Vận dụng tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh vào việc giáo dục nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ ******** NGUYỄN THỊ HUÊ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC CỦA HỒ CHÍ MINH VÀO VIỆC GIÁO DỤC NHÂN CÁCH CON NGƯỜI MỚI XÃ HỘI CHỬ NGHĨA Ở

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

********

NGUYỄN THỊ HUÊ

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC CỦA

HỒ CHÍ MINH VÀO VIỆC GIÁO DỤC NHÂN CÁCH CON NGƯỜI MỚI XÃ HỘI CHỬ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học :

Th.S TRẦN THẾ VĨNH

HÀ NỘI - 2011

Em cũng xin bày tỏ lời cảm ơn tới gia đình, cũng như bạn bè đã tạo điều kiện và giúp đỡ em hoàn thành khoá luận

Với điều kiện hạn chế về thời gian cũng như kiến thức của bản thân nên khoá luận khó tránh khỏi những thiếu sót, kính mong sự chỉ bảo của các thầy , cô cũng như của các bạn sinh viên

Em xin chân thành cảm ơn !

Tác giả khoá luận

Nguyễn Thị Huê

LỜI CAM ĐOAN

Khoá luận tốt nghiệp này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của Th.S Trần Thế Vĩnh Tôi xin cam đoan rằng:

Đây là kết quả nghiên cứu riêng của tôi

Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Sinh viên

Nguyễn Thị Huê

1.1.Lý luận đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

1.3.Những giá trị cơ bản của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Chương 2: Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào việc giáo dục nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

2.1 Khái quát về tình hình Việt Nam hiện nay và tác động của nó tới việc hình thành đạo đức xã hội

2.2 Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào việc giáo dục nhân cách đạo đức con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

Kết luận

Danh mục tài liệu tham khảo

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp nhất của dân tộc, là hình mẫu trong sáng nhất của con người Việt Nam Người là kết tinh của những phẩm chất và giá trị tinh thần cao nhất của giai cấp công nhân và của cả dân tộc, là hiện thân cảu đạo đức cách mạng Việt Nam, là ánh sáng soi đường trong sự nghiệp giáo dục nhân cách mới cho con người xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, đồng thời là tấm gương soi rọi con đường đi tới tương lai tươi sáng của dân tộc ta

Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, việc thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, sự giao kưu hội nhập với các nước trên thế giới đã đem lại những thành tựu to lớn về kinh tế, chính trị,

xã hội Bên cạnh đó, những mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng đem lại nhiều vấn đề có ảnh hưởng không nhỏ tới nhân cách đạo đức con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

Hiện nay, các lực lượng thù địch bên trong và bên ngoài không ngừng chống phá cách mạng Việt Nam bằng những âm mưu diễn biến hoà bình, chiến tranh lạnh…Mặc dù đất nước ta có sự phát triển về kinh

tế, chính trị, xã hội, nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đòi hỏi phải có những con người có tài, có đức,

có trí, vì vậy việc vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc giáo dục nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa ở Vịêt Nam hiện nay- những con người sống có lý tưởng, lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần tự

lực tự cường, có lối sống cao đẹp vì mọi người là vấn đề đang đặt ra rất cấp bách

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, sống chiến đấu lao động và học tập theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là một phương hướng đúng đắn, thiết thực nhằm nâng cao đạo đức cách mạng cho mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân ta

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

có ý nghĩa vô cùng to lớn trong đời sống xã hội Bởi vì, tư tưởng đạo đức của Người luôn là nền tảng tinh thần xã hội, là động lực, nguồn sức mạnh

vô cùng to lớn để nhân dân ta phát huy nội lực, vượt qua thách thức khó khăn để tiến lên Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh trong toàn Đảng, toàn dân hiện nay là sự cụ thể hoá việc kế thừa phát triển tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh một cách thiết thực nhất

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học

về đạo đức và xây dựng đạo đức mới xã hội chủ nghĩa được đăng trên các báo, tạp chí, có nhiều hội thảo kboa học về vấn đề đạo đức như: Hội thảo quốc tế về Chủ tịch Hồ Chí Minh; Hoàng Chí Bảo, đổi mới ở Việt Nam, một số vấn đề Triết học về con người và xã hội , tạp chí lịch sử Đảng số 10-1998, tạp chí Triết học số 2, 2001…

Trên cơ sở những vấn đề mà các nhà khoa học đã nghiên cứu, tác giả khoá luận muốn đóng góp một vài ý kiến của mình vào công việc tìm hiểu tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và việc vận dụng tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh vào việc giáo dục nhân cách đạo đức con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hoá và chỉ rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và giá tị của nó

Sự cần thiết của việc vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc giáo dục nhân cách đạo đức con người mới

Xã hộin chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay và đề xuất một số giải pháp

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng đạo đức xã hội ở Việt Nam hiện nay và ảnh hưởng của nó tới việc hình thành đạo đức xã hội

5 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu

Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lênin đó là: phương pháp kết hợp phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu, phương pháp lôgic và lịch

sử, phương pháp hệ thống hoá

Nguồn tài liệu là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

và các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các văn kiện của Đảng, đặc biệt là di sản của Hồ Chí Minh trong Hồ Chí Minh toàn tập, các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về tư tưởng đạo đức của Người

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu than khảo thì kết cấu của đề tài gồm 2 chuơng và 5 tiết

7 Đóng góp mới về khoa học của khoá luận

Giúp bạn đọc hiểu thêm được những giá trị của tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh

là nguồn tài liệu phục vụ cho các bạn sinh viên khi nghiên cứu về thực trạng đạo đức xã hội Việt Nam

Chương 1 KHÁI QUÁT NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA

TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH VÀ GIÁ TRỊ CỦA NÓ

1.1.Lý luận đạo đức Hồ Chí Minh

Sinh thời Hồ Chí Minh là một trong những lãnh tụ cách mạng quan tâm nhiều đến vấn đề đạo đức và bản thân Người cũng có những cống hiến về đạo đức Người xem xét vấn đề đạo đức trên cả hai phương diện

lý luận và thực tiễn Về lý luận, Người để lại cho chúng ta một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về đạo đức Về thực tiễn, Người luôn coi thực hành đạo đức là một mặt không thể thiếu của cán bộ đảng viên và bản thân Người cũng là một biểu tượng sáng ngời về đạo đức Trong lý liận về đạo đức, Hồ Chí Minh đã đề cập tới những vấn đề của đạo đức xã hội, của việc xây dựng đạo đức mới xã hội chủ nghĩa, trong đó nổi lên một số nôi dung cơ bản sau

1.1.1 Về vai trò của đạo đức

Tư tưởng Hồ Chí Minh có nội dung phong phú, rộng lớn, đặc sắc, gần gũi với con người Việt Nam Đó là những vấn đề đạo đức đã được Người rút ra từ thực tiễn, khái quát thành tư tưởng lý luận đạo đức

Ngay từ khi bắt đầu hoạt động cách mạng, Người đã có ý thức rất

rõ về vai trò và sức mạnh của đạo đức cách mạng Vì vậy ,Người đã dày

công giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và quần chúng nhân dân Ngay trong tác phẩm “ Đường cách mênh” ở chương đầu tiên Người

đã nêu lên 23 điều tư cách của người cán bộ cách mạng trong đó chủ yếu

là tiêu chuẩn về đạo đức

Sau khi giành được chính quyền, Hồ Chí Minh lại nói nhièu tới đạo đức của cán bộ đảng viên, của đảng cầm quyền Trong bản di chúc củu Hồ Chí Minh thì vấn đề đạo đức cũng vẫn được Người đặc biệt nhấn mạnh Đảng cần phải chăm lo guáo dục đạo đức cách mạng cho đoàn viên thanh niên, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa‘hồng’’, vừa“chuyên”

Người cho rằng đạo đức là cái “gốc” của người cán bộ cách mạng bởi một trong những nhân tố quyết định thành công của cách mạng đó chính là đạo đức của người cách mạng Người coi đạo đức là cái gốc, là nền tảng của người cách mạng, bởi lẽ sự nghiệp cách mạng giành độc lập dân tộc là rất khó khăn, lâu dài, người cán bộ không thể vượt qua kbó khăn, thử thách, thạm chí hy sinh Nếu không có đạo đức thì người cán bộ không thể lãnh đạo được nhân dân và hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang “ Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cán bộ phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [26, tr.252-253]

Bên cạnh đó Người còn nhấn mạnh, đạo đức cách mạng có liên quan đến sự thành bại của cách mạng và đạo đức cách mạng sẽ giúp cán

bộ đảng viên tránh được những thó hư tật xấu như: tham nhũng, quan liêu, hủ hoá… mới làm cho họ xứng đáng là người đầy tớ trung thành của nhân dân và được nhân dân tin yêu, ủng hộ Có tài phải có đức, có tài không có đức, tham ô hủ hoá có hại cho nước Có đức không có tài như ông bụt ngồi trong chùa không giúp ích gì được ai

Hồ Chí Minh hiểu hơn ai hết sức mạnh của đạo đức cách mạng, chính đạo đức cách mạng đã giúp Ngươì vượt qua mọi khó khăn thác ghềnh nguy hiểm để vươn tới thành công Người dạy: “ làm cách mạng

để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng

nó cũng là một nhiệm vụ nặng nề, một cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp, gian khổ, có sức mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành nhiệm vụ

vẻ vang”[17, tr.829]

Sức mạnh của người cán bộ cách mạng là sức mạnh của đạo đức cách mạng Điều đó sẽ giúp người cán bộ sẵn sang hy sinh lợi ích riêng của mình để phục vụ lợi ích chung của Tổ quốc, khi cần có thể hy sinh cả tính mạng của mình Ngoài ra, vai trò của đạo đức cách mạng còn được thể hiện ở chỗ đó là thước đo lòng cao thượng của con người Theo quan điểm của Hồ Chí Minh tuy năng lực và công việc của mỗi người khác nhau, người làm việc to, nguời làm việc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức đều là người cao thượng Xác định được tầm quan trọng cảu vấn đề đạo đức,trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương mẫu mực, thưc hiện triệt để những phẩm chất cách mạng Bác nhắc nhở trước mặt quần chúng không phải ta cứ viết lên trán hai chữ “ cộng sản” mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ yêu quý những người cò tư cách, có đạo đức

Hồ Chí Minh đã xây dựng nên hệ thống chuẩn mực đạo đức con người mới trong quá trình lãnh đạo vàc chỉ đạo cách mạng Người đã kế thừa và tổng kết thực tiễn đề ra một loạt những chuẩn mực đạo đức mới phục vụ cho sự nghiệp cách mạng và xây dựng con người mới

1.1.2 Trung với nước, hiếu với dân, quyết tâm chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội

Hồ Chí Minh cho rằng phẩm chất này là quan trọng nhất bởi quan

hệ đạo đức cảu mỗi người dân đối với Tổ quốc, đối với đồng bào và dân

tộc mình là quan hệ lớn nhất và cơ bản nhất Trung với nước là hết sức phụng sự quê hương đất nước, có trách nhiệm với sự nghiệp dựng nước

và giữ nước, với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Nước ở đây là nước của dân, còn nhân dân lại là chủ nhân cảu đất nước Theo ý nguyện của Người thì bao nhiêu lợi ích đều vì dân và bao nhiêu quyền hạn đều của dân

Tư tưởng hiếu với dân không chỉ ở chỗ thương dân mà là tin dân, dựa vào dân làm cho dân đươch hưởng quyền dân chủ và biết phát huy quyền dân chủ của mình Từ “ trung với Vua, hiếu thảo với cha mẹ” chuyển thành “ trung với nước, hiếu với dân” Người khẳng định: Trung

là trung với Tổ quốc, hiếu là hiếu với nhân dân; ta thương cha mẹ ta, mà còn phải thương cha mẹ người, phải cho mọi người đều biết thương cha mẹ” [3, tr.640]

Trong suốt cuộc đời Người không bao giờ đặt mình ở vị trí cao hơn nhân dân, Người nói: “nước lấy dân làm gốc” Từ đó, Người đã vận động, khuyến khích người dân phát huy quyền làm chủ của mình biết thẳng thắn góp ý kiến xây dựng Đảng và Chính phủ trong công việc quản lý, lãnh đạo đất nước, Người dạy: Người cán bộ phải nắm vững tình hình, hiểu rõ tâm tư nguyện vọng của nhân dân, thường xuyên sâu sát, quan tâm tới nhu cầu lợi ích và nguyện vọng của nhân dân

1.1.3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Trong lao động và xây dựng đát nước, Hồ Chí Minh nhấn mạnh tới các đức tính cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Mỗi đức tính có nội dung riêng nhưng lại liên quan mật thiết với nhau tạo thành một chỉnh thể Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là một dân tộc giàu về chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh, tiến bộ

Người viết:

Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông Đất có bốn phương:Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức:Cần, Kiệm,Liêm,Chính Thiếu một mùa không thành trời

Thiếu một phương không thành đất Thiếu một đức kkhông thành người Người giải thích: Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, biết làm việc có kế hoạch, có sự phân công tính toán, năng suất cao

Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiền của nhân dân Kiệm trong tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là bủn xỉn Khi không tiêu xài gì thì một đồng cũng không nên tiêu, khi có việc đáng làm, việc ích cho đồng bào Tổ quốc, dù tốn bao nhiêu công tốn bao nhiêu tiền cũng vui lòng

Liêm là trong sạch, không tham lam tiền của, địa vị ,danh lợi, cán

bộ phải thực hiện chữ “ liêm” để làm gương cho nhân dân

Chính nghĩa là không tà, thẳng thắn, đúng đắn

Có rèn luyện được cần, kiệm, kiêm, chính thì mới chí công vô tư tham làm những việc ích nước lợi dân, không màng vinh hoa phú quý Người chí công vô tư thì lòng dạ thảnh thơi, đầu óc tỉnh táo, sáng suốt, nêu cao được chủ nghĩa tập thể, loại trừ được chủ nghĩa cá nhân- một căn bệnh nguy hiểm dẫn đến nhiều sai lầm Người đã nhấn mạnh: “ Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định ngày hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa

1.1.4.Yêu thương con người

Tình yêu thương quý trọng con người của Hồ ChíMinh thể hiệh qua việc đồng cảm với những cảnh ngộ khó khăn, những người dân nghèo khổ bị áp bức bóc lột… đó cũng là nguốn sức mạnh thộ thúc Người ra đi tìm đường cứu nước, như nhà thơ Tố Hữu đã từng viết

“Chỉ biết quên mình cho hết thảy Như dòng sông chảy nặng phù sa”

Người tin yêu quý trọng nhân dân, luôn lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân Lòng yêu thương con người của Hồ Chí Minh còn biểu hiện qua những việc làm cụ thể mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân như ăn, mặc, ở, đi lại, ham muốn tột bậc của Người chính là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Người cho rằng: “Nước độc lập

mà dân không hưởng hạnh phúctự do, thì độc lập chẳng có ý nghĩa gì” [7, tr.56]

Tình thương yêu quý trọng nhân dân của Hồ Chí Minh hết sức sâu sắc, nồng thắm Người chú ý săn sóc mọi đối tượng: người già, phụ nữ, trẻ nhỏ, bộ đội công nhân đặc biệt là đồng bào miền Nam Người cũng luôn nhắc nhở giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta trong thời đại cách mạng mới “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin đựoc.”[20,tr.662]

Lòng khoan dung rộng lớn, cao cả biểu dương người tốt, việc tốt, Người luôn tìm cách đánh thức những gì tốt đẹp nhất ở tận sâu thẳm mỗi con người và tin rằng mọi người đèu có thể hướng tới chân- thiện- mĩ Người nói: “Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với những người có thói hư tật xấu, trừ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân, ta

cũng phải giúp cho họ tiến bộ bằng cách làm cho phàn thiện trong con người đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời”.[21, tr.558]

Bên cạnh đó, Người thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải yêu thương nhân dân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân Nếu dân đói thì Đảng và Chính phủ có lỗi, dân rét dân ốm thì Đảng và Chính phủ có lỗi

Vì vậy, người lãnh đạo phải yêu thương kính trọng nhân dân nguyện làm

nô bộc, là đầy tớ trung thành của nhân dân

1.1.5.Tinh thần quốc tế trong sáng

Tinh thần quốc tế là tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc bị áp bức với nhân dân lao động các nước mà Hồ Chí Minh là người dày công xây đắp bằng thực tiễn cách mạng, bằng chính sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc Tịa Đại hội III của Đảng, Hồ Chí Minh đã nói:

“Quan san muôn dặm một nhà Bốn phương vô sản đều là anh em”

Đó là phương châm biểu hiện tinh thần đoàn kết quốc tế rộng lớn nhằm ủnh hộ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc và nhân dân lao động trên thế giới Đoàn kết quốc tế nhằm những mục tiêu lớn của thời đại là hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Trong quá trình hoạt động cách mạng, Người dã đi nhiều nước khác nhau, thuỷ chung với phong trào cách mạng thế giới trọn nghĩa tình với bạn bè năm châu Người muốn trên thế giới này các dân tộc xích lại gần nhau để cùng nhau làm những điều tốt đẹp cho cuộc sống con người vì cái thiện và hạnh phúc của con người Đó chính là tư tưởng đại gia đình xã hội chủ nghĩa

Bốn chuẩn mực trên thể hiện sự kết hợp đạo đức cảu giai cấp công nhân với truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa đạo đức nhân loại Những giá trị đạo đức mới đã hoà nhập với những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc làm cho mỗi người Việt Nam đều cảm thấy gần gũi Hơn nữa, những giá trị đạo đức truyền thống lại được nâng lên tầm cao mới hơn Việc tiếp thu tinh hoa đạo đức nhân loại làm tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh trở nên phong phú và đó cũng là một đặc trưng nổi bật trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

1.2.Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là người Việt Nam mang đậm cốt cách dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là một danh nhân văn hoá thế giới Mỗi bướ đi lên của xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX gắn liền với tên tuổi của Người Người đã trở thành biểu tượng của trí tuệ, truyền thống doàn kết, ý chí tự lực tự cường, lòng nhân ái và sức mạnh vô địch của dân tộc và là chiếc cầu nối truyền thống văn hoá Việt Nam với các nền văn hoá hiện đại Đông, Tây.Người đã bôn ba khắp năm châu bốn biển tìm tới mọi tinh hoa văn hoá nhân loại, hấp thụ nó để làm giàu cho truyền thống Việt Nam

Tinh hoa văn hoá Việt Nam qua hang ngàn năm văn hiến những yếu tố nhân văn của văn hoá các dân tộc phương Đông và Tây, cả quá khứ và hiệnn tại đã tích tụ lại trong nhân cách Hồ Chí Minh tạo nên tầm vóc lớn lao và sức lan toả mạnh mẽ của Người “ Non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chí Minh, người anh hùng dân tộc vĩ đại và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta và non sông đất nước”.[27,tr.18]

Nhân cách Hồ Chí Minh vẫn đang là tấm gương để xây dựng những con người mới Việt Nam Bởi lẽ, Bác Hồ không chỉ là con người tiêu biểu cho văn hoá hiện đại, cho tư tưởng đạo đức mà còn là con người tiêu biểu cho nền văn minh trí tuệ, một nhân cách điển hình của đạo đức tương lai Ở Người có đầy đủ phẩm chất tiêu biểu của con người tri thức toàn diện, có đạo đức tốt đẹp và lối sống lành mạnh

Một tác phong sinh hoạt giản di, gần gũi, gắn bó với tập thể, tin yêu và tôn trọng quần chúng là một nét đẹp tiêu biêu trong nhân cách con người Bác mà mỗi chúng ta cần phải học tập

Sự giản dị của Bác là sự giàn dị trong sáng, xuất phát từ một lý tưởng sống cao đẹp, một nếp sống văn hoá hợp khoa học với thẩm mỹ mới; giản dị mà phong phú, văn minh

Sinh thời Bác sống rất giản dị, từ lời nói đến việc làm, từ cách ăn mặc cho đến những sinh hoạt hang ngày, ngay cả khi Người đã là Chủ tịch nước.Tác phong giản dị ấy mang lại một sự gần gũi, một ận tượng khó quên đối với những ai đã được gặp Bác dù chỉ một lần Quần áo Bác mặc chỉ có bài bộ, may cùng kiểu, bộ kaki sờn vẫn dung hang ngày Có cái áo của Bác rách vá đi vá lại, Bác vẫn không cho đổi Có lần Bác nói với một đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng một cách chân tình: “Này chú! Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước mặc áo vá vai thề này là cái phúc của dân đấy Đừng có bỏ cái phúc ấy đi”[11,tr.115].Bác không dung chiếc điều hoà nhiệt độ do các đồng chí cán bộ ngoại giao công tác ở nước ngoài biếu, mà đề nghi chuyển chiếc điều hoà ấy cho các đồng chí thuơng bệnh binh đang điều trị tại trại điều dưỡng hoặc quân y viện Những bữa

ăn thanh đạm của Người thường là “ dưa cà đôi khi có thịt” Những lần đi thăm các địa phương, Bác thường không báo trước và mang theo cơm nắm để tránh sự đón rước linh đình, gây phiền hà tốn kém tiền của nhân dân

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trên chiến khu Việt Bắc, Bác ở trong ngôi nhà sàn đơn sơ, giản dị, đến khi cách mạng thành công trở về Thủ đô, Bác cũng chỉ ở trong ngôi nhà nhỏ của người thợ điện sau đó chuyển sang nhà sàn chứ không ở ngôi nhà to, sang trọng của toàn quyền Đông Dương, Bácdành ngôi nhà đố để tiếp khách của Đảng, Nhà nước Một nhà báo Anh đã viết: “ Cụ Hồ Chí Minh xem khinh mọi vinh hoa và quyền ao chức trọng và cụ sống không phải trong Phủ Chủ tịch mà trong một căn nhà nhỏ bằng gỗ Cụ mặc bộ quần áo kaki màu bạc, đi dép bằng lốp ô tô cũ Đây không phải hình ảnh nhằm mục đích

tuyên truyền hay chính trị Cụ không phải là con người như vậy”.[31,tr.22]

Sự tiết kiệm của Bác còn thể hiện trong việc sử dụng đội ngũ cán

bộ Là Chủ tịch nước nhưng đi theo Bác chỉ là tổ công tác ít người kiêm nhiều việc

Có thể nói bạn bè khắp nơi trên thế giới cũng như bất cứ một người khách nước ngoài nào khi được tiếp xúc với Bác hay được đến thăm nơi

ở, nơi làm việc đều thấy sự giản dị vĩ đại của Bác Sự giản dị đến mức G.Vec-met- tô rê đã phát biểu: “Giữa bạn bè người ta không biết lấy gì biếu Chủ tịch, hình như Chủ tịch không cần điều gì khác hơn sự ủng hộ chính nghĩa của Việt Nam”[1,tr.74]

Sự giản dị của Hồ Chí Minh không phải chỉ là biểu hiện của văn hoá mà còn là một nhân cách đạo đức và một tinh thần dân chủ, một quan điẻm quần chúng cao đẹp Bác bao giờ cũng nghĩ tới dân, chăm lo cho lợi ích chính đáng của nhân dân và không ngừng đấu tranh cho độc lập dân tộc đát nước, hạnh phúc của nhân dân Bác yêu thương, tin tưởng và hoà mình vào nhân dân

Tác phong sinh hoạt giản dị, lành mạnh trong sạch, theo Bác mỗi người phải biết tự kiềm chế, không để cho những ham muốn thấp hèn trở thành thói quen trong cuộc sống, trong sinh hoạt hang ngày Bởi khi đã thành thói quen rồi thì rất kó sửa, có khi còn làm cho con người đi tới thoái hoá, biến chất, hư hỏng Bác đã nhắc nhở chúng ta: “ Nếu không giữ được thói quen tiết kiệm thì sẽ tham ăn ngon, tham mua các thứ xa hoa Lương không đủ sẽ lấy ở đâu? Lúc ấy chỉ có hai cách: một là ăn cắp của Chính phủ, hai là bị tiền mua chuộc”[13,tr.346] “ Sự kiềm chế ấy thể hiện trước hết ở chỗ không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham người tang bốc mình Vì vậy là quang min h chính đại, không bao giờ hủ hoá”[9,tr.252]

Tác phong của Bác Hồ là tác phong của quần chúng; tác phong tập thể dân chủ; tác phong sinh hoạt giản dị lành mạnh trong sạch Đó là tác phong mang tính triệt để sâu sắc và khoa học.Tác phong ấy đã chắt lọc và chứa đựng tất cả những gì tốt đẹp nhất của truyền thống Việt Nam, của con người và dân tộc Việt Nam Tác phong ấy lại rất hiện đại, luôn hướng con người về tương lai là một bộ phận không thẩ thiếu của con người mới

xã hội chủ nghĩa Chính vì vậy mà ngay từ những năm 20 của thế kỷ XX Ôxip Man- đen- stam đã thấy Ở Người một sự thu hút kỳ lạ đến mức phải cảm phục và sớm pháy hiện: “Từ Nguyễn Aí Quốc, toả ra một nền văn hoá, không phải văn hoá Châu Âu, mà có lẽ là văn hoá tương lai”[28]

Có một nét đẹp trong văn hoá, nhân cách Hồ Chí Minh mà mỗi chúng ta cần noi theo đó là sự khiêm tốn, giáo sư X.Mau-roi( Ân Độ) cho rằng” Tình thương nhân dân, sự khiem tốn và giản dị trong lối sống của Người là nổi tiếng”[24, tr.159]

Nếu sự khiêm tốn là phẩm chất của những nhà cách mạng chân chính thì điều đó thể hiện tập trung nhất, đầy đủ nhất ở Hồ Chí Minh Người luôn tin ở dân và dặn:

Dễ trăm lần không dân cũng chịu Khó vạn lần dân liệu cũng xong Bác khẳng định: cách mạng là sự nghiệp của toàn Đảng toàn dân chứ không phỉa của một cá nhân hay một tổ chức nào.Cũng như V.I.Lênin Người phê phán và nghiêm khắc lên án bệnh “ kiêu ngạo cộng sản”, những quan cách mạng ở trong các tổ chức Đảng và bộ máy Nhà nước từ Trung ương đến dịa phương, trong các đoàn thể quần chúng Người đấu tranh không khoan nhượng với những thái độ coi thường quần chúng, không chịu học hỏi quần chúng, bệnh dân chủ giả hiệu của một số cán bộ đảng viên Bác nhắc nhở: “ Phải yêu kính nhân dân, phải thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân tuyệt đối không đựoc lên mặt“quan cách mạng”; “ra lệnh ra oai”.[18,tr.311]

Đối với Hồ Chí Minh khiêm tốn vừa là văn hoá,vừa là đạo đức đòi hỏi mỗi người, dù bất kỳ ai cũng phải thường xuyên học tập rèn luyện và thể hiện trong cuộc sống hang ngày Khiêm tốn gắn liền với sự tự chủ tự tin; tin ở bản thân tin ở tập thể, ở tiền đồ tươi sáng của dân tộc

Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là hiện thaan sunh động của văn hoá đạo đức Hồ Chí Minh Như một người từng đối đầu với Hồ Chí Minh, tướng Vanluy thừa nhận: hoàn toàn xả thân vì nhiệm vụ không một chút lợi riêng tư, dướ con mắt những người xung quanh và những người đối thoại Hồ Chí Minh là người vô cùng đức độ

Lòng khoan dung của Bác đựơc xây dựng trên cơ sở chữ “ nhân” nhưng là một chữ nhân sáng suốt, có nguyên tắc, lấy chính nghĩa, công lý làm nền tảng.Bác chủ trương giải quyết những vấn đề dân tộc và quốc tế trên cơ sở “ có lý có tình” Người nói: “ Dân tộc ta là một dân tộc giàu lòng đồng tình và bác ái” Theo Người mỗi cá nhân cũng như mỗi cộng đồng đều có những ưu điểm, khuyết điểm, mặt tốt, mạt yếu….như năm ngón tay trên một bàn tay cũng có ngón ngắn ngón dài khác nhau nhưng tất cả đều tập hợp lại nơi bàn tay Mấy mươi triệu con người Việt Nam có người thế này, người thế khác nhưng đều là con Lạc cháu Rồng ai cũng

có ít nhiều lòng yêu nước Yêu thương con người ở Hồ Chí Minh là tìm cách nâng con người lên, phát huy cái tốt ở con người Người đã phát triển những giá trị khoan dung của dân tộc và nhân loại, nâng lên thành một chất luợng mới, ở một tầm cao mới

Người luôn biểu dương “ người tốt, việc tốt” vì Người cho rằng trong đạo đức thì việc nêu gương là rất cần thiết “ một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên tuyền”[6,tr.263]

Trong văn hoá ứng xử, Người luôn trung hậu, thuỷ chung với nhân dân, đồng chí, đồng bào, với bạn bè quốc tế Người thấy rừng và thấy cả từng cây không bỏ sót một ai cả, ứng xử cực kỳ tinh tế, uyển chuyển có lý

có tình, khiêm tốn, nhã nhặn, lịch thiệp Chính nét văn hoá ứng xử này đã

làm rung động được trái tim, khối óc của bạn bè năm châu, làm kẻ thù cũng phải khâm phục

Những phẩm chất cao quý của Người đã tạo nên một nhân cách sống cao đẹp, gần gũi với mọi người, đồng chí Phạm Văn Đồng nói: Hồ Chí Minh cao mà không xa, lớn mà không làn ra vĩ đại, soi sáng mà không làn choáng ngợp

Vấn đề nhất quán, cốt lõi trong toàn bộ cuộc đời của Hồ Chí Minh

là tình yêu thương con người và giải phóng con người Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân, trong xã hội không có gì tốt đẹp vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích tốt đẹp của nhân dân Người nói: Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc,

ai cũng đựoc học hành”.[8,tr.100] Tư tưưỏng đó được bắt nguồn và nâng cao từ truyền thống đạo đức nhân đạo của dân tộc Đó cũng là tư tưởng trọng dân thương dân mà Nguyễn Trãi, Nguyễ Du, Nguyễn Đình Chiểu….đã thể hiện Song với Hồ Chí Minh đó không phải lòng yêu thương của bậc bề trên đối với nhân dân, mà đó là lòng nhân ái của lý tưởng giải phóng nhân loại cần lao và toàn xã hội Người luôn cho rằng:

“Chính sách của Đảng và Chính phủ phải hết sức chăm nom đến đời sống của nhân dân Nếu dân đói thì Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân rét thì Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm thì Đảng và Chính phủ có lỗi… cán bộ và chính quyền từ trên xuống dưới, đều phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân…”[5,tr 54]

Nhân cách của Hồ Chí Minh luôn toả ra một sức mạnh nêu gương

to lớn, sức cảm hoá kỳ diệu Hồ Chí Minh là con người hành động, nói và làm, lý luận và thực tiễn hoà quyện vào nhau Người tuy có kiến thức bách khoa, thạo nhièu thứ tiếng nhưng Người vẫn không ngừng trau dồi học tập Người dạy: “ Học để làm việc,làm người, làm cán bộ, học để

phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại” [10,tr 287]

Trên con đường vất vả bôn ba tìm đường cứu nước đã tôi luyện bản lĩnh kiên cường cho Hồ Chí Minh Ở Người luôn bật dậy sự mẫn cảm, nhạy bén, cách xử lý đầy sáng tạo, khéo léo, lòng kiên nhẫn biết dừng biết chờ đợi và ý chí quyết tâm Vì lẽ đó mà nhân dân đã tôn vinh Người như một vị Thánh, một bậc hiền triết tiên tri đầy uy lực Song với quan điểm biện chứng duy vật chúng ta hiểu đây chính là một năng lực trí tuệ tuyệt vời, lòng tự tin và tự quyết của bản thân Người được xây dựng trên nền tảng truyền thống tự lực tự cường của dân tộc Đó cũng thể hiện phương châm sống và hành động theo nguyên tắc “ dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Hồ Chí Minh trong mọi hoàn cảnh

Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng chói về đạo đức cách mạng Yêu nước, thương dân, tận tuỵ phục vụ nhân dân, nguyện làm nô bộc, là đầy tớ trung thành của nhân dân Trong khi kêu gọi toàn dân chống giặc đói, Người đã gương mẫu mỗi tuần nhịn một bữa, bỏ gạo vào hũ cứu đói.Trong di chúc, Người còn căn dặn Đảng, Nhà nước ta đừng điếu phúng linh đình để đỡ tốn kém thời giờ và tiền của nhân dân, đúng như nhà thơ Tố Hữu đã viết:

Bác để tình thương cho chúng con Một đời thanh bạch chẳng vàng son Mong manh áo vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn Người luôn trung thành với sự nghiệp cách mạng, thuỷ chung với đồng bào dân tộc, không bao giờ xa rời mục tiêu lý tưởng cách mạng, bôn

ba khắp năm châu bốn biển tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc giành độc lập cho nước nhà Trong bất kỳ hoàn cảnh nào dù khó khăn tới đâu cũng không làm chuyển lay ý chí, quyết tâm chiến đấu lao động và học tập của Người Trong những năm tháng bị giam cầm, Người vẫn bừng lên

sức chiến đấu mạnh mẽ trong lòng đầy nhiệt huyết cách mạng và tin tưởng vào nhân dân, vào ngày mai tươi sáng của dân tộc Người vẫn mãi

là tấm gương sáng cho chúng ta noi theo

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, những phẩm chất đặc biệt của Hồ Chí Minh đã hoà quyện vào nhau trên cả ba phương diện:

-Khả năng tiếp thu, tiếp nhận nhanh nhạy, đúng đắn các tri thức và kho tang kinh nghiệm thực tiễn của lịch sử và nhân loại

-Khả năng xử lý, chuyển hoá tri thức đó thành nguồn tri thức của bản thân

-Khả năng vận dụng nguồn tri thức và kinh nghiệm đó vào hoạt động thực tiễn với sức mạnh nêu gương hiếm thấy

Có thể nói, nhân cách đạo đức Hồ Chí Minh hợp thành từ những tư tưởng vĩ đại, từ đạo đức trong sáng, phương pháp tư duy độc lập và sáng tạo, linh hoạt và một phbong cách giản dị gần gũi với nhân dân Trong nhân cách đó, Người đã đạt được sự hài hoà giữa cá nhân và cộng đồng, giữa con người và thiên nhiên, giữa tự do và tất yếu, giữa lý trí và tình cảm, giữa trí tuệ và thể chất Đó cũng chính là yêu cầu cần vươn tới của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay Nhân cách đạo đức Hồ Chí Minh đã tác động vào xã hội bằng sức mạnh văn hoá, sức mạnh truyền thống dân tộc và tinh hoia văn hoá nhân loại Người còn sống mãi trong lòng nhân dân tiến bộ thế giới Đúng như tiến sĩ M.At- met giám đốc UNESCO khu vực Châu Á Thái Bình Dương

đã nói về Người; “ Chỉ có ít nhân vật trong lịch sử trở thành một bộ phận của huyền thọai khi còn sống và rõ ràng Hồ Chí Minh là một trong số đó Ngưới sẽ được ghi nhớ không phải chỉ là người giải pgón cho Tổ quốc và nhân dân bị đô hộ mà còn là một nhà hiền triết hiện đại đã mang lại một viễn cảnh và hy vọng mới cho những người đang đấu tranh không khoan nhượng để loại bỏ bất công, bất bình đẳng ra khỏi trái đất này” [23]

1.3 Những giá trị cơ bản của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Vào cuối thế kỷ XIX và những thập niên đầu thế kỷ XX, trong bối cảnh khá hỗn độn của sự tiếp cận nhiều tư tưởng phong kiến, Nho giáo, tư tưởng tư sản… đã hình thành một hệ thống tư tưởng có khả năng đáp ứng những đòi hỏi của lịch sử và dân tộc, đó chính là hệ tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Từ sau cách mạng tháng Tám thành công, tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh nhanh chóng trở thành nền tảng tư tưởng chính thống của đạo đức xã hội Việt Nam Bởi lẽ, nó vừa mang tính dân tộc, vừa mang đậm tính nhân bản và mang yếu tố mới của thời đại vừa thể hiện rõ tư tưởng đạo đức truyền thống được nâng lên và phát triển trong bối cảnh lịch sử mới

1.3.1 Những giá trị di sản đạo đức Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng, lãnh tụ cách mạng bàn nhiều nhất đến vấn đề đạo đức Những tư tưởng đó đã được thể hiện rõ nhẩt trong những bài viết, bài nói ngắn gọn được diến đạt rất cô đọng hàm xúc theo phong cách riêng của Người Bản thân Người thực hiện trước nhất những tư tưởng đạo đức đó, điều này làm nên nét đặc trưng, nổi bật trong tư tưởng đạo đức của Người

Trong tác phẩm “Đường cách mệnh” Người bàn nhiều về nội dung

“ cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, không hiếu danh, không kiêu ngạo, phải “ dám hy sinh”, ít lòng ham muốn về vật chất “ trung thực phục tùng đoàn thể”[11,tr 260] Trong “ sửa đổi lối làm việc”- một tác phẩm viết về đạo đức cách mạng của Người được thể hiện ở những mặt “ nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm” Người luôn nhắc nhở đạo dức cách mạng là

ở bất kỳ cuơng vị nào, làm bất cứ công việc gì đều không sợ khó sợ khổ, đều một lòng một dạ phục vịu lợi ích chung của giai cấp, của nhân dân” [15,tr 285] Mỗi người phải chiến thắng chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, biết hy sinh lợi ích cá nhân đẻ phục vụ lợi ích tập thể, đất nước và nhân lọai, thật chí công vô tư Chính những tư tưởng đạo đức này cuả Người đã cổ vũ

tinh thần và quyết tâm chiến đấu giành độc lập dân tộ của nhuẽng con người Việt Nam bất khuất, kiên cường

Tư tưởng trung với nước hiếu với dân, trọn đời trung thành với sự nghiệp cách mạng, với Tơ quốc, với Đảng, với nhân dân với giai cấp được toàn dân toàn quân Việt Nam ủng hộ và noi theo tư tưởng, tấm gương sáng của Người

Khiêm tốn, không nên tự cho mình là tài giỏi, không khoe công phải cần liệm, liêm, chính, chí công vô tư Nhờ cần kiệm mà trong những năm đầu mới giành được độcc lập nhân dân ta đã thu được nhiều thắng lợi, chiến thắng giặc lụt, giặc đói và giặc ngoại xâm Những năm hoà bình xây dựng đất nước, từng bước cải thiện đời sống của nhân dân đã được nâng cao cả về vật chất cũng như tinh thần Cần, kiệm,liêm,chính, chí công vô tư là chuẩn mực đạo đức truyền thống đối với mình, được Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp cách mạng, trở thành chuẩn mực đạo đức cách mạng Bản thân Người cũng la fmột tấm gương mẫu mực về cần kiệm liêm chính chí công vô tư

Bao trùm lên tư tưởng đạo đức của Người là tình thuơng yêu con người, chính vì thế khi lãnh đạo nhân dân cả nước tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, Người luôn tin ở dân, hết lòng thương yêu quý trọng nhân dân, biết tổ chức và phát huy sức mạnh của nhân dân Tư tưởng vì con người của Hồ Chí Minh thông qua thực tiễn cách mạng đã trở thành một sức mạnh to lớn, là động lực và là nhân

tố quýêt định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lấy chủ nghĩa Mác- Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng

tư tưởng kim chỉ nam cho hành động Tư tưởng về con người của Đảng Cộng sản Việt Nam nhất quán với tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh Sự nhất quán ấy thể hiện qua đường lối lãnh đạo cách mạng và qua các chủ trương, chính sách của Đảng trong suốt quá trình lãnh đạo công

cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghiã xã hội ở đất nước ta

Tư tưởng Hồ Chí Minh về tình đoàn kết quốc tế bắt nguồn từ tình thương yêu đối với con người, với nhân loại ví mục tiêu giải phóng các dân tộc bị áp bức, giải phóng giai cấp,, giải phóng con người Người là hiện thân của chủ nghĩa yêu nước chân chính kết hợp với chủ nghĩa quốc

tế trong sáng Nhờ đó mà nhân dân thế giới kính yêu, trao tặng Người danh hiệu nhà văn hoá kiệt xuất thế giới, anh hùng giải phóng dân tộc, chiến sỹ lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế Từ chủ nghĩa quốc tế cao cả, Người đã xây dựng tình đoàn kết quốc tế rộng lớn của dân tộc ta với các dân tộc trên thế giới, góp phần quan trọng vào những thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta và phong trào cách mạng thế giới

Có rất nhiều công trình nghiên cứu của người nước ngoài và Việt Nam bàn rất nhiều về tác dụng của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với sự nghiệp cách mạng dân tộc Việt Nam và nhân dân tiến bộ Boc-set nhà báo

Úc đã nói: “ Sức thu hút của Người thể hiện ở chỗ: đồng chí Hồ Chí Minh là một người đã cảm hoá tình cảm mọi người Việt Nam từ già đến trẻ…hình ảnh anh hùng không nghĩ tới mình, truớc sau như một của Người đã cổ vũ và trở thành tấm gương cho hàng chục vạn thanh niên Việt Nam thà chết không chịu làm nô lệ” [32, tr 250]

Có thể nói hành trình của con người trong lịch sử đã trải qua nhiều chặng đường rất có ý nghĩa Trong tương lai con người ngày càng vươn lên một trình độ ới trong việc làm chủ thiên nhiên, xã hội và bản thân Trên con đường đi tới tương lai ấy, điều Hồ Chí Minh quan tâm và căn dặn nhiều chúng ta là phải giữ gìn phẩm chất đạo đức Không có đạo đức làm nền tảng thì chắc chắn không làm được gì và cũng không có ngày mai tươi đẹp như chúng ta mong muốn Thế kỷ XXI trên các trang lịch

sử, nhân cách đạo đức Hồ Chí Minh vẫn sẽ vinh quang chói lọi như sao Bắc Đẩu để hướng loài người đi đến tương lai tốt đẹp

Đúng như G.La-Cu-Huya- người được coi là nhà viết tiểu sử Hồ Chí Minh hay nhất ở phương tây nói tư tưởng, sự nghiệp văn hoá và nhân cách đạo đức cao đẹp của Hồ Chí Minh đã vượt qua thử thách khắc nghiệt của lịch sử và vẫn đang tiếp tục toả sáng, đặc biệt là ở thời điểm hiẹn nay, trong một thế giới đang biến động và đầy lo âu; khi mà sự sa sút

về đạo đức, sự phản trắc, hãm hại lẫn nhau… đang có nguy cơ tăng lên,, khi mà hình ảnh của một số lãnh tụ cầm quyền ở nơi này nơi khác đang bị phê phán và hạ bệ, thì hình ảnh Hồ Chí Minh lại càng nổi bật lên trướnc con mắt của nhân loại hơn bao giờ hết

Có thể nói những di sản đạo đức Hồ Chí Minh có giá trị rất lớn đối với dân tộc và thời đại và có tác dụng cảm hoá cổ vũ tinh thần đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam, giúp bản thân mỗi người tự hoàn thiện nhân cách theo hướng tốt đẹp Ngoài ra, không chỉ dừng lại ở

đó, những di sản đạo đức của Người còn có ý nghĩa chỉ dẫn nhân loại di tới chính nghĩa, hiện thực hoá lý tưởng tự do, hoà bình, hạnh phúc cho các dân tộc và thời đại

1.3.2 Những di sản đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Ngày nay, đất nước ta đang trong bối cảnh hội nhập kinh tế,giao lưu toàn cầu thì những vấn đề nhân cách đạo đức của con người càng đươcj chú ý Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải có những con người xã hội chủ nghĩa- con người phát triển toàn diện, vừa có đức vùă có tài, vùă hồng vùă chuyên Ngoài ra, Người còn nói cái khó khăn là mỗi người phải biết khắc phục những yếu kém của mình, chiến thắng giặc trong lòng mình Đó là giặc vô hình vô, ảnh nhưng rất mạnh “ việc đấu tranh với kẻ địch ở tiền tuyến bằng súng, bằng gươm còn dễ, nhưng việc đấu tranh với kẻ địch trong lòng người là một khó khăn, đau xót” [12, tr 36]

Giá trị to lớn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với Đảng và nhân dân ta xác định từ rất sớm Tại Đại hội lần II của Đảng( 1951) đã