Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRẦN THỊ THUÝ LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG THẤP TAY BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT CHO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

TRẦN THỊ THUÝ

LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ

KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG THẤP TAY BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT CHO NỮ ĐỘI TUYỂN BÓNG CHUYỀN TRƯỜNG THPT CAO BÁ QUÁT - GIA LÂM - HÀ NỘI

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI - 2011

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

TRẦN THỊ THUÝ

LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ

KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG THẤP TAY BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT CHO NỮ ĐỘI TUYỂN BÓNG CHUYỀN TRƯỜNG THPT CAO BÁ QUÁT - GIA LÂM - HÀ NỘI

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

lời cam đoan

Tên tôi là: Trần Thị Thuý

Sinh viên lớp: K33 - GDTC - GDQP trường ĐHSP Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, kết quả nghiên cứu của đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào Toàn bộ những vấn đề được đưa ra bàn luận, nghiên cứu là những vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết và đúng thực tế của trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2011

Sinh viên

Trần Thị Thuý

Danh môc ch÷ viÕt t¾t

danh mục bảng biểu

Bảng 3.1 Kết quả số lần chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước

mặt của đội tuyển bóng chuyền nữ trường THTP Cao Bá

Quát năm 2011

23

Bảng 3.2 Kết quả kiểm tra thực trạng những sai lầm thường

mắc khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cơ bản

của đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Cao Bá Quát

- Hà Nội (n = 20)

25

Bảng 3.3 Kết quả phỏng vấn lựa chọn một số bài tập ứng dụng

trong giảng dạy - huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp

tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng) cho đội tuyển bóng

chuyền nữ trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội (n = 20)

26

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn giáo viên, huấn luyện viên về các

test kiểm tra đánh giá trình độ kỹ thuật chuyền bóng thấp

tay cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Cao Bá

Quát - Hà Nội (n = 20)

28

Bảng 3.5 Kết quả kiểm tra các test đánh giá trình độ kỹ thuật

chuyền bóng thấp tay của đối tượng nghiên cứu trước thực

nghiệm

31

Bảng 3.6 Kết quả kiểm tra các test đánh giá trình độ kỹ thuật

thuật chuyền bóng thấp tay của đối tượng nghiên cứu sau

6 tuần thực nghiệm

32

Bảng 3.7 Kết quả so sánh tự đối chiếu các test đánh giá trình độ

kỹ thuật đệm bóng trước và sau thực nghiệm của hai

nhóm đối tượng nghiên cứu

33

mục lục Trang

1.1 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh THPT 4 1.2 Đặc điểm hoạt động luyện tập và thi đấu của bóng chuyền 7 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng)

11

Chương 2: Nhiệm vụ, phương pháp, tổ chức nghiên cứu 14

3.1 Đánh giá thực trạng về việc sử dụng kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

19

3.2 Lựa chọn và ứng dụng các bài tập để nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

25

1

Đặt vấn đề

Trong công cuộc đổi mới để xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh ngành thể dục thể thao (TDTT) cũng như các ngành khác đã có những đóng góp to lớn cho sự phát triển chung của nước nhà Để hoà nhập với sự phát triển TDTT của khu vực và thế giới nhằm nâng cao uy tín trên vũ đài quốc tế trong văn kiện Đại hội IX của Đảng xác định: “Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tầm vóc của người Việt Nam, phát triển phong trào TDTT quần chúng và mạng lưới TDTT rộng khắp Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, vận động viên (VĐV) thể thao thành tích cao đưa Việt Nam lên trình độ cao trong khu vực Đông Nam á và có vị trí cao trong nhiều môn ”.[ 2 ]

Cũng như các môn thể thao khác môn bóng chuyền là môn thể thao

được nhiều giới và lứa tuổi ưa chuộng và tham gia luyện tập nhiều nhất Tuy nhiên môn thể thao này ra đời muộn hơn so với với các môn thể thao khác: xuất hiện năm 1895 do một giáo viên thể dục người Mỹ tên là Uyliam Moocgân sáng lập Chính vì sự hấp dẫn của nó mà ngay từ khi mới ra đời đã

được rất nhiều người trên thế giới yêu thích và đón nhận, điều này đã tạo thuận lợi cho bóng chuyền phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu Nó là môn thể thao được đưa vào thi đấu chính thức tại các kỳ đại hội Olympic Tập luyện bóng chuyền không chỉ nâng cao thành tích thể thao mà thông qua nó người ta sẽ tạo cho mình được những phẩm chất đạo đức quý giá như tinh thần kiên trì, tự lập, sáng tạo, tinh thần đoàn kết

Năm 1913 giải bóng chuyền đầu tiên được tổ chức tại Paraquer và Mĩ là nước đầu tiên giành được ngôi vô địch Từ đó môn thể thao này đã có sự tranh

đấu gay gắt giữa các quốc gia, rất nhiều quốc gia đã thành lập hiệp hội bóng chuyền

2

Hiện nay ở một số nước trên thế giới, môn bóng chuyền đã phát triển ở trình độ cao, đặc biệt là ở Châu Âu, Châu Mỹ với lợi thế về chiều cao, thể lực chuyên môn và sức bật tốt cũng như sự điêu luyện trong thực hiện kỹ thuật

động tác

ở Việt Nam bóng chuyền xuất hiện từ năm 1922 du nhập bằng con

đường quân đội do Pháp chiếm đóng Mặc dù trải qua những thăng trầm của lịch sử nhưng nó vẫn không ngừng được duy trì, củng cố và phát triển Những năm gần đây bắt đầu có những khởi sắc đáng mừng Đặc biệt là chiếc huy chương đồng đầu tiên của đội bóng chuyền nữ nước ta tại Đại hội TDTT Đông Nam á( Segames 19) tổ chức tại Inđônêxia Kỹ thuật, chiến thuật và tâm lý thi

đấu của VĐV dần được hoàn thiện cao hơn Tuy vậy, thành tích của các VĐV bóng chuyền nước ta so với các nước trong khu vực cũng như trên thế giới còn

có một khoảng cách khá xa Điều này đặt ra cho các nhà chuyên môn, các huấn luyện viên và các nhà khoa học một nhiệm vụ rất quan trọng, đó là làm sao tìm ra được các phương pháp huấn luyện nâng cao thành tích thi đấu

Bóng chuyền là môn thể thao có tính tập thể cao, sự thắng bại của đội bóng phụ thuộc vào tính đoàn kết gắn bó của toàn đội Tuy nhiên, để có thể chơi tốt vị trí của mình thì bản thân mỗi vận động viên phải có trình độ kỹ - chiến thuật cá nhân và tư duy chiến thuật tốt

Muốn tập luyện và thi đấu bóng chuyền tốt thì ngoài các yếu tố trên thì

đòi hỏi vận động viên phải nhanh chóng thích ứng với các tình huống thay đổi trong thi đấu Hoạt động thi đấu bóng chuyền là tổ hợp các kỹ thuật cơ bản như: phát bóng, đệm bóng, chuyền bóng, đập bóng, chắn bóng Trong đó chuyền bóng thấp tay là một trong những kỹ thuật cơ bản và quan trọng trong bóng chuyền Nó là khâu đầu tiên tạo tiền đề cho kỹ thuật tấn công ở khâu tiếp theo đạt hiệu quả cao Đặc biệt kỹ thuật chuyền bóng thấp tay còn là kỹ thuật phòng thủ chắc chắn nhất khi đối phương tấn công

3

Bóng chuyền là một môn thể thao năng động nên rất được nhiều giới yêu thích và tập luyện nhưng để đúng kỹ thuật và đạt được thành tích cao thì không hề đơn giản Nếu ngay từ đầu người tập không tạo cho mình khái niệm

đúng về kỹ thuật động tác thì dần dần trong quá trình tập luyện sẽ trở thành thói quen sai và rất khó sửa, hạn chế nhiều trong quá trình tiếp thu động tác và hoàn thiện kỹ thuật cũng như nâng cao hiệu quả kỹ - chiến thuật

Qua thực tế tập luyện và thi đấu đã nhận thấy nữ đội tuyển bóng chuyền trường trung học phổ thông (THPT) Cao Bá Quát - Hà Nội thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay còn nhiều hạn chế Đại đa số các em chưa hoàn chỉnh về

kỹ thuật và còn mắc nhiều sai lầm khi thực hiện động tác Việc chuyền bóng thấp tay của các em còn nhiều hạn chế sẽ ảnh hưởng tới kỹ thuật tấn công ở khâu tiếp theo Chính vì vậy cần xác định nguyên nhân tạo nên sự hạn chế và tìm cách khắc phục giúp các em nâng cao hiệu quả tập luyện và thi đấu môn bóng chuyền

Xuất phát từ thực tế đó để nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao

Bá Quát - Hà Nội đã tổ chức nghiên cứu đề tài “Lựa chọn và ứng dụng một

số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho Nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội”

* Mục đích nghiên cứu

Khi đề tài được hoàn thành, các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả của kỹ thuật chuyền bóng thấp tay đã được lựa chọn và ứng dụng, sẽ giúp các em học sinh trong đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội nói riêng và học sinh của các trường THPT khác nói chung sẽ hoàn thiện được các khâu trong kỹ thuật bóng chuyền, góp phần nâng cao hiệu quả tập luyện và thi

đấu cho các em

4

chương 1:

tổng quan các vấn đề nghiên cứu

1.1 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

1.1.1 Đặc điểm tâm lý học sinh THPT

ở lứa tuổi này các em đã có những bước phát triển nhảy vọt về thể chất lẫn tinh thần Biểu hiện là đã có những bước phát triển qua tuổi thơ ấu sang tuổi trưởng thành

ở giai đoạn này các em đã hình thành những phẩm chất về trí tuệ, tình cảm, đạo đức, phong cách và thái độ với công việc được giao Sự phát triển của các em trong giai đoạn này tương đối phức tạp, tâm lý của các em có những biến đổi mâu thuẫn với nhau, xuất hiện nhiều đột biến Biểu hiện cơ bản nhất ở độ tuổi này là độ tuổi dậy thì Các chức năng sinh lý mới hoàn toàn xuất hiện Tuyến sinh dục hoạt động, biểu hiện ra bên ngoài bằng các dấu hiệu như giọng nói, tính cách có nhiều thay đổi

Sự phát triển thân thể của các em đột ngột về chiều cao, hệ xương có bước đột biến và phát triển mạnh Hệ thần kinh cũng được phát triển và hoàn thiện Trong quá trình học tập, hệ thống tín hiệu thứ hai của các em được nâng cao, sự biến đổi mạnh mẽ về thể chất dẫn tới sự mất cân bằng của các bộ phận chức năng cơ thể Sự mất cân bằng giữa trái tim và mạch máu, dung tích của tim tăng lên gấp đôi so với lứa tuổi trước đó, nhưng dung tích mạch máu tăng lên gấp 1,5 lần Hệ tuần hoàn tạm thời bị rối loạn nên hiện tượng thiếu máu cục bộ ở bộ phận trên vỏ não làm cho các em trong quá trình tập luyện sẽ bị mệt mỏi, chán nản thần kinh không ổn định, dễ xúc động, dễ bị kích động làm cho các phản xạ giữa hưng phấn và ức chế không ổn định dẫn đến mất tự chủ bản thân

5

Cùng với sự phát triển sức nhanh sức mạnh cơ bắp, quá trình hoạt động của các em còn nhiều động tác thừa, sai lệch về tiến độ, kỹ thuật động tác Nhưng đó chỉ là khó khăn tạm thời của sự phát triển Trong công việc của em rất thích được giao các công việc cụ thể, thích được khen ngợi, biểu dương có

xu hướng bắt chước, học tập người lớn

1.1.2 Đặc điểm sinh lý học sinh THPT

Lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các bộ phận cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ lớn chậm dần, chức năng sinh

lý đã tương đối ổn định, khả năng hoạt động của các hệ thống cơ quan của cơ thể cũng được cao hơn

- Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển đến hoàn thiện khả năng tư duy, phân tích, tổng hợp và trừu tượng hoá được phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành các phản xạ có điều kiện Mức độ tiếp thu các kỹ thuật

động tác, kỹ năng, kỹ xảo đạt mức độ tối đa Đây là đặc điểm thuận lợi để các

em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác

Tuy nhiên đối với một số bài tập mang tính đơn điệu thiếu hấp dẫn sẽ làm cho học sinh nhanh chóng bị mệt mỏi Do đó cần thay đổi nội dung, hình thức tập luyện theo hướng đa dạng và phong phú Đặc biệt, tăng cường hình thức thi đấu và trò chơi vận động để gây hứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt các bài tập đề ra Còn lưu ý sử dụng những bài tập này phải tính đến đặc

điểm sinh lý của học sinh

- Hệ hô hấp

Đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình của nữ từ

69 - 74cm, diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100 - 120cm2, dung tích sống tăng nhanh chóng khoảng 3 - 4 lít, tần số hô hấp 10 - 20 lần/phút

6

Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực để có tác dụng phát triển hệ hô hấp

- Hệ tuần hoàn

Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập khoảng 75 - 85 lần/phút Hệ thống điều hoà vận mạch phát triển tương đối hoàn chỉnh Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt nhưng sau vận động mạch và huyết áp hồi phục tương đối nhanh chóng Vì vậy cần áp dụng những bài tập có khối lượng và cường độ vận động tương đối lớn như: chạy 500 - 600m Khi sử dụng bài tập có khối lượng và cường độ vận động lớn hoặc các bài tập phát triển sức bền cần thường xuyên kiểm tra theo dõi

Hiện tượng kinh nguyệt là hiện tượng sinh lý bình thường, các em nữ có thể hoàn toàn tham gia luyện tập, thi đấu thể thao khi được quan tâm đúng mức và có biện pháp đối xử cá biệt hợp lý Trong chu kỳ kinh nguyệt, các em xuất hiện cảm giác khó chịu, buồn nôn, đau đớn, khả năng hoạt động thể lực trong ngày hành kinh giảm xuống rõ rệt, các bài tập áp dụng phải trong thời gian ngắn

7

Tuy nhiên khả năng vận động ở một số em không những không giảm

mà còn tăng lên trong những ngày hành kinh Nhưng cần phải quan tâm đúng mức, đối xử cá biệt hợp lý, có những bài tập phù hợp với các em trong giai

đối kháng gián tiếp, không va chạm thân thể trực tiếp do có lưới ngăn cách, hoạt

động thi đấu bóng chuyền theo hướng toàn diện - cao - nhanh - biến

Toàn diện trong thi đấu bóng chuyền thể hiện ở việc thực hiện một loạt

kỹ thuật cơ bản (phát bóng, chuyền bóng, đập bóng, đệm bóng, chắn bóng) trong một khoảng thời gian ngắn Kỹ thuật thực dụng thi đấu đa dạng: kỹ thuật sở trường, tức khả năng vận dụng điêu luyện vào tình huống nào đó được

đào tạo phù hợp với điều kiện cá nhân (chuyền 2, libero, chủ công, chắn) độc chiêu, tức có trình độ kỹ xảo cao mang tính sáng tạo, độc đáo của cá nhân mà người khác chưa đạt tới Ngoài toàn diện về kỹ thuật ra còn phải toàn diện về kiến thức, vận dụng kỹ chiến thuật cá nhân và tập thể, năng lực thích ứng với hoàn cảnh, sức khoẻ, tâm lý, nhân cách và thể lực chuyên môn Sự toàn diện thể hiện năng lực, trình độ thi đấu gắn chặt hữu cơ thống nhất với con người Tính toàn diện này là hướng ứng dụng của quá trình đào tạo, huấn luyện, đồng thời là yêu cầu toàn diện của từng cá nhân VĐV, chưa kể phạm vi trình độ tổng hợp một đội bóng hình thành sức mạnh thể hiện về trình độ thi đấu cao trước mọi đối thủ

8

Với đặc điểm là môn thi đấu đối kháng gián tiếp do có lưới ngăn cách

và thường xuyên phải tranh chấp những pha bóng trên lưới nên VĐV bóng chuyền đòi hỏi phải có chiều cao và sức bật tốt Yêu cầu độ cao trong bóng chuyền chỉ chiều cao đứng, cao với tay, bật cao, xa có đà hoặc không có đà, cao thể hiện năng lực khống chế không gian cao, xa tạo điều kiện cho VĐV khống chế tầm cao, không gian chiều cao theo chiều thẳng đứng và chiều ngang

Thi đấu môn bóng chuyền khác với các môn thể thao khác là VĐV khi phối hợp với đồng đội không được giữ bóng lâu trong tay Đặc điểm này đặt ra cho VĐV bóng chuyền phải thực hiện động tác chuyền bóng một cách nhanh nhất Yêu cầu về yếu tố nhanh trong bóng chuyền chỉ năng lực thực hiện động tác nhanh (bật đập nhanh, ghìm nhanh, xoay chuyển nhanh, nhanh trong sự

điều khiển của thần kinh theo hướng tăng tốc và nhanh chóng giảm tốc) Nhanh chính là điều kiện để thực hiện được biến hoá

Trong suốt thời gian thi đấu VĐV phải thực hiện động tác liên tục, lượng vận động rất lớn, nhịp độ trận đấu luôn tăng, các tình huống trên sân luôn thay đổi , biến hoá không ngừng đòi hỏi VĐV bóng chuền phải tập trung cao độ và xử lý các tình huống trận đấu một cách hợp lý Yêu cầu về biến hoá,

đó là chỉ năng lực điều khiển cao nhất với trình độ kỹ năng, kỹ xảo các vận dụng trong điều kiện biến đổi của thi đấu Biến hoá phải thể hiện trên cơ sở nhịp điệu tốc độ biến điểm, biến tầm, biến phương, biến chiều, biến hình động tác, biến lực Bóng chuyền phải vận động đến bóng, tiếp xúc bóng trong thời gian rất ngắn (theo luật) bóng lại luôn chuyển động trên không, không dừng lại nên biến hoá là mục tiêu cao nhất mang tính nghệ thuật sáng tạo cao tức là tài năng bóng chuyền gồm có năng lực linh hoạt cao

9

1.2.2 Đặc điểm về kỹ thuật

Trong những năm gần đây phong trào tập luyện môn bóng chuyền đã không ngừng phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng ở mọi đối tượng trong nước và thế giới Những trận thi đấu bóng chuyền ở trình độ cao

đã thực sự hấp dẫn và lôi cuốn đông đảo khán giả Chính vì vậy, bóng chuyền

đã góp phần không nhỏ trong các hoạt động văn hoá thể thao lành mạnh của quần chúng nhân dân

Bóng chuyền là môn thi đấu tập thể, vì vậy có thể tạo nên chiến thắng chung của đội, mỗi thành viên trong đội phải có đầy đủ phẩm chất và kỹ thuật cơ bản tốt

Trong thi đấu có nhiều tình huống xảy ra bất ngờ đòi hỏi VĐV phải luôn tập trung cao độ phán đoán một cách chính xác tầm, hướng, lực mạnh mẽ

và tính năng chuyển động khác nhau để đệm bóng được chính xác và có hiệu quả cao

1.2.3 Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt

Kỹ thuật là biện pháp thực hiện một động tác nào đó thông qua những hoạt động cụ thể, có chủ định, nhằm hoàn thành nhiệm vụ vận động với hiệu quả cao nhất

Trong thi đấu bóng chuyền hiện đại với uy lực tấn công nhanh, mạnh từ các quả phát và đập bóng của đối phương thì kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt được ứng dụng phổ biến và có hiệu quả cao

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng) là kỹ thuật chủ yếu sử dụng phần cẳng tay để đỡ và đẩy bóng đi ở tầm ngang hoặc thấp hơn trọng tâm cơ thể

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay có diện tiếp xúc giữa tay và bóng rộng nhưng điểm tiếp xúc lại ít hơn chuyền bóng cao tay do đó ít bị phạm lỗi kỹ thuật như dính bóng hoặc bóng 2 tiếng

10

Chuyền bóng thấp tay là phương tiện chính và là biện pháp cơ bản dùng

để chuyền một trong phòng thủ, đỡ phát, đỡ đập và lăn ngã cứu bóng Cấu trúc

kỹ thuật động tác đơn giản hơn chuyền bóng cao tay Kỹ thuật này thường

được sử dụng rộng rãi trong thi đấu bởi vì: phạm vi khống chế rộng, đỡ được những đường bóng mạnh và ở xa thân người

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay không chỉ được sử dụng chủ yếu trong phòng thủ để đỡ những đường bóng đối phương tấn công sang có uy lực mạnh, tốc độ nhanh, tầm bóng thấp và không thể chuyền cao tay mà còn có tác dụng rèn luyện thể lực, nâng cao tính linh hoạt, nhanh nhẹn, lòng dũng cảm cho người tập, nhất là lăn ngã cứu bóng

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bao gồm 3 giai đoạn:

đệm vào giữa sau và dưới bóng, kết hợp với nâng tay ở mức độ cần thiết Khi 2 tay chạm bóng là lúc ấn cổ tay xuống dưới làm căng các nhóm cơ cẳng tay kết hợp hóp bụng giữ chắc bả vai và khớp khuỷu Hai tay thẳng chắc bóp chặt vào nhau, toàn thân hơi lao về phía trước

Khi thực hiện cần chú ý: nếu đường bóng đến với lực vừa phải và chậm thì chỉ cần phối hợp đạp chân, nâng tay để đẩy bóng đi Còn nếu bóng đến

Nếu góc độ đường bóng lớn thì góc độ của tay chuyền bóng nhỏ và ngược lại (góc độ tay chuyền là góc tạo bởi cánh tay và mặt đất) Song tuỳ vào

đặc điểm góc độ đường bóng đến và độ cao của đường bóng muốn chuyền đi, người chuyền có thể quyết định góc độ tay chuyền cho phù hợp

đấu căng thẳng liên tục trong thời gian dài

Các môn thể thao tập thể nói chung và môn bóng chuyền nói riêng trong thi đấu phải thực hiện các loại kỹ thuật khác nhau trong thời gian dài

Do vậy, ở cuối các hiệp đấu, trận đấu VĐV sẽ bị giảm sút về thể lực dẫn đến việc thực hiện các kỹ thuật kém hiệu quả

Như vậy, trong tập luyện và thi đấu môn bóng chuyền đòi hỏi mỗi cá nhân phải có trình độ kỹ thuật cao, muốn vậy phải tạo được một nền móng thể lực chuyên môn tốt để phục vụ cho việc phát triển các kỹ chiến thuật, tâm lý

và thành tích sau này

12

1.3.2 Các yếu tố kỹ thuật

Yếu tố kỹ thuật có tầm quan trọng đặc biệt đối với hiệu quả chuyền bóng Nếu kỹ thuật chưa đạt tới kỹ năng, kỹ xảo thì động tác chuyền bóng sẽ biểu hiện rất nhiều sai lầm

Ví dụ: Khi tiếp xúc bóng, hai cẳng tay bị lệch bên cao bên thấp

Khi trình độ kỹ thuật thấp thì kỹ năng vận động thể hiện động tác phải tập trung chú ý cao vào các thành phần động tác, cách làm chưa ổn định Nếu

được lặp lại nhiều lần thì động tác càng trở nên thành thục, các cơ sở phối hợp vận động dần dần được tự động hoá và kỹ năng trở thành kỹ xảo

VĐV khó có thể đạt được thành tích nếu họ không có vốn tích luỹ các

kỹ xảo vận động riêng lẻ phong phú Mỗi VĐV phải luôn tập trung vào từng chi tiết động tác trong hành vi chiến thuật của mình Khi đã thành kỹ xảo thì tính liên tục của động tác thể hiện ở tính nhẹ nhàng liên kết và tính nhịp điệu bền vững của động tác Sự hình thành một kỹ xảo hoàn thiện có liên quan đến tri giác chuyên môn về động tác và về môi trường xung quanh như cảm giác với bóng

1.3.3 Các yếu tố tâm lý

Môn thể thao bóng chuyền có ảnh hưởng nhất định đến việc phát triển các mặt tâm lý của người tập như: tri giác, sự quan sát, trí nhớ, sự tư duy, trí tưởng tượng, cảm xúc và các phẩm chất đạo đức ý chí Tâm lý thi đấu của VĐV bóng chuyền xuất hiện trong những điều kiện hoàn cảnh khác nhau trong trận đấu, hiệp đấu, từng giai đoạn của điểm số khác nhau Có khi xuất hiện tức thời VĐV chưa điều chỉnh được Tâm lý có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyền bóng Trạng thái tinh thần đạo đức của một tập thể đội bóng phụ thuộc trực tiếp vào tính chất, mối quan hệ lẫn nhau trong nội bộ Do vậy tinh thần tập thể, mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, sự đoàn

14

Chương 2:

Nhiệm vụ, phương pháp, tổ chức nghiên cứu

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu trong phạm vi đề tài cần giải quyết 2 nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng việc sử dụng kỹ thuật chuyền bóng

thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

- Nhiệm vụ 2: Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao

hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu này là việc điều tra hiện trạng việc sử dụng các kỹ thuật bóng chuyền thấp tay trong thực tiễn thi đấu bằng hình thức thống kê số học và điều tra bằng phiếu hỏi đối với các đội tuyển bóng chuyền trường THPT Đồng thời, thông qua hình thức phỏng vấn này, đề tài tiến hành xác định một số bài tập thường sử dụng trong việc huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay của đối tượng VĐV bóng chuyền các trường THPT Mặt khác, qua phân tích tổng hợp các nguồn tư liệu trong và ngoài nước có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xác định cơ sở lí luận của việc ứng dụng các bài tập trong huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho đối tượng nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

15

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp này sử dụng nhằm tham khảo tổng hợp, hệ thống hoá các nguồn kiến thức có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, hình thành cơ sở lý luận, xây dựng giả thiết khoa học, xác định mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Đồng thời cũng thông qua phương pháp này đã có cơ sở lựa chọn, ứng dụng và kiểm chứng được hiệu quả của hệ thống các bài tập phát triển kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng) cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội Các tài liệu tham khảo về các vấn

đề liên quan đến đề tài như: các văn kiện, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, các đề tài khoa học, khoá luận, sách, báo chuyên ngành…

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Là phương pháp chúng tôi sử dụng trong quá trình điều tra thực trạng việc sử dụng các test đánh giá trình độ kỹ thuật đệm bóng, cũng như các bài tập trong quá trình huấn luyện kỹ thuật đệm bóng cho đối tượng nghiên cứu

Đối tượng phỏng vấn là các giáo viên bộ môn, một số chuyên gia huấn luyện bóng chuyền về yếu tố ảnh hưởng đến kỹ thuật chuyền thấp tay, phương pháp

và nội dung huấn luyện trong quá trình thực nghiệm.Thông qua phỏng vấn gián tiếp GV bộ môn, chuyên gia huấn luyện bóng chuyền về phương pháp và nội dung huấn luyện trên cơ sở đó xác định lựa chọn và ứng dụng các bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Là phương pháp cơ bản được sử dụng để tiến hành nghiên cứu khoa học

về giảng dạy, huấn luyện thi đấu bóng chuyền

Qua quan sát các buổi tập của đội tuyển nữ bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội Trong đó, chú ý đến các bài tập kỹ thuật, khả năng phối hợp vận động Từ những cơ sở khách quan đó có thể có được những định hướng trong quá trình thực hiện sư phạm

16

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Đề tài sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm để kiểm tra, đánh giá hiệu quả của các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội trước và sau khi áp dụng bài tập

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Là phương pháp được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài để đánh giá hiệu quả của một số bài tập đã được lựa chọn và ứng dụng trong huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

Trước khi tiến hành thực nghiệm tiến hành kiểm tra thành tích ban đầu của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng , cùng các nội dung như nhau với 20 nữ

HS trong đội truyển bóng chuyền của trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội, trong đó 10 nữ HS - nhóm thực nghiệm và 10 nữ HS - nhóm đối chứng, các

đối tượng này được lựa chọn ngẫu nhiên

HS cả 2 nhóm (thực nghiệm và đối chứng) trước thực nghiệm sư phạm

đều được tiến hành kiểm tra sư phạm nhằm xác định mức độ đồng đều về trình

độ kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cơ bản

Để đảm bảo tính khách quan, quá trình nghiên cứu được tổ chức thực nghiệm theo phương pháp thực nghiệm so sánh song song trên 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng Nhóm thực nghiệm tập theo bài tập ứng dụng trong huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay đã được lựa chọn Nhóm đối chứng tập các bài tập cũ theo chương trình huấn luyện của đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Phương pháp này được sử dụng để phân tích và xử lý các số liệu đã thu

được trong quá trình nghiên cứu của đề tài

i 1

xx

x : giá trị TB

xi: giá trị từng cá thể n: số lượng đối tượng

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

Toàn bộ đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 11 năm 2010 đến tháng 5 năm 2011 và chia làm 3 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Từ tháng 11 năm 2010 đến tháng 01 năm 2011: là giai

đoạn lựa chọn đề tài, xác định các vấn đề nghiên cứu, thu thập tài liệu có liên quan, viết đề cương nghiên cứu, bảo vệ đề cương

18

- Giai đoạn 2: Từ tháng 01 năm 2011 đến tháng 4 năm 2011: là giai

đoạn nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, xây dựng và thực nghiệm các bài tập cho đội tuyển nữ bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

Giai đoạn 3: Từ tháng 04 năm 2011 đến tháng 05 năm 2011: là giai

đoạn xử lý các số liệu thu được trong quá trình nghiên cứu, phân tích các kết quả nghiên cứu, viết và hoàn thiện khoá luận Chuẩn bị và bảo vệ khoá luận trước hội đồng

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu.

- Đối tượng chủ thể: một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

- Đối tượng khách thể: là 20 học sinh nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

- Trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

19

Chương 3: Phân tích kết quả nghiên cứu

3.1 Đánh giá thực trạng về việc sử dụng kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Cao Bá Quát - Hà Nội

3.1.1 Phong trào TDTTtại nhà trường

Trường THPT Cao Bá Quát là một trường có nhiều thành tích về các hoạt động thể thao, tại trường có nhiều môn thể thao như: bóng chuyền, bóng

đá, cầu lông, đá cầu được rất nhiều học sinh tham gia chơi và tập luyện Trong đó Bóng chuyền là môn thể thao được nhà trường quan tâm và nhiều người ưa thích Trường đã có đội tuyển bóng chuyền nam và nữ, đã tham gia thi đấu tại khu vực và cũng mang nhiều thành tích về cho nhà trường Vì vậy bóng chuyền là môn học đã được nhà trường đưa vào trong chương trình dạy học và là hoạt động phong trào của trường

3.1.2 Về cơ sở vật chất

- Địa điểm học môn học thể dục

Nhà trường đã có khu vực học tập riêng cho môn thể dục với đầy đủ các sân tập như: bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, đá cầu Riêng với bóng chuyền được ưu tiên hơn cả vì đây là môn thể thao được ưa thích và là thế mạnh của nhà trường Trường còn đang xây dựng nhà tập đa năng, một phần để phục vụ cho việc học tập, ngoài ra nó còn là nơi tập luyện riêng của

đội tuyển bóng chuyền nam và nữ

- Dụng cụ tập luyện

Trường đã có đầy đủ các dụng cụ đáp ứng cho các môn học được nhà trường quan tâm và đáp ứng được nhu cầu học của học sinh Nhất là đối với bóng chuyền, nhà trường đặc biệt quan tâm vì đây là một môn thể thao thế mạnh của nhà trường, dụng cụ tập luyện đã được đáp ứng đầy đủ