Đối với xã Mỹ Phú Đông, huyện Thoại Sơn sau nhiều năm thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng đã đạt được những thành tựu to lớn: kinh tế ngày càng phát triển nhanh, an ninh quốc phòng ngày
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Đói nghèo là một hiện tượng xã hội tồn tại ở mọi quốc gia trên thế giới Nghèo khổ không chỉ là nổi đau của toàn nhân loại mà còn hủy hoại tiềm năng con người, loại con người ra khỏi quá trính phát triển dẫn đến cảnh nghèo trở nên dai dẳng hơn Nghèo đói đang là một vấn đề nhức nhối, là thách thức đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam
Ở An Giang, thực hiện đường lối đổi mới do Đảng và Nhà nước khởi xướng
và lãnh đạo, 25 năm qua đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế - xã hội Bên cạnh những thành tựu đạt được, chúng ta vẫn còn nhiều hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, nhưng nguy cơ tái nghèo còn cao (theo chuẩn mới) Đây là một trong những thách thức lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
Từ thực tế đó, trong những năm qua tỉnh đã có nhiều chủ trương phù hợp, nhất quán trong lãnh, chỉ đạo công tác xóa đói giảm nghèo Tuy nhiên, việc thực hiện chủ trương xóa đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước diễn ra ở các huyện, thị, thành phố trong những năm qua, do điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị, văn hóa, khác nhau Vì vậy, tiến độ và kết quả đạt được cũng khác nhau Đối với xã Mỹ Phú Đông, huyện Thoại Sơn sau nhiều năm thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng đã đạt được những thành tựu to lớn: kinh tế ngày càng phát triển nhanh, an ninh quốc phòng ngày càng được giữ vững và ổn định, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao, Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không ít dân
cư sống trong cảnh nghèo khó do nhiều nguyên nhân: thiều vốn sản xuất, thiếu đất, thiếu việc làm, thiếu kiến thức,… và một số do an phận, trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước, thiếu quyết tâm vươn lên trong cuộc sống Hiện nay trên địa bàn xã Mỹ Phú Đông tỷ lệ hộ nghèo còn 7,3% cũng gây không ít khó khăn cho xã
Từ thực tế vừa nêu, tôi chọn đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả xóa đói giảm nghèo ở xã Mỹ Phú Đông, huyện Thoại Sơn đến năm 2015”
làm tiểu luận tốt nghiệp trung cấp LLCT - HC Với mong muốn thông qua đề tài này giúp bản thân có nhận thức sâu sắc hơn về công tác xóa đói giảm nghèo cả về
lý luận và thực tiễn Từ đó, cùng với Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã, đánh giá đúng
Trang 2thực trạng về cơng tác xĩa đĩi giảm nghèo trong thời gian qua và tìm ra những giải pháp thiết thực, để nâng cao hiệu quả chương trình xĩa đĩi giảm nghèo theo chuẩn mới từ nay đến năm 2015 gĩp phần nâng cao cuộc sống của người dân xã Mỹ Phú Đơng ngày càng tốt hơn
Với mục tiêu trên, nội dung nghiên cứu của đề tài gồm 2 chương:
- Chương 1: Thực trạng xĩa đĩi giảm nghèo ở xã Mỹ Phú Đơng, huyện Thoại Sơn, từ năm 2010 đến năm 2012
- Chương 2: Mục tiêu, giải pháp gĩp phần nâng cao hiệu quả cơng tác xĩa đĩi giảm nghèo ở xã Mỹ Phú Đơng từ nay đến năm 2015
Do thời gian nghiên cứu có hạn, tài liệu tham khảo ít, bản thân cũng còn nhiều hạn chế về mặt thực tiễn nên không khỏi có những thiếu sót vì vậy rất mong sự thông cảm và đóng góp của quí thầy cô để đề tài được hoàn thiện hơn
Trang 3Chương 1:
THỰC TRẠNG XĨA ĐĨI GIẢM NGHÈO Ở XÃ MỸ PHÚ ĐƠNG,
HUYỆN THOẠI SƠN TỪ NĂM 2010 ĐẾN NĂM 2012
1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ở xã Mỹ Phú Đơng, huyện Thoại Sơn:
Được thành lập năm 1993, Mỹ Phú Đông là một trong những 17 xã, thị trấn của huyện Thoại Sơn, nằm cặp tỉnh lộ 943 Có diện tích tự nhiên là 3.087 ha với 3 ấp,37 tổ tự quản Tổng số dân là 4.013 người, tương đương 953 hộ Nằm cách Trung tâm huyện 16km, giao thông kém phát triển, có 1 tuyến đường chính bằng bê tông khoảng 16km, các tuyến đường khác chủ yếu là đường kênh chỉ được rãi cát còn rất khó khăn cho trao đổi, buôn bán, đi lại Điện nước chỉ phủ được ở tuyến trục lộ chính, ở khu vực chơ,khu dân cư Hệ thống kênh rạch chằng chịt, thuận tiện cho giao thông, mua bán bằng đường thủy và có nhiều thủy sản vào mùa nước nổi
Dân cư chủ yếu là người kinh, đồng bào dân tộc chỉ chiếm khoảng 1,5%, với tôn giáo chính là phật giáo
Đa số người dân trong xã sống bằng nghề nông, hơn 90% sản xuất nông nghiệp với diện tích 2.839ha Tỉ lệ hộ kinh doanh buôn bán còn hạn chế khoảng
50 hộ tập trung ở khu vực chợ và khu vực dân cư Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp chưa phát triển, chủ yếu là theo hướng phục vụ sản xuất (hiện nay có 10 máy gặt đập liên hợp, 2 máy cấy, 215 máy kéo hàng, 6 lò sấy, 30 máy cày và một số cơ sở nhỏ khác như sạc bình, cơ khí, hàn tiện, sửa chữa xe gắn máy…)
Tình hình xã hội trên địa bàn tương đối ổn định, đa số người dân sống và làm việc theo pháp luật Nhà nước Tuy nhiên,địa phương vẫn còn nhiều bất cập như nạn số đề, cờ bạc, rượu chè, đá gà,… còn xảy ra ở một bộ phận nhỏ dân cư
Trang 4Nhiều thanh niên không được học hành đến nơi đến chốn, không có việc làm ổ định hay quậy phá, gây gổ đánh nhau làm ảnh hưởng đến trật tự xã hội
Nhìn chung, Mỹ Phú Đông là một xã nghèo, đa số sống bằng nghề nông, trên 30% người ở độ tuổi lao động chưa có việc làm ổn định, dân chưa có việc làm ổn định, dân cư thưa thớt, thu nhập bình quân đầu người còn rất thấp, trình độ dân trí chưa cao nên còn nhiều gia đình sống trong cảnh đói nghèo
1.2 Thực trạng xóa đói giảm nghèo ở xã Mỹ Phú Đông từ năm
2010 đến năm 2012
1.2.1 Kết quả đạt đươc và nguyên nhân
a) Kết quả đạt được
Trên cơ sở quán triệt và cụ thể Chủ trương và Nghị quyết của Đảng và Nhà nước ta về công tác xóa đói giảm nghèo, Đảng ủy, Chính quyền và toàn dân trong xã xác định đói nghèo là một mục tiêu trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn Trong thời gian vừa qua, công tác xóa đói giảm nghèo đã đạt được một số thành tựu sau:
- Đảng ủy, Chính quyền địa phương ngày càng nhận thức đầy đủ và rõ ràng hơn trách nhiệm của mình trong công tác xóa đói giảm nghèo, quán triệt tốt các chủ trương nghị quyết của cấp trên, đưa ra được nhiều chủ trương hợp lý để phát triển kinh tế,nâng cao đời sống nhân dân và cũng nhằm thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo như: dự án đào tạo nghề, dự án giải quyết việc làm, hỗ trợ vốn sản xuất, có chính sách đúng đắn về y tế, giáo dục, an sinh xã hội, nhà ở,.…
- Đào tạo nghề, hướng dẫn cách làm kinh tế: địa phương luôn quan tâm và kết hợp với các trung tâm dạy nghề mở được các lớp dạy nghề ngắn hạn từ 1-3 tháng như:
Trang 5+ Năm 2010 mở 1 lớp sửa xe gắên máy có 19 học viên tham gia, 1 lớp sửa điện thoại di động có 21 học viên tham gia
+ Năm 2011 mở 1 lớp kĩ thuật nuôi cá lóc vèo có 30 học viên tham gia, 1 lớp kết cườm trên vải có 25 học viên tham gia
+ Năm 2012 mở được 1 lớp vẽ hoa văn trên móng có 20 học viên tham gia., 1 lớp sơ cấp xây dựng có 20 học viên tham gia
Bên cạnh dạy nghề, địa phương còn tổ chức nhiều cuộc tập huấn về
kỹ thuật nuôi trồng cho nhiều nông dân trong xã như: Tập huấn chăn nuôi lươn, nuôi rắn voi voi, bò, lợn, kỹ thuật trồng nấm rơm trong nhà, kỹ thuật trồng rau sạch,… cho trên 185 nông dân do cán bộ kỹ thuật sở nông nghiệp hướng dẫn
- Dự án cho vay vốn tín dụng ưu đãi cho người nghèo được triển khai khá tốt: Quan điểm giải quyết đói nghèo đã có nhiều thay đổi mang tính toàn diện hơn, vốn là một trong những nhân tố không thể thiếu trong giải quyết đói nghèo Trong 3 năm quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm đã giải ngân cho 03 dự án với số tiền 750.000.000 đồng Ngoài nguồn vốn từ ngân hàng, những hộ nghèo còn vay được vốn từ các nguồn tiết kiệm của Hội Thanh niên, Hội Phụ nữ,… và quỹ xóa đói giảm nghèo từ trung ương,từ các dự án nước ngoài
Từ các nguồn vốn trên, nhiều hộ nghèo đã sử dụng đúng mục đích và vươn lên thoát nghèo
- Để tạo điều kiện thốt nghèo bền vững, xã luơn quan tâm giải quyết việc làm cho người lao động: Đảng và chính quyền địa phương ngày càng quan tâm nhiều hơn đến việc làm của người lao động trong xã, đặc biệt là thanh thiếu niên Trong 3 năm (2010-2012) đã giải quyết được 823 lao động (trong đó 63 hộ nghèo) đi làm việc ở các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh Có 05 người đi xuất khẩu lao động
Trang 6Hàng năm, chính quyền địa phương cũng tạo điều kiện tối đa cho người lao động có việc làm theo mùa vụ như hỗ trợ xuồng, câu, lưới, các phương tiện đánh bắt cá vào mùa nước nổi; cung cấp lưỡi hái cho nhiều người có dụng cụ gặt lúa mướn tạo việc làm và thu nhập
- Quan tâm thực hiện tốt các chính sách đối với hộ nghèo:
+ Các chính sách về giáo dục: Ngân sách xã đầu tư cho giáo dục như đầu
tư vào xây dựng mới, sửa chữa phòng học,…ngày càng lớn Hàng năm các ban ngành đoàn thể đều thực hiện tốt Ngày toàn dân đưa trẻ tới trường, miễn giảm học phí và quỹ tu sửa cơ sở vật chất cho những học sinh thuộc diện nghèo, gia đình chính sách Hội khuyến học càng phát huy vai trò của mình trong công tác giáo dục, đã vận động đại đa số nhân dân tham gia vào công tác xã hội hóa giáo dục Năm 2010-2012, hội đã vận động được 5000 quyển tập, 100 bộ sách giáo khoa, 50 triệu đồng; có 12 lượt học sinh được nhận học bổng của huyện, 4 lượt học sinh nhận học bổng của tỉnh; các tổ chức như Ngân hàng Mỹ Xuyên, Ngân hàng Nông nghiệp cũng đã tặng quà cho các em học sinh nghèo học giỏi nhân ngày khai giảng giúp các em có điều kiện học tập tốt hơn
+ Chính sách về y tế: Thực hiện tốt việc cấp thẻ khám chữa bệnh miễn
phí cho trẻ em dưới 6 tuổi, hộ nghèo, gia đình chính sách, giảm viện phí cho người nghèo, người già,gia đình chính sách, người dân tộc
+ Chính sách về nhà ở: Xã đã xây dựng xong cụm tuyến dân cư vượt lũ và
di dời những hộ không nhà, những hộ nhà cửa xiêu quẹo, dột nát về ở được 69 hộ Thực hiện tốt Chương trình hỗ trợ xây nhà vệ sinh cho các hộ nghèo (mỗi hộ được hỗ trợ 400.000 đồng từ nguồn vốn trung ương)
Từ năm 2010-2012 cất được 7 căn nhà tình nghĩa, 8 căn nhà tình thương, 6 căn nhà theo chương trình 167/CP
Từ những chính sách đúng đắn và những việc làm thiết thực của toàn Đảng, toàn dân trong công cuộc xóa đói giảm nghèo nên nhiều người lao động
Trang 7đã có việc làm, tạo được nguồn thu nhập ổn định, nuôi sống được bản thân và giúp đỡ cho gia đình vươn lên thoát nghèo, cụ thể như sau:
BẢNG SỐ LIỆU THỐNG KÊ HỘ THOÁT NGHÈO
NĂM 2010 - 2012
Đơn vị tính: Hộ
Qua bảng số liệu trên cho thấy, số hộ nghèo ở xã hàng năm đều giảm, khơng cĩ hộ nghèo phát sinh Đây là tín hiệu tích cực, là kết quả bước đầu quan trọng trong thực hiện cơng tác xĩa đĩi giảm nghèo của xã thời gian qua
b) Nguyên nhân đạt được
- Công tác xóa đói giảm nghèo được các cấp, các ban ngành quan tâm và có những chỉ đạo đúng đắn Công tác này cũng được đặt trong kế hoạch phát triển kinh te á- xã hội của Đảng ủy, chính quyền địa phương
- Nhiều cán bộ xóa đói giảm nghèo nhiệt tình trong công tác, công tác tuyên truyền ngày càng tốt,người dân nhận thức về cái nghèo ngày càng sâu sắc hơn và ý chí vươn lên thoát nghèo ở một số hộ gia đình càng cao
- Công tác đào tạo nghề được mở rộng cả về qui mô lẫn chất lượng, nhiều người đã tạo được việc làm ổn định từ nghề mình đã học, từ những buổi hội thảo, những buổi tập huấn, nhiều lao động được giới thiệu việc làm ổn
Trang 8định trong các nhà máy, xí nghiệp ngoài tỉnh thậm chí là lao động ở nước ngoài,… từ đó đã có hộ vươn lên thoát nghèo
- Huy động được nguồn vốn trong công tác xóa đói giảm nghèo, chủ yếu là nguồn vốn từ Ngân hàng chính sách xã hội và huy động được nguồn vốn trong dân cũng như phát động được cả xã hội tham gia vào công tác này
- Thực hiện tốt việc chuyển giao khoa học công nghệ trong dân, Đảng và chính quyền địa phương luôn có chính sách đúng đắn trong việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng và vật nuôi, nhiều giống cây trồng - vật nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao đã được áp dụng vào thực tiễn cuộc sống
- Thực hiện tương đối tốt chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình,giáo dục, y tế, an sinh xã hội,… tạo điều kiện cho người nghèo tiếp cận đầy đủ hơn các dịch vụ xã hội, nâng cao dân trí, nhận thức, tiếp cận thông tin,khoa học- kĩ thuật ứng dụng vào sản xuất
1.2.2 Những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân:
a) Những hạn chế, yếu kém
Công tác xóa đói giảm nghèo là một chiến lược lâu dài, chúng ta không thể đánh giá trong một thời gian ngắn Trong giai đoạn 2010 - 2012 tuy địa phương đã có nhiều cố gắng, đạt được một số kết quả thiết thực, nhiều hộ đã thoát nghèo nhưng nhìn chung kết quả mang lại vẫn chưa cao, vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế:
- Nhiều chủ trương của cấp trên chưa được địa phương cụ thể hóa, nên còn mang tính chung chung khi phân công thực hiện vì vậy cán bộ thực hiện chương trình còn lúng túng, kết quả mang lại không cao
- Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện chương trình còn quá lỏng lẻo, báo cáo chưa kịp thời và chưa trung thực Năng lực của cán bộ làm công tác xóa đói giảm nghèo nhìn chung chưa cao,chưa được tập huấn thường xuyên nên khả năng cập nhật thông tin còn hạn chế dẫn đến công tác tuyên
Trang 9truyền còn gặp khó khăn Nhiều chính sách còn chưa thật sự đến với dân Vẫn còn một số cán bộ tham gia vào công tác xóa đói giảm nghèo còn lãng phí, ăn chặn tiền vay xóa đói giảm nghèo của dân, chưa được phát hiện và xử lý kịp thời làm mất lòng tin ở dân
- Nhiều hiện tượng tiêu cực lại thường xảy ra trong tầng lớp dân nghèo như cờ bạc, đá gà, số đề,… chưa được địa phương ngăn cấm triệt để
- Chưa bao tiêu được sản phẩm của người lao động, chính sách bình ổn giá cả còn chưa phát huy nên có nhiều hộ rủi ro trong sản xuất trở thành những người nghèo mới hay những hộ đã thoát nghèo nhưng do thiên tai, mất mùa, sản phẩm mất giá lại tái nghèo đói, gây khó khăn cho công tác xóa đói giảm nghèo, nhất là xóa đói giảm nghèo bền vững
- Còn một số chủ trương về xóa đói giảm nghèo chưa được phổ biến rộng rãi, chưa công khai cho dân để dân tham gia đóng góp mà chủ yếu là do Đảng ủy, Uûy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân xã họp rồi tự quyết định vì vậy dân chưa thông và không nhiệt tình ủng hộ
- Công tác đào tạo nghề tuy mở rộng về số lượng nhưng còn nhiều nghề đào tạo chưa thiết thực như đào tạo sửa chữa điện thoại di động, học viên học xong nhưng kinh phí đầu tư cho việc làm này quá cao ít có người nghèo nào đủ điều kiện vì vậy không có người nào mở được cơ sở sửa chữa Chất lượng đào tạo nghề còn thấp, chưa có cơ chế quản lý học viên, nhiều học viên chưa nghiêm túc, thời gian học chưa nhiều đủ để trở thành một người thợ giỏi
- Chương trình khuyến nông, khuyến công, các cuộc hội thảo còn hạn chế về số lượng, chất lượng Các hội như Hội nông dân, Hộ Phụ nữ, Hội người cao tuổi, các ban ngành đoàn thể chưa phát huy hết khả năng của mình trong công cuộc xóa đói giảm nghèo
Trang 10- Chưa mở rộng các ngành nghề sản xuất ở địa phương nên chưa thu hút được lao động làm tại địa phương mình, chủ yếu người lao động đi làm ở
xa nên chi phí đi lại, ăn ở,… còn cao, cộng với việc tay nghề và trình độ học vấn
- Nhiều thanh niên hiện nay vẫn chưa có việc làm ổ định, chủ yếu là làm việc theo thời vụ nên thời gian nhàn rỗi nhiều, làm nhưng vẫn không đủ trang trải cuộc sống Một số người làm tiền công cao nhưng do mắc tệ nạn xã hội rượu chè, cờ bạc, đá gà,… nên làm được nhiều tiền nhưng vẫn không thể thoát nghèo Nhiều thanh niên còn lười lao động,nhiều hộ còn trông chờ, ỷ lại vào chính sách của Đảng, Nhà nước nên không có ý chí vươn lên
b)Nguyên nhân hạn chế, yếu kém
Nhìn chung những hộ nghèo hoặc tái nghèo còn tồn tại ở địa phương là do một số nguyên nhân chủ yếu sau:
- Do điều kiện tự nhiên (bão, lụt, mưa kéo dài, hạn hán,…) không thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh Phần lớn người dân trong xã lao động trong lĩnh vực nông nghiệp nên điều kiện tự nhiên ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của họ, có thể mất trắng tài sản bất cứ lúc nào và họ cũng dể dàng rơi vào tình trạng nghèo đói
- Chuyển dịch cơ cấu cây trồng và vật nuôi chậm đổi mới Những mô hình sản xuất giỏi tuy được quan tâm, nhân rộng nhưng số lượng còn quá hạn chế
- Kinh nghiệm sản xuất và trình độ dân trí của người nghèo còn thấp
- Các chính sách an sinh xã hội cịn dàn trãi, chưa thật sự đáp ứng yêu cầu thốt nghèo bền vững cho người dân
- Tệ nạn xã hội, các vấn đề bức xúc như cho vay nặng lãi, cho tiền góp, trốn thuế,… chưa được giải quyết triệt để Nhiều hộ chưa biết cách quản lý chi tiêu trong gia đình một cách phù hợp, tiết kiệm
Trang 11
Chương 2 MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP XỐ ĐĨI GIẢM NGHÈO
Ở XÃ MỸ PHÚ ĐƠNG TỪ NAY ĐẾN NĂM 2015
2.1 Mục tiêu xĩa đĩi giảm nghèo ở xã Mỹ Phú Đơng đến năm 2013:
a) Mục tiêu tổng quát:
Căn cứ vào tinh thần chỉ đạo của tỉnh, huyện và Nghị quyết Đảng ủy, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân xã Mỹ Phú Đơng, mục tiêu xĩa đĩi giảm nghèo từ nay đến năm 2015 cần đạt đến gồm:
- Tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được, khắc phục những hạn chế yếu kém trong cơng tác xố đĩi giảm nghèo thời gian qua, cần tập trung khai thác tốt những tiềm năng và lợi thế của địa phương trong thời gian tới gĩp phần hồn thành các chỉ tiêu về kinh tế - xã hội đã đề ra, từng bước giảm dần tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn qua từng năm để đến năm 2015 tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn giảm cịn dưới 5%, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất, tinh thần của người dân, gĩp phần làm hạn chế các tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an tồn xã hội trên địa bàn
- Đẩy nhanh tốc độ giảm nghèo một cách đồng bộ và bền vững, tạo mơi trường thuận lợi để người nghèo, đặc biệt là hộ nghèo cĩ nữ làm chủ hộ được tiếp cận các dịch vụ sản xuất, dịch vụ xã hội và cĩ ý chí tự lực vượt lên thốt nghèo
- Tập trung giảm hộ nghèo ở các ấp cĩ tỷ lệ hộ nghèo cao
b) Mục tiêu cụ thể cần đạt được đến năm 2015:
- Giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân mỗi năm từ 1% trở lên, tương đương 15 đến
20 hộ Chỉ tiêu đến năm 2015 còn 3.9% hộ nghèo
- Hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở, bình quân mỗi năm cất từ 10-15 căn nhà Đại đồn kết
- Nâng thu nhập của các hộ nghèo tăng hơn 2 lần so với năm 2010;