BàiTập Hệ Hỗ Trợ Ra Quyết Định QUYẾT ĐỊNH VẤN ĐỀ ĐA MỤC TIÊU MỘT VÍ DỤ Ở HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC

Chính vì điều kiện khí hậu như vậy nên Phú Quốc có được một nguồn tài nguyên vô giá là rừng nhiệt đới, trong đó có rất nhiều giống, loài đặc hữu.Đây là vốn quý nhất để phát triển du lịch

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM

KHOA MÔI TRƯỜNG

……….

LỚP CAO HỌC QLMT KHÓA 2012

BàiTập

Hệ Hỗ Trợ Ra Quyết Định

QUYẾT ĐỊNH VẤN ĐỀ ĐA MỤC TIÊU MỘT VÍ DỤ Ở HUYỆN ĐẢO PHÚ QUỐC

TRUNG

HVTH : ChâuNguyễnNgânHà MHV : 12260649

TP.HồChí Minh, tháng 04năm 2013

I Tổng quan về phú quốc:

1 Vị trí địa lý:

Phú Quốc là hòn đảo lớn nhất Việt Nam, nằm trong Vịnh Thái Lan, thuộc tỉnh Kiên giang.Tọa độ: 10°10′00″B 104°00′00″Đ Vị trí địa lý của đảo được tóm tắt để dễ hình dung như sau: mũi Đông Bắc của đảo cách quốc gia láng giềng Campuchia 4 hải lý Đảo cách thành phố Rạch Giá, thủ phủ của tỉnh Kiên Giang 62 hải lý về phía Đông và cách thị xã Hà Tiên là

25 hải lý.Đảo Phú Quốc các đảo nhỏ lân cận khác và 2 quần đảo An Thới, Thổ Chu hợp thành một huyện của Kiên GiangTrong đó, quần đảo Thổ Chu nằm xa đảo Phú Quốc nhất (tương tương khoảng cách từ Rạch Giá ra Phú Quốc)

Đảo Phú Quốc có hình tam giác, cạnh đáy nằm ở hướng Bắc, nhỏ dần lại ở phía Nam Nếu tính đường chim bay theo hướng Bắc-Nam thì chiều dài lớn nhất của đảo là 49 km Nơi rộng nhất trên đảo theo hướng Đông-Tây nằm ở khu vực Bắc đảo với chiều dài là 27 km Chu

vi của đảo Phú Quốc tổng cộng khoảng 130 km Tổng diện tích của Phú Quốc là 58.283 ha

2 Điều kiện tự nhiên:

Về điều kiện địa lý tự nhiên, khí hậu trên đảo Phú Quốc thuộc loại nhịêt đới gió mùa (nóng ẩm, mưa nhiều,…), tuy nhiên do nằm trong vùng vị trí đặc biệt của vịnh Thái Lan nên ít

bị thiên tai Chính vì điều kiện khí hậu như vậy nên Phú Quốc có được một nguồn tài nguyên

vô giá là rừng nhiệt đới, trong đó có rất nhiều giống, loài đặc hữu.Đây là vốn quý nhất để phát triển du lịch sinh thái trên hòn đảo này Bên cạnh rừng, vì bản thân Phú Quốc là một hòn đảo

và là đảo lớn, cho nên những nguồn tài nguyên khác như: tài nguyên biển, tài nguyên đất, tài nguyên nước,… ở đây có tiềm năng lớn để khai thác phát triển kinh tế

Phú Quốc được xem là một trong những khu vực đa dạng sinh học ở Việt Nam, Phú Quốc được đánh giá là ngư trường có trữ lượng thủy sản vào khoảng 460 ngàn tấn Ngoài cá, Phú Quốc còn có nhiều loài hải sản có giá trị, như tôm, mực, ghẹ, ốc nhảy, trai ngọc, nghêu lụa, cá ngựa, hải sâm Ngành thủy sản đã góp phần tạo nguồn thu nhập và tạo việc làm cho người dân trên đảo Theo kết quả từ các cuộc điều tra, ngư trường biển đảo Phú Quốc có 108 loài san hô thuộc 2 nhóm san hô cứng và san hô mềm; có 135 loài cá rạn san hô; 3 loài cá di cư

và 132 loài thân mềm cùng nhiều loài thú biển sinh sống, kiếm ăn Đặc biệt, tại vùng biển này còn xuất hiện loài động vật quý hiếm như Dugong, rùa biển, cá heo,

3 Kinh tế:

Nhắc đến Phú Quốc thì không thể không nhắc đến những nghề nghiệp truyền thống của

cư dân ở đây.Đó là nghề sản xuất nước mắm và nghề trồng hồ tiêu.Nước mắm Phú Quốc và hồ tiêu Phú Quốc là hai mặt hàng nổi tiếng thế giới lâu nay.Ngoài hai nghề này, hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Phú Quốc là khai thác hải sản Gần đây, nhờ hoạt động du lịch trên đảo phát triển nhanh chóng, một bộ phận cư dân chuyển sang tham gia cung cấp các dịch vụ phục

vụ du lịch như nhà hàng, khách sạn,…

Trong những năm qua hạ tầng du lịch được đầu tư, các khu, điểm du lịch, danh lam thắng cảnh được trùng tu, tôn tạo Sản phẩm du lịch từng bước đa dạng hóa với các loại hình

du lịch văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng; định hình và khai thác khá hiệu quả các tuyến du lịch trong và ngoài tỉnh Tỷ trọng ngành du lịch mới chiếm 3,05% trong GDP của tỉnh

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do một số cấp ủy, chính quyền các cấp nhận thức chưa đầy đủ về vai trò, vị trí du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội Sự lãnh đạo, chỉ đạo

và điều hành đối với phát triển du lịch còn chậm, chất lượng và hiệu quả chưa cao Chưa kịp thời điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách phù hợp và đủ mạnh để huy động và thu hút các nguồn lực cho phát triển du lịch, nhất là về đầu tư kết cấu hạ tầng Sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong phát triển du lịch chưa chặt chẽ, công tác quảng bá và xúc tiến đầu tư phát triển du lịch kém hiệu quả và thiếu chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu du lịch Trình độ đội ngũ cán bộ quản lý, công chức và lao động trong ngành du lịch còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu

Để khắc phục tình trang trên, nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội

IX Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2010-2015 và những năm tiếp theo, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xây dựng nghị quyết về đẩy mạnh pháp triển du lịch đến năm 2020 với mục tiêu đầu tư phát triển du lịch thành ngành kinh tế quan trọng với tốc độ phát triển nhanh và bền vững Xây dựng kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch đồng bộ, khai thác có hiệu quả các điểm

du lịch hiện có, đồng thời tạo thêm một số điểm du lịch mới, hấp dẫn; sản phẩm du lịch đa dạng, có chất lượng cao, tạo lập được sản phẩm du lịch đặc thù và cạnh tranh được với các nước trong khu vực Kiên Giang trở thành điểm hấp dẫn, có thương hiệu, là một trong những trung tâm du lịch khu vực đồng bằng sông Cửu Long, với các vùng du lịch trong tỉnh phát triển hợp lý; trong đó Phú Quốc là trung tâm du lịch sinh thái chất lượng cao của cả nước, khu vực

và quốc tế; Hà Tiên trở thành đô thị du lịch Để đạt được mục tiêu trên, Đảng bộ Kiên Giang

xác định 08 nhiệm vụ và giải pháp cụ thể trong đó có nhiệm vụ phát triển du lịch gắn với bảo

vệ tài nguyên, cảnh quan môi trường đó là:

- Bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc và địa phương, giới thiệu truyền thống tốt đẹp của dân tộc, các di tích lịch sử, sản phẩm văn hóa, nghệ thuật đặc sản của địa phương…đến đông đảo du khách trong và ngoài nước để văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển du lịch

- Nâng cao nhận thức trong du khách, cộng đồng dân cư và cả trong cán bộ ngành các cấp, các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch về bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch để đảm bảo phát triển du lịch bền vững Thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, vệ sinh

an toàn thực phẩm, cảnh báo nguy hiểm, cứu hộ, cứu nạn tại các khu, điểm và cơ sở kinh doang du lịch

- Bảo vệ và khai thác hợp lý các giá trị sinh thái thuộc khu dự trữ sinh quyển đã được UNESCO công nhận Khuyến khích sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, năng lượng và áp dụng các giải pháp năng lượng sạch Kết hợp công tác bảo vệ môi trường với các phong trào xã hội do các ngành, các cấp phát động, xây dựng môi trường du lịch thân thiện, an toàn

II Sử dụng AHP và SWOT để phân tích tiềm năng du lịch lặn khám phá đáy biển nhắm san hô của huyện đảo Phú Quốc:

Với những điều kiện trên, Phù Quốc phù hợp cho ngành du lịch biển, đặc biệt là dijchv

ụ lặn biển ngắm động thực vật biển như san hô, bãi cỏ biển và các loài các cũng như các loại động vật khác Trong phạm vi bài này, em chọn hình thức phát triển du lịch lặn biển làm ví dụ

để ra quyết định Đây là một quyết định ở mức độ các nhân Các số liệu để làm trọng số đều do suy nghĩ cá nhân và sở thích đưa ra

Phác thảo cho việc áp dụng AHP trong phân tích SWOT

Bước 1 Thực hiện Phân tích SWOT

Bước 2 So sánh giữa các cặp yếu tố SWOT được thực hiện trong tất cả các nhóm SWOT

Bước 3 So sánh cặp được thực hiện giữa bốn nhóm SWOT

Bước 4 Các kết quả được sử dụng trong việc xây dựng chiến lược và quy trình đánh giá

Bước 5: Đưa ra mối quan hệ giữa các chiến lực và các yếu tố

1 Bước 1: Thực hiện Phân tíchSWOT

a Tiềm năngvà thuận lợi phát triển du lịch

Phú Quốc được xác định là trung tâm du lịch sinh thái và trung tâm giao thương tầm cỡ khu vực và quốc tế Tại đây có nhiều thắng cảnh đẹp như:

1/ Vườn quốc gia Phú Quốc 2/ Khu bảo tồn biển Phú Quốc: Dinh Cậu 3/ An Thới: Bãi Khem/kem, bãi Vịnh Đầm, bãi Xếp Nhỏ, bãi Đất Đỏ, nhà lao Cây Dừa, bãi Sao, núi Cô Chín, mũi Ông Đôi, bãi Xếp Lớn, Núi Radar,…

4/ Quần đảo An Thới: hòn Thơm, hòn Rỏi, hòn Gầm Ghì, hòn Kim Qui, hòn Xưởng, hòn Dừa, hòn Đun, hòn Mây Rút, hòn Dăm, …

5/ Dương Đông: Suối Đá Bàn 6/ Bãi Trường

7/ Rạch Tràm 8/ Rạch Vẹm 9/ Bắc Đảo: Bãi Thơm, Gành Dầu, Bãi Dài 10/ Làng chài Hàm Ninh: Bãi Vòng, Suối Tranh

Ngoài ra, với điều kiện tự nhiên được đề cặp đến ở phần trên, Phú Quốc là nơi đang được nhiều khách quốc té trong nước và ngoài nước đang hướng tới.Phú Quốc hiện có khoảng 500ha hệ sinh thái rạn san hô, hiện đã xác định 252 loài thuộc 49 giống và 14 họ san hô cứng,

19 loài san hô mềm, thế giới cá đa dạng (mú, dìa, mó, đổng ), các loại ngọc trai, ốc đụn, rùa, hải quỳ, cùng cỏ biển - thức ăn của các “nàng tiên cá” (cách ví von về loài bò biển dugong phổ biến ở biển Phú Quốc)

Tại kỳ họp thứ 19 từ ngày 23 đến 27/10/2006 tại Paris, UNESCO đã công nhận Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo Kiên Giang là khu dự trữ sinh quyển thế giới thuộc vùng ven biển và vùng biển Kiên Giang

Khu bảo tồn biển (KBTB) Phú Quốc (Kiên Giang) được thành lập năm 2007, mục đích nhằm bảo vệ tái tạo rạn san hô, các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao Việc thành lập KBTB Phú Quốc góp phần bảo tồn đa dạng sinh học ở Kiên Giang và cả nước

KBTB Phú Quốc bao gồm 18 hòn đảo lớn nhỏ nằm ở khu vực Đông Bắc, Đông Nam đảo Phú Quốc và khu vực phía Nam quần đảo An Thới với tổng diện tích trên 26.000 ha chia làm 3 vùng: Vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng phục hồi sinh thái và vùng phát triển Đây là KBTB thứ 3 của Việt Nam được thành lập sau KBTB ở vịnh Nha Trang và KBTB Cù Lao Chàm (Quảng Nam) và là 1 trong 5 hợp phần của chương trình hợp tác phát triển giữa Đan Mạch và Việt Nam về môi trường

Về mặt khoa học, các nhà khoa học chia ra thành nhiều hệ sinh thái khác nhau ở mỗi khu vực khác nhau.Rạn san hô và các thảm cỏ biển ở vùng biển Phú Quốc là một hệ sinh thái

Hệ sinh thái này phân bố ở vùng triều và dưới triều dọc theo bờ biển ở phía bắc đảoPhú Quốc(từ Rạch Tràm đến Gành Dầu), dọc bờ biển phía Đông đảo (từ Mũi Dương đến Bãi Thơm, Xà Lực, vùng Bãi Bổn, Hàm Ninh, bắc Bãi Vòng, mũi Chùa) và vùng Đông Nam đảo (An Thới) Nơi đây còn đang lưu giữ quần thể Bò biển (Dugong dugon) và chúng đang bị đe doạ bởi sự đánh bắt lấy thịt và buôn bán các bộ phận cơ thể để làm thuốc.Quần thể Dugong

ởPhú Quốccó mối quan hệ mật thiết với quần thể Dugong sống ở vùng biển Campuchia Ngoài ra, khu vực này còn xuất hiện các loài rùa biển quý hiếm trên thế giới như: vích (Chenolia mydas), đồi mồi (Eretmochelys imbricata), quản đồng (Lepictochelys elivacca) và rùa da Hiện nay, rạn san hô và thảm cỏ biển Phú Quốc đang được xúc tiến thành lập khu bảo tồn biển quốc gia để tăng cường khả năng bảo vệ trước những tác động quá mức của con người

Việc được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo vừa là

cơ hội và cũng tạo ra thách thức cho ngành du lịch biển ở huyện Đảo Phú Quốc trong việc quản lý

Để bảo vệ đa dạng sinh học nói chung và bảo vệ các hệ sinh thái biển nói riêng, cùng với cộng đồng quốc tế trong chiến lược toàn cầu, ngày 26/5/2010 Chính phủ đã ban hành Quyết định số 742/QĐ TTG phê duyệt Quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển đến năm 2020 với mục tiêu cụ thể chia làm 2 giai đoạn Giai đoạn 2010-2015: Hoàn thiện hệ thống khu bảo tồn biển Việt nam; xây dựng quy hoạch chi tiết, thành lập và đưa vào hoạt động thêm 11 khu bảo tồn biển, đồng thời rà soát điều chỉnh quy hoạch các khu bảo tồn biển đã đi vào hoạt động Đến năm 2015, có ít nhất 0,24% diện tích vùng biển Việt Nam nằm trong các khu bảo tồn biển và khoảng 30% diện tích của từng khu bảo tồn biển được bảo vệ nghiêm ngặt Giai đoạn

2016-2020: tiến hành nghiên cứu, đề xuất quy hoạch phát triển mở rộng hệ thống khu bảo tồn biển;

điều tra, khảo sát và thiết lập, đưa vào hoạt động một số khu bảo tồn biển mới; tổ chức giám sát các nguồn lợi thủy sản, đa dạng sinh học, hệ sinh thái khu bảo tồn; phát triển mô hình quản

lý cộng đồng cho cộng đồng dân cư tại địa phương và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia xây dựng và quản lý khu bảo tồn biển nhằm khai thác, sử dụng các khu bảo tồn biển hiệu quả tạo đà phát triển kinh tế cho cộng đồng dân cư, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái biển

Theo số liệu năm 2010, giá trịnh kinh tế từ thủy sản liên quan đến thảm cỏ biển là hơn

36 tỷ đồng, còn từ rạn san hô là hơn 12 tỷ đồng Giá trị thu được từ chi phí “trên thuyền” của

du lịch biển đạt gần 2,2 triệu USD

b Điểm yếu:

Trong những năm gần đây, hệ sinh thái biển đang có dấu hiệu suy giảm nhanh chóng, đặc biệt là đối với các khu vực biển ven bờ Sự suy giảm hệ sinh thái biển đã có những tác động không nhỏ đến kế hoạch phát triển kinh tế đất nước cũng như nguồn sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển Có nhiều nguyên nhân gây suy giảm hệ sinh thái biển, song nguyên nhân chủ yếu là do khai thác quá mức, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng và sự tàn phá các các loài thủy sản trong các khu vực này

Hầu hết các khu du lịch về lặn biển đều do đầu tư nước ngoài, cho thấy sự yếu kém trong việc tiếp thu và du nhập những công nghệ mới

Ý thức người làm du lịch còn yếu kém, chưa ý thức được tự bảo vệ nguồn tài nguyên

để có thể hoạt động lâu dài Do đó chưa tuyên truyền được cho khách du lịch về bảo vệ tài nguyên nơi khai thác du lịch

Đảo Phú Quốc cách đất liền gần 200 km, phương tiện ra đảo chủ yếu là tàu và máy bay.Ngày nay việc ra đảo đã có phần dễ dàng hơn, tuy nhiên chi phí để ra đảo tương đối cao sẽ

là một phần cản trở cho phát triển du lịch của đảo Ngoài ra đảo còn hoang sơ chủ yếu là dân địa phương, do đó cơ sở hạ tầng còn yếu, đang trong thời gian xây dựng và hoàn thiện

c Cơ hội:

Phú Quốc là nơi còn nhiều khu vẫn còn rất hoang sơ, ít người sinh sống, môi trường trong lành cùng với cảnh thiên nhiên đẹp Điều này đáp ứng được nhu cầu giải trí tham quan ngày càng cao của xã hội khi áp lực công việc cần một nơi yên tĩnh và trong lành để cân bằng lại

Việc UNESCO công nhận Phú Quốc là khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo cũng tạo ra cơ hội cho nhiều du khách nước ngoài biết đến

d Thách thức:

Trước tình hình khó khăn do tác động của khủng hoảng tài chính, ngành du lịch Việt Nam cũng nằm trong bối cảnh khó khăn chung với các nước ở khu vực và trên thế giới Trong khi đó giá cả cho các dịch vụ như khách sạn, nhu yếu phẩm, dịch vụ ăn uống khá cao, nguyên nhân là do đảo cách đất liền tương đối xa, tất cả đều phải được mua và mang về bằng tàu

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch ở đây phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong hoàn cảnh còn nhiều khó khăn hạn chế, như: hệ thống cơ sở hạ tầng còn kém phát triển (thua xa so với các nước trong khối ASEAN), hệ thống giao thông đường

bộ, hàng không, cầu cảng… còn lạc hậu, chất lượng thấp

BẢNG 1: Phân tích SWOT.

Nhiều cảnh đẹp hoang sơ, môi trường

chưa bị ô nhiễm.

Đa dạng sinh học với nhiều chủng loại

rong tảo san hô, sinh vật biển được UNESCO

công nhận.

Sự hiếu khách và nhiệt tình của người

dân địa phương.

Sự ủng hộ của người dân trong việc

phát triển ngành du lịch ở địa phương.

Các cơ chế chính sách khuyến khích đầu

tư, môi trường đầu tư phát triển du lịch chưa thật

sự hấp dẫn.

Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng để phát triển du lịch chưa đáp ứng nhu cầu (khách sạn, đường đến các điển lặn biển, …)

Ngoài đảo xa xôi, phương tiện ra đảo còn lạc hậu và giá thành cao.

Hướng dẫn viên chưa có kiến thức chuyên môn về bảo vệ môi trường.

Chưa có nhiều những điểm dịch vụ lặn biển an toàn và hiện đại.

Chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, các loại nước thải sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đều được thải trực tiếp ra môi trường tự nhiên.

Đáp ứng nhu cầu du lịch sinh thái,

khám phá vẻ đẹp thiên nhiên của du khách Là

xu hướng chung của ngành du lịch Việt Nam

và thế giới.

Cạnh tranh với các khu du lịch nổi tiếng của thế giới, và các khu vực trong nước.

Hoạt động của du khách có thể làm hại

Được Ủy ban nhân dân, chi cục biển và

đảo biển đồng tình ủng hộ bằng việc đưa ra các

chính sách khuyến khích và mở các lớp huấn

luyện trong quản lý.

Được sự ủng hộ và giúp đỡ của các

chuyên gia du lịch sinh thái đáy biển.

đến môi trường biển đặc biệt đối với san hô.

Những hạn chế của UNESCO khi công nhận là khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo để bảo vệ khu sinh quyển.

Hình 1: Mối quan hệ giữa các yếu tố trong phân tích SWOT và AHP

4 Bước 2, bước 3, bước 4 So sánh giữa các cặp yếu tố SWOT được thực hiện trong tất cả các nhóm SWOT:

Tính Trọng số bằng chương trình expert choice và có kết quả như sau:

Hình 2: Kết quả thực hiện trên expert choice

Trong đó trọng số của các yếu tố trong các điểm như sau

BẢNG 2: Trọng số trong yếu tố điểm mạnh

s Nhiều cảnh đẹp, môi trường chưa bị ô nhiễm (S1) 1 4 3 2 0.198

Sự hiếu khách và nhiệt tình của người dân địa

Sự ủng hộ của người dân địa phương (S4) 1/2 1/2 1/3 1 0.413

BẢNG 3: Trọng số trong yếu tố điểm yếu

Local weight s Các cơ chế chính sách khuyến khích

đầu tư, môi trường đầu tư phát triển