Sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị sẽ giúp sinh viên ôntập, hệ thống hóa kiến thức một cách tích cực và hiệu quả nhất...

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU 4

I MỞ ĐẦU 1

II NỘI DUNG 6

Chương 1 : Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 6

1.1 Cơ sở lý luận 6

1.1.1 Khái niệm bài tập 6

1.1.2 Khái niệm bài tập kinh tế chính trị 7

1.1.3 Khái quát về môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin 7

1.1.4 Tác dụng của sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 8

1.1.5 Phân loại bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 10

1.1.6 Vị trí của bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 11

1.1.7 Yêu cầu của việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 12

1.2 Cơ sở thực tiễn 13

1.2.1 Sơ lược về trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm - Phú Thọ 13

1.2.2 Thực trạng sử dụng bài tập Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị ở trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm Phú

Thọ 16

1.2.3 Sự cần thiết phải sử dụng bài tập Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 20

Kết luận chương 1 23

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ VẬN DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN VỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ 24

2.1 Nguyên tắc xây dựng bài tập : 24

2.1.1 Tính khoa học 24

2.1.2 Tính thực tiễn 25

2.1.3 Tính phong phú, đa dạng xuyên suốt chương trình 25

2.1.4 Tính vừa sức 27

2.2 Quy trình xây dựng và vận dụng bài tập 30

2.2.1 Quy trình xây dựng hệ thống bài tập 30

2.2.2 Cách thức vận dụng bài tập 33

2.3 Điều kiện thực hiện 38

2.3.1 Đối với cán bộ quản lý 38

2.3.2 Đối với giáo viên 39

2.3.3 Đối với sinh viên 42

Kết luận chương 2 45

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN VỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC

PHẨM PHÚ THỌ 46

3.1 Khái quát thực nghiệm 46

3.1.1 Mục đích thực nghiệm 46

3.1.2 Giả thuyết thực nghiệm 46

3.1.3 Đối tượng và địa điểm thực nghiệm 47

3.2 Nội dung thực nghiệm 47

3.2.1 Những nội dung khoa học cần thực nghiệm 47

3.2.2 Thiết kế bài tập 47

3.3 Đánh giá kết quả thực nghiệm 87

3.3.1 Kết quả kiểm tra, đánh giá sau khi dạy thực nghiệm thông qua điểm số 87

3.3.2 Đánh giá chung kết quả sau khi thực nghiệm 93

3.4 Một số kiến nghị nhằm thực hiện tốt việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị 94

3.4.1 Đối với BGH nhà trường, phòng GD, sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ 94

3.4.2 Đối với đội ngũ giáo viên 95

Kết luận chương 3 97

KẾT LUẬN 98

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1: Kết quả kiểm tra ban đầu của hai lớp thực nghiệm 82

và lớp đối chứng bài kiểm tra lý thuyết 82

Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra ban đầu của hai lớp thực nghiệm 83

và lớp đối chứng bài kiểm tra vận dụng thực hành 83

Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 1- bài kiểm trakiến thức lý thuyết 87

Bảng 3.4: Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 1 88

bài kiểm tra thực hành 88

Bảng 3.5: Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 2 90

bài kiểm tra lý thuyết 90

Bảng 3.6: Kết quả kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm lần 2 91

bài kiểm tra thực hành 91

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Lịch sử nhân loại đã bước sang một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên củathông tin tri thức Thông tin và tri thức được coi là tài sản vô giá, là quyền lựctối ưu của mỗi quốc gia Sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật vàcông nghệ đã dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng khối lượng tri thức của nhânloại cũng như tốc độ ứng dụng vào đời sống xã hội tạo nên sự đa dạng của thếgiới Tình hình đó đã làm thay đổi những quan niệm về giáo dục Ngày naygiáo dục được xem là chìa khóa vàng đề mỗi người, mỗi quốc gia tiến vàotương lai, là ngành sản xuất mà lợi nhuận của nó khó có thể đong đếm được.Giáo dục không chỉ có chức năng truyền tải những kinh nghiệm lịch sử của xãhội trước cho xã hội sau quan trọng là trang bị cho mỗi người phương pháphọc tập, tìm cách phát triển các năng lực của con người, phát triển tư duy,thích ứng với xã hội học tập thường xuyên, học tập suốt đời Để giúp ngườihọc đáp ứng được những yêu cầu đó, việc cải cách và đổi mới giáo dục là mộtviệc làm hết sức cần thiết và cấp bách, trong đó đổi mới phương pháp dạy học

là khâu then chốt nhất trong quá trình đạt đến mục tiêu đổi mới giáo dục

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đang là một cuộccách mạng lớn trong ngành giáo dục trên toàn quốc Trong đó tất cả cácphương pháp dạy học theo hướng tích cực đều nhằm phát huy tính chủ động,tích cực, sáng tạo của người học Một trong những phương pháp dạy học theohướng tích cực là xây dựng các bài tập tình huống học tập cho từng bộ môn

để có thể giúp người học hiểu kiến thức sâu hơn phát huy năng lực thực hiện,giải quyết các tình huống, các vấn đề liên quan

Nhận thức được việc đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập là mộttrong những vấn đề bức thiết hiện nay ở nước ta Đảng và nhà nước cũng như

Bộ Giáo dục Đào tạo đã đưa ra nhiều nghị quyết, chỉ thị nhằm thúc đẩy việcđổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học

“ Đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo và nănglực đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khóa, làmchủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt học chay ” Luật giáo dục nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( Điều 5 khoản 2 ) đã ghi “ Phương pháp giáodục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của ngườihọc bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say

mê học tập và ý chí vươn lên ” và Bộ giáo dục đào tạo cũng có chỉ thị số15/1999/CT – BGGDT yêu cầu các trường Sư phạm phải “ Đổi mới phươngpháp giảng dạy và học tập trong trường sư phạm nhằm tích cực hóa hoạt độnghọc tập, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo và năng lực tự học, tựnghiên cứu của người học, sinh viên Nhà giáo giữ vai trò chủ đạo trong việc

tổ chức, điều khiển, định hướng quá trình dạy học, còn người học giữ vai tròchủ động trong quá trình học tập và tham gia nghiên cứu khoa học ”

Trường Cao đẳng Công nghiệp thực phẩm Phú Thọ là trường đào tạo

đa ngành nghề về kế toán, điện, tin, hóa, công nghệ thực phẩm theo hướngthực hành nghề Với đặc trưng của trường nghề nên trong quá trình dạy học,đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của ngườihọc, chú tâm vào các hoạt động thực hành của sinh viên nhằm phát triển cácnăng lực của nghề nghiệp lại càng có ý nghĩa quan trọng

Vì vậy việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng xây dựng các bàitập nhằm giúp sinh viên nắm bắt kiến thức sâu hơn, vận dụng vào thực tiễn tốthơn là mối quan tâm của mỗi cán bộ quản lý, giảng viên giảng dạy bộ môn ở

trường Xuất phát từ yêu cầu trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu “ Sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin

về kinh tế chính trị ”.

2 Lịch sử nghiên cứu.

Sử dụng bài tập trong dạy học đã được rất nhiều tác giả trên trong nước

và trên thế giới nghiên cứu , sử dụng ở rất nhiều những lĩnh vực, những bộmôn khoa học khác nhau Bài tập được sử dụng phổ biến ở những môn khoahọc tự nhiên như : toán học, vật lý, hóa học, … Còn đối với những môn khoahọc xã hội, bài tập cũng được sử dụng nhưng vẫn còn chưa phổ biến

Môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin là một mônkhoa học xã hội, việc sử dụng bài tập ở môn này nói chung và phần kinh tếchính trị Mác – Lê nin nói riêng còn ít , rời rạc Bài tập chưa được áp dụngmột cách đa dạng, phong phú Từ lý do đó tôi tập trung nghiên cứu sử dụngbài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin vềkinh tế chính trị để giúp học sinh hiểu sâu hơn kiến thức, có khả năng vậndụng thực tiễn

3 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Xây dựng hệ thống bài tâp và vận dụng vào dạy học Những nguyên lý

cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

4 Đối tượng , phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu : sử dụng bài tập kinh tế chính trị Mác – Lênin cho hoạt động dạy học

- Phạm vi nghiên cứu : Sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị ở trường Cao đẳngcông nghiệp thực phẩm Phú Thọ

5 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của đề tài

5.1 Những luận điểm cơ bản

Thứ nhất, nghiên cứu về khái niệm, phân loại các dạng bài tập, từ đó phântích làm rõ vai trò của sử dụng bài tập nói chung và sử dụng bài tập Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị nói riêng

Thứ hai, làm rõ thực trạng việc sử dụng bài tập trong dạy học Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị ở trườngCao đẳng Công nghiệp thực phẩm Phú Thọ.

Thứ ba, đưa ra quy trình và điều kiện sử dụng bài tập trong dạy họcNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Thứ tư, thiết kế một số dạng bài tập cho chương IV và IV môn Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin và tiến hành thực nghiệm sưphạm để kiểm tra tính khả thi của việc sử dụng bài tập

5.2 Đóng góp mới của tác giả

- Lý luận: góp phần làm phong phú lý luận về dạy học Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị nói chung và sửdụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về kinh tế chính trị nói riêng

- Thực tiễn: góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị Mặt khác, luận văn

có thể làm tài liệu tham khảo về sử dụng bài tập dạy học Những nguyên lý cơbản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị ở các trường cao đẳng,đại học

6 Giả thuyết khoa học

Nếu lựa chọn và sử dụng bài tập kinh tế chính trị trong dạy học

Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin thì sẽ nâng cao chấtlượng của hoạt động dạy học cho giảng viên và sinh viên

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài

- Phân tích và tổng hợp lý thuyết

Phân tích là chia nhỏ một chỉnh thể ra thành từng mặt, từng khíacạnh, từng đặc tính khác nhau để xem xét.

Để hiểu sâu đối tượng thì chỉ dựa vào phân tích là chưa đủ Để có cáinhìn đầy đủ, thấy được tất cả các mối quan hệ giữa các thành phần riêng lẻ,

bộ phận được phân chia, chúng ta cần phải sử dụng phương pháp tổng hợpnhằm mục đích xâu chỗi và khái quát những cái đã có khi phân tích

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Quan sát , trao đổi với sinh viên

- Dự giờ một số tiết giảng của giáo viên

- Tham khảo ý kiến chuyên gia

- Thực nghiệm sư phạm

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Phân tích và sử lí kết quả thực nghiệm bằng thống kê toán học

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,luận văn gồm 3 chương, 10 tiết

II NỘI DUNG CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ.

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Khái niệm bài tập

Theo nghĩa chung nhất , thuật ngữ “ bài tập ” ( tiếng anh là “ Exersie ” ,tiếng Pháp là “ Exercie ” ) dùng để chỉ một loạt hoạt động nhằm rèn luyện thểchất và tinh thần ( trí tuệ )

Theo Nguyễn Gia Cốc : “ Bài tập là một tình huống kích thích đòi hỏimột lời giải đáp không có sẵn ở người giải tại thời điểm bài tập được đưa ra ”

Định nghĩa này bao gồm ba ý chính :

- Chỉ có bài tập với người nào đó hay chính xác hơn là đối với trạngthái phát triển nào đó của người giải

- Lời giải đáp phải tương thích với tình huống bài tập

- Lời giải đáp gắn liền với tình huống như một đặc trưng của tìnhhuống mà người giải đã quen thuộc

Theo từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên bài tập là : “ Bài racho học sinh làm để vận dụng những điều đã học ”

Theo Thái Duy Tuyên “ Bài tập là một hệ thông tin xác định bao gồmnhững điều kiện và những yêu cầu được đưa ra trong quá trình dạy học , đòihỏi người học một lời giải đáp mà lời giải đáp này về toàn bộ hay từng phầnkhông ở trạng thái có sẵn của người giải tại thời điểm mà bài tập được đặt ra ”

Như vậy có thể hiểu rằng : “ Bài tập là một tình huống có vấn đề hoặc

một hệ thông tin xác định đòi hỏi chủ thể nhận thức phải giải quyết bằng cách

biến đổi chúng trên cơ sở những kiến thức đã học ”

Bài tập được xem như là một phương tiện then chốt trong quá trình dạyhọc , dùng bài tập trong quá trình hình thành kiến thức, khai thác kiến thức ,phát triển tư duy, hình thành kĩ năng, kĩ xảo cho người học và kiểm tra, đánhgiá chất lượng học tập Sử dụng bài tập trong dạy học là một trong nhữngyêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo

1.1.2 Khái niệm bài tập kinh tế chính trị

Từ khái niệm về bài tập, chúng ta có thể hiểu :

Bài tập kinh tế chính trị là tình huống có vấn đề hoặc những hệ thôngtin xác định về các hiện tượng, quá trình kinh tế đòi hỏi người học phải giảiquyết dựa trên cơ sở những kiến thức đã được học về kinh tế chính trị Mác –

Lê nin

Bài tập kinh tế chính trị là một “ vũ khí ” quan trọng trong dạy học, sửdụng bài tập kinh tế chính trị sẽ giúp học sinh tiếp cận tốt những nội dungcủa học thuyết kinh tế chính trị Mác – Lê nin , từ đó hiểu được bản chất củachủ nghĩa tư bản đồng thời hình thành nên những kiến thức, hiểu biết để vậndụng vào thực tiễn xây dựng và phát triển kinh tế đất nước

1.1.3 Khái quát về môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin

Môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin là một mônkhoa học xã hội bao gồm 3 nội dung cơ bản triết học Mác – Lê nin, kinh tếchính trị Mác – Lê nin và chủ nghĩa xã hội khoa học

Triết học Mác – Lê nin cung cấp những quan điểm cơ bản về thế giớiquan và phương pháp luận chung nhất , bao gồm những nội dung cơ bản củachủ nghĩa duy vật biện chứng với tư cách là hạt nhân lý luận của thế giới quankhoa học ; phép biện chứng duy vật với tư cách là khoa học về mối liên hệphổ biến và sự phát triển , về những quy luật chung nhất của sự vận động ,phát triển của tự nhiên , xã hội , tư duy ; chủ nghĩa duy vật lịch sử với tư cách

là sự vận dụng , phát triển chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng vào việcnghiên cứu các lĩnh vực của đời sống xã hội

Chủ nghĩa xã hội khoa học , đó là những quan điểm cơ bản về sứ mệnhlịch sử của giai cấp công nhân và tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa ;những vấn đề có tính quy luật của quá trình hình thành , phát triển hình tháikinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa và những định hướng cho hoạt động củagiai cấp công nhân trong tiến trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình

Kinh tế chính trị Mác – Lê nin , đó là những quan điểm cơ bản của họcthuyết giá trị, học thuyết giá trị thặng dư; học thuyết kinh tế về chủ nghĩa tưbản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước; khái quát những quyluật kinh tế cơ bản của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từ giai đoạnhình thành đến giai đoạn phát triển cao và tất yếu suy tàn của nó; đồng thờiphát sinh phương thức sản xuất mới – phương thức cộng sản chủ nghĩa

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài , tác giả chỉ tập trung nghiên cứu

về sử dụng bài tập trong dạy học kinh tế chính trị Mác – Lê nin

1.1.4 Tác dụng của sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị.

* Đối với sinh viên

Về nhận thức :

- Thông qua việc giải các bài tập, người học sẽ hiểu rõ hơn các kháiniệm, quy luật , quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin về phương thức sảnxuất tư bản chủ nghĩa ; từ đó củng cố, đào sâu và mở rộng kiến thức một cáchsinh động , hấp dẫn

- Thực tế cho thấy nếu chỉ tập trung giảng giải các khái niệm, quyluật mà không sử dụng bài tập thì học sinh sẽ khó hiểu , không thấy được sựliên quan giữa những hiện tượng, quá trình kinh tế từ đó dẫn đến chán nản,không hứng thú với môn học Sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên

lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị sẽ giúp sinh viên ôntập, hệ thống hóa kiến thức một cách tích cực và hiệu quả nhất

- Rèn kỹ năng vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn Bàitập về kinh tế chính trị Mác – Lê nin rất gần gũi với các hiện tượng , quá trìnhkinh tế đang diễn ra trong đời sống hàng ngày Do vậy thông qua các bài tập ,sinh viên sẽ rút ra được bản chất , liên hệ những kiến thức đã học với thực tiễn

- Trong khi giải bài tập , sinh viên sẽ dễ dàng nắm bắt những ngônngữ, thuật ngữ của kinh tế chính trị

Về phương pháp :

- Khi giải bài tập kinh tế chính trị Mác – Lê nin , sinh viên sẽ phải tưduy, liên hệ, suy luận, để tìm ra cách giải và trình bày theo hướng quy nạphoặc diễn dịch , từ đó hình thành nên phương pháp tư duy logic, cách tiếpcận, giải đáp khoa học

- Giải bài tập kinh tế chính trị Mác – Lê nin cũng giúp học sinh hìnhthành nên phương pháp luận để có thể giải đáp được các bài tập của các bộmôn liên quan và phương pháp tư duy thực tế các vấn đề kinh tế , xã hội đangdiễn ra hàng ngày

Về giáo dục :

- Khi giải các bài tập kinh tế chính trị sẽ giúp học sinh hình thành nêntính kiên nhẫn, trung thực trong học tập , tính sáng tạo khi xử lý, vận dụng cácvấn đề đã học

- Giải đáp được các bài tập các vấn đề phát sinh của môn kinh tếchính trị Mác – Lê nin cũng góp phần khẳng định tính khoa học, tính đúngđắn của bộ môn, từ đó hình thành nên sự say mê, hứng thú với môn học Gópphần hình thành nên thế giới quan cách mạng, niềm tin vào sự nghiệp xâydựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

* Đối với giáo viên :

- Sử dụng bài tập kinh tế chính trị góp phần giúp giáo viên tái hiện,đào sâu kiến thức của bản thân

- Giúp giáo viên quản lý được nội dung dạy học , kiểm tra được nộidung dạy học có phù hợp vơí người học hay không , sinh viên có nhận thứcđược nội dung dạy học hay không , từ đó có những điều chỉnh theo năng lựcngười học

1.1.5 Phân loại bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Có rất nhiều những cách thức để phân loại bài tập kinh tế chính trị , dựavào những mục đích, yêu cầu khác nhau sẽ có những dạng bài, kiểu bài tậpkhác nhau :

- Dựa vào cách thức kiểm tra có :

+ Bài tập trắc nghiệm

+ Bài tập tự luận

- Dựa vào nội dung kiến thức có :

+ Bài tập tính tổng giá trị

+ Bài tập tính giá trị một hàng hóa

+ Bài tập tính lợi nhuận biểu hiện bề ngoài

+ Bài tập tính giá bán

+ Bài tập tính địa tô

- Dưạ vào mục đích sử dụng có :

+ Bài tập củng cố kiến thức

+ Bài tập ôn luyện, tổng kết

+ Bài tập kiểm tra, đánh giá

- Dựa vào chức năng của bài tập có :

+ Bài tập tái hiện kiến thức ( hiểu, biết )

+ Bài tập rèn luyện kỹ năng ( phân tích, tổng hợp đánh giá )

- Dựa vào khối lượng kiến thức có :

+ Bài tập cơ bản

+ Bài tập tổng hợp

- Dựa vào các bước của quá trình dạy học có

+ Bài tập mở bài, tạo tình huống dạy học

+ Bài tập vận dụng khi giảng bài mới

+ Bài tập củng cố, hệ thống hóa kiến thức

+ Bài tập về nhà

+ Bài tập kiểm tra

1.1.6 Vị trí của bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Bài tập kinh tế chính trị có vai trò quan trọng đối với quá trình dạy họcNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị , nógiúp cho giáo viên dễ dàng đạt được mục đích dạy học, giúp người học tiếpcận những khái niệm trừu tượng tốt hơn , hiểu rõ bản chất của vấn đề và hìnhthành nên tư duy logic , khả năng phân tích, tổng hợp đánh giá các hiệntượng, quá trình, quy luật kinh tế

Trong thực tế dạy học hiện nay , nhiều giáo viên chưa nắm rõ được vịtrí của bài tập kinh tế chính trị trong quá trình dạy học Họ thường sử dụngbài tập để kiểm tra kiến thức , hoặc cuối giờ học , cuối chương, cuối kì để ôntập Quan niệm đó chưa thật đúng, làm giảm tác dụng của việc sử dụng bàitập khi dạy học

Giáo viên có thể sử dụng bài tập ở nhiều nơi, nhiều công đoạn khácnhau của quá trình dạy học như dùng bài tập để dẫn dắt đến kiến thức mới,dùng bài tập để làm ví dụ giúp học sinh hiểu rõ nội dung trừu tượng, nhằmthỏa mãn nhiệm vụ và mục đích dạy học Tuy nhiên không phải lúc nàocũng có thể tùy tiện sử dụng bài tập , phải có sự lựa chọn và căn cứ vào nộidung chương trình, đối tượng , điều kiện dạy học

Bài tập kinh tế chính trị không phải là nội dung, nhưng nó chứa đựngnội dung dạy học Bài tập phải phù hợp với nội dung dạy học, với năng lựcnhận thức của học sinh và phục vụ được ý đồ của giáo viên muốn truyền tải Khi ra bài tập phải xác định đúng vị trí của nó để bài tập trở thành một bộphận hữu cơ của hệ thống kiến thức cần truyền thụ

1.1.7 Yêu cầu của việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị.

- Xác định được mục tiêu dạy học

Về kiến thức :

Giúp sinh viên hiểu được các khái niệm, quy luật kinh tế của sự vậnđộng của xã hội tư bản chủ nghĩa và sự hình thành, phát triển và suy tàn củanhững quan hệ sản xuất của xã hội tư bản chủ nghĩa

+ Hình thành nên lối sống lành mạnh, đạo đức cho sinh viên

- Bài tập kinh tế chính trị Mác – Lê nin phải bám sát vào những nộidung dạy học Khai thác được bản chất của các nội dung kiến thức Tránh tìnhtrạng đưa những bài tập không có trong chương trình môn học, những bài tậpkhông liên quan đến nội dung môn học vào dạy học

- Căn cứ vào đối tượng , trình độ của người học để lựa chọn và xâydựng những bài tập Do đặc điểm của mỗi lớp học, sinh viên có nhận thức,

thái độ khác nhau do vậy phải chú ý vận dụng bài tập một cách linh hoạt,đúng đối tượng , phù hợp với trình độ nhận thức của người học

- Bài tập phải phong phú, đa dạng Khi sinh viên giải càng nhiềunhững bài tập khác nhau thì sẽ càng giúp tăng khả năng nhận thức, hiểu biếtnhiều hơn, sâu sắc hơn và biết cách giải nhiều dạng bài khác nhau

- Ngôn từ phải trong sáng, dễ hiểu Dữ liệu bài tập đưa ra phải đầy đủ,chính xác, khoa học

- Bài tập phải liên hệ được kiến thức đã học với thực tiễn Đảm bảotính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn của chủ nghĩa Mác – Lê nin Tăngkhả năng vận dụng tri thức đã học vào cuộc sống

- Kiểm tra đánh giá phải trung thực , khách quan Đánh giá đúng đượctrình độ của sinh viên , đồng thời hiểu được quá trình tiếp thu tri thức của sinhviên, trên cơ sở đó có những điều chỉnh về nội dung và phương pháp để đạthiệu quả tốt trong hoạt động dạy học

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Sơ lược về trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm - Phú Thọ

Tên tiếng việt : CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM

Tên tiếng Anh : FOOD INDUSTRIAL COLLEGE

Tên giao dịch quốc tế viết tắt : FIC

Địa chỉ : Phường Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Tiền thân của trường là ngành thực phẩm và phân tích thực phẩm củatrường Trung học kỹ thuật công nghiệp nhẹ Hà Bắc.

Hơn một phần ba thế kỷ, qua 5 lần tách nhập thuộc các bộ chủ quảnkhác nhau Sau 2 lần đổi tên trường , nhà trường đã và đang đào tạo được 48khóa học Học sinh từ Gia Lai, Kon Tum, Đà Nẵng trở ra các tỉnh trung dumiền núi phía Bắc Phục vụ cho các xí nghiệp lương thực, thực phẩm trungương và địa phương Học sinh ra trường phục vụ cho các xí nghiệp thuộcTổng công ty Chè Việt Nam, Liên hiệp mía đường , Liên hiệp rượu bia, các xínghiệp bánh mứt kẹo Trung ương và địa phương , các Sở công nghiệp và thủcông nghiệp Quảng Ninh , Phú Thọ, Hà Nội, Tuyên Quang ,

Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm đào tạo đa bậc học và đangành nghề cho ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm phục vụcho nền kinh tế đất nước Quy mô nhà trường ngày càng mở rộng Hiện naynhà trường là một cơ sở đào tạo có uy tín của các tỉnh trung du và miền núiphía Bắc

Chức năng, nhiệm vụ

Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm là cơ sở đào tạo công lập ,nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam Trường có chức năng đào tạo cán bộ kỹ thuật hệ Cao đẳng, Trunghọc chuyên nghiệp và dạy nghề Đồng thời là cơ sở nghiên cứu , triển khaikhoa học phục vụ cho sản xuất kinh doanh , phục vụ cho nhu cầu đào tạonguồn nhân lực phát triển kinh tế ngành của xã hội Trường chịu sự lãnh đạo

và quản lý trực tiếp của Bộ Công Thương , sự quản lý nhà nước về giáo dụccủa Bộ Giáo dục và Đào tạo Trường hoạt động theo điều lệ trường Cao đẳngcông lập ban theo thông tư : Số : 14/2009/TT – BGDĐT ngày 28/05/2009 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Cơ cấu tổ chức

Ngành nghề đào tạo

1 Công nghệ thực phẩm với chuyên ngành :

- KTSX rượu bia nước giải khát

2 Kế toán

3 Quản trị kinh doanh

4 Tài chính – ngân hàng

5 Công nghệ kỹ thuật hóa học với chuyên ngành :

- Hóa phân tích công nghiệp

- Hóa dầu

- Kỹ thuật môi trường

6 Công nghệ sinh học

7 Tin học ứng dụng

8 Công nghệ thông tin

9 Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử

10 Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa

1.2.2 Thực trạng sử dụng bài tập Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị ở trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm Phú Thọ

1.2.2.1 Mục đích điều tra khảo sát :

Điều tra thực trạng sử dụng bài tập dạy học Những nguyên lý cơ bảncủa chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

1.2.2.2 Nội dung tổ chức điều tra, khảo sát

* Về đội ngũ giáo viên dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác – Lê nin về kinh tế chính trị của trường

- Số lượng giáo viên: 3 giáo viên

- Trình độ đào tạo: 3 thạc sĩ

Như vậy, việc dạy Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về kinh tế chính trị Mác – Lê nin là tốt (xét về hình thức) so với nhiềutrường khác trong tỉnh Vậy tại sao việc dạy và học môn này nói chung lạichưa đạt được kết quả như mong muốn

Để hiểu rõ hơn, chúng tôi tiến hành điều tra thực trạng dạy học Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

* Điều tra thực trạng việc sử dụng bài tập của GV trong dạy học

SỬ DỤNG TX

ÍT SỬ DỤNG

mà chỉ có 1 GV thường xuyên sử dụng và 2 GV ít sử dụng bài tập mà thôi.Điều này chứng tỏ, các GV biết được rằng bài tập có vị trí và vai trò to lớn,đem lại hiệu quả cao trong quá trình dạy và học, nhưng do nhận thức chưacao, đa phần chỉ là sử dụng mang tính chất đối phó để có chút đổi mớiphương pháp dạy học mà thôi Ngoài ra, còn do đa phần GV không nắm vữngcác yêu cầu để thiết kế một bài tập như thế nào và cách sử dụng bài tập vàogiảng dạy sao cho phù hợp GV thường chỉ sử dụng bài tập vào trong kiểmtra, củng cố, mà không biết được rằng việc sử dụng bài tập vào các phần như

mở bài, kiểm tra bài cũ, dạy bài mới có vai trò hết sức to lớn đối với hiệu quảdạy và học của thầy và trò

* Tìm hiểu vấn đề sử dụng bài tập trong dạy học

STT NỘI DUNG

SỬ DỤNG THƯỜNG XUYÊN

Bảng số liệu trên cho thấy việc sử dụng bài tập vào giảng dạy chủ yếu

và sử dụng thường xuyên là bài tập nhận thức và tự luận, chiếm tỷ lệ 66,6%;trong khi đó trắc nghiệm, tình huống chỉ chiếm 33,3% Còn ít sử dụng bài tậptrắc nghiệm, tình huống thì có 2 GV, chiếm 66,6%; tự luận và nhận thứcchiếm 33,3%

Như vậy, ta thấy rằng GV sử dụng bài tập mang tính truyền thống vẫnnhiều, vì những loại bài tập này dễ thiết kế hơn Nếu sử dụng đúng nghĩa hailoại bài tập tự luận và nhận thức thì kết quả đưa lại vẫn rất cao Tuy nhiên,trong thực tế, GV sử dụng nhiều cho hai loại bài tập này vì lý do thiết kếnhanh nhưng không đảm bảo chất lượng, chủ yếu là GV hỏi những kiến thức

có trong sách giáo khoa, những gì GV cho SV gi chép trong vở mà thôi, chứkhông phát huy được tư duy, óc sang tạo của SV

* Tìm hiểu nhận thức của giáo viên về việc cần thiết tăng cường áp

dụng bài tập trong dạy học

LƯỢNG

TỈ LỆ (%)

Đi sâu tìm hiểu chúng tôi thấy, mặc dù có nhận thức đúng đắn về sự cần thiếtcủa việc sử dụng bài tập vào dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác – Lê nin về kinh tế chính trị Đa số GV đều cho rằng họ phải làm saotruyền đạt một khối lượng kiến thức lớn tới SV, do đó chỉ thuyết trình, đàm thoạicũng đã chiếm hết thời gian, còn thời gian đâu mà lồng ghép bài tập cho SVđược Vì vậy, vấn đề sử dụng bài tập vào giảng dạy vẫn chưa được chú ý nhiều

* Tìm hiểu sự cần thiết phải sử dụng bài tập trong quá trình học tập của sinh viên

Phát phiếu điều tra cho 100 SV khóa 5 thuộc các lớp Kế toán,Điện ,Tin, Thực Phẩm

1.2.2.3 Nguyên nhân.

- Thời lượng giảng dạy Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –

Lê nin về kinh tế chính trị còn ít, khối lượng kiến thức tương đối nhiều nên ápdụng bài tập còn hạn chế

- Nội dung kiến thức tương đối khó , trừu tượng nên việc xây dựng và

áp dụng bài tập chưa nhiều

- Một số giáo viên chưa tự tin về kiến thức, ít tìm tòi, đọc tài liệu, thamkhảo để áp dụng bài tập vào dạy học

- Sinh viên còn chưa hứng thú với môn học , tâm lý học đối phó, họccho xong nên không chịu làm bài tập, lười suy nghĩ tìm tòi vận dụng

1.2.3 Sự cần thiết phải sử dụng bài tập Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị.

Theo chúng tôi, sự cần thiết phải sự dụng bài tập vào dạy học Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị nói chung

và dạy học cho sinh viên trường Cao đẳng Công nghiệp thực phẩm – Phú Thọnói riêng xuất phát từ những căn cứ sau :

Thứ nhất : Xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, trong đó nhấn mạnh việc đổi mới phương pháp dạy và học

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và các chủ trương củaĐảng, Nhà nước về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trongthời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lĩnh vực giáo dục và đào tạo nước ta đãđạt được những thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc

Tuy nhiên, chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so vớiyêu cầu, nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Trong đó phươngpháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thựcchất Để khắc phục điều đó đòi hỏi phải không ngừng đổi mới phương phápdạy học để mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất, đáp ứng được với nhu cầuphát triển của đất nước

Từ trước đến nay, việc học tập những môn khoa học Mác – Lê nin ởcác trường cao đẳng , đại học còn ít được chú ý, giáo viên vẫn sử dụng chủyếu các phương pháp truyền thống thấy đọc, trò chép, dẫn đến tình trạng họcchay, học vẹt, không nắm được bản chất của vấn đề Điều đó dẫn đến yêu cầuphải sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để mang lại hiệu quả cao , trong đóphương pháp sử dụng bài tập trong dạy học là rất cần thiết đối với giáo viêntrong quá trình dạy học

Thứ hai : Xuất phát từ vai trò của việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Nghiên cứu về sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bảncủa chủ nghĩa Mác – Lê nin , chúng ta thấy được vai trò quan trọng của nó đốivới hoạt động dạy học của giáo viên và sinh viên Sử dụng bài tập sẽ giúpcho sinh viên có điều kiện mở rộng, đào sâu tri thức và phát triển khả năng tưduy logic, phương pháp làm bài khoa học

Thứ ba : Xuất phát từ thực tế giảng dạy Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị

Trong thực tế giảng dạy , giáo viên thường ít sử dụng bài tập trong dạyhọc Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lê nin về kinh tế chính trị ,

nó do rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan Điều này đã dẫn đếntình trạng sinh viên khó tiếp thu kiến thức, không hiểu bài, chán nản và khônghứng thú với môn học

Chính vì những lí do đó, việc sử dụng bài tập trong dạy học Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị là hết sứccần thiết , phù hợp với xu hướng phát triển của giáo dục

Kết luận chương 1

Sử dụng bài tập vào dạy học nói chung và sử dụng bài tập trong dạyhọc Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trịnói riêng là một vấn đề phức tạp, rộng lớn và đang được quan tâm hiện nay.Trong phạm vi chương này, chúng tôi đã trình bày cơ sở lý luận của việc sửdụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về kinh tế chính trị; nêu lên được vai trò cũng như thực trạng sử dụng bàitập hiện nay Chúng tôi cũng đã tiến hành quan sát, điều tra thực trạng nàyđối với trường Cao đẳng Công nghiệp thực phẩm – Phú Thọ; tìm hiểu nhận thứccủa giáo viên và sinh viên về tầm quan trọng, những khó khăn và thuận trong việc

sử dụng bài tập để làm cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu của đề tài

Mặt khác, trong chương 1 này chúng tôi còn trình bày sự cần thiếtcủa việc sử dụng bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị Dựa vào những kết quả nghiên cứutrên về cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề tài, chúng tôi xây dựng quytrình và vận dụng bài tập vào dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác – Lê nin về kinh tế chính trị

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ VẬN DỤNG BÀI TẬP TRONG DẠY HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC -

LÊNIN VỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ 2.1 Nguyên tắc xây dựng bài tập :

2.1.1 Tính khoa học

Nội dung của Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê ninluôn mang tính khoa học Nó được trình bày thông qua các khái niệm , quyluật , được khái quát từ thực tiễn , phản ảnh đúng bản chất của hiện tượng

Do vậy khi xây dựng bài tập cho môn này không thể áp đặt sinh viên thừanhận một tri thức khi tri thức đó chưa được khoa học luận giải và chứng minhtrên cơ sở khoa học Đảm bảo tính khoa học là điều kiện cần thiết để biếnnhững tri thức học sinh tiếp thu thành niềm tin , thôi thúc sinh viên hành độngtheo lẽ phải, chân lý Học sinh sẽ say mê, hứng thú hơn với môn học

Tri thức khoa học bao giờ cũng là cơ sở của việc rèn kĩ năng, kĩ xảo làtiền đề để xây dựng phương pháp tư duy khoa học , phát triển trí tuệ ,hìnhthành và củng cố những thói quen tốt Việc xây dựng bài tập càng khoa họcbao nhiêu thì việc xây dựng hệ thống giá trị ( kể cả tinh thần, tư tưởng ) sẽcàng nhanh chóng và vững chắc bấy nhiêu Như vậy hiệu qủa của việc dạyhọc môn này không chỉ đơn thuần là đánh giá mức độ tiếp thu lí luận của chủnghĩa Mác – Lê nin mà còn đánh giá về hành vi, thói quen trong các hoạtđộng khoa học và thực tế

Để đảm bảo nguyên tắc tính khoa học trong việc xây dựng bài tậpNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị cầnchú ý thực hiện những yêu cầu cơ bản sau :

- Các câu hỏi, dữ liệu đưa ra phải đầy đủ, chính xác

- Đảm bảo tính logic của bài tập

2.1.2 Tính thực tiễn

Các tri thức của môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin nói chung và kinh tế chính trị Mác – Lê nin nói riêng đều liên quan trựctiếp tới những vấn đề kinh tế , chính trị, xã hội đang diễn ra hàng ngày Do đó

nó tác động trực tiếp và thường xuyên tới nhận thức cũng như hành động củasinh viên, thông qua sinh viên tác động đến các thành viên của xã hội Vì vậyviệc dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tếchính trị phải đảm bảo tính thực tiễn

Trong nhà trường , muốn sinh viên tiếp thu được các tri thức khoa học,tránh sự mò mẫm trong hoạt động nhận thức cần phải khái quát những tri thứckhoa học bằng những kết quả thực tiễn Tri thức được truyền thụ cho sinhviên càng gần với cuộc sống thực tiễn sinh động càng gắn với sự biến đổikhông ngừng của hiện thực khách quan bao nhiêu thì giá trị và vai trò của nóđối nhận thức và hành động của người học càng cao bấy nhiêu

Nguyên tắc tính thực tiễn trong dạy học Những nguyên lý cơ bản củachủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị là nguyên tắc gắn liền với nguyên

lý về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Trong quá trình giảng dạy nếugiáo viên chỉ dừng lại ở những luận điểm khoa học chung mà không gắn liền

nó với thực tiễn cuộc sống thì sẽ không tạo ra niềm tin, sức thuyết phục đốivới sinh viên Nhưng giáo viên nếu chỉ mải mê sa vào những hiện tượng cụthể mà không khái quát , lí giải các hiện tượng đó thì sẽ cản trở sự phát triển

tư duy lí luận của sinh viên Vì thế chỉ có kết hợp chặt chẽ , nhuần nhuyễn trithức của môn học với thực tiễn sinh động trong quá trình giảng dạy mới cóthể khẳng định được giá trị đích thực của môn học, giúp các em có được trithức, niềm tin và sự say mê với tri thức được truyền thụ

2.1.3 Tính phong phú, đa dạng xuyên suốt chương trình

Kiến thức của môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về kinh tế chính trị rất phong phú và đa dạng, phản ánh nhiều mặt của đời

sống kinh tế của xã hội loài người Tuy nhiên, trước đây trong quá trình dạyhọc do quan niệm sai lầm chúng ta chỉ truyền đạt kiến thức có trong sáchgiáo khoa mà thôi Với tinh thần đổi mới trong việc dạy học và đòi hỏi người

GV phải giúp SV hiểu biết một cách toàn diện về đời sống kinh tế xã hội loàingười tdo đó, bài tập cũng phải đổi mới theo phương hướng đó nhằm tạo rahứng thú học tập, sự tìm tòi, sáng tạo của SV Các bài tập cần phản ánh sựtiến bộ của nền chính trị xã hội, những thành tựu mà con người đạt được vềkinh tế, chính trị…, thúc đẩy kinh tế phát triển và tiến bộ xã hội Muốn xâydựng những bài tập đa dạng, phản ánh được nhiều mặt của đời sống kinh tế xãhội GV phải tìm tòi, tích lũy kiến thức về một số lĩnh vực có liên quan Nhưvây, sẽ góp phần tạo nên hiệu quả giáo dục tốt qua hiện tượng, sự kiện , quátrình kinh tế cụ thể

Tính đa dạng của bài tập còn thể hiện ở chỗ phải xây dựng nhiều loạibài tập khác nhau từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ nhận biết đếnnhận thức thực hành Sự đa dạng của bài tập giúp SV vừa khai thác được nộidung phong phú về môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin

về kinh tế chính trị vừa tiếp cận được nhiều tài liệu có liên quan khác, đặcbiệt là những vấn đề kinh tế nóng bỏng đang diễn ra trong cuộc sống hàngngày Qua đó, rèn luyện kỹ năng thực hành bộ môn, làm cho kiến thức trongsách vở gần gũi với cuộc sống hơn Trên cơ sở đó nảy sinh tình cảm, hứng thúhọc tập bộ môn

Ngoài việc đảm bảo tính đa dạng thì bài tập kinh tế chính trị Mác – Lênin còn đòi hỏi phải đảm bảo tính hệ thống

Là một bộ môn khoa học xã hội, môn kinh tế chính trị Mác – Lê nincùng với tất cả các môn học khác góp phần hình thành và phát triển tư duy,năng lực nhận thức cho sinh viên Khác với các môn học khác, kinh tế chínhtrị Mác – Lê nin hình thành phẩm chất chính trị, tư tưởng kinh tế, nó gắn liềnvới đường lối xây dựng và phát triển kinh tế đất nước

Đảm bảo tính hệ thống trong bài tập thực chất là đảm bảo tính khoa họccủa chủ nghĩa Mác-Lênin Thực hiện nguyên tắc này trong dạy học Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị đảm bảothực hiện những yêu cầu của quy luật về sự thống nhất giữa dạy “chữ” và dạy

“người” Qua đó, con người có thể tiếp thu tri thức mang tính hệ thống, khoahọc và truyền thụ tri thức mang tính hệ thống, khoa học

Như vậy, việc nhận thức những vấn đề của môn kinh tế chính trị Mác –

Lê nin phải tuân theo logic trên Quá trình lĩnh hội tri thức của SV chỉ vữngchắc khi kiên thức mà các em thu nhận được không phải là từng đơn vị riêng

lẻ mà phải là một chỉnh thể thống nhất có quan hệ với nhau Nội dung giờ họcđều gắn bó chặt chẽ với các giờ học trước và giờ học sau

Tính hệ thống thể hiện ở đặc điểm thời gian, trình tự trước sau, các mốiquan hệ nhân quả giữa các sự kiện, các sự vật hiện tượng Tính hệ thống củacác nội dung trong môn học thể hiện trong từng mục, từng bài, từng chương.Các kiến thức không tồn tại độc lập mà bị chi phối bởi các yếu tố không gian,thời gian, mối quan hệ nhân quả mật thiết với nhau, cái này là cơ sở, là tiền đềcủa cái kia Khi xây dựng hệ thống bài tập nhất thiết phải đảm bảo mối liên hệlogic giữa các sự vật, hiện tượng trong từng bài, từng chương, hay giữ các bài,các chương với nhau Nội dung thiết kế cũng phải linh hoạt Có bài tập thiết

kế dựa trên đơn vị kiến thức của một bài học, có bài tập nội dung kiến thứcliên quan đến nhiều bài học, thậm chí cả một chương, nhiều chương

Việc đảm bảo tính hệ thống, logic về nội dung kiến thức, nội dung bàitập là cơ sở quan trọng để tổ chức tốt hoạt động lĩnh hội tri thức cho SV Bàitập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin vềkinh tế chính trị góp phần tích cực vào quá trình lĩnh hội tri thức đó

2.1.4 Tính vừa sức

Bài tập phải đảm bảo tính vừa sức, đồng thời phát huy được tính thôngminh, sáng tạo của sinh viên

Trong những năm gần đây ngành giáo dục phải đối mặt với một vấnvấn đề gây sự quan tâm của dư luận đó là vấn đề quá tải trong nội dung dạyhọc Nhiều người cho rằng, trong nhà trường sinh viên phải chịu một lượngquá tải với sức mình về nội dung học tập Theo họ, đó là do sự bùng nổ vềthông tin, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và các thành tựu mà các ngànhnày đạt được Mặt khác, do sự phát triển về mặt trí tuệ của sinh viên, do quanniệm giáo dục toàn diện cho sinh viên trong nhà trường Thực chất đây là mâuthuẫn giữa khối lượng tri thức mà thời đại thông tin mang lại với năng lực,trình độ nhận thức có hạn của người học

Hiệu quả của việc dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác – Lê nin về kinh tế chính trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có tínhvừa sức đối với sinh viên Nội dung dạy học xét cho cùng là để nâng cao chấtlượng giảng dạy bộ môn Mọi cải tiến về mục tiêu, nội dung, phương phápđều nhằm mục đích cuối cùng là tổ chức tốt hoạt động nhận thức của sinhviên Tuy nhiên “Mọi cố gắng của thầy giáo, tất cả những ước nguyện cao cảđều trở nên vô ích, nếu ta làm một việc không vừa sức với học sinh” [27, 45]

Quan niệm truyền thống về tính vừa sức được thể hiện khá cụ thể trong

ý kiến của các nhà tâm lý học và giáo dục học Theo Đa Ni Lốp và E Xi Pốp,nguyên tắc tính vừa sức thể hiện ở nội dung và phương pháp dạy học phải phùhợp với đặc điểm lứa tuổi của người học nhờ đó mà người học nắm được trithức, kỹ năng, kỹ xảo Hay theo Xkat-kin “học sinh chỉ có thể hiểu nhữngđiều vừa sức với nó, không vượt qua trí lực của nó” [41, 50]

Như vậy, hiểu một cách chung nhất vừa sức với nghĩa là nội dung họctập không quá tải, vượt quá khả năng học tập của sinh viên Nhưng làm thếnào để đánh giá được sự quá tải, quá sức trong nhận thức của sinh viên? Phảichăng đó chỉ là việc xem xét những hiện tượng bên ngoài như: sinh viên cóhiểu bài không? Học tập có mệt mỏi không? Vấn đề không phải đơn giản nhưvậy Đánh giá tính vừa sức của sinh viên là điều khó khăn và chưa phải chúng

ta đã có một quan điểm chung

Nói đến tính vừa sức trước hết là nói tới sự phù hợp giữa việc giảngdạy với đặc điểm nhận thức, đặc điểm lứa tuổi của người học Song nếu quanniệm như vậy thì tính vừa sức chỉ tồn tại ở dưới dạng tĩnh, ổn định Nhiều nhàtâm lý học, giáo dục học cho rằng tính vừa sức không phải là chấp nhận mộtchỉ số cố định, đồng loạt cho mọi đối tượng, trên mọi địa bàn, mọi thời đại.Tính vừa sức là cái luôn luôn biến đổi và có sự vận động Sức là cái sẽ có,phải có và cái cần được tạo ra Hay nói cách khác quan niệm về tính vừa sứcphải đồng nghĩa với sự phát triển Và “Xét về mặt chiến lược, nền giáo dụcphải tạo ra sức chứ không phải chỉ là vừa sức” [27, 50].

Trong dạy học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin ởtrường đại học , cao đẳng: dạy học phải tuân theo chương trình và sách giáotrình đã được ban hành, biên soạn phù hợp với yêu cầu và trình độ của mỗilớp , mỗi chuyên ngành khác nhau; đồng thời GV phải biết tổ chức từng bướcquá trình nhận thức, biết tạo ra năng lực mới trên cơ sở các năng lực sẵn cócủa sinh viên Chỉ có những bài tập khó vừa đủ mới kích thích được sự căngthẳng của trí óc và phát triển tư duy có kết quả được Cần phải đo bước tiếncủa sinh viên bằng những mức độ khó tăng dần lên nhưng cũng không nênquên giới hạn của tính vừa sức Đảm bảo tính vừa sức là một trong nhữngnguyên tắc rất quan trọng của dạy học nói chung và dạy học Những nguyên lý

cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị nói nói riêng, vì tínhvừa sức làm cho sinh viên hứng thú học tập và học tập có kết quả, tạo điềukiện cho sinh viên kém vươn lên ngang trình độ chương trình, giúp sinh viênkhá, giỏi vươn lên trong phạm vi trình độ quy định

Trong quá trình thiết kế và sử dụng bài tập tính vừa sức thể hiện ở chỗ:

GV phải tính đến các yếu tố đặc điểm tâm lý lứa tuổi, đặc điểm nhận thức củatừng khoa, từng chuyên ngành , điều kiện cụ thể của từng tiết học… tránhtham lam ôm đồm khiến việc tự học trở nên nặng nề vượt quá ngưỡng tiếpnhận của sinh viên

Đối với sinh viên cao đẳng, đại học thì trình độ tư duy đã phát triển caocho nên có thể đưa ra những bài tập yêu cầu tư duy, năng lực làm việc độclập Bài tập quá khó hoặc quá dễ đều không kích thích phát triển tư duy và cókhi làm giảm hứng thú học tập.

Tính vừa sức trong việc thiết kế và sử dụng bài tập trong dạy họcNhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trịkhông những liên quan đến khả năng nhận thức, đặc điểm tâm sinh lý HS màcòn liên quan trực tiếp đến GV - người đóng vai trò tổ chức điều khiển quátrình sư phạm Trong một điều kiện sư phạm GV phải hướng tới nhiều đốitượng SV có sự khác biệt về trình độ, năng lực nhận thức Vì vậy, GV có thể

và cần thiết kế nhiều bài tập với nội dung và mức độ khác nhau để phù hợpvới từng đối tượng SV (khá giỏi, trung bình, yếu) Tính vừa sức phải thỏamãn mặt bằng chung của trình độ SV mà không “níu kéo” năng lực củanhững HS khá giỏi Đó là một vấn đề phức tạp đòi hỏi kinh nghiệm và nghệthuật của GV trong dạy học

2.2 Quy trình xây dựng và vận dụng bài tập

2.2.1 Quy trình xây dựng hệ thống bài tập

Bài tập với tư cách là một phương tiện dạy học nên việc xây dựng và sửdụng bài tập cần tuân thủ theo một quy trình nhất định Tùy điều kiện môitrường sư phạm cụ thể mà giáo viên tiến hành các bước một cách mềm dẻo, linhhoạt Tuy nhiên, theo các nhà giáo dục thì phải trải qua các bước cụ thể sau:

Bước 1: Xác định mục đích xây dựng bài tập nhằm nâng cao tính tích cực nhận thức cho học sinh

Trong giáo án bài tập giáo viên cần xác định rõ yêu cầu, mục đích củatừng loại bài tập sẽ ra cho học sinh trong dạy học Điều này rất quan trọng vì

nó giúp giáo viên bám sát nội dung bài học khi biên soạn bài tập Có nhiềudạng bài tập Có dạng bài tập dùng cho từng đơn vị kiến thức, có bài tập dùng

cho toàn bài, toàn chương hay cả khóa học Dù bài tập đơn giản hay phức tạpgiáo viên cần xác định rõ qua bài tập này bổ sung cho học sinh thêm kiến thứcgì? Giúp các em rèn luyện được kỹ năng gì của bộ môn? Làm tốt bước đầutiên này là cơ sở quan trọng để chúng ta thực hiện các bước tiếp theo trongquy trình xây dựng bài tập.

Bước 2: Trên cơ sở chương trình, sách giáo khoa, bài giảng trên lớp để xác định những nội dung cơ bản cần thiết kế bài tập

Nội dung cơ bản là một yếu tố hết sức quan trọng trong dạy học Cùngvới phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, kiến thức (nội dung) bài học

sẽ dẫn học sinh đến mục tiêu cần đạt được của môn học Nội dung cơ bản,trọng tâm của bài học sẽ quy định nội dung hoạt động của thầy và trò trongquá trình dạy và học, cũng như trong việc thiết kế bài tập Nội dung dạy họccòn quy định phương pháp dạy học Tuy vậy, tôn trọng nội dung bài học làtôn trọng mặt nội dung tri thức, còn hình thức thể hiện là sự sáng tạo của giáoviên Vì vậy, việc xác định nội dung cơ bản của bài học là việc rất quan trọngcủa người giáo viên trong quá trình dạy học nói chung và thiết kế bài tập nóiriêng Chỉ khi nào nắm vững được kiến thức trọng tâm của bài học thì ngườigiáo viên mới có thể đưa ra những bài tập chuẩn, chính xác, phù hợp với nộidung, yêu cầu cần truyền thụ đến sinh viên

Để xác định được nội dung cơ bản của bài học, giáo viên cần nắm vữngnhững nội dung cơ bản của môn học như: vị trí, vai trò, đối tượng, nhiệm vụ,phương pháp nghiêm cứu của môn kinh tế chính trị Mác – Lê nin Đồng thời,giáo viên cần phải nắm chắc và bám sát kế hoạch dạy học và chương trình mônhọc, vì nó sẽ giúp cho giáo viên chủ động trong việc thiết kế bài tập hợp lý

Học phần kinh tế chính trị Mác – Lê nin là một trong ba hệ thống trithức cơ bản của bộ môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, được thiết kế thành 3 chương lớn là Học thuyết giá trị, học thuyết giá trị

thặng dư và học thuyết về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bảnđộc quyền nhà nước Đây là cơ sở để giáo viên xác định nội dung dạy học vàkiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh Giáo viên phải là người nắmchắc kết cấu, phân bố chương trình, nội dung môn học Nội dung môn học cóđược nhờ vào việc bám sát mục tiêu dạy học, đây là yêu câu bắt buộc của quátrình dạy học nói chung và thiết kế bài tập kinh tế chính trị Mác – Lê nin nóiriêng Trên cơ sở đó, giáo viên có thể xác định được kiến thức trọng tâm củabài học để thiết kế bài tập một cách chính xác nhất.

Bước 3: Xác định các loại bài tập

Tùy nội dung kiến thức của bài, tùy đặc điểm của từng loại bài tập màgiáo viên xây dựng các loại bài tập khác nhau: bài tập trắc nghiệm kháchquan, bài tập thực hành, bài tập tình huống, bài tập trắc nghiệm tự luận, bàitập liên hệ… sao cho phù hợp với đối tượng học sinh cụ thể

Bước 4: Xác định nguồn tài liệu cần nghiên cứu, tìm hiểu, lựa chọn để thiết kế bài tập

Nội dung trong sách giáo trình, các sách báo, tài liệu tham khảo (cả tàiliệu viết, tranh ảnh, phim, phóng sự, các sự kiện…) Nguồn tài liệu để sửdụng để xây dựng bài tập càng phong phú, đa dạng thì càng giúp giáo viênxây dựng được những bài tập hấp dẫn phát triển tư duy học sinh Tuy nhiên,cũng cần chú ý lựa chọn những nguồn tài liệu tham khảo chính xác, có độ tincậy cao

Bước 5: Tiến hành thiết kế bài tập

Đây là khâu quan trọng nhất trong quá trình xây dựng bài tập Trong đócần chú ý những nhiệm vụ mà giáo viên đề ra cho học sinh phải đảm bảo tínhvừa sức và phát huy được sự nỗ lực tư duy của học sinh

Bước 6: Giao bài tập kết hợp với gợi mở hướng dẫn sinh viên

Công việc tự học của học sinh diễn ra một cách tự lập nhưng cũng rấtcần thiết có sự dẫn dắt, hướng dẫn cho các em cách thức giải bài tập nhất là

hướng tư duy, đạt hiệu quả cao hơn trong quá trình giải bài tập Sự hướng dẫncủa giáo viên có thể là: chỉ dẫn làm bài theo cách thức đã làm các bài tương tự

đã làm, giải thích bài làm và hướng dẫn làm bài bằng các ví dụ cụ thể, phântích những nhân tố khó nhất trong việc làm bài sắp tới, chỉ ra những yêu cầu

cụ thể cần phải tuân theo khi làm bài tập

Bước 7: Kiểm tra việc làm bài tập của học sinh

Theo các nhà giáo dục thì kiểm tra việc làm bài tập của học sinh, đókhông chỉ là việc kiểm tra xem mức độ học sinh tận tâm gắng sức làm bài nhưthế nào, mà còn là một trong những phương tiện có hiệu quả để hình thànhthái độ trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao Kiểm tra xem học sinh có thựchiện tốt những yêu cầu của giáo viên hay không là một khâu không thể thiếutrong chu trình khép kín của việc giao bài tập cho học sinh Tuy nhiên, tùy vàomỗi loại bài tập mà giáo viên phải có cách thức kiểm tra sao cho phù hợp

Các bước xây dựng bài tập trên đây được thực hiện theo trình tự và cómối liên hệ chặt chẽ trong một hệ thống Bước trước là tiền đề, là cơ sở củabước sau, tạo thành một quy trình giúp giáo viên thực hiện tốt yêu cầu giáodục, giáo dưỡng và phát triển

2.2.2 Cách thức vận dụng bài tập

2.2.2.1 Sử dụng bài tập để tổ chức hoạt động mở đầu bài học

Mở đầu bài học là hoạt động đầu tiên của một tiết dạy Đây là hoạtđộng bắt buộc và có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo tâm thế tiếp nhận bàihọc cho học sinh Ngoài ra, hoạt động này còn giúp khơi dậy và kích thích sự

tò mò, ý thức ham hiểu biết, học hỏi ở học sinh Vì thế, mặc dù trong thực tếhoạt động này không chiếm mấy thời gian nhưng lại có vai trò khá quantrọng Việc tổ chức một cách có chú ý và hiệu quả hoạt động này cũng gópphần to lớn trong việc khơi dậy hứng thú của sinh viên trong quá trình thamgia cùng giáo viên trong các hoạt động nhận thức diễn ra trong suốt tiết học

Sử dụng bài tập để tổ chức hoạt động này thực chất là giáo viên đưa ramột bài tập ở nhiều dạng khác nhau theo hướng chuyển giao một tình huống

có vấn đề cho sinh viên Dưới sự hướng dẫn và gợi mở của giáo viên , sinhviên sẽ có những ấn tượng ban đầu với vấn đề sẽ được tiếp nhận trong suốttiết học Xuất phát từ mục đích của hoạt động này là tạo tâm thế tiếp nhận bàihọc và kích thích hứng thú của sinh viên nên bài tập được đưa ra không gắnliền với mục tiêu là phải bắt buộc trả lời Mục đích của việc sử dụng bài tậptrong hoạt động này là thông qua bài tập tạo được ấn tượng mạnh và địnhhướng cho quá trình tiếp thu tri thức trong suốt quá

Do đặc thù là môn khoa học xã hội nên trong khi giảng dạy các kháiniệm , phạm trù, quy luật , giáo viên thường sử dụng rất nhiều lời nói, ngôn

từ trừu tượng dẫn đến sinh viên khó hiểu hết các nội dung giáo viên muốntruyền đạt Nhằm giúp học sinh dễ hình dung, dễ nắm bắt và đỡ nhàm chánhơn giáo viên có thể sử dụng bài tập để làm rõ những nội dung kiến thức

do đâu ? Nó do người lao động hay nhà tư bản tạo ra ?

Sau khi nghe câu trả lời của sinh viên, giáo viên khéo léo dẫn dắt vàonội dung tiết học

2.2.2.2 Sử dụng bài tập để tổ chức hoạt động nối tiếp

Thực chất của dạng vận dụng này là thiết lập và giúp đỡ, gợi ý cho họcsinh tự giải các bài khi ở nhà Trong thực tiễn dạy học, giáo viên thườngkhông chú ý nhiều đến hoạt động này Nguyên nhân có thẻ là do giáo viênchưa ý thức hết tầm quan trọng của bước này trong quá trình dạy học Hiện

tượng phổ biến nhất là giáo viên yêu cầu học sinh tự giải các bài tập trongsách giáo khoa (trừ những bài tập đã giải trên lớp) Với ý nghĩa là giúp sinhviên mở rộng tri thức của bài học và nuôi dưỡng ý thức khám phá, đào sâu trithức, tinh thần ham học hỏi và ý nghĩa thực tiễn của từng bài học trongchương trình môn Giáo dục công dân, ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt độngnối tiếp cần phải được nhìn nhận lại và được đầu tư đúng mức trong giáo ánlên lớp của giáo viên Với hiện trạng còn nghèo nàn, đơn điệu của hệ thốngbài tập trong sách giáo khoa, việc thiết kế và vận dụng hệ thống bài tập để tổchức hoạt động nối tiếp càng trở nên có ý nghĩa hơn bao giờ hết Người giáoviên cần phải chọn những bài tập hay, vừa có sức khái quát nội dung tri thức

đã giảng dạy, vừa bồi dưỡng niềm say mê khám phá tri thức và nâng cao nănglực thực hành, vận dụng những tri thức đã học vào giải thích các hiện tượngcủa cuộc sống, bồi dưỡng kỹ năng ứng xử theo đúng các quy luật, khái niệm,quan niệm đã được tiếp nhận trên lớp

Ví dụ : Từ việc nghiên cứu về “ Tuần hoàn và chu chuyển của tư bản ”( Chương V: Học thuyết giá trị thặng dư ) em hãy nêu ý nghĩa của việc nghiêncứu tuần hoàn và chu chuyển của tư bản đối với sự phát triển của các doanhnghiệp hiện nay ?

2.2.2.3 Sử dụng bài tập để luyện tập nhằm củng cố, khắc sâu, mở rộng kiến thức

Có thể nói, đây là hướng sử dụng phổ biến nhất trong quá trình khaithác sự hỗ trợ của hệ thống bài tập trong dạy học Những nguyên lý cơ bản củachủ nghĩa Mác – Lê nin về kinh tế chính trị Nguyên nhân là xuất phát từnhiệm vụ, vai trò có tính đặc thù của bài tập nói chung Việc dạy phải thườngxuyên củng cố và khắc sâu tri thức đã khiến giáo viên phải thường xuyên nhờđến sự hỗ trợ của các bài tập để thực hiện nhiệm vụ trên Ở đây, người giáoviên cần hiểu rằng, việc khắc sâu, mở rộng, cũng cố không phải chỉ được thựchiện ở khâu cũng cố sau khi hoàn tất bài học mà nó được sử dụng trong suốt

quá trình tổ chức các hoạt động nhận thức Hay nói cách khác, ở mỗi đơn vịkiến thức, người giáo viên hoàn toàn có thể và cần đan xen công việc giải bàitập để thực hiện nhiệm vụ trên Tất nhiên, việc sử dụng bài tập ở mức độ nào,dạng nào còn tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như đặc điểm tâm sinh lý sinhviên, trình độ tiếp thu tri thức, nội dung, nhiệm vụ của bài học, các thiết bị hỗtrợ quá trình dạy học…

Ví dụ :

Bài tập 1 :Tổng giá cả hàng hóa trong lưu thông là 120 tỷ đồng Trong

đó , tổng giá cả hàng hóa bán chịu là 10 tỷ đồng, tổng số tiền thanh toán đãđến kỳ hạn là 70 tỷ đồng, số tiền khấu trừ cho nhau là 20 tỷ, số lần luânchuyển trung bình trong năm của đơn vị tiền tệ là 20 vòng, số tiền trong lưuthông là 16 000 tỷ đồng

Có thể xóa bỏ hoàn toàn lạm phát hay không nếu nhà nước phát hànhtiền giấy mới và đổi tiền cũ theo tỷ lệ 1 : 1000 ?

Bài tập 2 : Lựa chọn phương án trả lời đúng

1 Hàng hoá là:

a Sản phẩm của lao động để thoả mãn nhu cầu của con người

b Sản phẩm của lao động có thể thoả mãn nhu cầu nào đó củacon người thông qua mua bán

c Sản phẩm ở trên thị trường

d Sản phẩm được sản xuất ra để đem bán

2 Giá trị của hàng hoá được quyết định bởi:

a Sự khan hiếm của hàng hoá

b Sự hao phí sức lao động của con người

c Lao động trừu tượng của người sản xuất kết tinh trong hàng hoá

d Công dụng của hàng hoá

3 Quy luật giá trị có tác dụng: