Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

1 Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 Khoa giáo dục thể chất Nguyễn Thị thu Hiền Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho

1 Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 Khoa giáo dục thể chất

Nguyễn Thị thu Hiền

Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT

Yên Phong I - Bắc Ninh

khóa luận tốt nghiệp đại học

Chuyên ngành: CNKHSP TDTT - GDQP

Hướng dẫn khoa học

TH.S Lê Trường Sơn Chấn Hải

Hà Nội – 2011

2

đặt vấn đề

Thể dục thể thao ( TDTT ) là một bộ phận không thể thiếu được trong nền văn hoá của dân tộc cũng như nền văn minh của nhân loại Luyện tập TDTT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giữ gìn, củng cố và tăng cường sức khoẻ Đồng thời TDTT có tác dụng rèn luyện và phát triển con người một cách toàn diện cả về mặt thể chất cũng như tinh thần Đặc biệt TDTT mang lại cho con người sức khoẻ tốt, đạt hiệu quả cao trong học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ đất nước

Đất nước ta đang tiến vào thời kỳ đổi mới để tiến lên con đường công nghiệp hoá - hiện đại hoá Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến việc trước tiên nâng cao trình độ dân trí giáo dục cho tầng lớp thanh niên một cách toàn diện về mọi mặt đức - trí - thể- mỹ - lao động Muốn có sức khoẻ ngoài yếu tố

về mặt vật chất, y tế, TDTT đóng một vai trò hết sức quan trọng Trong những năm đầu thành lập nước, Bác Hồ đã nhận thấy tầm quan trọng của TDTT,

Người đã kêu gọi toàn dân tập thể dục: “Mỗi người dân yếu ớt tức là làm cho

cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân khoẻ mạnh tức là góp phần cho cả nước mạnh khoẻ Vậy nên tập thể dục bồi dưỡng sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước” [5]

Đáp ứng lời kêu gọi của Bác, đến nay phong trào TDTT quần chúng đã

được phát triển về chiều sâu, chiều rộng trong mọi tầng lớp trên đất nước ta,

đang phát triển nhanh và rộng rãi từ trung ương đến địa phương, đâu cũng có người tập TDTT phù hợp với mọi lứa tuổi và giới tính

Thực tế đã chứng minh trong những năm gần đây phong trào TDTT quần chúng ngày càng được nhiều người tham gia tích cực và môn học thể dục

là một nội dung học bắt buộc ở các nhà trường phổ thông cũng như đại học

Do đó, hoạt động TDTT là một trong những nội dung quan trọng không chỉ ở ngành giáo dục mà còn là mối quan tâm của toàn xã hội

3

Bóng chuyền là một trong những môn thể thao được rất nhiều người yêu thích, bóng chuyền không chỉ rèn luyện sức khoẻ cho mọi người mà đồng thời còn rèn luyện ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết gắn bó

Bóng chuyền là môn thể thao ra đời ở Mỹ năm 1895, chính vì sự hấp dẫn của nó mà ngay từ khi mới ra đời đã được rất nhiều người trên toàn thế giới yêu thích và đón nhận Điều này đã tạo điều kiện cho bóng chuyền phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu Nó là môn thể thao được đưa vào thi đấu chính thức tại các kỳ đại hội Olympic Tập bóng chuyền không chỉ nâng cao thành tích thể thao mà còn tăng cường sức khoẻ, phát triển tầm vóc làm cho cơ thể cân đối, tạo cho mình được những phẩm chất đạo đức quý giá như tinh thần kiên trì, tự lập, sáng tạo, tinh thần đoàn kết đạo đức

Cùng với sự phát triển bóng chuyền trên thế giới, bóng chuyền đã đựơc người Việt Nam đón nhận một cách nhanh chóng và không ngừng củng cố và phát triển Do đó nhiều năm trở lại đây, bóng chuyền nước ta đã có những bước phát triển rõ rệt

Bóng chuyền là môn thể thao có tính tập thể cao, sự thắng bại của đội bóng phụ thuộc vào tinh thần đoàn kết gắn bó của toàn đội Tuy nhiên, để có thể hoà nhập cùng đội bóng thì bản thân mỗi vận động viên phải có kỹ thuật chiến thuật và tố chất thể lực tốt

Trong mỗi trận đấu, kỹ thuật chuyền bóng đóng một vai trò rất quan trọng, là ngòi nổ cho trận đấu và người chuyền hai thường được mệnh danh là linh hồn của đội Kỹ thuật chuyền bóng có độ khó nhất định và phải có kế hoạch huấn luyện tốt đặc biệt là kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt, đòi hỏi người học phải trải qua quá trình tập luyện bền bỉ, khắc phục những sai lầm thường mắc phải trong tập luyện

Qua quan sát các vận động viên ( VĐV ) của đội tuyển nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh, nhận thấy các VĐV thực hiện kỹ thuật chuyền bóng

nghiên cứu đề tài “Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nâng cao hiệu

quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh”

* Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

5

Chương 1 Tổng quan những vấn đề nghiên cứu

1.1 Đặc điểm kỹ thuật bóng chuyền

Trong những năm gần đây phong trào tập luyện các môn thể thao nói chung và môn bóng chuyền nói riêng đã không ngừng phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng ở mọi đối tượng trong cả nước và thế giới Bóng chuyền xuất hiện lần đầu tiên ở nước ta năm 1922 Tuy là nước chậm phát triển và phải trải qua những bước thăng trầm của lịch sử nhưng bóng chuyền vẫn được duy trì và phát triển khá mạnh Ngày nay bộ môn thể thao này được

đưa vào trong hệ thống chương trình GDTC ở trường THPT và là môn thể thao

được đông đảo các em học sinh yêu thích

Những trận thi đấu bóng chuyền ở trình độ cao đã thực sự hấp dẫn và lôi cuốn đông đảo khán giả, chính vì vậy bóng chuyền đã góp phần không nhỏ trong hoạt động văn hoá thể thao của quần chúng nhân dân

Bóng chuyền là môn thể thao thi đấu tập thể, vì vậy để tạo nên chiến thắng chung của đội mọi thành viên trong đội phải có đầy đủ phẩm chất về kỹ thuật

Trong môn bóng chuyền kỹ thuật được chia làm hai loại: Kỹ thuật tấn công và kỹ thuật phòng thủ

+ Kỹ thuật tấn công trong bóng chuyền bao gồm: phát bóng, chuyền bóng và đập bóng

+ Kỹ thuật phòng thủ trong bóng chuyền bao gồm: Chắn bóng, yểm hộ,

đỡ phát và đỡ đập bóng

Căn cứ vào đặc điểm tính chất hoạt động trong quá trình thi đấu người

ta phân chia chúng thành hai nhóm:

6

+ Nhóm các hoạt động di chuyển không bóng bao gồm: tư thế chuẩn

bị, đi, chạy, nhảy

+ Nhóm các hoạt động với bóng bao gồm: các kỹ thuật với bóng được các VĐV lựa chọn, ứng dụng trong quá trình thi đấu tuỳ thuộc vào những tình huống diễn biến của thi đấu để đạt hiệu quả nhất: đỡ bóng thấp tay,chuyền bóng cao tay, phát bóng…

1.1.1 Đặc điểm kỹ thuật tấn công

Thi đấu gồm hai mặt đối kháng lẫn nhau, thúc đẩy nhau phát triển không ngừng là tấn công và phòng thủ Mỗi mặt lại gồm hai nhân tố cấu thành nội hàm của nó lên tư tưởng chỉ đạo, xu hướng phát triển kỹ thuật, chiến thuật

cụ thể và các mặt cấu thành như: thể lực chung và chuyên môn, hệ thống phương pháp giảng dạy và huấn luyện

Kỹ thuật tấn công là tổng hợp các động tác nhằm đưa bóng sang sân đối phương

Kỹ thuật tấn công là phương tiện chủ yếu là hạt nhân của mặt tấn công

là cách thức đột phá qua mặt đối lập là chắn bóng và phòng thủ hàng sau của

đối phương để giành được điểm, giành thắng lợi trận đấu

Kỹ thuật tấn công trong bóng chuyền bao gồm: Phát bóng, chuyền bóng (chuyền bóng cao tay), đập bóng

- Phát bóng là chiến thuật đưa bóng vào cuộc, mặc dù các kỹ thuật phát bóng khác nhau nhưng các động tác thực hiện chúng đều theo các quy luật chung Phát bóng giữ vai trò quan trọng nó không chỉ đơn thuần là phát bóng sang sân đối phương, không phạm lỗi và đúng luật là đủ, mà còn có mục đích ghi điểm trực tiếp, gây khó khăn cho đối phương trong phòng thủ và thực hiện

ý đồ tấn công của họ, tạo thuận lợi ghi điểm

- Chuyền hai (chuyền bóng cao tay) là cầu nối giữa cầu thủ phòng thủ

và tấn công nó có ảnh hưởng gián tiếp tới thắng lợi của một pha bóng, một hiệp đấu của một trận đấu Nhiệm vụ chính của chuyền bóng là tạo điều kiện

7

thuận lợi tốt nhất cho VĐV tấn công hoàn thành đập bóng Chuyền bóng giữ vai trò đặc biệt quan trọng là khâu quyết định tạo điều kiện trực tiếp cho đập bóng ghi điểm Kỹ thuật chuyền hai có rất nhiều kiểu: chuyền hai thấp tay bằng hai tay, chuyền hai khắc phục, chuyền hai cao tay bằng hai tay trước mặt nhưng thông qua quan sát thực tế thi đấu tại một số các CLB bóng chuyền mạnh cho thấy khi thực hiện kỹ thuật chuyền hai cao tay thì hiệu quả

đạt được khá cao nếu chuyền hai thành công

- Đập bóng là kỹ thuật tấn công chủ yếu trong thi đấu bóng chuyền, đập bóng được thực hiện bằng một động tác đánh bóng một tay trên không sang sân đối phương do người chuyền hai đưa tới

Mục tiêu cuối cùng của thi đấu bóng chuyền là thắng trận, muốn vậy phải tìm mọi cách để được nhiều điểm, muốn giành được nhiều điểm thì phải tấn công nhanh mạnh, khéo léo trên cơ sở phòng thủ tốt, thể lực, tâm lý vững vàng, chuyền hai trình độ kỹ thuật điêu luyện, ít hỏng để hoàn thành chiến thuật hiệu quả cao

kỹ thuật đỡ bóng thấp tay bằng một tay được ứng dụng trong các điều kiện bóng đến nhanh hoặc từ xa không thể thực hiện đỡ bóng thấp tay bằng hai tay, tuỳ thuộc hướng bóng đến từ phía nào mà VĐV bước sang bên đó thực hiện

kỹ thuật cứu bóng

Kỹ thuật tiếp theo cũng nằm trong nhóm kỹ thuật phòng thủ đó là chắn bóng Chắn bóng là hình thức phòng thủ tích cực nhất được thực hiện mang tính đối kháng quyết liệt giữa VĐV tấn công ở trên lưới với người phòng thủ

8

nhằm ngăn cản hình thức tấn công của đối phương Để chắn bóng có hiệu quả cao việc xác định thời điểm bật nhảy là rất quan trọng, VĐV xác định thời

điểm bật nhảy phải căn cứ vào hoạt động tấn công VĐV đập bóng

Phòng thủ trong thi đấu bóng chuyền là hình thức phối hợp các tuyến chắn bóng, yểm hộ và đỡ bóng với mục đích vô hiệu hoá hoặc làm suy yếu khả năng tấn công của đối phương, tạo điều kiện thuận lợi để đội mình tổ chức phản công giành điểm

1.1.3 Đặc điểm kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt trong bóng chuyền

Chuyền bóng là kỹ thuật rất quan trọng để tổ chức tấn công - phản công Nó có vai trò chính là tạo điều kiện thuận lợi cho VĐV tấn công hoàn thành đập bóng Để tăng tính linh hoạt biến hoá trong thi đấu người ta sử dụng

kỹ thuật chuyền hai cao tay bằng hai tay trước mặt tạo điều kiện cho VĐV tấn công đạt hiệu quả cao

Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt:

- Tư thế chuẩn bị: Người tập đứng ở tư thế trung bình cao, chân trước chân sau, trọng lượng cơ thể dồn vào chân trước, hai tay co tự nhiên ở khớp khuỷu Khi xác định được điểm rơi của bóng, hai tay đưa lên cao trước trên trán đón bóng

- Giai đoạn chuyền bóng: Người tập thực hiện động tác tiếp xúc bóng Hai bàn tay mở rộng hơi xoay vào nhau và hướng ra trước lên trên, hai ngón tay cái hợp với nhau như một đường thẳng, cùng với các ngón trỏ tạo thành hình tam giác Các ngón tay còn lại khum tự nhiên, hai bàn tay tạo thành hình túi chuẩn bị đón bóng

+ Tầm tiếp xúc: bóng cách trước trên trán khoảng một bóng là thích hợp nhất

+ Điểm tiếp xúc bóng: là các phần chai tay và các mép ngoài của các ngón tay, ngón tay cái có nhiệm vụ đỡ bóng là chính, ngón tay trỏ và ngón

bàn tay cuối cùng là các ngón tay bật mạnh và đẩy bóng đi

1.2 Đặc điểm về chiến thuật

Bóng chuyền là môn thể thao đối kháng, thông qua thi đấu giúp cho các VĐV phô diễn khả năng tối đa về kỹ thuật - chiến thuật, thể lực để giành thành tích cao nhất

Một trong yếu tố quan trọng để cấu thành nên sự thành công của thi đấu

đó là phải có chiến thuật hợp lý

Như vậy: Chiến thuật là sự vận dụng một cách tổng hợp các phương pháp để nhằm mục đích giành thắng lợi Nói ngắn gọn chiến thuật thể thao là nghệ thuật tranh tài trong thi đấu thể thao Chiến thuật phải dựa trên cơ sở phát triển toàn diện về kỹ thuật và thể lực của VĐV Chiến thuật còn đòi hỏi mỗi thành viên trong đội phải phát huy cao độ tính tích cực, sáng tạo và sự phối hợp chặt chẽ của từng thành viên trong đội

Chiến thuật trong bóng chuyền được thể hiện không chỉ trong tấn công

mà còn thể hiện trong phòng thủ, do vậy trong quá trình huấn luyện chiến thuật cần:

+ Truyền thụ những hiểu biết lí luận về chiến thuật thể thao như: các quy luật của chiến thuật thể thao, các thủ thuật chiến thuật và xu hướng phát triển chiến thuật trong môn thể thao

+ Nghiên cứu các mặt mạnh và mặt yếu của đối phương và điều kiện của cuộc thi sắp tới

+ Sử dụng thành thạo các thủ thuật, chiến thuật

đưa qua phản công, quan hệ giữa kỹ thuật và chiến thuật, giữa số lượng và chất lượng, giữa tấn công và phòng thủ, giữa tấn công mạnh và tấn công nhanh, giữa chiến thuật tập thể và chiến thuật cá nhân

Để đạt được hiệu quả trong huấn luyện chiến thuật cho VĐV bóng chuyền bước đầu cần quan tâm tới việc phát triển đầy đủ các tố chất cần thiết trong đó bóng chuyền là kỹ thuật rất quan trọng để tổ chức tấn công Nhiệm

vụ chính của chuyền bóng là tạo điều kiện tốt nhất cho các VĐV tấn công hoàn thành đập bóng Bằng cách thực hiện các kỹ thuật chuyền hai như chuyền hai trước mặt và lật sau đầu kết hợp động tác giả để tăng tính linh hoạt, biến hoá, hấp dẫn trong thi đấu Người ta đã thay đổi ý đồ chiến thuật như giả chuyền sang đập, thay đổi ý đồ chiến thuật tấn công từ đập nhanh sang đập chồng, từ giãn biên sang đập lao, gây yếu tố bất ngờ cho đối phương, thực hiện tốt độ đánh bóng nhanh, rút ngắn thời gian tấn công

Chuyền hai có nhiều loại kỹ thuật chuyền khác nhau nhưng khi thực hiện bất cứ loại kỹ thuật nào cũng đòi hỏi có đầy đủ năng lực về thể lực, kỹ thuật ổn định và tâm lý vững vàng trên cơ sở đó cảm giác về không gian, thời gian, cảm giác dùng sức chính xác Chỉ có như thế thì trong thi đấu mới đem lại hiệu quả cao

1.3 Đặc điểm về thể lực

Trong những năm gần đây, trình độ tập luyện và thi đấu bóng chuyền ở trong nước cũng như trên thế giới đã có những bước phát triển mạnh mẽ Sự ra

đời của các kỹ - chiến thuật mới đã làm cho tốc độ trận đấu và tính quyết liệt

đối kháng ngày một gia tăng, đòi hỏi những người làm công tác huấn luyện

11

giảng dạy cần phải tìm ra các biện pháp hữu hiệu nhất trong việc phát triển thể lực chuyên môn cho các cầu thủ nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thi

đấu

Tuy nhiên tùy thuộc vào lứa tuổi, trình độ tập luyện của từng cầu thủ

mà các nhà chuyên môn có thể đưa ra các giai đoạn và nhiệm vụ của huấn luyện thể lực cho phù hợp Song việc chuẩn bị thể lực cho VĐV bóng chuyền nhất thiết phải được tiến hành trong suốt cả quá trình từ khi bắt đầu tập luyện tới lúc đạt được trình độ tập luyện cao

Thể lực trong bóng chuyền bao gồm thể lực chung và thể lực chuyên môn, huấn luyện thể lực chung cho các VĐV bóng chuyền chính là quá trình nâng cao khả năng làm việc của các cơ quan, hệ thống cơ quan trong cơ thể cầu thủ (tim, mạch, hô hấp, hệ cơ ) để làm được điều đó cần phát triển đầy đủ các tố chất: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo, mềm dẻo

Huấn luyện thể lực chuyên môn làm nâng cao hệ thống chức năng của cơ thể, phát triển các tố chất thể lực chuyên môn cần thiết giúp cho người tập nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ - chiến thuật thi đấu nâng cao thành tích thể thao

Phát triển các tố chất thể lực chuyên môn cần thiết như: Sức mạnh tốc

độ, sức nhanh di động, sức bền bật nhảy, sức bền thi đấu

Trong bóng chuyền để huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay nhất thiết cần phát triển tố chất thể lực như: Sức mạnh di chuyển, sức mạnh của các ngón tay và khéo léo Có như vậy mới hoàn thiện kỹ thuật và nâng cao trình độ thể lực, thành tích thi đấu

Tóm lại: đặc điểm về thể lực trong tập luyện và thi đấu bóng chuyền là

sự chuẩn bị các tố chất thể lực cần thiết trong thi đấu Đó là sự nâng cao hệ thống chức năng của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể và khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ của chúng

12

1.4 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

Lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn thiện, các bộ phận cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ chậm dần, chức năng sinh lí

đã tương đối ổn định, khả năng hoạt động của các hệ thống cơ quan của cơ thể cũng được cao hơn

- Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển đến hoàn thiện khả năng tư duy, phân tích, tổng hợp và trừu tượng hoá được phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành các phản xạ có điều kiện Mức độ tiếp thu các kỹ thuật

động tác, kỹ năng, kỹ xảo tới mức tối đa

Vì vậy việc lựa chọn xây dựng các biện pháp mang tính khéo léo, mềm dẻo với kỹ thuật chính xác là hợp lý đối với các em Do đó, các em có thể thực hiện được các bài tập mang tính khéo cao như: Chuyền bóng trúng đích

- Hệ tuần hoàn:

Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập khoảng 75 - 85 lần/phút Hệ thống điều hoà vận mạch phát triển tương đối hoàn chỉnh Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt, sau vận động mạch và huyết áp hồi phục tương đối nhanh chóng Vì vậy, ta cần áp dụng những bài tập có khối lượng và cường độ vận động tương đối lớn như: Chạy 500 - 600m, chuyền bóng cự ly 6 - 8m Khi sử dụng bài tập có khối lượng và cường độ vận

động lớn hoặc các bài tập phát triển sức bền cần thường xuyên kiểm tra, theo dõi

- Hệ hô hấp:

Đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình của nữ từ

69 - 74cm, diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100 - 120cm2, dung lượng phổi tăng nhanh chóng khoảng 3 - 4 lít, tần số hô hấp 10 - 20 lần/phút

13

Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực để có tác dụng phát triển hệ hô hấp

độ cho các em để các em phát triển hoàn thiện Đặc biệt nổi bật ở lứa tuổi này

là khả năng vận động với chu kỳ kinh nguyệt

Hiện tượng kinh nguyệt là hiện tượng sinh lý bình thường, các em nữ có thể hoàn toàn tham gia luyện tập, thi đấu thể thao khi được quan tâm đúng mức và có biện pháp đối xử cá biệt hợp lý Trong chu kỳ kinh nguyệt, các em xuất hiện cảm giác khó chịu, buồn nôn, đau đớn, khả năng hoạt động thể lực trong ngày hành kinh giảm xuống rõ rệt, các bài tập áp dụng phải trong thời gian ngắn

Tuy nhiên khả năng vận động ở một số em không những không giảm

mà còn tăng lên trong những ngày hành kinh Nhưng cần phải quan tâm đúng mức, đối xử cá biệt hợp lý, có những bài tập phù hợp với các em trong giai

đoạn này

1.5 Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi học sinh THPT

ở lứa tuổi này chủ yếu là tuổi hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành tính cách và hướng về tương lai Đó cũng là lứa tuổi của lãng mạn, mơ

ước độc đáo và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn Đó là lứa tuổi đầy nhu cầu sáng tạo, nảy nở những tình cảm mới, trong đó có mối tình đầu thường để lại dấu vết trong sáng trong suốt cuộc đời

14

Tuy nhiên quá trình hưng phấn cao hơn ức chế các em tham gia tập luyện, thi đấu vẫn ngần ngại, chưa phát huy hết khả năng như các em nam cùng tuổi, tính tự trọng của các em rất cao Vì vậy phải động viên, khuyến khích các em tham gia tập luyện và thi đấu một cách tích cực, nhiệt tình Tránh tình trạng làm cho lòng tin của các em bị tổn thương, như vậy mới đạt hiêu quả cao của các bài tập

Môn bóng chuyền có ảnh hưởng nhất định đến việc phát triển các mặt tâm lý của người tập như: Tri giác, sự quan sát, trí nhớ, sự tư duy, trí tưởng tượng, cảm xúc và các phẩm chất đạo đức ý chí Tâm lý thi đấu của VĐV bóng chuyền xuất hiện trong từng điều kiện hoàn cảnh khác nhau trong trận

đấu, hiệp đấu, từng giai đoạn của điểm số khác nhau, có khi xuất hiện tức thời VĐV có thể điều chỉnh được có khi xuất hiện trong thời gian dài mà VĐV chưa điều chỉnh được tâm lý có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyền bóng Trạng thái tinh thần, đạo đức của một đội bóng tập thể phụ thuộc vào tính chất, mối quan hệ lẫn nhau trong nội bộ Do vậy tinh thần tập thể, mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, sự đoàn kết nhất trí của từng thành viên trong tập thể là những điều kiện cần thiết cho sự thành công

Tóm lại: ở lứa tuổi này hệ cơ quan của các em đã phát triển tương đối

đầy đủ, nhưng chưa thực sự hoàn chỉnh, các em đã có sự phân hoá giới tính rõ rệt, tâm sinh lý còn chưa ổn định Do đó trong quá trình huấn luyện việc sử dụng các bài tập cần phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý, đối xử cá biệt với các em, nhất là các em nữ cần động viên khuyến khích các em tập luyện phù hợp, có như vậy mới đem lại hiệu quả cao trong tập luyện

15

Chương 2 Nhiệm vụ, phương pháp, tổ chức nghiên cứu

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu trong phạm vi đề tài cần giải quyết 2 nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu thực trạng việc sử dụng kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

- Nhiệm vụ 2: Lựa chọn hệ thống bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết nhiệm vụ của đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Phương pháp này sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm tìm hiểu cơ

sở lí luận và thực tiễn, thu thập các thông tin dữ liệu cần thiết trong quá trình nghiên cứu

Trong đề tài đã thực hiện:

- Nghiên cứu tài liệu, văn kiện của Đảng nhà nước về giáo dục và TDTT, qua đó hình thành cơ sở lí luận phục vụ cho quá trình nghiên cứu

- Tổng hợp các số liệu thu thập được về thực trạng GDTC ở Trường THPT Yên Phong 1- Bắc Ninh

- Tổng hợp và phân tích các số liệu thu thập được về kết quả thực nghiệm

16

Dựa vào những tài liệu lí luận và phương pháp giáo dục thể thao, những tài liệu chuyên môn như: Giáo trình Bóng chuyền, sinh lý TDTT, phương pháp nghiên cứu khoa học, huấn luyện bóng chuyền, lý luận và phương pháp TDTT, tâm lí học TDTT

Căn cứ vào quy luật phát triển lứa tuổi, các giai đoạn của giáo trình huấn luyện trên cơ sở xác định các yếu tố ảnh hưởng để lựa chọn ra hệ thống bài tập và ứng dụng trong quá trình huấn luyện để nâng cao thành tích thi đấu

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Phương pháp này tiến hành trao đổi toạ đàm với các giáo viên bộ môn, một số chuyên gia huấn luyện bóng chuyền về yếu tố ảnh hưởng đến kỹ thuật chuyền bóng, phương pháp và nội dung huấn luyện trong quá trình thực nghiệm Trên cơ sở đó xác định lựa chọn và ứng dụng các bài tập phù hợp với

đối tượng nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp phỏng vấn:

- Trao đổi trực tiếp các HLV, các nhà chuyên môn nhằm thu thập các thông tin mà phiếu hỏi chưa đáp ứng được

- Tiến hành bằng phiếu phỏng vấn nhằm tham khảo ý kiến của các giáo viên, HLV, các nhà chuyên môn Phiếu phỏng vấn được tiến hành bằng cách gửi phiếu hỏi in sẵn cho các giáo viên, HLV, chuyên gia bóng chuyền

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Sử dụng phương pháp này quan sát trực tiếp các buổi tập luyện và thi

đấu của các em ở 4 trường THPT đã nêu trong đề tài nhằm rút ra những thông tin cần thiết kịp thời uốn nắn, sửa chữa những sai sót khi thực hiện các bài tập giúp các em thực hiện bài tập một cách khoa học và hiệu quả nhất

Qua quan sát các buổi tập luyện và thi đấu của đội tuyển nữ bóng chuyền trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh Trong đó chú ý đến các bài tập

17

kỹ thuật, khả năng phối hợp vận động Từ những cơ sở khách quan đó có thể

có được những định hướng trong quá trình thực hiện sư phạm

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Là phương pháp sử dụng các bài tập, phương pháp sử dụng trên đối tượng nghiên cứu, so sánh mối tương quan kết quả kiểm tra từ đó đánh giá kết quả của quá trình giảng dạy

Từ đó lựa chọn các Test để tiến hành kiểm tra sư phạm

Nội dung kiểm tra là các bài tập phát triển sức mạnh do đề tài ứng dụng

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sau khi tham khảo tài liệu có liên quan đến kỹ thuật, cơ sở lí luận và tổng kết các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho nữ đội tuyển bóng chuyền trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

Để ứng dụng các bài tập đã lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt của đối tượng nghiên cứu Đề tài tiến hành thực nghiệm 18 VĐV nữ chia làm hai nhóm: nhóm thực nghiệm và

đối chứng

Nhóm thực nghiệm: Gồm 9 VĐV nữ tập luyện theo bài tập mà chúng tôi đưa ra

Nhóm đối chứng: Gồm 9 VĐV nữ tập luyện theo bài tập cũ

Tiến hành thực nghiệm trên cơ sở các bài tập đã lựa chọn

i 1

xx

n





Trong đó:

đoạn Nội dung Bắt

đầu

Kết thúc

- điều tra đánh giá kỹ

thuật chuyền bóng cao tay

bằng hai tay trước mặt của

- tổng quan đề tài

- thực trạng kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt của vđv nữ đội tuyển bóng chuyền trường thpt yên phong I- Bắc Ninh

- hệ thống bài tập

- Kết quả của hệ thống bài tập

3 Hoàn chỉnh đề tài 04/2011 05/2011 Bảo vệ trước hội đồng

khoa học

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2 Xuân Hoà - Phúc Yên - Vĩnh Phúc

- Trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

- Chủ thể: một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

- Khách thể: đội tuyển bóng chuyền nữ trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh

20

Chương 3 Kết quả - phân tích kết quả nghiên cứu

3.1 Đánh giá thực trạng

3.1.1 Thực trạng tổ chức huấn luyện bóng chuyền tại các trường THPT ở tỉnh Bắc Ninh

Trong công tác huấn luyện, việc lựa chọn và phân tích các bài tập hợp

lý là rất quan trọng Để đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập trong quá trình huấn luyện, đề tài đã tiến hành điều tra thực tiễn tại một số trường THPT, trong tuần được ưu tiên để huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt cho các nữ VĐV bóng chuyền Kết quả điều tra được trình bày ở bảng 3.1

Bảng 3.1: Kết quả điều tra thực tiễn việc ưu tiên số buổi tập/tuần

và thời gian tập luyện/ buổi kỹ thuật chuyền bóng cao tay

bằng hai tay trước mặt tại một số trường THPT

TT Tên đội Thời gian sử dụng

bài tập bổ trợ/buổi

Số buổi/tuần

2 Trường THPT Nguyễn Đăng Đạo 20' – 30' 3

Thông qua bảng 3.1 thấy tỉ lệ số buổi tập/ tuần và thời gian tập luyện/buổi, giữa các trường THPT là không đồng đều Cũng như việc ứng dụng các bài tập vào trong quá trình tập luyện để nâng cao hiệu quả chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt tại các trường THPT chưa thực sự được

Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trong bóng chuyền là kỹ thuật đã được một số trường THPT trong tỉnh nói riêng và trong khu vực huyện Yên Phong nói chung đã áp dụng vào thi đấu nhưng hiệu quả chưa cao

Qua thực tế quan sát và thống kê tại giải đấu giao lưu giữa các trường THPT tại tỉnh Bắc Ninh năm 2010 đã chứng minh bảng 3.2

Bảng 3.2: Hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay

trước mặt của các đội bóng chuyền trường THPT trong huyện ( 5 trận )

Hiệu quả chuyền bóng cao tay bằng hai tay

Số

trận Tên đội

Tổng

số lần chuyền bóng

Số lần chuyền bóng cao tay bằng hai tay

Thành công %

Thất bại %

22

Thống kê ở bảng 3.2 cho thấy trường THPT Yên Phong I tỷ lệ thành công trong chuyền bóng cao bằng hai tay là thấp nhất so với các đội và tỷ lệ thất bại cũng cao nhất

Để có cơ sở đánh giá hiệu quả việc sử dụng kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt của các nữ VĐV bóng chuyền trường THPT Yên Phong I Đề tài tiến hành quan sát thống kê và so sánh hiệu quả chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt với các kỹ thuật khác của trường tại giải thi đấu giữa các trường THPT trong huyện Yên Phong - Bắc Ninh Kết quả được trình bày ở bảng 3.3

Bảng 3.3: So sánh hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt với các kỹ thuật khác trong của đội tuyển nữ bóng chuyền

trường THPT Yên Phong I (5 trận)

Hiệu quả các kỹ thuật

Thất bại %

điểm ) Khi so sánh trường THPT Yên Phong I - Bắc Ninh với các trường khác thì hiệu quả kỹ thuật này tại đội bóng chuyền trường THPT Yên Phong I vẫn