Sự nghiệp đổi mới với tính chất mới mẻ, khó khăn và phức tạp của nó đề và điều kiện cơ bản làm
Trang 1Việt Nam Trong Quá Trình Hội Nhập Và Phát Triển - Những Mâu Thuẫn Và Giải Pháp
PHẦN 1:VÌ SAO CHỌN ĐỀ TÀI VIẾT?
1.LÝ DO VỀ LÝ LUẬN(tự viết + dựa vào giáo trình )
Sự nghiệp đổi mới với tính chất mới mẻ, khó khăn và phức tạp của nó
đề và điều kiện cơ bản làm cơ sở cho sự đổi mới trong hoạt động thực tiễn Phải khắc phục tình trạng trước đây thường vắng bóng lý luận khi thông qua những quyết định quan trọng và do vậy buộc phải ra quyết định trên cơ sở thuần túy kinh nghiệm Phải tạo cơ sở thế giới quan khoa học, tạo niềm tin cho cán bộ, Đảng viên trong quá trình đổi mới theo định hướng XHCN trước những biến động sâu sắc, đầy kịch tính của thời đại Muốn vậy cần phải có triết học khoa học Không thể đổi mới thành công nếu thiếu mặt tư duy triết học sâu sắc Triết học Mác–Lênin chính là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận cho công cuộc đổi mới của chúng ta
Nhà triết học Hêgen đã khẳng định: Cuộc sống tiến lên thông qua những mâu thuẫn Thực tiễn phát triển đất nước ta hiện nay một lần nữa khẳng định tính đúng đắn của luận điểm đó
2.LÝ DO THỰC TẾ
Tóm lại, hội nhập kinh tế quốc tế là một đòi hỏi nội sinh, bức thiết của đất nước ta Đây là một công việc hết sức mới mẻ, khó khăn và không ít thách thức Xây dựng một chiến lược hội nhập với những kế hoạch cụ thể với một
hệ thống tổ chức chặt chẽ và hệ thống chính sách thông thoáng cởi mở, một đội ngũ cán bộ giỏi, thạo việc là những điều kiện cần phải có để chúng ta đủ sức hội nhập
(Đảng Cộng sản Việt Nam)
(VietNamNet) - Việc quay trở lại với quỹ đạo bình thường của mọi dân tộc trên nền tảng kinh tế thị trường chính là ý nghĩa lớn lao của sự nghĩa lớn lao của sự
Trang 2“cuộc hội nhập thứ hai” trong lịch sử dân tộc ta Năm 2007 này chính là năm đầu tiên dân tộc Việt Nam bắt đầu bước vào một quỹ đạo mới cũng
là bước vào một vận hội mới.
Nước ta đang trong tiến trình đổi mới, chủ động hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới trong điều kiện toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ Trước bối cảnh lịch sử mới, chúng ta có những thời cơ mới song cũng phải đối mặt với những thách thức hết sức to lớn Con đường phải vượt qua là phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, lấy chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động
Việt Nam chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường trong bối cảnh kinh tế- chính trị thế giới đang trong quá trình cơ cấu lại một cách sâu sắc So với nhiều nước trong khu vực, sự nghiệp phát triển của Việt Nam bị tụt hậu khá xa về kinh tế, là một trong những nước nghèo nhất thế giới, và có nguy cơ sẽ còn tụt hậu mạnh hơn nếu không có một đường lối, chiến lược thông minh và một quyết tâm cao Để tránh tụt hậu, chắc chắn Việt Nam phải hội nhập vào cộng đồng thế giới, nhưng hội nhập thế nào, theo hướng nào, theo phương thức nào? tiếp thu cái gì là một vấn đề lựa chọn mang tính quyết định
Trang 3PHẦN 2:CƠ SỞ TRIẾT HỌC CỦA ĐỀ TÀI
1.LÝ LUẬN MÂU THUẪN TRONG PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT(mình viết)
A.Quy luật các mặt đối lập
B.Quan hệ các mặt đối lập(ko đối kháng)
C Ý nghĩa quy luật các mặt đối lập
PHẦN 3:THỰC TRẠNG KT,XH VN KHI BƯỚC VÀO HỘI NHẬP PHÁT TRIỂN
1.THÀNH TỰU CHUNG
Chúng ta có nhiều lợi thế để bước vào hội nhập Nếu biết vận dụng đúng lợi thế, chúng ta sẽ tạo ra nhiều cơ hội tốt để hội nhập Chúng ta có thế mạnh
về con người, về lao động với trí thông minh, nhanh nhẹn, chăm chỉ cần cù Đất nước ta nằm ở vị trí chiến lược trong bản đồ phát triển kinh tế thế giới và khu vực Nằm ở vùng trung tâm của biển Thái Bình Dương, nơi hội tụ các luồng vận tải biển quốc tế, nơi giao thoa của các dòng chảy thương mại Âu
-Á, Mỹ - -Á, Đại Dương - Á và Phi - Á Mặt khác tài nguyên của nước ta rất đa dạng, phong phú và trữ lương ở dạng tiềm năng lớn Do vậy xét trên tổng thể, nếu chúng ta vạch ra được một lộ trình hội nhập hợp lý và tổ chức thực hiện tốt lộ trình đó, tất yếu những lợi thế trên sẽ được phát huy tối đa giúp ta có thể vượt qua khó khăn để tạo ra năng lực cạnh tranh trong hoàn cảnh mới, để từ
đó có chỗ đứng vững chắc trên thị trường quốc tế
2 HẠN CHẾ
Nhưng bên cạnh những lợi thế đó, chúng ta có vô vàn khó khăn, yếu kém cản trở quá trình hội nhập kinh tế thế giới
Xuất phát điểm của nền kinh tế nước ta còn rất thấp, nó còn đang trong quá trình chuyển đổi, kinh tế thị trường mới còn đang ở giai đoạn phát triển
sơ khai, các yếu tố cơ bản, đồng bộ của một thị trường chưa phát triển đầy đủ
Trang 4hoá, các chủng loại dịch vụ của từng doanh nghiệp rất yếu kém Thị trường thế giới để hàng hoá ta tiêu thụ rất hạn hẹp, có lúc, có chỗ ta vừa chiếm lĩnh được, ta vừa đặt chân tới thì đã bị thôn tính Trong bối cảnh quốc tế tự do buôn bán, tự do đầu tư, chúng ta đang ở vào thế yếu, rất dễ trở thành nơi tiêu
Bên cạnh những khó khăn trên, còn nhiều khó khăn khác nữa, nhưng đáng quan tâm hơn cả là những khó khăn về con người, về cơ chế chính sách và bộ máy Hiện nay trong xã hội, trong Đảng, trong bộ máy nhà nước vẫn còn nhiều nhận thức khác nhau về hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là nhận thức về mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế quốc tế với bảo đảm độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa Nhiều chính sách, cơ chế và quy định của nước ta không phù hợp với các quy định của quốc tế, dẫn tới rất nhiều phiền toái trong giao dịch thương mại, nhiều khi mất thời cơ, mất hàng, mất tiền Đến nay, chiến lược về hội nhập kinh tế mới đang được hình thành, ngày 27-
11-2001 Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã ra Nghị quyết số 07 về hội nhập kinh tế Phải khẳng định đây là một quốc sách quan trọng của Đảng ta, nhưng trong 5 năm qua trong quá trình hành động cụ thể, thì bước tiến còn rất chậm chạp Thành thử trong hàng loạt các vấn đề liên quan đến quản lý xã hội, quản lý kinh tế cần phải được nhanh chóng giải quyết để tạo đà cho hội nhập vẫn chưa được đồng bộ tháo gỡ và phát triển Ví
dụ như: chúng ta chưa xây dựng đủ mạnh một hệ thống tổ chức kinh tế đối ngoại, chúng ta chưa chuẩn bị được một đội ngũ cán bộ đủ sức đối đầu và cạnh tranh trên thương trường Đặc biệt là việc ngăn ngừa, hạn chế những tác động xấu về văn hoá, lối sống
Trang 5Hội nhập kinh tế quốc tế: những lợi thế và khó khăn (06-07-2006)
Hội nhập kinh tế quốc tế là một đòi hỏi tất yếu, bức thiết của đất nước ta Nhận rõ lợi thế và thách thức để chủ động hội nhập là điều hết sức cần thiết Có vậy chúng ta mới đẩy nhanh quá trình hội nhập với quy mô rộng hơn, trình độ cao hơn…
Nếu nói không sai, thì trên thực tế kinh tế Việt Nam đã hội nhập kinh tế thế giới từ lâu, nhưng vẫn ở trình độ thấp, sơ khai Hiện nay, tuy kinh tế Việt Nam tham gia vào AFTA, ASEAN, nhưng sự tham gia đó vẫn dừng ở phạm
vi hẹp, nhỏ cả về lĩnh vực lẫn quy mô, khối lượng Trước yêu cầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trước yêu cầu của phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta không thể không đẩy nhanh tốc độ, quy mô hội nhập kinh tế quốc tế Bởi vậy, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII và IX và X đều khẳng định phải “đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới”, với quy mô rộng hơn và trình độ cao hơn Chỉ có hội nhập kinh tế quốc tế có hiệu quả thì chúng ta mới tạo ra được thế đứng mới trên thương trường quốc tế, mới hạn chế được những đối xử không công bằng Hiện nay Tổ chức thương mại thế giới WTO đã thao túng tới 95% kim ngạch buôn bán thế giới, nếu chúng ta còn đứng ngoài tổ chức này, thì tất nhiên sẽ rất yếu thế trong giao thương
Chỉ có hội nhập kinh tế quốc tế, chúng ta mới tranh thủ được nguồn vốn,
kỹ thuật, công nghệ tiên tiến để đáp ứng với yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Chỉ có hội nhập kinh tế quốc tế, chúng ta mới mở rộng được thị trường xuất nhập khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm Mở cửa hội nhập do đó, không chỉ là để các doanh nghiệp của ta vươn ra, mà còn để các doanh nghiệp nước ngoài đi vào sản xuất và kinh doanh ở nước ta
Trang 6Rõ ràng, hội nhập kinh tế quốc tế là nhu cầu nội sinh của bản thân nền kinh tế nước ta, chứ không phải do chúng ta bị o ép, bị bắt buộc Thời cơ đang đến, yêu cầu của chính bản thân đòi hỏi, không còn sự lựa chọn ưu việt nào hơn Vấn đề đặt ra là chúng ta lựa chọn như thế nào để vẫn hội nhập phát triển
mà vẫn bảo toàn trọn vẹn độc lập tự chủ, vẫn hội nhập mà không đánh mất truyền thống, hội nhập mà an ninh trật tự xã hội được bảo đảm, hội nhập mà
xã hội lành mạnh và phát triển
Nhưng bên cạnh những lợi thế đó, chúng ta có vô vàn khó khăn, yếu kém cản trở quá trình hội nhập kinh tế thế giới
Xuất phát điểm của nền kinh tế nước ta còn rất thấp, nó còn đang trong quá trình chuyển đổi, kinh tế thị trường mới còn đang ở giai đoạn phát triển
sơ khai, các yếu tố cơ bản, đồng bộ của một thị trường chưa phát triển đầy đủ Điều đó dẫn đến khả năng kinh doanh và cạnh tranh của các chủng loại hàng hoá, các chủng loại dịch vụ của từng doanh nghiệp rất yếu kém Thị trường thế giới để hàng hoá ta tiêu thụ rất hạn hẹp, có lúc, có chỗ ta vừa chiếm lĩnh được, ta vừa đặt chân tới thì đã bị thôn tính Trong bối cảnh quốc tế tự do buôn bán, tự do đầu tư, chúng ta đang ở vào thế yếu, rất dễ trở thành nơi tiêu thụ hàng hoá cho nước ngoài
Bên cạnh những khó khăn trên, còn nhiều khó khăn khác nữa, nhưng đáng quan tâm hơn cả là những khó khăn về con người, về cơ chế chính sách
và bộ máy Hiện nay trong xã hội, trong Đảng, trong bộ máy nhà nước vẫn còn nhiều nhận thức khác nhau về hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là nhận thức
về mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế quốc tế với bảo đảm độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa Thành thử trong hàng loạt các vấn đề liên quan đến quản lý xã hội, quản lý kinh tế cần phải được nhanh chóng giải quyết để tạo đà cho hội nhập vẫn chưa được đồng bộ tháo gỡ và phát triển Ví dụ như: chúng ta chưa xây dựng đủ mạnh một hệ thống tổ chức kinh tế đối ngoại, chúng ta chưa chuẩn bị được một đội ngũ cán bộ đủ sức đối đầu và cạnh tranh
Trang 7trên thương trường Đặc biệt là việc ngăn ngừa, hạn chế những tác động xấu
về văn hoá, lối sống
Tóm lại, hội nhập kinh tế quốc tế là một đòi hỏi nội sinh, bức thiết của đất nước ta Đây là một công việc hết sức mới mẻ, khó khăn và không ít thách thức Xây dựng một chiến lược hội nhập với những kế hoạch cụ thể với một
hệ thống tổ chức chặt chẽ và hệ thống chính sách thông thoáng cởi mở, một đội ngũ cán bộ giỏi, thạo việc là những điều kiện cần phải có để chúng ta đủ sức hội nhập
Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ nhất, trong một thời gian dài, kinh tế tăng trưởng chưa tương xứng
với tiềm năng
Thứ hai, chất lượng tăng trưởng, hiệu quả đầu tư và sức cạnh tranh
chậm được cải thiện
Vận tải biển VN: "Bỏ sân nhà, đá sân khách"
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=96300
Ngay trên sân nhà, đội tàu biển VN vẫn phải "nhường" tới 85% miếng bánh thị phần cho thương thuyền nước ngoài
Trang 8PHẦN 4:NHỮNG MÂU THUẪN CỦA QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP PHÁT TRIỂN
1:YÊU CẦU CỦA HỘI NHẬP_PT Tính lạc hậu tương đối của văn hóa và tính tất yếu phải cải cách văn hoá
Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch / Tổng giám đốc, InvestConsult Group
Sách Cải cách và sự phát triển
Tính trễ của cải cách chính trị
Trước hết, nói đến cải cách chính trị không thể không làm rõ một hiện tượng liên quan, đó là tính trễ của cải cách chính trị Về bản chất, đây là trạng thái không đồng bộ của quá trình cải cách, trong đó hệ thống chính trị
có xu hướng bảo lưu các đặc tính đã trở nên lạc hậu trước thực tế đời sống
xã hội Thực tế này đòi hỏi phải có những nghiên cứu thấu đáo nhằm cải thiện tình hình, thúc đẩy tiến trình cải cách, đặc biệt là cải cách chính trị, diễn ra nhanh chóng hơn, toàn diện hơn và đạt được thành công to lớn hơn
Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn, số 41-2007; 04.10.2007
Có nhiều lý nghĩa lớn lao của sự do để những người làm kinh tế (doanh nhân và cả những nhà hoạch định chính sách) chú ý nghĩa lớn lao của sự nhiều hơn tới các khía cạnh văn hóa trong những suy tính của mình
Những sản phẩm văn hóa có một trọng lượng kinh tế không nhỏ, và trọng lượng đó càng lớn theo sự phát triển của xã hội
Trang 9Một ngành kinh tế lớn, ngành du lịch, có liên quan trực tiếp tới văn hóa Những di sản văn hóa trên lãnh thổ một quốc gia là một chủ bài lớn
để thu hút du khách nước ngoài, và từ đó nảy nở những mối giao thương khác.
Một khía cạnh khác, nối văn hóa với kinh tế một cách gián tiếp hơn, nhưng không kém tầm quan trọng: vấn đề trình độ văn hóa của xã hội nói chung, của những tác nhân kinh tế nói riêng.
Việt Nam cần tăng cường nội lực của mình thông qua những chính sách văn hóa như thế nào, để có thể giành thắng lợi trong hội nhập ?
Nguyên Giáo sư Đại học Công nghệ Compiègne, Pháp
Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch / Tổng giám đốc, InvestConsult Group
Sách Cải cách và sự phát triển
Chương II Nội dung và Phương pháp luận Cải cách
I Các cuộc cải cách cơ bản và đặc tính của nó
hóa
II Tự do - Linh hồn của các cuộc cải cách
1 Tự do – Sản phẩm của cải cách hay cách mạng
2 Tự do - Điểm khởi đầu của mọi sự phát triển
III Tính đồng bộ của các cuộc cải cách
cuộc cải cách
Trang 10IV Xây dựng hệ tiêu chuẩn cải cách
2:MỘT SỐ MÂU THUẪN QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP _PT
LÝ LUẬN-THỰC TIỄN Số 13 (133) năm 2007
Tạp chí Cộng sản
Thứ nhất, trong một thời gian dài, kinh tế tăng trưởng chưa tương xứng
với tiềm năng
Thứ hai, chất lượng tăng trưởng, hiệu quả đầu tư và sức cạnh tranh
chậm được cải thiện
Một là, tại sao một nền kinh tế tăng trưởng nhanh, đạt nhiều thành tích,
tạo được uy tín, niềm tin và sức hấp dẫn quốc tế to lớn như vậy lại chưa giải quyết tốt ở mức cần và có thể cả vấn đề số lượng lẫn chất lượng tăng trưởng?
Hai là, cách thức tăng trưởng và phát triển đã mang lại cho nền kinh tế
những thành quả đáng tự hào trong 20 năm qua, làm sao để có thể tiếp tục bảo đảm giải quyết tốt các nhiệm vụ phát triển đặt ra trong môi trường hội nhập
và cạnh tranh quốc tế gay gắt của giai đoạn tới?
a) Mô hình tăng trưởng chứa đựng một số mâu thuẫn vàbất cập b) Hệ thống thể chế thị trường phát triển chậm và thiếu đồng bộ, trong khi đó, các yếu tố của cơ chế kinh tế cũ còn duy trì, cho nên gây cản trở sự phát triển.
c) Cơ cấu kinh tế chậm chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, nhất là theo hướng hiện đại hóa
d) Trong nền kinh tế vẫn còn nhiều điểm yếu, gây tắc nghẽn tăng trưởng.
e) Còn nhiều hạn chế về nguồn nhân lực có trình độ cao.
g) Năng lực điều hành của bộ máy quản lý nghĩa lớn lao của sự nhà nước còn nhiều hạn chế.
Trang 11b) Hệ thống thể chế thị trường phát triển chậm và thiếu đồng bộ, trong khi đó, các yếu tố của cơ chế kinh tế cũ còn duy trì, cho nên gây cản trở sự phát triển.
c) Cơ cấu kinh tế chậm chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, nhất là theo hướng hiện đại hóa
d) Trong nền kinh tế vẫn còn nhiều điểm yếu, gây tắc nghẽn tăng trưởng.
e) Còn nhiều hạn chế về nguồn nhân lực có trình độ cao.
g) Năng lực điều hành của bộ máy quản lý nghĩa lớn lao của sự nhà nước còn nhiều hạn chế.
Công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay: Nhìn từ giác độ mâu thuẫn của quá trình phát triển
GS TS Phạm Ngọc Quang (Hội đồng lý nghĩa lớn lao của sự luận T Ư.)
Tạp chí Triết học 12:32' PM - Chủ nhật, 01/01/2006
Từ đó, có thể thấy, để đưa công cuộc đổi mới tiếp tục tiến lên, chúng ta phải giải quyết rất nhiều mâu thuẫn phức tạp, trong đó nổi lên những mâu thuẫn sau:
1 Mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng trưởng, phát triển kinh tế với sự bất cập của cơ chế, chính sách khai thác nguồn lực hiện nay.
Để đạt mục tiêu đến năm 2010 thoát khỏi tình trạng một nước kém phát triển, tốc độ phát triển kinh tế thời gian tới phải đạt mức trung bình khoảng 8%/năm(1) Chỉ bằng cơ chế, chính sách như hiện nay, chúng ta khó có thể thực hiện phát triển đột biến về khả năng khai thác những tiềm năng lớn về tài nguyên, lao động trong nước, về khả năng tận dụng những cơ hội quốc tế để gia tăng mạnh và sử dụng tốt các nguồn lực từ bên ngoài Nền kinh tế hiện vẫn rất dễ bị tổn thương trước tác động không lớn lắm của những biến đổi kinh tế bên ngoài Khoảng cách về kinh tế giữa nước ta với nhiều nước trong khu vực và thế giới ngày càng mở rộng Sự tụt hậu trên lĩnh vực này chưa