Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất giải pháp thực hiện chương trình REDD+ tại tỉnh điện biên

THÔNG TIN VỀ NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN I) Thông tin chung: 1) Tên đề tài luận án và cơ sở đào tạo + Tên đề tài luận án: Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất giải pháp thực hiện chương trình REDD+ tại tỉnh Điện Biên. + Tên cơ sở đào tạo: Trường Đại học Lâm nghiệp 2) Nghiên cứu sinh + Họ tên NCS: Lã Nguyên Khang + Học vị: Thạc sỹ + Chuyên ngành: Kỹ thuật lâm sinh; Mã số: 62.62.02.05 3) Người hướng dẫn khoa học 1. PGS.TS. Trần Quang Bảo,Trường Đại học Lâm nghiệp 2. PGS.TS. Bế Minh Châu, Trường Đại học Lâm nghiệp II) Thông tin về luận án: 1) Ý nghĩa khoa học và thực tiễn (1) Ý nghĩa khoa học: Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu chi tiết về cơ sở khoa học nhằm đề xuất các giải pháp thực hiện Chương trình REDD+ cho cấp tỉnh, là tiền đề cho việc triển khai thực hiện chương trình REDD+ cho các tỉnh ở Việt Nam. Thông qua phân tích đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng, mô hình hóa được ảnh hưởng của điều kiện kinh tế xã hội tới mất rừng và suy thoái rừng, luận án đã xác định được các nhân tố chính ảnh hưởng đến mất rừng và suy thoái rừng từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm giảm mất rừng và suy thoái rừng, tăng cường trữ lượng các bon rừng và quản lý rừng bền vững cho tỉnh Điện Biên Nội dung nghiên cứu của luận án đã kết nối giữa phân tích số liệu kinh tế xã hội, thống kê toán học và công nghệ không gian địa lý làm cơ sở xây dựng được bản đồ phân vùng ưu tiên cho việc thực hiện các hoạt động REDD+ đến quy mô cấp xã của tỉnh Điện Biên. Nghiên cứu của Luận án đã góp phần bổ sung những hiểu biết về chương trình giảm phát thải khí nhà kính thông qua nỗ lực giảm mất rừng và suy thoái rừng, bảo tồn trữ lượng các bon của rừng, quản lý rừng bền vững và tăng cường trữ lượng các bon của rừng (REDD+).

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

LÃ NGUYÊN KHANG

NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN NHẰM ĐỀ XUẤT

GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH REDD+

TẠI TỈNH ĐIỆN BIÊN

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÂM NGHIỆP

Chuyên ngành: Lâm sinh

Mã số: 62.62.02.05

HÀ NỘI - 2015

Luận án được hoàn thành tại:

Trường Đại học Lâm nghiệp – Xuân Mai – Chương Mỹ - Hà Nội.

Người hướng dẫn khoa học:

1 PGS TS Trần Quang Bảo

2 PGS TS Bề Minh Châu

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Trường họp tại:

Vào hồi …… giờ, ngày tháng năm 2015.

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện: Thư viện Quốc gia và Thư viện trường Đại học Lâm nghiệp

CÁC BÀI BÁO CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ

1 Lã Nguyên Khang, Trần Quang Bảo (2014), Phân tích đặc điểm và nguyên nhân biễn

biến tài nguyên rừng tỉnh Điện Biên, giai đoạn 2000 – 2013, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp, Số 3/2014.

2 Lã Nguyên Khang, Trần Quang Bảo (2014), Nghiên cứu phân vùng ưu tiên và đề xuất các giải pháp thực hiện chương trình REDD+ ở Điện Biên, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp, Số 4/2014.

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của luận án

Thực hiện REDD+ sẽ đem lại lợi ích nhiều mặt cả về kinh tế - xã hội và môi trường, là cơ hội đểViệt Nam thực hiện thành công quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng (BV&PTR) giai đoạn 2011 – 2020 Tuynhiên, REDD+ là một vấn đề mới và phức tạp, nhiều vấn đề về kỹ thuật hiện còn đang được đàm phán, cáchtiếp cận và phương pháp thực hiện REDD+ với mỗi địa phương cụ thể, việc lồng ghép REDD+ với cácchương trình/dự án đã và đang được triển khai như thế nào trong thực hiện nhiệm vụ BV&PTR Vấn đề nàyđang là câu hỏi được đặt ra cho các nhà quản lý từ Trung ương đến địa phương

Điện Biên là tỉnh nằm ở vùng núi phía Tây Bắc của Việt Nam, là tỉnh có tiềm năng lớn trong pháttriển sản xuất lâm nghiệp Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của các cấp từ Trung ương đến địaphương nên Điện Biên là tỉnh được lựa chọn để thực hiện thí điểm chương trình REDD+ Tuy nhiên, doREDD+ là vấn đề mới vì vậy trong quá trình triển khai các hoạt động thí điểm còn nhiều vấn đề vướng mắc

về cơ sở khoa học và thực tiễn Vì lý do trên, luận án “Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất giải pháp thực hiện chương trình REDD+ tại tỉnh Điện Biên”.

2 Mục tiêu của luận án

2.1 Mục tiêu tổng quát

Góp phần xác đinh cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đề xuất được các giải pháp nhằm giảm phátthải thông qua giảm mất rừng, giảm suy thoái rừng và bảo tồn, quản lý rừng bền vững ở Việt Nam

2.2 Mục tiêu cụ thể

Luận án có những mục tiêu cụ thể như sau:

1 Đánh giá được đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng của tỉnh Điện Biên từ năm 1990 đến 2010

2 Phân tích được nguyên nhân chính dẫn đến mất rừng và suy thoái rừng tỉnh Điện Biên

3 Xác định được các hoạt động ưu tiên và phân vùng thực hiện các hoạt động ưu tiên của chươngtrình REDD+ ở Điện Biên

4 Đề xuất được các giải pháp triển khai thực hiện chương trình REDD+ ở quy mô cấp xã ở Điện Biên

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Tài nguyên rừng và đất rừng được quy hoạch cho sản xuất lâm nghiệp

- Các hoạt động kinh tế xã hội liên quan đến diễn biến tài nguyên rừng

3.2 Phạm vị nghiên cứu của luận án

- Không gian: Các nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến diễnbiến tài nguyên rừng, nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng được thực hiện ở 40 xã đại diện trong tổng số

130 xã, phường và thị trấn ở 9 huyện, thị xã và thành phố của tỉnh Điện Biên

- Thời gian: Đánh giá diễn biến tài nguyên rừng, phân tích các nguyên nhân dẫn đến mất rừng và suythoái rừng trong giai đoạn 1990-2010

4 Những đóng góp mới của luận án

4.1 Về phương pháp nghiên cứu

Luận án là công trình đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu một cách hệ thống về cơ sở khoa học và thực tiễnnhằm đề xuất giải pháp triển khai chương trình REDD+ ở quy mô cấp tỉnh Về phương pháp nghiên cứu luận

án đã áp dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, phân tích khung logic, trong đó kết hợp khoa học xã hội,thống kê toán học và phân tích không gian nhằm đánh giá thực trạng diễn biến rừng, phân tích nguyên nhân

và đề xuất giải pháp Đánh giá đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng thông qua phân tích biến động sử dụngđất/độ che phủ qua các giai đoạn khác nhau Ứng dụng tiêu chuẩn AIC nhằm xác định mô hình tối ưu trongphân tích ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - xã hội đến mất rừng và suy thoái rừng ở Điện Biên Phân tíchkhung logic và phân tích không gian địa lý xác định các hoạt động tiềm năng và phân vùng ưu tiên chochương trình REDD+ đến quy mô cấp xã

4.2 Về cơ sở lý luận và khoa học:

Kết quả về đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng, các yếu tố ảnh hưởng đến mất rừng và suy thoái rừng,xác định các hoạt động tiềm năng cho chương trình REDD+ đến quy mô cấp xã và xây dựng bản đồ phânvùng ưu tiên thực hiện các hoạt động của chương trình REDD+ của luận án góp phần hoàn thiện hệ thống cơ

sở khoa học và thực tiễn nhằm triển khai thực hiện chương trình giảm pháp thải thông qua giảm mất rừng vàsuy thoái rừng (REDD+) cho tỉnh Điện Biên nói riêng và ở Việt Nam nói chung Các hoạt động triển khaichương trình REDD+ cấp xã được xác định trên cơ sở quỹ đất tiềm năng, tính khả thi về kinh tế và tính chấpnhận của xã hội, từ đó xác định được các hoạt động cụ thể cho từng xã

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

5.1 Ý nghĩa khoa học

Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu chi tiết về cơ sở khoa học nhằm đề xuất các giải pháp thựchiện Chương trình REDD+ cho cấp tỉnh, là tiền đề cho việc triển khai thực hiện chương trình REDD+ chocác tỉnh ở Việt Nam

Thông qua phân tích đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng, mô hình hóa được ảnh hưởng của điều kiệnkinh tế xã hội tới mất rừng và suy thoái rừng, luận án đã xác định được các nhân tố chính ảnh hưởng đến mấtrừng và suy thoái rừng từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm giảm mất rừng và suy thoái rừng, tăngcường trữ lượng các bon rừng và quản lý rừng bền vững cho tỉnh Điện Biên

Nội dung nghiên cứu của luận án đã kết nối giữa phân tích số liệu kinh tế xã hội, thống kê toán học vàcông nghệ không gian địa lý làm cơ sở xây dựng được bản đồ phân vùng ưu tiên cho việc thực hiện các hoạtđộng REDD+ đến quy mô cấp xã của tỉnh Điện Biên

Nghiên cứu của Luận án đã góp phần bổ sung những hiểu biết về chương trình giảm phát thải khí nhàkính thông qua nỗ lực giảm mất rừng và suy thoái rừng, bảo tồn trữ lượng các bon của rừng, quản lý rừngbền vững và tăng cường trữ lượng các bon của rừng (REDD+)

5.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả của luận án cung cấp cơ sở khoa và thực tiễn cho việc xây dựng các hoạt động lâm nghiệpnhằm giảm phát thải khí nhà kính ở quy mô cấp xã, là cơ sở cho công tác quy hoạch sử dụng đất, quy hoạchbảo vệ và phát triển rừng, xây dựng chính sách, định hướng chiến lược phát triển lâm nghiệp trong chiếnlược quốc gia về biến đổi khí hậu

Những cán bộ nghiên cứu về lâm nghiệp và biến đổi khí hậu có thể sử dụng kết quả của luận án nhưmột phương pháp nghiên cứu mới nhằm xác định đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng, xác định các nhân tốkinh tế xã hội đến mất rừng và suy thoái rừng và thực hiện chương trình REDD+ ở quy mô các cấp

Luận án có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo hữu ích phục vụ công tác giảng dạy, nghiêncứu khoa học, học tập của đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên và sinh viên của các trường có đào tạo về lĩnhvực lâm nghiệp và biến đổi khí hậu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở trên thế giới và trong nước theo cácchủ điểm: (1) Các khái niệm liên quan, (2) Tổng quan và đánh giá các tài liệu liên quan đến dịch vụ môitrường rừng và khả năng hấp thụ carbon của rừng, (3) Tổng quan và đánh giá các tài liệu về REDD+ và biếnđổi khí hậu; (4) Tổng quan và đánh giá các tài liệu về hiện trạng rừng, nguyên nhân dẫn đến mất rừng và suythoái rừng ở Việt Nam, tình hình thực hiện REDD+; tác giả rút ra một số nhận xét:

- Rừng có giá trị nhiều mặt về kinh tế, xã hội và môi trường, trong đó giá trị lưu giữ và hấp thụ carbon

của rừng là rất đáng kể, đặc biệt là rừng tự nhiên và rất khác biệt giữa các loại rừng

- Mất rừng và suy thoái rừng làm phát thải 17,3% tổng lượng khí nhà kính của tất cả các ngành kinh tế(IPCC, 2007)

- Nguyên nhân chính gây mất rừng và suy thoái rừng được xác định đó là: Chuyển đổi sang canh tácnông nghiệp; Khai thác gỗ không bền vững (đặc biệt là khai thác gỗ bất hợp pháp); Phát triển cơ sở hạ tầng;Phát triển cây công nghiệp và Cháy rừng

- Các hoạt động chính của REDD+ có thể được thực hiện ở Việt Nam bao gồm: Giảm phát thải thôngqua nỗ lực hạn chế mất rừng; giảm phát thải thông qua nỗ lực hạn chế mất rừng; Bảo tồn trữ lượng carboncủa rừng; Quản lý bền vững tài nguyên rừng và Tăng cường trữ lượng carbon của rừng.

- Trong bối cảnh của Việt Nam hiện nay việc thực hiện các hoạt động REDD+ là khá phù hợp nhằmthúc đẩy quản lý bảo vệ và phát triển rừng bền vững Các dự án về lâm nghiệp, phát triển sinh kế cộng đồngsống phụ thuộc vào rừng mà Việt Nam đã và đang thực hiện sẽ là nền tảng tốt, là cơ sở cho việc thực hiệncác chương trình REDD+ ở Việt Nam

- Việc thực hiện REDD+ sẽ đem lại các lợi ích đáng kể về môi trường và kinh tế - xã hội, đặc biệt làcho vùng nông thôn miền núi Việt Nam nhưng đồng thời cũng có những thách thức Thứ nhất, REDD+ làvấn đề mới và phức tạp đối với Việt Nam và các quốc gia đang phát triển khác; nhiều vấn đề kỹ thuật hiệncòn đang được đàm phán Kiến thức và năng lực kỹ thuật để thực hiện REDD+ còn thiếu, đặc biệt là vấn đề

đo đạc, báo cáo và kiểm chứng đối với trữ lượng carbon rừng và kết quả thực hiện các hoạt động REDD+khác Thứ hai, REDD+ đòi hỏi phải có một mức độ quản trị rừng cao hơn Một số chính sách, quy định hiệnhành cần phải được tăng cường hoặc sửa đổi bổ sung để đáp ứng yêu cầu quốc tế

- Điện Biên là tỉnh có tiềm năng lớn trong sản xuất lâm nghiệp, việc thực hiện REDD+ sẽ là cơ hộitốt để tỉnh Điện Biên thực hiện thành công quy hoạch BV&PTR

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Nội dung nghiên cứu

Phù hợp với mục tiêu nghiên cứu luận án xác định những nội dung nghiên cứu cụ thể sau:

1 Đánh giá đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng trong giai đoạn 1990-2010 tại Điện Biên

2 Phân tích ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - xã hội đến mất rừng và suy thoái rừng tại Điện Biên

3 Nghiên cứu phân vùng ưu tiên thực hiện các hoạt động của chương trình REDD+ tại Điện Biên

4 Đề xuất các giải pháp thực hiện nhằm giảm phát thải thông qua giảm mất rừng và suy thoái rừngtại Điện Biên

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp tiếp cận

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể

2.2.2.1 Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu thứ cấp

2.2.2.2 Chọn xã nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích các tiêu chí đã chọn được 40 xã trong 7 huyện của tỉnh Điện Biên để tiến hànhnghiên cứu

2.2.2.3 Phương pháp đánh giá đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng trong giai đoạn 1990 – 2010

Trên cơ sở bản đồ hiện trạng rừng các năm 1990, 2000 và 2010, sử dụng ảnh vệ tinh Landsat và Spot

5 để hiệu chỉnh bản đồ hiện trạng rừng Sự thay đổi sử dụng đất/độ che phủ rừng (diễn biến rừng) được đánhgiá trong vòng 2 giai đoạn (1990-2000; 2000-2010) Để đánh giá thay đổi sử dụng đất/độ che phủ rừng nghiêncứu sử dụng chức năng phân tích không gian trong phần mềm GIS

2.2.2.4 Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - xã hội đến mất rừng và suy thoái rừng tại Điện Biên

a) Phương pháp xác định các nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng

Để xác định các nguyên nhân làm mất rừng, suy thoái rừng và mức độ ảnh hưởng của mỗi nguyênnhân đến mất rừng và suy thoái rừng, nghiên cứu đã sử dụng công cụ ArcGIS 9.3 và MapInfo 10.0 đểkhoanh vẽ các khu vực mất rừng (20 khu vực, mỗi khu vực có diện tich lớn hơn 100 ha) Sau đó tiến hànhphỏng vấn và khảo sát hiện trường để xác định chính xác nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng tại mỗikhu vực

b) Phương pháp phân tích nguyên nhân mất rừng và suy thoái rừng

- Phương pháp 1: Phân tích có sự tham gia của các bên liên quan để xác định nguyên nhân dẫn đếnđến mất rừng và suy thoái rừng

Nhằm cung cấp thông tin về mất rừng và suy thoái rừng từ kết quả quá trình phân tích sự thay đổi sửdụng đất/lớp phủ thực vật từ năm 1990-2010 cho tất cả các bên liên quan, các cuộc thảo luận, làm việcnhóm, phỏng vấn, sẽ được thực hiện với các bên liên quan ở cấp xã, cấp huyện và cấp tỉnh Công cụ sơ đồ câyvấn đề sẽ được sử dụng để phân tích nguyên nhân của mất rừng và suy thoái rừng

- Phương pháp 2: Phân tích đa biến bằng cách xác định các nguyên nhân chính dẫn tới mất rừng vàsuy thoái rừng từ năm 1990 đến năm 2010

Sử dụng hàm đa biến để lập các mô hình xác định ảnh hưởng của các nhân tố chính dẫn đến việc mấtrừng/suy thoái rừng yi = f(A, xj) Trong đó:

yi: diện tích rừng hoặc tỷ lệ diện tích rừng bị mất/suy thoái trong 2 giai đoạn 1990 – 2000, 2001 – 2010 A: Các năm hoạt động từ 1990 – 2010 (thay đổi lớp phủ rừng) gồm 2 giai đoạn, từ 1990 – 2000 và từ

2000 – 2010

xj: Các yếu tố kinh tế - xã hội có thể gây mất rừng, suy thoái rừng bao gồm: tỷ lệ diện tích lúa nước,hoạt động sản xuất nương rẫy, thu nhập bình quân, tỷ lệ thu nhập bình quân từ rừng, dân số, dân tộc, trình độhọc vấn, yếu tố nhập cư, các chính sách nông-lâm nghiệp, giao thông, xây dựng, thủy điện, phát triển câycông nghiệp như cà phê, cao su, v.v… xj được thu thập số liệu từ 40 xã trong 2 giai đoạn từ năm 1990 – 2010

Sử dụng Tiêu chuẩn AIC (Akaike Information Criterion): Khi cần lựa chọn mô hình tốt nhất với nhiều

mô hình có các biến số ảnh hưởng khác nhau, AIC mô hình với các biến số ảnh hưởng là hàm tốt nhất

Mô hình tối ưu với các biến số thích hợp khi giá trị đại số của AIC là bé nhất Trong đó, n: số mẫu,RSS (the residual sums of squares) là tổng bình phương phần dư, K: số tham số của mô hình bao gồm tham

số sai số ước lượng, ví dụ mô hình y = a +bx, thì K=3 L: Likehood của mô hình (Chave et al., 2005)

Việc xác định mô hình tối ưu thông qua tiêu chuẩn AIC được hỗ trợ bởi phần mềm R (phần mềm sửdụng cho phân tích thống kê và đồ thị)

2.2.2.5 Phương pháp phân vùng ưu tiên thực hiện hoạt động REDD+ tại Điện Biên

Để xác định các hoạt động tiềm năng nhằm làm giảm phát thải khí nhà kính từ nỗ lực giảm mất rừng

và suy thoái rừng, sử dụng phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (PRA) trên 80 thôn/bản của 40 xã thuộc 7huyện

Việc phân vùng ưu tiên thực hiện các hoạt động giảm phát thải từ nỗ lực giảm mất rừng và suy thoáirừng được thực hiện bằng sự hỗ trợ của phần mềm ArcGIS 9.3 và MapInfo 10.0 thông qua việc xác định quỹđất tiềm năng cho mỗi hoạt động tại các xã nghiên cứu

2.2.2.6 Phương pháp đề xuất các giải pháp giảm mất rừng và suy thoái rừng

a) Sử dụng công cụ phân tích cây mục tiêu nhằm xác định giải pháp giảm mất rừng và suy thoái rừng:

Sử dụng công cụ phân tích cây mục tiêu để xác định các giải pháp để giảm thiểu sự mất rừng và suythoái rừng Sử dụng sơ đồ cây mục tiêu làm công cụ thảo luận nhằm tìm ra các giải pháp chiến lược cho mỗinguyên nhân/nhóm nguyên nhân

b) Sử dụng công cụ phân tích định hướng nhằm xác định mục tiêu giảm thiểu mất rừng và suy thoái rừng:

Sử dụng công cụ phân tích định hướng để xác định mục tiêu giảm thiểu mất rừng và suy thoái rừng,các cơ hội, thách thức và các giải pháp phù hợp

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3.1 Đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng giai đoạn 1990 - 2010 tại Điện Biên

3.1.1 Đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng tỉnh Điện Biên

Kết quả phân tích bản đồ hiện trạng rừng tỉnh Điện Biên trong giai đoạn từ năm 1990 đến 2010 chothấy, diện tích rừng các huyện trong tỉnh Điện Biên đều có xu hướng tăng lên (bảng 3.1)

Bảng 3.1 Diện tích rừng ở các huyện huyện tỉnh Điện Biên từ 1990 -2010

Huyện Diện tích rừng qua các năm (ha)

Nguồn: Bản đồ hiện trạng rừng các năm 1990, 2000, 2010 tỉnh Điện Biên được hiệu chỉnh bằng ảnh vệ tinh Landsat và Spot5

Từ năm 1990 đến 2010 diện tích rừng của tỉnh Điện Biên có xu hướng tăng lên, đặc biệt tăng mạnhtrong khoảng thời gian từ 2000 – 2010 Tuy nhiên, diện tích rừng tăng lên qua các năm không có nghĩa là rừngkhông bị mất đi mà do diện tích rừng tăng lên lớn hơn diện tích rừng mất đi nên diện tích rừng của Điện Biên

có xu hướng tăng lên Kết quả phân tích GIS qua 2 giai đoạn từ năm 1990 – 2000 và 2000 – 2010 cho thấy ởmỗi giai đoạn diện tích rừng tăng lên hơn gấp đôi diện tích rừng mất đi (bảng 3.2)

Bảng 3.2 Diện tích rừng tăng lên và mất đi ở Điện Biên giai đoạn 1990 - 2010

Diện tíchrừng bị mất (ha)

Diện tíchrừng tăng lên (ha)

Bảng 3.3 Kết quả phân tích biến động sử dụng đất của tỉnh Điện Biên giai đoạn 1990 – 2000

bình

Rừng

Hỗngiao G-TN

Rừngtrên núiđá

Bảng 3.4 Kết quả phân tích biến động sử dụng đất của tỉnh Điện Biên giai đoạn 2000 - 2010

bình

Rừng

Rừngtrên núiđá

Như vậy, kể từ năm 1990 đến 2010 diện tích rừng của Điện Biên có xu hướng tăng lên nhưng chấtlượng rừng giảm Diện tích rừng tăng lên chủ yếu là rừng phục hồi, diện tích rừng trồng có tăng lên nhưngkhông đáng kể, diện tích rừng giảm đi là các trạng thái rừng tự nhiên có trữ lượng cao Điều này cho thấytình trạng mất rừng và suy thoái rừng vẫn diễn ra, để duy trì và làm tăng trữ lượng carbon rừng cần có nhữnggiải pháp hiệu quả để giảm thiểu tình trạng mất rừng và suy thoái rừng.

3.1.2 Đặc điểm diễn biến tài nguyên rừng khu vực nghiên cứu

Kết quả phân tích biến động sử dụng đất/độ che phủ của các xã nghiên cứu thuộc các huyện của tỉnhĐiện Biên được thể hiện ở bảng 3.5 đến 3.11

Bảng 3.5 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Điện Biên giai đoạn 1990 – 2010

Đơn vị tính: ha

(năm)

Rừnggiàu

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrồng

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủ

Bảng 3.6 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Điện Biên Đông, giai đoạn 1990 – 2010

Đơn vị tính: ha

Xã

Thờigian(năm)

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrồng

ĐấttrốngQHLN

Mặtnước

Dâncư

ĐấtkhácngoàiLN

Độ hephủrừng

%Chiềng Sơ

Xã Thờigian

(năm)

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrồng

ĐấttrốngQHLN

Mặtnước

Dâncư

ĐấtkhácngoàiLN

Độ hephủrừng

tích rừng có trữ lượng cao hầu như không còn, diện tích rừng trung bình chỉ còn lại ở xã Pú Nhi với 378,4

ha Diện tích rừng tăng là do sự tăng lên của rừng phục hồi Diện tích đất trống quy hoạch cho lâm nghiệp ở

các xã còn khá lớn đây sẽ là tiềm năng để phát triển sản xuất lâm nghiệp

Bảng 3.7 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Mường Ảng giai đoạn 1990 – 2010

Đơn vị tính: ha

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Tre

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng

%Ảng Cang

So với năm 1990 độ che phủ rừng của các xã nghiên cứu đều tăng mạnh Diện tích rừng tăng lên là do tăng

diện tích rừng phục hồi và rừng trồng Diện tích rừng có trữ lượng còn không đáng kể, chủ yếu là rừng nghèo

và chủ yếu thuộc xã Mường Đăng

Bảng 3.8 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Mường Chà giai đoạn 1990 – 2010

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrênnúiđá

Rừng

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng(%)Chà

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrênnúiđá

Rừng

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng(%)Sa

năm 2000 Sự thay đổi này xảy ra ở hầu hết các loại rừng từ rừng giàu đến rừng phục hồi và rừng trồng Diện

tích rừng giàu và rừng trung bình ở các xã giảm mạnh, hiện tượng suy thoái rừng diễn ra liên tục nhiều diện

tích rừng có trữ lượng cao chuyển sang các trạng thái rừng có trữ lượng thấp hơn Rừng phục hồi ở các xã

đều tăng mạnh từ năm 1990 đến nay Diện tích rừng trồng tập trung chủ yếu ở xã Hừa Ngài và xã Sa Lông

Bảng 3.9 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Mường Nhé giai đoạn 1990 – 2010

Đơn vị tính: ha

bình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrênnúiđá

Rừngtrồng

Núiđá

ĐấttrốngQHLN

Mặtnước

Dâncư

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng

%Chà

Xã Thờigian Rừnggiàu

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

Rừngtrenứa

RừngG-TN

Rừngtrênnúiđá

Rừng

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng

có những giải pháp hiệu quả trong bảo vệ rừng ở khu vực này

Bảng 3.10 Biến động sử dụng đất tại các xã nghiên cứu của huyện Tủa Chùa giai đoạn 1990 – 2010

Đơn vị tính: ha

Rừngtrungbình

Rừngnghèo

Rừngphụchồi

RừngG-TN

Rừngtrên núiđá

Núiđá

ĐấttrốngQHLN

Mặt

ĐấtkhácngoàiLN

Độchephủrừng

%Huổi