của khối 12, một số khối lớp khác tùy mỗi trường. Như chúng ta cũng biết thi trắc nghiệm đòi hỏi học sinh (HS) phải có kiến thức rộng, bao quát nội dung, phân tích, tổng hợp kiến thức, … Để học sinh làm bài thi tốt hơn, làm quen và làm nhanh hơn, kiểm tra được mức độ hiểu bài của học sinh, giáo viên (GV) thường chuẩn bị cho học sinh lớp mình dạy hệ thống các câu hỏi trắc nghiệm theo các chuyên đề, tổng hợp chương, … theo đúng chuẩn kiến thức kỹ năng (KTKN) và theo các mức độ nhận thức biết, hiểu, vận dụng, phân tích, tổng hợp, … Đối với trường THPT Nguyễn Đình Chiểu tôi đang dạy, học sinh có đầu vào thấp, ý thức học chưa cao nên tôi cùng với tổ Hóa chỉ giới hạn cho học sinh làm bài ở 3 mức độ nhận thức: biết, hiểu và vận dụng. Thực tiễn trường tôi, mỗi GV ra đề độc lập, và tổ trưởng xem xét đề có đúng ma trận đã thống nhất không, có sai sót về chuyên môn, câu, từ không. Sau đó chọn một đề bất kì cho học sinh làm bài kiểm tra chung nhưng sau đó bài kiểm tra được họp để chấm thì có nhiều ý kiến đôi lúc không nhất quán. Chẳng hạn, có những câu vẫn xảy ra tranh luận về mức độ nhận thức mặc dù các giáo viên đều được tập huấn về ma trận đề và các mức độ nhận thức. Có nhiều lý do giải thích cho việc này. Giáo viên làm đề còn theo ý kiến chủ quan, nhiều khi không làm kịp đề để nộp nên lấy đề năm trước cho học sinh làm lại nhưng mỗi năm học sinh có khả năng nhận thức kiến thức không giống nhau nên đề năm trước có thể không phù hợp với năm hiện tại, … Như vậy có sự bất cập trong quá trình làm đề, GV nào cũng phải mất thời gian làm đề, trình độ mỗi giáo viên khác nhau mà chưa chắc đề được chọn đã đúng chuẩn KTKN hay phù hợp với HS. Theo tôi cần có một ngân hàng đề đáp ứng đúng chuẩn kiến thức kĩ năng, khách quan, phong phú về nội dung để giáo viên, bộ phận chuyên môn của nhà trường sử dụng để làm đề kiểm tra. Việc làm này thực sự cấp bách và cần thiết để phù hợp với yêu cầu của Bộ GDĐT nên tôi thực hiện đề tài “XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC HIỆU QUẢ NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC 12”. Ngoài ra, nhằm góp phần nâng cao năng lực ứng dụng CNTT trong dạy học, tôi cũng chia sẻ đến các đồng nghiệp cách sử dụng phần mềm DK Testing Management System để tạo ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, tạo các đề thi, phân tích, đánh giá các câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng, tổ chức cho HS làm kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến, … II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Trang 1

TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

Mã số: ………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Người thực hiện: Trần Thị Uyên PhươngLĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp giảng dạy bộ môn: Hóa học 

- Lĩnh vực khác 

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học 2014 – 2015

Trang 2

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: TRẦN THỊ UYÊN PHƯƠNG

2 Ngày tháng năm sinh: 20/08/1982

8 Nhiệm vụ được giao: giảng dạy môn hóa học lớp 10, 12

9 Đơn vị công tác: trường THPT Nguyễn Đình Chiểu

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ

- Năm nhận bằng: 2014

- Chuyên ngành đào tạo: Hóa hữu cơ

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Hóa học

Số năm có kinh nghiệm: 8

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

1) Một số ứng dụng của công nghệ thông tin trong dạy học hóa học trung học phổ thông

2) Sử dụng hiệu quả bảng tương tác thông minh trong dạy học hóa học ở trường trung học phổ thông

Trang 3

MỤC LỤC

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 4

1 Cơ sở lý luận 4

2 Thực trạng kiểm tra, đánh giá môn hóa học ở trường THPT: một số hạn chế và nguyên nhân 4

2.1 Thực trạng 4

2.2 Hạn chế 5

2.3 Nguyên nhân 5

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 6

1 Quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 6

2 Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12 6

2.1 Xây dựng ma trận kiến thức môn học 6

2.2 Xây dựng ma trận kiến thức các đề kiểm tra 11

2.3 Biên soạn câu hỏi trắc nghiệm 15

2.4 Rà soát, chỉnh sửa câu hỏi trắc nghiệm 15

2.5 Biên tập và lưu trữ câu hỏi trắc nghiệm 15

2.6 Tạo các đề trắc nghiệm 16

2.7 Chấm, phân tích và định cỡ câu hỏi trắc nghiệm 16

2.8 Xử lí các câu hỏi trắc nghiệm 17

3 Tổ chức kiểm tra, đánh giá học sinh có sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12 17

3.1 Quy trình biên soạn đề kiểm tra, đánh giá theo chuẩn KTKN môn hóa học 17

3.2 Ví dụ: tổ chức kiểm tra 45 phút hóa học 12 – học kỳ 2, lần 2 19

4 Ứng dụng CNTT trong việc xây dựng, quản lý và sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12 25

4.1 Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 25

4.2 Quản lý ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 27

4.3 Tạo đề thi, đề kiểm tra 28

4.4 Phân tích đề, đánh giá câu hỏi trắc nghiệm 30

4.5 Tổ chức kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến môn Hóa học 12 bằng phần mềm DK Testing Management System 31

IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 34

1 Kết quả thực hiện 34

2 Hiệu quả thực hiện 35

V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 35

1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo 35

2 Đối với các trường THPT 35

3 Đối với giáo viên 35

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

VII PHỤ LỤC 36

1 Các câu hỏi trong ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12 36

2 Kết quả phân tích các câu hỏi trắc nghiệm 39

3 Hướng dẫn sử dụng hệ thống quản trị ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm DK Testing Management System 39

Trang 5

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CNTT Công nghệ thông tin

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

KLKT Kim loại kiềm thổ

KTĐG Kiểm tra đánh giá

KTKN Kiến thức kỹ năng

SGK Sách giáo khoa

THPT Trung học phổ thông

TNKQ Trắc nghiệm khách quan

Bảng 1 Phân phối chương trình hóa học 12 – Ban cơ bản 7

Bảng 2 Ma trận kiến thức môn hóa học 12 học kì II 11

Bảng 3 Bảng tổng hợp các đề kiểm tra trắc nghiệm hóa học 12 học kì II 11

Bảng 4 Ma trận kiến thức đề kiểm tra 15 phút lần 1 học kì II – hóa học 12 12

Bảng 8 Ma trận kiến thức đề thi thử học kì II – hóa học 12 15

Bảng 9 Kết quả phân tích đề kiểm tra 15 phút Lần 1 – Hóa học 12 16

Bảng 10 Khung ma trận kiến thức đề kiểm tra TNKQ 17

Bảng 11 Ma trận rút gọn đề kiểm tra 45 phút – hóa học 12, học kỳ 2 20

DANH SÁCH HÌNH ẢNH Hình 1 Sơ đồ quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 6

Hình 2 Giao diện chính phần mềm quản lý ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 26

Hình 3 Màn hình hiển thị các chuẩn KTKN của một chủ đề 26

Hình 4 Màn hình biên soạn câu hỏi trắc nghiệm đa lựa chọn 27

Hình 5 Tạo kỳ thi, kiểm tra 28

Hình 6 Chọn các chủ đề cần kiểm tra 29

Hình 7 Màn hình thiết lập ma trận đề kiểm tra 29

Hình 8 Kết quả phân tích đề bằng phần mềm DK Testing Management System 31

Hình 9 Giao diện màn hình quản lý mã đề thi 31

Hình 10 Danh sách mã đề kiểm tra 15 phút, lần 2 (HK2) – Hóa học 12 32

Hình 11 Màn hình nhập mã đề thi trực tuyến 32

Hình 12 Màn hình kiểm xác nhận thông tin HS 33

Hình 13 Màn hình làm bài trắc nghiệm trực tuyến của HS 33

Hình 14 Màn hình hiển thị kết quả làm bài kểm tra của HS 34

Hình 15 Màn hình xem kết quả kiểm tra theo lớp 34

Trang 6

XÂY DỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG.

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hóa học là môn khoa học được dạy chính và bắt buộc trong các trường THCS

và THPT Từ 2007 đến nay môn hóa học được kiểm tra, đánh giá theo hình thứctrắc nghiệm khách quan trong các kì thi cấp quốc gia (thi tốt nghiệp, tuyển sinh đạihọc, cao đẳng, ) và thi học kì I, học kì II, kiểm tra 45 phút, kiểm tra15 phút củakhối 12, một số khối lớp khác tùy mỗi trường

Như chúng ta cũng biết thi trắc nghiệm đòi hỏi học sinh (HS) phải có kiếnthức rộng, bao quát nội dung, phân tích, tổng hợp kiến thức, … Để học sinh làmbài thi tốt hơn, làm quen và làm nhanh hơn, kiểm tra được mức độ hiểu bài củahọc sinh, giáo viên (GV) thường chuẩn bị cho học sinh lớp mình dạy hệ thống cáccâu hỏi trắc nghiệm theo các chuyên đề, tổng hợp chương, … theo đúng chuẩnkiến thức kỹ năng (KTKN) và theo các mức độ nhận thức biết, hiểu, vận dụng,phân tích, tổng hợp, …

Đối với trường THPT Nguyễn Đình Chiểu tôi đang dạy, học sinh có đầu vàothấp, ý thức học chưa cao nên tôi cùng với tổ Hóa chỉ giới hạn cho học sinh làmbài ở 3 mức độ nhận thức: biết, hiểu và vận dụng

Thực tiễn trường tôi, mỗi GV ra đề độc lập, và tổ trưởng xem xét đề có đúng

ma trận đã thống nhất không, có sai sót về chuyên môn, câu, từ không Sau đóchọn một đề bất kì cho học sinh làm bài kiểm tra chung nhưng sau đó bài kiểm trađược họp để chấm thì có nhiều ý kiến đôi lúc không nhất quán Chẳng hạn, cónhững câu vẫn xảy ra tranh luận về mức độ nhận thức mặc dù các giáo viên đềuđược tập huấn về ma trận đề và các mức độ nhận thức Có nhiều lý do giải thíchcho việc này Giáo viên làm đề còn theo ý kiến chủ quan, nhiều khi không làm kịp

đề để nộp nên lấy đề năm trước cho học sinh làm lại nhưng mỗi năm học sinh cókhả năng nhận thức kiến thức không giống nhau nên đề năm trước có thể khôngphù hợp với năm hiện tại, …

Như vậy có sự bất cập trong quá trình làm đề, GV nào cũng phải mất thờigian làm đề, trình độ mỗi giáo viên khác nhau mà chưa chắc đề được chọn đã đúngchuẩn KTKN hay phù hợp với HS Theo tôi cần có một ngân hàng đề đáp ứngđúng chuẩn kiến thức kĩ năng, khách quan, phong phú về nội dung để giáo viên, bộphận chuyên môn của nhà trường sử dụng để làm đề kiểm tra Việc làm này thực

sự cấp bách và cần thiết để phù hợp với yêu cầu của Bộ GD&ĐT nên tôi thực hiện

đề tài “XÂY DỰNG VÀ KHAI THÁC HIỆU QUẢ NGÂN HÀNG CÂU HỎITRẮC NGHIỆM MÔN HÓA HỌC 12” Ngoài ra, nhằm góp phần nâng cao nănglực ứng dụng CNTT trong dạy học, tôi cũng chia sẻ đến các đồng nghiệp cách sửdụng phần mềm DK Testing Management System để tạo ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm, tạo các đề thi, phân tích, đánh giá các câu hỏi trắc nghiệm trong ngânhàng, tổ chức cho HS làm kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến, …

Trang 7

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Kiểm tra (Assesment) là công cụ để đo lường trình độ kiến thức, kĩ năng của

HS Đánh giá (Evaluation) là xác định mức độ của trình độ kiến thức kĩ năng của

HS Mối quan hệ giữa kiểm tra và đánh giá là mối quan hệ giữa mục đích vàphương tiện, trong đó kiểm tra là phương tiện còn đánh giá là mục đích.1

Kiểm tra đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình dạy học, có ý nghĩa quantrọng vì không có kiểm tra và đánh giá thì quá trình dạy học không hoàn tất Đốivới HS, việc kiểm tra, đánh giá sẽ giúp HS đào sâu kiến thức, hệ thống hóa kháiquát hóa kiến thức, phát hiện những lỗ hổng về tri thức và kịp thời bổ sung, rènđược thói quen tìm hiểu sâu sắc tài liệu và giải quyết vấn đề Đối với GV, việckiểm tra, đánh giá sẽ giúp GV thấy được tình hình học tập của từng HS cũng như

cả lớp Phát hiện được những nội dung giảng dạy thiếu sót cũng như các phươngpháp giảng dạy chưa phù hợp để bổ sung và sửa đổi

Có 2 hình thức kiểm tra, đánh giá phổ biến là tự luận và trắc nghiệm kháchquan Trong đó, hình thức trắc nghiệm khách quan có nhiều ưu điểm và ngày càngđược sử dụng rộng rãi Trong các kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học hàng năm,

Bộ GD&ĐT đã sử dụng hình thức trắc nghiệm khách quan cho một số môn họcnhư: lý, hóa, sinh và ngoại ngữ

Một trong những vấn đề quan trọng hàng đầu để việc kiểm tra, đánh giá bằnghình thức trắc nghiệm khách quan đạt hiệu quả tốt nhất là phải có một ngân hàngcâu hỏi trắc nghiệm đạt số lượng và chất lượng cũng như đạt các yêu cầu về chuẩnkiến thức, kỹ năng

Hiện nay đã có ít nhiều tác giả, nhóm tác giả giới thiệu các ngân hàng câu hỏitrắc nghiệm thuộc các bộ môn Tuy nhiên, hầu hết các ngân hàng câu hỏi được giớithiệu ở đây thường được các tác giả xây dựng dựa trên những câu hỏi đã được tíchlũy trong quá trình dạy nhiều nhiều năm, thường còn mang tính chủ quan và cáccâu hỏi chưa được phân tích theo lý thuyết về khoa học đo lường, đánh giá Do đó,vẫn còn tồn tại nhiều câu hỏi chưa đạt yêu cầu về chất lượng để có thể sử dụng làm

đề kiểm tra, chẳng hạn như có những câu hỏi quá khó (không học sinh nào làmđược) hoặc quá dễ (học sinh nào cũng làm được), các câu hỏi không có sự phânbiệt trình độ giữa các học sinh, …

2 Thực trạng kiểm tra, đánh giá môn hóa học ở trường THPT: một số hạn chế và nguyên nhân

2.1 Thực trạng

Thực tế kiểm tra, đánh giá môn hóa nói riêng, các môn khác nói chung ởtrường Nguyễn Đình Chiểu và một số trường khác trong huyện Long Thành, đượcthực hiện theo qui trình:

Trang 8

Bước 1: Giáo viên dạy khối nào thì soạn đề độc lập theo ma trận được thống

nhất của tổ chuyên môn

Bước 2: Một tuần trước ngày kiểm tra chung toàn bộ giáo viên nạp đề cho tổ

trưởng chuyên môn

Bước 3: Tổ trưởng chuyên môn xem xét đề của từng giáo viên về nhiều khía

cạnh như: có đúng ma trận không, có sai câu dẫn không, có sai lỗi chính tả không,

có sai kiến thức chuyên môn không, font chữ, cỡ chữ đồng nhất không, … có baonhiêu giáo viên nạp đề thì phải kiểm tra hết bấy nhiêu Mỗi giáo viên nạp 4 mã đềkhác nhau Như vậy trường hợp có 4 giáo viên dạy một khối thì tổ trưởng phảikiểm tra 16 đề trước mỗi đợt kiểm tra

Bước 4: Hiệu phó chuyên môn lấy đề mà tổ trưởng chọn làm đề kiểm tra cho

học sinh làm bài

Bước 5: Toàn bộ giáo viên dạy họp thống nhất đáp án và tiến hành chấm bài.

2.2 Hạn chế

Với cách làm như trên theo tôi có một số bất cập như sau:

Ở bước 1, giáo viên làm đề thường theo tính chủ quan cá nhân, đôi khi thờigian chuẩn bị đề ngắn dẫn đề không chất lượng, dễ sai hoặc lấy luôn đề năm trướcchỉnh sửa một chút

Ở bước 3, tổ trưởng phải mất rất nhiều thời gian kiểm tra lại đề của từng giáoviên, dễ xảy ra tiêu cực, không khách quan và không công bằng cho các giáo viênkhác, nếu chọn đề của một giáo viên thì học sinh của giáo viên đó có lợi hơn, thiệtthòi cho giáo viên có đề không được chọn Ở bước 5, sau khi học sinh làm bàixong, lúc này giáo viên họp phân tích đề, đáp án và nếu có những ý kiến trái chiều

về đáp án, câu hỏi thì thiệt thòi về học sinh và ảnh hưởng đến uy tín của tổ

Ở bước 5, sau khi thống nhất đáp án mỗi GV đem bài về chấm bằng tay rồinhập điểm thành phần vào bảng điểm chung Cuối cùng phải chờ cho tất cả GVchấm xong vào bảng điểm chung, rồi GV mới lấy điểm về sổ điểm cá nhân củamình

Giải pháp tôi đưa ra hoàn toàn chưa được áp dụng tại trường THPT NguyễnĐình Chiểu Tôi chỉ dùng để tạo các đề kiểm tra của tôi cho mỗi lần kiểm tra 15

Trang 9

phút, 45 phút nộp cho trường, đề thi thử của lớp tôi dạy Tôi nhận thấy khâu làm đềtheo qui trình này tiết kiệm rất nhiều thời gian, đỡ sai sót.

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1 Quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm2

Hình 1 Sơ đồ quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm

2 Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12

Trong đề tài này, tôi minh họa các bước xây dựng ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm hóa học 12 của học kỳ II

2.1 Xây dựng ma trận kiến thức môn học

Cơ sở để xây dựng ma trận kiến thức môn Hóa học 12 là khối lượng kiếnthức, số lượng bài học và thời gian được phân trong từng chương của chương trình.Các câu hỏi và bài tập được dùng để đo lường kiến thức theo 3 mức độ nhận thức:biết, hiểu, vận dụng

2 Vũ Đăng Khôi Kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến môn tin học Chuyên đề bộ môn tin học cấp tỉnh năm học

2013-(1) Xác định nội dung chi tiết môn học

(2) Biên soạn câu hỏi trắc nghiệm

(3) Trao đổi trong nhóm đồng nghiệp

(4) Biên tập và lưu trữ câu hỏi TN

(5) Tạo đề thi và thi thử

(6) Chấm, phân tích và định cỡ câu hỏi

(7) Xử lí các câu hỏi trắc nghiệm

Đề thi chính thức A B C D

Chỉnh sửa hoặc xóa câu hỏi

Xác định độ khó và độ phân biệt của các câu hỏi Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm đã được định cỡ

Trang 10

Phân phối chương trình Hóa học 12 (đã được thống nhất trong tổ hóa trườngTHPT Nguyễn Đình Chiểu)

Bảng 1 Phân phối chương trình hóa học 12 – Ban cơ bản

Cả năm: 37 tuần (70 tiết) Học kì I: 19 tuần (37 tiết) Học kì II: 18 tuần (33 tiết)

HỌC KÌ I

1

CHƯƠNG I: ESTE - LIPIT

Không dạy: "điều chế este từ axetilen và axit", dành thời gian thêm cho các phần khác trong bài.

2

Không dạy bài "khái niệm xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp",dành thời gian của tiết này cho tiết luyện tập "Este và chất béo"

3

CHƯƠNG II: CACBOHIDRAT

Không dạy hình 2.3 Công thức cấu trúc…,Sơ

đồ sản xuất đường từ mía, GV hướng dẫn HS tự đọc thêm

5

6

11

Thực hành: Điều chế: Tính chất hóa học của este và cacbohiđrat (lấy điểm 1 tiết thực hành)

Không dạy và không tiến hành thí nghiệm 3

CHƯƠNG III: AMIN - AMINO AXIT - PROTEIN

Trang 11

14 Amin Bài tập 4: Không yêu cầu HS làm

18 Luyện tập: Cấu tạo và tính chất của amin - Amino axit - Protein

CHƯƠNG IV: POLIME VÀ VẬT LIỆU POLIME

10

Mục IV Tính chất hóa học: Không dạy, GV hướng dẫn HS tự đọc thêm, dành thời gian thêm cho các phần khác trong bài.

11

gian thêm cho các phần khác trong bài.

Mục IV Keo dán tổng hợp, không dạy, GV hướng dẫn HS tự đọc thêm, dành thời gian thêm cho các phần khác trong bài.

CHƯƠNG V: ĐẠI CƯƠNG VỀ KIM LOẠI

26 Vị trí và cấu tạo kim loại Mục 2.a) – 2.b) – 2.c) Mạng…: Không dạy, dành thời gian để giải bài tập trang 82 SGK

14

15

16

17

Trang 12

38 Luyện tập: Điều chế kim loại và sự ăn mòn kim loại

39 Luyện tập: Điều chế kim loại và sự ăn mòn kim loại

21

40

Thực hành: Tính chất, điều chế kim loại Sự ăn mòn

kim loại.

CHƯƠNG VI: KIM LOẠI KIỀM - KIM LOẠI KIỀM THỔ - NHÔM

trọng của kim loại kiềm

Không dạy cả mục B, GV hướng dẫn HS tự đọc thêm chỉ dạy tiết 41, dành 1 tiết còn lại để tăng tiết luyện tập " tính chất của KL kiềm".

22

42

Kim loại kiềm thổ và hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ

43

Kim loại kiềm thổ và hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ

23

CHƯƠNG VII: SẮT VÀ MỘT SỐ KIM LOẠI QUAN TRỌNG

Trang 13

53 Một số hợp chất của sắt

Bài tập 2: Không yêu cầu HS làm Không dạy các loại lò luyện gang, thép (chỉ dạy thành phần hợp kim, nguyên tắc và các phản ứng xảy ra khi luyện gang, thép)

29

56

Luyện tập: Tính chất hóa học của sắt và hợp chất quan trọng của sắt.

Tiết tăng của phần giảm tải bài " Đồng và hợp chất của đồng"

57

Luyện tập: Tính chất hóa học của sắt và hợp chất quan trọng của sắt.

30

58

Luyện tập: Tính chất hóa học của crom, đồng và hợp chất quan trọng của chúng.

Tiết tăng của phần giảm tải bài " Sơ lược về Niken, kẽm, chì, thiếc"

59 Luyện tập: Tính chất hóa học của crom, đồng và hợp chất quan

trọng của chúng.

31

60

Thực hành: Tính chất hóa học của sắt, crom, đồng và những hợp chất của chúng

CHƯƠNG VIII: PHÂN BIỆT MỘT SỐ CHẤT VÔ CƠ

xã hội, môi trường.

Hướng dẫn HS tự học ở nhà và điền phiếu trả lời hệ thống các câu hỏi do GV biên soạn, sau

đó tổ chức đánh giá chéo trong HS (HS này đánh giá bài viết của HS khác), sử dụng tiết 66,67 để ôn tập HKII

Trang 14

Bảng 2 Ma trận kiến thức môn hóa học 12 học kì II

Vận dụng cao

2 Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, nhôm 65 40 45 35 185

3 Sắt và một số kim loại quan trọng 175 156 69 43 443

5 Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã

Tổng số câu 465 308 194 113 1080

Bảng 3 Bảng tổng hợp các đề kiểm tra trắc nghiệm hóa học 12 học kì II

Dạng đề Thời gian (phút) Số lượng đề Số câu hỏi/đề Tổng số câu hỏi

2.2 Xây dựng ma trận kiến thức các đề kiểm tra

Các bước xây dựng ma trận kiến thức các đề kiểm tra:

+ Xác định trọng số điểm cho từng mạch kiến thức căn cứ vào số tiết quy địnhtrong chương trình

+ Xác định trọng số điểm cho từng mức độ nhận thức

+ Xác định số lượng câu hỏi cho từng ô của ma trận, mỗi câu hỏi dạng TNKQ

có trọng số điểm như nhau

+ Góp ý ma trận của các giáo viên dạy 12: đưa ma trận cho tổ chuyên môncùng góp ý, chỉnh sửa và thống nhất ma trận chung của tổ

Bảng 4 Ma trận kiến thức đề kiểm tra 15 phút lần 1 học kì II – hóa học 12

Trang 15

1 Đại cương về KL 3

1,5đ

1 0,5đ

4 2,0đ

1,5đ

1 0,5đ

5 2,5đ

3 KL kiềm thổ và hợp chất của KLKT. 3

1,5đ

1 0,5đ

5 2,5đ

4 Nhôm và hợp chất của nhôm. 3

1,5đ

1 0,5đ

2 0,5đ

6 3,0đ

6,0đ

4 2,0đ

2 1,0đ

20 10,0đ

1 Vị trí trong BTH và cấu tạo của KL 2

0,7đ

1 0,3đ

3 1,0đ

1,0đ

1 0,3đ

5 1,7đ

1,0đ

1 0,3đ

5 1,7đ

0,7đ

1 0,3đ

4 1,3đ

5 KL kiềm thổ và hợp chất của KLKT. 4

1,3đ

1 0,3đ

6 2,0đ

6 Nhôm và hợp chất của nhôm. 4

1,3đ

1 0,3đ

7 2,3đ

Tổng số câu 18

6,0đ

6 2,0đ

3 1,0đ

1 0,3đ

30 10,0đ

Vận dụng cao

Trang 16

2,0đ 0,5đ 0,5đ 3,0đ

2,0đ

1 0,5đ

6 3,0đ

0,5đ

1 0,5đ

3 1,5đ

4 Crom và hợp chất của crom 3

1,5đ

1 0,5đ

5 2,5đ

6,0đ

4 2,0đ

2 1,0đ

20 10,0đ

1,7đ

3 1,0đ

1 0,3đ

9 3,0đ

1,3đ

2 0,7đ

1 0,3đ

9 3,0đ

1,3đ

4 1,3đ

1,7đ

1 0,3đ

8 2,7đ

6,0đ

6 2,0đ

3 1,0đ

1 0,3đ

30 10,0đ

Trang 17

Bảng 8 Ma trận kiến thức đề thi thử học kì II – hóa học 12

1,0đ

1 0,25đ

6 1,5đ

2 KL kiềm, kiềm thổ, nhôm và hợp chất 6

1,5đ

2 0,2đ

1 0,25đ

10 2,5đ

3 Sắt và hợp chất, hợp kim của sắt 6

1,5đ

2 0,2đ

1 0,25đ

10 2,5đ

1,5đ

2 0,2đ

1 0,25đ

10 2,5đ

5 Phân biệt một số chất vô cơ 1

0,25đ

1 0,25đ

3 0,75đ

6 Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã

hội, môi trường

1 0,25đ

6,0đ

8 2,0đ 1,0đ 4 1,0đ 4 10,0đ 40

2.3 Biên soạn câu hỏi trắc nghiệm

Dạng câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học dạngphổ biến là câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Các câu hỏi được viết hoặc sưu tầm từ các tài liệu tham khảo

Các câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng: xem phụ lục 1

2.4 Rà soát, chỉnh sửa câu hỏi trắc nghiệm

Các câu hỏi sau khi viết xong được đưa cho các đồng nghiệp thuộc tổ bộ mônhóa học trường THPT Nguyễn Đình Chiểu xem xét và chỉnh sửa về nội dung, câudẫn, câu chọn, các phương án nhiễu, đáp án, …

Kết quả sau khi tổ góp ý: loại bỏ 34 câu không đạt đúng chuẩn KTKN, chỉnhsửa 41 câu có lỗi chính tả

2.5 Biên tập và lưu trữ câu hỏi trắc nghiệm

Sau khi chỉnh sửa, các câu hỏi được biên tập và đưa vào ngân hàng câu hỏitrắc nghiệm Ở đây tôi sử dụng phần mềm quản trị ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm

DK Testing Management System

Trang 18

2.6 Tạo các đề trắc nghiệm

Từ ma trận đã được thống nhất, tôi tạo các đề kiểm tra lấy từ ngân hàng câuhỏi trắc nghiệm Ở đây tôi sử dụng phần mềm quản trị ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm DK Testing Management System để làm đề

Xây dựng đáp án và biểu điểm

Tôi sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trên để tạo các đề kiểm tra nhưsau: kiểm tra 15 phút (2 bài), kiểm tra 45 phút (2 bài), thi thử (2 bài)

2.7 Chấm, phân tích và định cỡ câu hỏi trắc nghiệm

Tôi sử dụng phần mềm DK Testing Management System để phân tích độ khó

và độ phân biệt của từng câu hỏi trắc nghiệm dựa trên lí thuyết trắc nghiệm cổđiển.3

Bảng 9 Kết quả phân tích đề kiểm tra 15 phút Lần 1 – Hóa học 12

Câu hỏi Độ khó Độ phân biệt chọn A Lựa chọn B Lựa chọn C Lựa chọn D Lựa Kết luận

Trang 19

Chi tiết về kết quả phân tích tất cả câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng câuhỏi trắc nghiệm xem thêm trong phụ lục 2.

2.8 Xử lí các câu hỏi trắc nghiệm

Dựa trên kết quả phân tích câu hỏi trắc nghiệm, đặc trưng bởi 2 tham số là độkhó và độ phân biệt, tôi tiến hành loại bỏ hoặc chỉnh sửa lại các câu hỏi kém chấtlượng như: các câu có độ khó quá lớn (~1,00) hoặc quá nhỏ (~0,00); các câu có độphân biệt quá nhỏ (<2), …

Từ kết quả phân tích, với những câu cần phải loại bỏ khỏi ngân hàng tôi đã xókhỏi hệ thống và đã thay bằng các câu hỏi khác Với các câu được hệ thống để nghịsửa, tôi đã điều chỉnh nội dung cho hợp lý hơn

3 Tổ chức kiểm tra, đánh giá học sinh có sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm hóa học 12

3.1 Quy trình biên soạn đề kiểm tra, đánh giá theo chuẩn KTKN môn hóa học

Bước 1 Xác định mục đích, yêu cầu của đề kiểm tra

Căn cứ vào yêu cầu của việc kiểm tra, căn cứ chuẩn KTKN của chương trình

và thực tế học tập của học sinh để xây dựng mục tiêu đánh giá và mục đích, yêucầu của đề kiểm tra cho phù hợp

Bước 3 Thiết lập ma trận đề kiểm tra

Lập một bảng có hai chiều, một chiều là nội dung hay mạch kiến thức chínhcần đánh giá, một chiều là các cấp độ nhận thức của học sinh theo các cấp độ: nhậnbiết, thông hiểu và vận dụng

Trong mỗi ô là chuẩn KTKN chương trình cần đánh giá, tỉ lệ % số điểm, sốlượng câu hỏi và tổng số điểm của các câu hỏi

Số lượng câu hỏi của từng ô phụ thuộc vào mức độ quan trọng của mỗi chuẩncần đánh giá, lượng thời gian làm bài kiểm tra và trọng số điểm quy định cho từngmạch kiến thức, từng cấp độ nhận thức

Bảng 10 Khung ma trận kiến thức đề kiểm tra TNKQ 4

thấp

Cấp độ cao

Trang 20

(nội dung, chương…)

Chủ đề 1 Chuẩn kiếnthức, kĩ năng

cần kiểm tra (Ch)

Bước 4 Thiết kế câu hỏi, bài tập theo ma trận

Việc biên soạn câu hỏi theo ma trận cần đảm bảo nguyên tắc: mỗi câu hỏi chỉkiểm tra một chuẩn hoặc một vấn đề, khái niệm; số lượng câu hỏi và tổng số câuhỏi do ma trận đề quy định

Sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm để lựa chọn hoặc chọn ngẫu nhiêncác câu hỏi theo ma trận định trước

Bước 5 Xây dựng hướng dẫn chấm (đáp án) và thang điểm

Việc xây dựng đáp án và hướng dẫn chấm, thang điểm đối với bài kiểm tracần đảm bảo các yêu cầu:

Nội dung: khoa học và chính xác;

Cách trình bày: cụ thể, rõ ràng, sạch, đúng chính tả;

Phù hợp với ma trận đề kiểm tra

Bước 6 Xem xét lại việc biên soạn đề kiểm tra

Sau khi biên soạn xong đề kiểm tra cần xem xét lại việc biên soạn đề kiểmtra, gồm các bước sau:

Trang 21

Đối chiếu từng câu hỏi với hướng dẫn chấm và thang điểm, phát hiện nhữngsai sót hoặc thiếu chính xác của đề và đáp án Sửa các từ ngữ, nội dung nếu thấycần thiết để đảm bảo tính khoa học và chính xác;

Đối chiếu từng câu hỏi với ma trận đề, xem xét câu hỏi có phù hợp với chuẩncần đánh giá không? Có phù hợp với cấp độ nhận thức cần đánh giá không? Sốđiểm có thích hợp không? Thời gian dự kiến có phù hợp không?

Thử đề kiểm tra để tiếp tục điều chỉnh đề cho phù hợp với mục tiêu, chuẩnchương trình và đối tượng học sinh (nếu có điều kiện)

Hoàn thiện đề, hướng dẫn chấm và thang điểm

3.2 Ví dụ: tổ chức kiểm tra 45 phút hóa học 12 – học kỳ 2, lần 2

Bước 1 Xác định mục đích, yêu cầu của đề kiểm tra

Mục đích: kiểm tra, đánh giá học sinh sau khi học xong chương 7 – Sắt, crom

và hợp chất của sắt, crom

Yêu cầu:

a) Về kiến thức:

Biết:

- Vị trí, cấu hình electron lớp ngoài cùng, tính chất vật lí của sắt

- Tính chất hoá học của sắt : tính khử trung bình (tác dụng với oxi, lưu huỳnh, clo, nước, dung dịch axit, dung dịch muối)

- Sắt trong tự nhiên (các oxit sắt, FeCO3, FeS2)

- Tính chất vật lí, nguyên tắc điều chế và ứng dụng của một số hợp chất của sắt

- Khái niệm và phân loại gang, sản xuất gang (nguyên tắc, nguyên liệu)

- Khái niệm và phân loại thép, sản xuất thép (nguyên tắc chung)

- Ứng dụng của gang, thép

- Vị trí, cấu hình electron hoá trị, tính chất vật lí (độ cứng, màu, khối lượngriêng) của crom, các số oxi hoá trong hợp chất ; tính chất hoá học của crom là tính khử (phản ứng với oxi, clo, lưu huỳnh, dung dịch axit)

- Tính chất của hợp chất crom(III) : Cr2O3, Cr(OH)3 (tính tan, tính oxi hoá

và tính khử, tính lưỡng tính) ; Tính chất của hợp chất crom(VI) : K2CrO4,K2Cr2O7 (tính tan, màu sắc, tính oxi hoá)

Hiểu:

- Tính khử của hợp chất sắt(II) : FeO, Fe(OH)2, muối sắt(II)

- Tính oxi hoá của hợp chất sắt(III) : Fe2O3, Fe(OH)3, muối sắt(III)

b) Về kĩ năng:

- Dự đoán, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận được tính chất hoá học của sắt

- Viết các phương trình hoá học minh hoạ tính khử của sắt

- Tính thành phần phần trăm về khối lượng sắt trong hỗn hợp phản ứng Xác định tên kim loại dựa vào số liệu thực nghiệm

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	1,2 MB