SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH QUA CÁC MẪU CHUYỆN VUI, THƠ VUI HÓA HỌC

Trang I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2 1. Cơ sở lý luận 2 2. Cơ sở thực tiễn 2 III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN 3 1. Hóa học lớp 10 3 2. Hóa học lớp 11 8 3. Hóa học lớp 12 15 IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 20 V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 21 VI. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21 VII. PHỤ LỤC 21 I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Như chúng ta đã biết, không có một phương pháp dạy học nào là vạn năng, không chỉ có một con đường duy nhất để đảm bảo cho mọi học sinh học tập phù hợp với mọi môn học. Mỗi một phương pháp đều có những mặt ưu điểm và tồn tại riêng của nó. Hiệu quả của phương pháp sẽ được nhân lên khi ta biết lựa chọn đúng phương pháp và áp dụng đúng thời điểm, nội dung thích hợp, phù hợp với từng loại bài, đặc trưng của bộ môn,…Bên cạnh đó hiệu quả dạy học còn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực tổ chức của giáo viên và trình độ nhận thức của học sinh. Thành công của giờ dạy bao gồm rất nhiều yếu tố cấu thành. Song để tạo không khí tiết học bớt căng thẳng, tạo sự thu hút đối với học sinh, giúp các em tự giác, hứng thú tham gia tích cực các hoạt động giáo viên đặt ra luôn là mục tiêu hàng đầu. Nếu như môn vật lí khi dạy bài: “Áp suất thủy tỉnh, nguyên lí Pascal” lớp 10 nâng cao, để khắc sâu đơn vị Pascal, giáo viên có thể kể một mẫu chuyện vui sau: “Một hôm, các nhà bác học nổi tiếng cùng nhau chơi trốn tìm. Sau khi oẳn tù tì thì Anhxtanh là người phải đi tìm. Anhxtanh mới đếm 1, 2, 3 thì mọi người đã trốn hết, chỉ còn một mình Niutơn vẫn loay hoay không biết trốn vào đâu. Chợt... ông vẽ một hình vuông có diện tích một mét vuông và ngồi vào đó. Anhxtanh đếm đến 10, quay lại nhìn thấy Niutơn vội kêu: Bo bo xì Niutơn Bo bo xì Niutơn. Niutơn liền nói: Sai rồi, ta không phải Niutơn, mà ta là Niutơn trên mét vuông Nm2. Phải gọi ta là Pascal” Hoặc môn địa lí khi dạy bài “Sự phân bố khí áp. Một số loại gió chính” lớp 10 giáo viên có thể liên hệ với đời sống người dân Việt Nam qua bài ca dao: Người ta đi cấy lấy công Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề Trông trời, trông đất, trông mây Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm Trông cho chân cứng đá mềm Trời yên biển lặng mới yên tấm lòng. Dạy học bằng phương pháp kết hợp đưa các mẫu chuyện vui, thơ vui vào bài học mang lại tinh thần thoải mái cho cả thầy và trò, các em chú ý vào bài học, nắm bài và ghi nhớ bài tốt hơn. Không riêng gì đối với môn vật lí hay môn địa lí mà đối với các môn học khác nói chung và môn hóa học nói riêng đều có thể vận dụng phương pháp này trong quá trình giảng dạy và đạt hiệu quả khá cao. Chính vì vậy tôi quyết định chọn đề tài “Tạo hứng thú học tập cho học sinh qua các mẫu chuyện vui, thơ vui hóa học” để nghiên cứu và thực hiện.

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2014 – 2015

x

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

8 Nhiệm vụ được giao: Giảng dạy môn hóa các lớp:

10A1, 10A3, 10A8, 10A9, 11C2, 11C4

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, huyện Nhơn Trạch,

tỉnh Đồng Nai.

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2011

- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Hóa Học

III KINH NGHIỆM GIÁO DỤC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy môn Hóa ở trường THPT

- Số năm có kinh nghiệm: 4 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

“Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học hóa học”

MỤC LỤC

==================================

Trang

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2

1 Cơ sở lý luận 2

2 Cơ sở thực tiễn 2

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN 3

1 Hóa học lớp 10 3

2 Hóa học lớp 11 8

3 Hóa học lớp 12 15

IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 20

V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 21

VI DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

VII PHỤ LỤC 21

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết, không có một phương pháp dạy học nào là vạn năng, khôngchỉ có một con đường duy nhất để đảm bảo cho mọi học sinh học tập phù hợp với mọimôn học Mỗi một phương pháp đều có những mặt ưu điểm và tồn tại riêng của nó.Hiệu quả của phương pháp sẽ được nhân lên khi ta biết lựa chọn đúng phương pháp và ápdụng đúng thời điểm, nội dung thích hợp, phù hợp với từng loại bài, đặc trưng của bộmôn,…Bên cạnh đó hiệu quả dạy học còn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực tổ chức củagiáo viên và trình độ nhận thức của học sinh Thành công của giờ dạy bao gồm rất nhiềuyếu tố cấu thành Song để tạo không khí tiết học bớt căng thẳng, tạo sự thu hút đối vớihọc sinh, giúp các em tự giác, hứng thú tham gia tích cực các hoạt động giáo viên đặt raluôn là mục tiêu hàng đầu

Nếu như môn vật lí khi dạy bài: “Áp suất thủy tỉnh, nguyên lí Pascal” lớp 10 nângcao, để khắc sâu đơn vị Pascal, giáo viên có thể kể một mẫu chuyện vui sau:

“Một hôm, các nhà bác học nổi tiếng cùng nhau chơi trốn tìm Sau khi oẳn tù tì thì Anh-xtanh là người phải đi tìm. Anh-xtanh mới đếm 1, 2, 3 thì mọi người đã trốn hết, chỉ còn một mình Niu-tơn vẫn loay hoay không biết trốn vào đâu Chợt ông vẽ một hình vuông có diện tích một mét vuông và ngồi vào đó Anh-xtanh đếm đến 10, quay lại nhìn thấy Niu-tơn vội kêu: "Bo bo xì Niu-tơn!!! Bo bo xì Niu-tơn" Niu-tơn liền nói: "Sai rồi, ta không phải Niu-tơn, mà ta là Niu-tơn trên mét vuông [N/m 2 ] Phải gọi ta là Pascal”

Hoặc môn địa lí khi dạy bài “Sự phân bố khí áp Một số loại gió chính” lớp 10 giáoviên có thể liên hệ với đời sống người dân Việt Nam qua bài ca dao:

Người ta đi cấy lấy công Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề Trông trời, trông đất, trông mây Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm

Trông cho chân cứng đá mềm Trời yên biển lặng mới yên tấm lòng.

Dạy học bằng phương pháp kết hợp đưa các mẫu chuyện vui, thơ vui vào bài họcmang lại tinh thần thoải mái cho cả thầy và trò, các em chú ý vào bài học, nắm bài vàghi nhớ bài tốt hơn Không riêng gì đối với môn vật lí hay môn địa lí mà đối với cácmôn học khác nói chung và môn hóa học nói riêng đều có thể vận dụng phương phápnày trong quá trình giảng dạy và đạt hiệu quả khá cao Chính vì vậy tôi quyết định chọn

đề tài “Tạo hứng thú học tập cho học sinh qua các mẫu chuyện vui, thơ vui hóa học” để

nghiên cứu và thực hiện

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Hứng thú học tập của HS do nhiều yếu tố quyết định, trong nhiều trường hợp họcsinh không có hứng thú học tập bắt nguồn từ công tác giảng dạy Giáo viên, trước hơnhết phải là người gợi mở, dẫn dắt và phải tạo được sự hứng thú trong việc tiếp thu kiếnthức của học sinh Không những thế, ngày nay các giáo viên còn mắc một lỗi phổ biếnkhiến các em không hứng thú học đó là: thiếu tính sáng tạo trong giảng dạy Khi phảihọc bởi kiểu giảng dạy chỉ có đọc và chép từ tập giáo trình đã mấy năm không soạn thìchắc chắn hứng thú của các em đều chìm vào giấc ngủ từ khi nào rồi Vấn đề này đòihỏi sự cải thiện rất nhiều từ đội ngũ giáo viên

Luật giáo dục, điều 28.2 đã ghi ‘‘Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy

tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS’’

Yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học nên GV cần vận dụng các phươngpháp soạn giảng cho phù hợp để đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS, từ đó cóthể phát huy tính tự giác tích cực của học sinh

Hóa học là một môn khoa học tự nhiên nên bị nhiều người cho đây là một môn họckhô khan Hơn nữa học sinh ít có tinh thần tự học, tự tìm hiểu Ngoài những phươngpháp như là phát huy tính tích cực tạo hứng học tập thu qua liên hệ thực tế, qua tiếnhành thí nghiệm trực quan,…thì qua các mẫu chuyện vui, thơ vui giúp học sinh tự phântích tự tìm tòi tự ghi nhớ rất tốt nên mang lại hiệu quả rất cao trong quá trình dạy học

2 Cơ sở thực tiễn

Trong thực tế các mẫu chuyện vui về các nhà bác học khá nhiều, cùng với lòngđam mê hóa học và yêu thích thơ ca thì đã có nhiều bài thơ vui về hóa học được ra đời.Thực tiễn đã có nhiều đề tài của các giáo viên THPT đề cập đến vấn đề tạo hứngthú học tập hóa học qua tranh ảnh, phim tư liệu, bản đồ, mô hình… (hay còn gọi đồdùng trực quan) tuy nhiên vẫn còn ít đề tài khai thác vấn đề sử dụng các mẫu chuyệnvui thơ vui trong dạy học hóa học nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh Chính vì vậybản thân tôi đã sưu tầm, nghiên cứu và hệ thống các mẫu chuyện vui gắn với các bàihọc hóa học cụ thể Đây không phải là phương pháp mới nhưng trong quá trình thựchiện bước đầu đã có những biểu hiện tích cực trong thái độ học tập của học sinh và hiệuquả của giờ học được nâng lên rõ rệt

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1 Hóa học lớp 10

 Bài ôn tập đầu năm lớp 10( hoặc lớp 11)

Như chúng ta đã biết đối với hóa học thì hóa trị rất quan trọng, HS không thể viếtphương trình phản ứng nếu không biết hóa trị, không biết hóa trị thì khi học chươngđiện li lớp 11, HS khó có thể viết được phương trình ion Đầu năm ôn tập giáo viên cóthể giúp HS ghi nhớ hóa trị thông qua bài thơ hóa trị

BÀI CA HÓA TRỊ

Kali (K), iốt (I) , hidrô (H) Natri (Na) với bạc (Ag) , clo (Cl) một loài

Là hoá trị I) ai ơi Nhớ đi cho rõ khỏi hoài phân vân Magiê (Mg) với kẽm (Zn) ,thuỷ ngân (Hg) Oxi (O) , đồng(Cu), thiếc (Sn) thêm phần bari (Ba) Cuối cùng thêm chú canxi (Ca)

Hoá trị II nhớ có gì khó khăn Bác nhôm (Al) hoá trị III lần

In sâu vào trí khi cần có ngay Cacbon (C) ,silic(Si) này đây Hoá trị IV đó chẳng ngày nào quên Sắt (Fe) kia kể cũng quen tên

II, III lên xuống thật phiền lắm thôi Nitơ (N) rắc rối nhất đời

I, II, III, IV khi thời tới V Lưu huỳnh ( S) lắm lúc chơi khăm Xuống II lên VI khi nằm thứ IV Phốt pho (P) nói đến không dư

Có ai hỏi đến ,thì ừ rằng V

Em ơi cố gắng học chăm Bài ca hoá trị suốt năm cần dùng.

 Bài thành phần nguyên tử lớp 10

Để vào bài thành phần nguyên tử, giáo viên có thể kể cho HS nghe mẫu chuyệntranh luận về cấu tạo bên trong của nguyên tử

SỐ PHẬN TRỚ TRÊU

Nhà bác học người Anh nổi tiếng Giô-det Giôn Tôm-xơn cũng giống như đa số các nhà bác học khác ở thế kỷ 19 tin tưởng mãnh liệt rằng nguyên tử là những phần tử nhỏ

bé của vật chất không thể có cấu tạo nào bên trong hết.

Một hôm người trợ giáo của Tôm-xơn hỏi ông: “Ông nghĩ gì về cấu tạo bên trong nguyên tử?”

- Anh bạn trẻ ạ! Tôi nghĩ rằng: – nhà bác học tức giận ngắt câu hỏi Nếu anh biết tiếng Latinh thì anh sẽ không hỏi như thế “Nguyên tử” dịch từ tiếng Latinh có nghĩa là

“không thể chia cắt được”.

Nhưng chẳng bao lâu sau, vào năm 1903 chính Tôm-xơn đã đưa ra mô hình đầu tiên giải thích cấu tạo bên trong của nguyên tử.

Nguyên tử là những hạt vi mô vô cùng nhỏ bé Nhưng nguyên tử còn được cấutạo bởi những hạt có kích thước nhỏ hơn đó là electron, proton và nơtron Vậy đặc điểm

về các hạt cấu tạo nên nguyên tử như thế nào ta cùng tìm hiểu qua bài “thành phầnnguyên tử”

 Bài liên kết ion, tinh thể ion lớp 10 (hoặc bài sự điện li lớp 11)

Để tạo không khí thoải mái cho tiết học giáo viên có thể kể cho HS nghe mẫu chuyện vui trước khi vào bài ion

SỰ HIỂU LẦM THÚ VỊ

Nhà hóa học Mỹ S.Mulliken – giải thưởng Nobel hóa học năm 1966 – có bà vợ rất tận tâm và dịu hiền song chẳng biết gì về hóa học cả Một lần gia đình mở tiệc, song khi khách mời đã đông đủ thì ông vẫn ở phòng thí nghiệm chưa về Sau khi gọi điện cho ông, bà vợ thông báo với khách:

- Nhà tôi đang bận “giặt và là” tại phòng thí nghiệm, vì vậy ông ấy gửi lời xin lỗi các quý vị Mời quý vị ngồi vào bàn tiệc chờ.

Khách ăn tiệc vui vẻ song không khỏi thắc mắc vì giáo sư chẳng bao giờ phí thời giờ cho những công việc lao động đơn giản Hỏi ra mới biết, hóa ra bà vợ nghe nhầm Ông báo tin mình đang bận “quan sát một ion” (To watch an ion) bà lại nghe là đang bận

“giặt và là” (To wash and iron) Chẳng là hai nhóm từ này phát âm khá giống nhau mà.

Qua mẫu chuyện GV nhắc nhở HS khi phát âm phải chuẩn, to, rõ ràng để tránhgây hiểu nhầm, cần rèn luyện kĩ năng nghe tiếng anh tốt, nâng cao khả năng giao tiếp

Vậy ion gồm những loại gì, sự hình thành nó như thế nào ta cùng nghiên cứu bài

“Liên kết ion, tinh thể ion” (hoặc bài “Sự điện li”)

 Bài luyện tập chương Halogen lớp 10

GV có thể đọc bài thơ cho HS khi dạy luyện tập chương halogen để củng cố lại kiến thức

TÍNH CHẤT CỦA NHÓM HALOGEN

Nhóm Halogen chúng ta cùng xét đến Tính chất chung ấy là oxi hóa

Nhận một e nên oxi hóa một âm Trừ Flo, các halogen khác còn có

Số oxi hóa dương: 1, 3, 5, 7 Các axit từ HF đến HI ta nhớ Mạnh nhất là chàng nhóc HI

HF kia tính axit yếu xìu Nhưng ăn mòn được thủy tinh đó bạn Các kim loại phản ứng HCl có hạn Chỉ những kim loại đứng trước H thôi Bạc halogenua kết tủa bạn biết rồi Trừ dung dịch bạc florua ra nhé.

Qua đoạn thơ HS nắm được:

+ Tính chất chung nhóm halogen là tính oxi hóa: X + 1e→ X

-+ Tính axit giảm dần từ HI đến HF

+ Kim loại đứng trước Hiđro phản ứng với HX

+ HF có phản ứng khắc thủy tinh

+ AgCl, AgBr, AgI kết tủa còn AgF thì không

 Luyện tập chương Halogen lớp 10:

Giáo viên có thể kiểm tra bài cũ trong giờ luyện tập bằng một số câu đố, yêu cầu

HS giải câu đố, viết phương trình chứng minh

Câu đố 1 :   Axit gì nhận biết

Bằng quỳ tím đổi màu Thêm vào bạc nitrat Tạo kết tủa trắng phau?

Câu đố 2:  Khí gì tan trong nước

Ăn mòn được thuỷ tinh Dung dịch có ứng dụng

Để khắc chữ khắc hình?

Đáp án:

1 Clohiđric kể đầu

Nó làm quỳ tím chuyển màu, đó anh Bạc nitrat kết tủa nhanh

Trắng phau, bột trắng, hiền lành thế thôi.

Phản ứng tạo kết tủa: HCl + AgNO3→ AgCl↓ trắng + HNO3

2 Axit HF

Phản ứng ăn mòn thủy tinh: 4HF + SiO2 →SiF4 + 2H2O

 Bài lưu huỳnh lớp 10

Giáo viên có thể vào bài bằng một câu đố vui:

Tên gồm 2 họ ghép nên Lửa màu lam nhạt cháy lên đây mà

Đố em đố bạn gần xa

Đố ai, ai biết đây là chất chi?

Hai họ trong câu đố ở đây là họ Lưu và họ Huỳnh, và đáp án chúng ta là Lưuhuỳnh Vậy lưu huỳnh có những tính chất vật lí và hóa học cụ thể như thế nào chúng tacùng tìm hiểu bài “Lưu huỳnh”

 Bài lưu huỳnh lớp 10

Khi học phần tính chất hóa học của lưu huỳnh giáo viên kể câu chuyện:

CHÀNG HỌA SĨ VÀ MỎ THỦY NGÂN Ở NGA

Ngày xưa ở Nga có một chàng họa sĩ rất nghèo và chẳng có tiếng tăm gì, mong

ước lớn nhất của chàng là muốn để lại một tác phẩm nào đó kiệt tác nhất của đời mình cho nhân loại Lúc đó người ta đồn rằng có rừng ma ai vào đó không thể quay trở về Nghe chuyện này chàng họa sĩ quyết định vẽ bằng được bức tranh về khu rừng ma kia bất chấp mọi người can ngăn, chàng vẫn quyết tâm lên đường tới khu rừng ma kia Quả thật càng đi sâu vào khu rừng càng rùng rợn, chim hót thưa dần rồi vắng hẳn Chàng đi mãi và rồi chàng gặp một hồ nước, nước hồ bóng lên một màu sắc rực rỡ muôn màu Chàng quyết định dừng lại và vẽ khu rừng này Họa sĩ đã dùng nước hồ mài mực và vẽ cảnh hồ Ngày tháng qua đi, khi vẽ xong bức tranh họa sĩ thấy mắt mình hoa lên, toàn thân mệt mỏi Chàng cố gắng hết sức để thoát ra khỏi khu rừng Về nhà chàng lâm bệnh nặng nằm trên giường bệnh chàng ngắm nhìn bức tranh tuyệt tác của đời mình, ít lâu sau chàng qua đời.

Tưởng rằng bức tranh kia sẽ đi vào dĩ vãng cùng với số phận chàng họa sĩ, nhưng một ngày kia có một đoàn địa chất của Nga đi qua ngôi nhà và xin nghỉ tạm, họ

thấy bức tranh quá đẹp chưa từng có trên đời này và họ xin được đem về lưu giữ Khi nghiên cứu mực vẽ bức tranh thì phát hiện mực được hòa tan không phải bằng nước mà bằng thủy ngân Nhờ bức tranh này mà mỏ Thủy Ngân khổng lồ tại Nga được phát hiện

và bức màn về khu rừng ma đã được vén lên.

Qua câu chuyện, giáo viên nhấn mạnh thủy ngân là một chất lỏng rất độc nênchàng họa sĩ đã bị chết do nhiễm độc thủy ngân Vậy không may làm thủy ngân rơi vãi,

ta sẽ xử lí như thế nào? GV cho HS viết các phản ứng giữa S với kim loại như Na, Fe,

Hg, nhận xét điều kiện phản ứng của các phương trình trên từ đó rút ra câu trả lời

GV kết luận: Vì tính chất của lưu huỳnh là phản ứng với thủy ngân ở điều kiệnthường nên ta dùng lưu huỳnh để thu hồi thủy ngân rơi vãi

Nhắc nhở các em ở nhà sử dụng nhiệt kế thủy ngân cũng cần cẩn thận tránh đểnhiệt kế bị vỡ

 Bài luyện tập oxi, lưu huỳnh lớp 10

Giáo viên có thể kiểm tra bài cũ trong giờ luyện tập bằng một số câu đố, yêu cầu

HS giải đáp câu đố và viết phương trình chứng minh

Câu đố 1 :

Axit gì cùng sắt Tạo muối sắt hai, ba Tùy điều kiện dung dịch Còn làm sắt trơ ra?

Câu đố 2 :  

Axit gì hai lần Tan trong nước một ít Điện li chỉ một phần Lại là chất khí độc?

Đáp án:  

Sunfuric khi mà nguội, đặc

Sắt cho vào cũng mặc, trơ ra Lúc đặc, nóng tạo sắt ba (III) Còn khi pha loãng lại là sắt hai (II).

Phương trình xảy ra:

Fe + H2SO4 loãng → FeSO4 + H2

2Fe + 6H2SO4 đặc,nóng → Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O

Ở phần này GV lưu ý HS khi viết phương trình và giải bài tập

- Khi viết phản ứng kim loại tác dụng axit sunfuric phải ghi rõ điều kiện của axit

- Nếu axit loãng sẽ giải phóng H2

- Nếu axit đặc, nóng sẽ không giải phóng H2 và oxi hóa kim loại lên số oxi hóa cao

( Cụ thể : Fe thì lên số oxi hóa +3)

- Al, Fe, Cr thụ động với H2SO4 đặc,nguội

Khí độc axit hai lần Trong nước tan ít, một phần điện li Sunfuhiđric chứ gì

Trứng ung mùi thối ta thì không quên.

Phương trình phản ứng là một axit hai lần (hai nấc):

NaOH + H2S → NaHS + H2O2NaOH + H2S → Na2S + 2H2O

2 Hóa học lớp 11

 Bài phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li lớp 11

Khi dạy bài phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li, điều kiện phảnứng trao đổi ion là hoặc tạo kết tủa, hoặc chất điện li yếu, hoặc chất khí Để học tốt phầnnày HS cần nhớ các chất kết tủa, chất điện li yếu, chất khí nên qua bài thơ tính tan cácmuối sẽ giúp các em phần nào khi học bài này

TÍNH TAN CỦA MUỐI

Loại muối tan tất cả

Là muối nitơrat

Và muối axêtat Bất kể kim loại nào Những muối hầu hết tan

Là clorua, sunfat Trừ bạc chì clorua Bari, chì sunfat Những muối không hoà tan Cacbonat , photphat

Sunfua và sunfit Trừ kiềm, amoni.

 Bài Nitơ lớp 11

Sau khi dạy xong bài nitơ để giúp HS khắc sâu lại nội dung bài học GV đọc bài thơ “Cô gái nitơ”, yêu cầu HS lắng nghe và qua bài thơ nêu tính chất vật lí và hóa học của Nitơ.

CÔ GÁI NITƠ

Em là cô gái Nitơ Nitơ oxit (NO) sinh liền ra ngay

Tên thật Azot anh ngờ làm chi

Ko màu cũng chẳng vị gì

Sự cháy, sống chẳng duy trì trong em

Cho dù ko giống Oxi

Thế nhưng em vẫn dịu hiền như ai

Nhà em ở chu kỳ hai

Có năm e ở lớp ngoài bao che

Mùa đông cho tới mùa hè

Nhớ ô thứ bảy nhớ về thăm em

Bình thường em ít người quen

Người ta vẫn bảo sao trầm thế cô

Cứ như dòng họ khí trơ

Có ai ngỏ ý làm ngơ sao đành

Tuổi em mười bốn xuân xanh

Vội chi tính chuyện yến anh làm gì

Thế rồi năm tháng trôi đi

Có anh bạn trẻ Oxi gần nhà

Bình thường anh chẳng lân la

Nhưng khi giông tố đến nhà tìm em

Gần lâu rồi cũng nên quen

Không bền nên chất khí này

Bị Oxi hóa liền ngay tức thì Thêm một nguyên tử Oxi (NO 2 ) Thêm màu nâu đậm chất nào đậm hơn

Bơ vơ cuộc sống cô đơn Thủy tề thấy vậy bắt luôn về nhà Gọi ngay hoàng tử nước ra Ghép lun chồng vợ thật là ác thay (2NO 2 + H 2 O→HNO 3 + HNO 2 ) Hờn đau bốc khói lên đầy Nên tim em chịu chua cay 1 bề Đêm giông tố rét tràn về

Oxi chẳng được gần kề bên em

Vì cùng dòng họ phi kim Cho nên cô bác hai bên bực mình Oxi từ đó bùn tình

Bỏ em đơn độc một mình bơ vơ (2NO → N 2 + O 2 )

Em là cô gái Nitơ Lâu nay em vẫn mong chờ tình yêu

mà thành viên tham gia gồm toàn các bậc quý tộc Anh

Khi Davy mang một cái bình lớn đến dạ hội thì các quý ông, quý bà trong những trang phục lộng lẫy đắt tiền đã chờ đợi sẵn Ông mở nắp bình và một cảnh tượng vô cùng lạ đã xảy ra Các quý bà cười như nắc nẻ, cười đến chảy nước mắt, quặn ruột, mồ hôi ướt đầm đến khổ Một số quý tộc lại nhảy đại lên bàn ghế, làm vỡ mấy chiếc bình pha lê tuyệt đẹp của chủ nhà Một số vị khác lại thè mãi lưỡi ra và không ít vị xông vào nhau ẩu đả…

Và ông Davy, đứng trước cảnh đó, cũng tươi cười tuyên bố loại nitơ oxit mà ông đựng trong bình là N 2 O: đinitơ oxit và khí này còn được gọi là khí cười.

 Bài amoniac và muối amoni lớp 11

Để vào bài amoniac và muối amoni lớp 11 ta có thể dùng đoạn thơ:

Hỏi:

Mình về ta chẳng cho về

Ta nắm vạt áo ta đề câu thơ

Nước non luống những đợi chờ

Bari sunfat bao giờ cho tan

Nitơ nhiều nhất ở trong chất nào

Danh pháp thường gọi ra sao

Ở trạng thái nào, rắn, lỏng hay hơi?

Chiều hôm đã xế mặt trời

Ta buông vạt áo mình ơi ta về

Lòng ta thắc mắc trăm bề

Mình viết lời giải gửi về cho ta.

Đáp:

Ra về luống những bồi hồi

Ta viết đôi lời ai khỏi vẩn vơ

Nước non xin nhớ đợi chờ Bari sunfat bây giờ đã tan

Ta về hỏi xóm, hỏi làng Meta photphat hòa tan chất này Phương trình phản ứng sau đây Cùng nhau trao đổi, đấy đây vẹn toàn Chất nào rồi cũng phải tan

Chỉ tình yêu với thời gian vĩnh hằng!

 Bài axit nitric và muối nitrat lớp 11

Giáo viên có thể vào bài bằng một câu đố vui: