PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Theo thống kê của bộ lao động thương binh và xã hội năm 2013 cả nước có 1.053.000 người thất nghiệp trong đó có 145.000 cử nhân, thạc sĩ. Ở nước ta hiện nay trung bình mỗi năm có 400.000 sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Trong khi đó năm 2014 theo thống kê còn tới 162.000 sinh viên đã ra trường mà chưa tìm được việc làm. Theo ông Nguyễn Bá Ngọc Phó Viện trưởng Viện Khoa học Bộ Lao động thương binh và xã hội: “Trong số hơn 9,9 triệu người có bằng cấp, chứng chỉ thì chỉ có 2,7 triệu công nhân kỹ thuật, 2 triệu người tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp; còn lại là hơn 5,2 triệu người tốt nghiệp cao đẳng, đại học trở lên. Trong khi đó, nhu cầu tuyển của doanh nghiệp chủ yếu là những lao động có tay nghề. Sự mất cân bằng này sẽ tiếp tục làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp trong sinh viên tốt nghiệp thời gian tới”. Đó là một sự lãng phí lớn cho gia đình và cho xã hội, ảnh hưởng lớn tới tâm lý học tập của giới trẻ. Chính vì vậy công tác hướng nghiệp luôn quan trọng trong nhà trường phổ thông nhằm giúp các em có một hướng đi phù hợp cho bản thân, phù hợp với nhu cầu xã hội. Ý thức rõ tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp từ nhiều năm qua, các trường THPT nói chung, trường THPT Điểu Cải nói riêng luôn chú trọng, quan tâm nhiều đến hoạt động hướng nghiệp. Phát huy mọi bộ phận trong nhà trường tham gia vào công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh. Đoàn thanh niên, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, giáo viên bộ môn, và đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm. Tại sao lại là giáo viên chủ nhiệm? Trước hết chúng ta phải thấy được vai trò và vị trí quan trọng của giáo viên chủ nhiệm trong mỗi lớp học. Giáo viên chủ nhiệm được ví như “linh hồn của mỗi lớp học”. Hình ảnh của người giáo viên chủ nhiệm có ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ, tình cảm của học sinh. Không ai ngoài giáo viên chủ nhiệm là người luôn gần gũi, chia sẻ với các em. Giữ một mối quan hệ mật thiết với phụ huynh học sinh. Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối quan trọng giữa học sinh, nhà trường, gia đình và xã hội. Sau nhiều năm được giao công tác chủ nhiệm, với những gì bản thân đã làm, ý thức được tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp cho học sinh, tôi mạnh dạn viết chuyên đề này. Hi vọng sẽ nhận được sự đóng góp của các đồng nghiệp để tôi có thể sử dụng một cách có hệ thống hơn trong hoạt động giáo dục của mình. II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN II.1. Cơ sở lý luận II.1.1. Khái niệm hướng nghiệp “Hướng nghiệp trong giáo dục là hệ thống các biện pháp tiến hành trong và ngoài nhà trường để giúp học sinh có kiến thức về nghề nghiệp và có khả năng lựa chọn nghề nghiệp trên cơ sở kết hợp nguyện vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội” 3 Hướng nghiệp được hiểu theo hai phương diện: Phương diện xã hội và phương diện giáo dục phổ thông. Trên phương diện xã hội, hướng nghiệp có thể hiểu là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học, xã hội học, kinh tế học…nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được nghề vừa phù hợp với hứng thú, năng lực, nguyện vọng sở trường, vừa đáp ứng được như cầu nhân lực của các lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân.

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO

HỌC SINH

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Theo thống kê của bộ lao động thương binh và xã hội năm 2013 cả nước

có 1.053.000 người thất nghiệp trong đó có 145.000 cử nhân, thạc sĩ Ở nước tahiện nay trung bình mỗi năm có 400.000 sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng.Trong khi đó năm 2014 theo thống kê còn tới 162.000 sinh viên đã ra trường màchưa tìm được việc làm Theo ông Nguyễn Bá Ngọc - Phó Viện trưởng ViệnKhoa học Bộ Lao động thương binh và xã hội: “Trong số hơn 9,9 triệu người cóbằng cấp, chứng chỉ thì chỉ có 2,7 triệu công nhân kỹ thuật, 2 triệu người tốtnghiệp trung học chuyên nghiệp; còn lại là hơn 5,2 triệu người tốt nghiệp caođẳng, đại học trở lên Trong khi đó, nhu cầu tuyển của doanh nghiệp chủ yếu lànhững lao động có tay nghề Sự mất cân bằng này sẽ tiếp tục làm gia tăng tỷ lệthất nghiệp trong sinh viên tốt nghiệp thời gian tới” Đó là một sự lãng phí lớncho gia đình và cho xã hội, ảnh hưởng lớn tới tâm lý học tập của giới trẻ Chính

vì vậy công tác hướng nghiệp luôn quan trọng trong nhà trường phổ thông nhằmgiúp các em có một hướng đi phù hợp cho bản thân, phù hợp với nhu cầu xã hội

Ý thức rõ tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp từ nhiều năm qua,các trường THPT nói chung, trường THPT Điểu Cải nói riêng luôn chú trọng,quan tâm nhiều đến hoạt động hướng nghiệp Phát huy mọi bộ phận trong nhàtrường tham gia vào công tác tư vấn hướng nghiệp cho học sinh Đoàn thanhniên, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, giáo viên bộ môn, và đặc biệt làgiáo viên chủ nhiệm

Tại sao lại là giáo viên chủ nhiệm? Trước hết chúng ta phải thấy đượcvai trò và vị trí quan trọng của giáo viên chủ nhiệm trong mỗi lớp học Giáo

viên chủ nhiệm được ví như “linh hồn của mỗi lớp học” Hình ảnh của ngườigiáo viên chủ nhiệm có ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ, tình cảm của học sinh.Không ai ngoài giáo viên chủ nhiệm là người luôn gần gũi, chia sẻ với các em.Giữ một mối quan hệ mật thiết với phụ huynh học sinh Giáo viên chủ nhiệm làcầu nối quan trọng giữa học sinh, nhà trường, gia đình và xã hội Sau nhiềunăm được giao công tác chủ nhiệm, với những gì bản thân đã làm, ý thức đượctầm quan trọng của công tác hướng nghiệp cho học sinh, tôi mạnh dạn viếtchuyên đề này Hi vọng sẽ nhận được sự đóng góp của các đồng nghiệp để tôi

có thể sử dụng một cách có hệ thống hơn trong hoạt động giáo dục của mình

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

II.1 Cơ sở lý luận

II.1.1 Khái niệm hướng nghiệp

“Hướng nghiệp trong giáo dục là hệ thống các biện pháp tiến hành trong

và ngoài nhà trường để giúp học sinh có kiến thức về nghề nghiệp và có khả năng lựa chọn nghề nghiệp trên cơ sở kết hợp nguyện vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội” [3]

Hướng nghiệp được hiểu theo hai phương diện: Phương diện xã hội vàphương diện giáo dục phổ thông Trên phương diện xã hội, hướng nghiệp có thểhiểu là một hệ thống tác động của xã hội về giáo dục học, y học, xã hội học,kinh tế học…nhằm giúp cho thế hệ trẻ chọn được nghề vừa phù hợp với hứngthú, năng lực, nguyện vọng sở trường, vừa đáp ứng được như cầu nhân lực củacác lĩnh vực sản xuất trong nền kinh tế quốc dân

Trên phương diện trường phổ thông, hướng nghiệp là một hình thức hoạtđộng dạy của thầy và hoạt động học của trò Với tư cách là hoạt động dạy củathầy, hướng nghiệp được coi như là công việc của tập thể giáo viên, tập thể sưphạm, có mục đích giáo dục học sinh trong việc chọn nghề, giúp các em tự

quyết định nghề nghiệp tương lai trên cơ sở phân tích khoa học về năng lực,hứng thú của bản thân và nhu cầu nhân lực của các ngành sản xuất trong xã hội.Hướng nghiệp trong trường phổ thông được thể hiện như một hệ thống tác động

sư phạm nhằm làm cho học sinh chọn được nghề một cách hợp lý

Hướng nghiệp là một trong những hình thức hoạt động học tập của họcsinh Qua đó mỗi học sinh phải lĩnh hội được những thông tin nghề nghiệp trong

xã hội, đặc biệt là nghề nghiệp ở địa phương, phải nắm được hệ thống yêu cầucủa từng nghề cụ thể mà mình muốn chọn, phải có kĩ năng tự đối chiếu nhữngphẩm chất, những đặc điểm tâm sinh lý của mình với hệ thống yêu cầu của nghềđang đặt ra cho người lao động

Như vậy có thể hiểu công tác hướng nghiệp là hệ thống các công việc củanhà trường, của gia đình và xã hội nhằm xác định phương hướng chọn nghề chothanh niên

II.1.2 Bản chất tâm lý của hoạt động hướng nghiệp

Là một hệ thống các động cơ chọn nghề của học sinh Hệ thống này baogồm: Các chủ thể của sự điều khiển: Nhà trường, gia đình, các nhóm khôngchính thức

Các phương tiện và phương pháp điều khiển: Công tác hướng nghiệp củanhà trường, sự giáo dục của gia đình, sự thông tin định hướng nghề nghiệp củacác cơ quan chuyên môn nhà nước…

Đối tượng điều khiển: Các động cơ và định hướng giá trị của học sinh.Kết quả điều khiển: Sự sẵn sàng nghề nghiệp của học sinh, cụ thể làchuẩn bị cho học sinh có khả năng chọn nghề nghiệp phù hợp với đòi hỏi củanghề nghiệp đúng với khả năng của mình và hợp với yêu cầu xã hội

II.1.3 Mục đích của hướng nghiệp

Mục đích tổng quát là giúp cho mọi người đang trong độ tuổi lao độngnói chung và cho thanh niên nói riêng có được một nghề, có được một tương lai,

có được một con đường sống phù hợp với bản thân, góp phần hiện thực hóa cácmục tiêu kinh tế xã hội trong giai đoạn lịch sử cụ thể và chiến lược phát triển xãhội nói chung

Vậy hướng nghiệp trong quá trình phát triển nghề nghiệp nhằm giúp chomỗi thanh niên lựa chọn được một nghề để học, nghề đó phải thỏa mãn cả cácđiều kiện khách quan và chủ quan đối với cá nhân trong điều kiện hiện tại vàtương lai

II.1.4 Nội dung của công tác hướng nghiệp trong trường THPT

Gồm công tác giáo dục hướng nghiệp và tư vấn nghề nghiệp

Giáo dục nghề nghiệp trong công tác hướng nghiệp là sự tác động có mụcđích, có kế hoạch vào thế hệ trẻ, làm cho họ hiểu về các nghề, hiểu được nhucầu xã hội của từng nghề qua đó hình thành hứng thú và khuynh hướng với nghềnghiệp nhất định

Nội dung chủ yếu của công tác giáo dục nghề là : Tuyên truyền nghề,giáo dục trách nhiệm thanh niên phải tham gia vào các nghề mà nhà nước đangcần, giáo dục vai trò vị trí của từng nghề đối với sự phát triển của đất nước; giáodục về quyền lợi và trách nhiệm của từng nghề,…

Tư vấn nghề nghiệp là hệ thống các biện pháp tâm lý – giáo dục để chẩnđoán và phát hiện, đánh giá những năng lực về nhiều mặt của người được tư vấnnhằm giúp họ chọn nghề một cách có hiểu biết Thông qua việc tư vấn, địnhhướng, theo dõi quá trình phát triển của học sinh đối chiếu với yêu cầu của nghềrồi giới thiệu nghề nên chọn

II.2 Cơ sở thực tiễn

Trường THPT Điểu Cải nằm ở vị trí khá thuận lợi, gần quốc lộ 20, ở khuvực dân cư tập trung đông Tập thể giáo viên nhà trường luôn có ý thức caotrong việc thực hiện sự nghiệp giáo dục các em học sinh Lãnh đạo nhà trườngluôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện tối đa cho các bộ phận trong nhà trườnghoàn thành tốt công việc được giao Trường đã được xây dựng và phát triển từlâu qua nhiều thế hệ vì vậy đã xây dựng được những truyền thống tốt đẹp mangnét đặc trưng riêng của nhà trường.

Thuận lợi: Với đặc điểm trên, dưới góc độ một giáo viên giảng dạy, giáoviên chủ nhiệm lớp tôi thấy có nhiều thuận lợi cho hoạt động giáo dục

Lượng học sinh của trường đông, đa số học sinh ngoan, hiền, có ý thứchọc tập, là một lợi thế để tôi có thể thực hiện được các nhiệm vụ giáo dục chohọc sinh trong đó có hoạt động hướng nghiệp Bản thân tôi cũng tự thấy chúng

ta cần phải có trách nhiệm giúp đỡ cho các em trong những giai đoạn đầu đời đểcác em có thể vững vàng hơn khi bước vào cuộc sống

Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm chia sẻ với tôi những khó khăn trongcông tác chuyên môn, đặc biệt là công tác chủ nhiệm Tôi là một giáo viên tuổinghề còn rất trẻ nên thường xuyên được Ban giám hiệu nhà trường động viên,

hỗ trợ, giúp đỡ những lúc khó khăn Tạo điều kiện tối đa cho cá nhân tôi hoànthành nhiệm vụ của một người giáo viên đứng lớp Các thầy cô, đồng nghiệp,các tổ chức đoàn thể trong nhà trường luôn giúp đỡ tôi, hỗ trợ tôi rất tích cựctrong mọi hoạt động

Bản thân tôi tuy còn trẻ nhưng luôn nỗ lực trong công tác chuyên môn,nhiệt tình trong các hoạt động tập thể và luôn cố gắng đóng góp sức mình vào

sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ

Khó khăn: Là một trường khu vực vùng núi, hoàn cảnh kinh tế cả phíanhà trường và học sinh còn nhiều khó khăn Học sinh nhiều em còn phải vừa đi

học, vừa phụ giúp gia đình nên thời gian để đọc sách, báo, truy cập internet rấthạn chế Các em thiệt thòi hơn rất nhiều so với học sinh ở những khu vực thànhphố có điều kiện kinh tế tốt hơn Bản thân tôi là một giáo viên còn trẻ chưa cónhiều kinh nghiệm vì vậy còn gặp nhiều khó khăn, vẫn phải trau dồi rất nhiều vềnghiệp vụ Trường ở xa trung tâm thành phố nên các hoạt động hướng nghiệpcũng vì thế mà bị hạn chế.

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

III.1 Giáo dục hướng nghiệp cần thực hiện một cách đồng bộ

Để giáo dục hướng nghiệp thực sự có hiệu quả tôi nghĩ nó cần được thựchiện một cách đồng bộ và xuyên suốt từ khi học sinh vào học ở trường cấpIII.Thậm chí trong chương trình giáo dục của các nước như: Nga, Trung Quốc,Hàn Quốc, Nhật Bản, hướng nghiệp cho học sinh được thực hiện từ bậc THCS.Trong chương trình của bộ giáo dục đưa ra có bộ môn hướng nghiệp dành chohọc sinh lớp 10, 11, 12 nhưng thực tế chúng ta thấy rằng chưa thực sự có hiệuquả Người học chưa ý thức hết vai trò, tầm quan trọng và làm hết mình chocông tác hướng nghiệp Chưa có giáo viên có trình độ chuyên môn phụ trách bộmôn hướng nghiệp Sách giáo trình viết rất kĩ nhưng rất dài, dàn trải, không cậpnhật kịp thời xu hướng phát triển của nền kinh tế.Vì vậy các em thấy môn họchướng nghiệp xa lạ với mình, thấy nó không quan trọng với bản thân mình, do

đó học sinh học tập theo kiểu đối phó nhiều hơn là tự giác tiếp cận Vì vậy thực

tế điều tra cho thấy đa số học sinh lớp 10;11 vẫn rất mơ hồ về việc chọn ngànhnghề cho mình Các em vẫn luôn nghĩ rằng việc chọn ngành nghề chỉ giành chohọc sinh lớp 12 Thực tế điều này phản ánh rất rõ qua việc các em không quantâm nhiều đến các buổi tư vấn tuyển sinh hàng năm do trường tổ chức Nhưngkhi đến lớp 12, một bộ phận lớn các em ở khối cơ bản của trường chọn theo tràolưu, số khác lại chọn theo hiểu biết rất mơ hồ về nghề, một số khác lại chỉ chọn

vì suy nghĩ “chọn đại” Dẫn đến rất nhiều hệ lụy về sau

Chúng ta phải giáo dục cho các em tinh thần yêu lao động Nghề nàocũng là nghề cao quý Tâm lý thích những công việc nhàn rỗi, thích “làm thầy”nhiều hơn là “làm thợ” đã dấn đến hệ lụy “thừa thầy thiếu thợ” ở nước ta hiệnnay.

III.2 Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 10

Ngay từ khi vào lớp 10, giáo viên chủ nhiệm cần phải định hướng đượccho học sinh niềm đam mê, sở trường, sở thích và mỗi em phải có ước mơ vềnghề nghiệp của bản thân sau này Giáo dục cho em hiểu được tầm quan trọngcủa xác định nghề nghiệp dựa trên năng lực, sở thích của bản thân Giáo dụccho các em hiểu việc chọn nghề nghiệp không phải là việc của riêng ai và chínhcác em phải chủ động nắm bắt Chúng ta đặt trường hợp nếu như các em chọnnghề xuất phát từ chính bản thân các em với sự hiểu biết sâu sắc về nghề nghiệpcủa mình thì các em sẽ là những sinh viên, học viên học tập bằng lòng đam mê,

sự yêu thích ở môi trường đại học và các em sẽ trở thành những lao động tốt khicác em ra trường Giáo dục cho các em hiểu rằng nghề nào cũng là nghề caoquý, nghề nào cũng có thể đưa mình tới thành công nếu như mình đam mê và nỗlực hết mình cho công việc ấy Ngược lại khi các em theo đuổi một nghề màchính các em không đam mê, không xuất phát từ sở trường, sở thích của các emthì các em sẽ không tạo được hứng thú cho bản thân, gây tâm lý chán nản khigặp khó khăn hay theo đuổi nó một cách thụ động, như vậy thực tế cho thấyhoạt động giáo dục đào tạo nghề sau đó không mang lại hiệu quả Sinh viên chỉhọc xong để lấy tấm bằng nhưng khi đi vào công việc thì các em không thể đápứng nhu cầu của nhà tuyển dụng Tình trạng thất nghiệp sau khi ra trường củasinh viên là tất yếu

III.2.1 Lập sổ theo dõi hoạt động hướng nghiệp

Để nắm được sở trường, sở thích, ước mơ của mỗi em về nghề nghiệp củamình đồng thời khuyến khích các em hình thành cho mình ước mơ, sở thíchriêng Giáo viên phải có một quá trình theo dõi, quan sát và nắm bắt lâu dài quahành vi, cử chỉ, tính cách, qua các hoạt động học tập, vui chơi và qua sự phốihợp với gia đình học sinh Mỗi giáo viên nên lập một cuốn sổ theo dõi về hướngnghiệp cho các em, ghi lại toàn bộ những thông tin cần thiết để có thể tư vấnhướng nghiệp sau này.

Sở trường sở thích Ghi chú sự thay

đổi (Sự xuất hiệncác yếu tố mớitrong quá trìnhphát triển nhâncách hs)

Những điều này là một bước rất khó khăn, và theo tôi là bước quan trọngnhất trong cả quá trình hướng nghiệp cho học sinh THPT Về cơ bản chúng tabuộc phải có quá trình thực hiện khi học sinh còn học lớp 10 để các em có cáinhìn nghiêm túc về lựa chọn nghề và định hướng năng lực bản thân Nếu như

các em có năng khiếu, việc này sẽ giúp các em có thời gian bồi dưỡng chonhững năng khiếu của bản thân mình Còn nếu các em cảm thấy chưa phù hợpthì trong suốt quá trình lớp 11, 12, sau đó các em vẫn có thể nhận diện ra vàchọn lại.

III 2 2 Tổ chức các buổi thảo luận về ước mơ, nghề nghiệp của các em

Có nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện điều này tùy vào mỗi giáoviên chủ nhiệm, tùy vào quỹ thời gian cho phép và mục đích riêng của mỗi giáoviên

Để tổ chức thảo luận được trong khoảng thời gian sinh hoạt chủ nhiệm cóhạn, trước hết giáo viên cần sắp xếp, lên kế hoạch cho giờ sinh hoạt lớp trongtháng một cách khoa học Mỗi tháng có 4 tiết sinh hoạt chủ nhiệm, giáo viêncần phân chia nội dung sinh hoạt làm sao đảm bảo thực hiện được các kế hoạchcủa nhà trường, giải quyết các vấn đề của lớp Để làm được điều này, tôi chiasinh hoạt chủ nhiệm mỗi tháng thành 4 nội dung

Tuần 1: Phổ biến các hoạt động của nhà trường, những nội dung, hoạt độngtrọng tâm của tháng dựa trên kế hoạch của nhà trường và BCH đoàn trường.Tuần 2 và 3: Tổ chức thảo luận về nghề nghiệp lồng ghép giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh

Tuần 4: Tổng kết thi đua trong tháng, xếp hạnh kiểm tháng và tổ chức rút kinhnghiệm

Tổ chức thảo luận: Trong tuần 2 và 3 của mỗi tháng giáo viên cho họcsinh cùng thảo luận Trước hết cho mỗi học sinh tự nói về ước mơ, sở thích củamình sau đó cho các em thảo luận Thời gian tối đa cho mỗi học sinh trình bày

là 5 phút Mỗi buổi sinh hoạt sẽ thảo luận cho khoảng 4 học sinh

Mỗi học sinh sẽ trình bày theo các nội dung gợi ý sau:

Câu 1 Bạn là người như thế nào?

Câu 2 Bạn muốn cuộc sống sau này của bạn như thế nào?

Câu 3 Bạn có năng khiếu gì đặc biệt không?

Câu 4 Bạn thích học những môn học nào? Bạn thích đọc những loại sách nào?

Câu 5 Bạn có thích tham gia các hoạt động tập thể không?

Câu 6 Ước mơ, sở thích về nghề nghiệp của bạn là gì?

Câu 7 Bạn đã làm gì để thực hiện ước mơ đó?

Câu 8 Gia đình bạn có biết về ước mơ của bạn hay không? Có ủng hộ bạn hay không?

Câu 9 Theo em, em cần chuẩn bị những điều gì cho việc thực hiện ước mơ đó?

Sau khi các em trình bày, giáo viên tổ chức cho lớp thảo luận, đóng góp ýkiến xây dựng cho mỗi học sinh Yêu cầu các em có thái độ nghiêm túc, đónggóp tích cực Những thông tin từ bài thảo luận giáo viên chủ nhiệm ghi lại vào

sổ theo dõi nghề nghiệp của các em đã lập trước đó

III 2 3 Trắc nghiệm khách quan.

Có thể cho các em làm trắc nghiệm khách quan định hướng nghề nghiệp

để nắm được tính cách, khả năng của các em phù hợp với nhóm nghề nghiệpnào Có nhiều trắc nghiệm khác nhau nhưng tôi sử dụng trắc nghiệm định

hướng nghề nghiệp của Key Jonh Holland [4 – tr36]

stt Bảng A: (R: Realistic – Người thực tế) Điểm

1 Tôi có tính tự lập

2 Tôi suy nghĩ thực tế

3 Tôi là người thích nghi với môi trường mới

4 Tôi có thể vận hành, điều khiển các máy móc thiết bị

5 Tôi làm các công việc thủ công như gấp giấy, đan, móc

6 Tôi thích tiếp xúc với thiên nhiên, động vật, cây cỏ

7 Tôi thích những công việc sử dụng tay chân hơn trí óc.

8 Tôi thích những công việc thấy ngay kết quả

9 Tôi thích làm việc ngoài trời hơn là trong phòng học, văn

phòng

Tổng điểm bảng A

stt Bảng B ( I: Investigative – Người thích nghiên cứu) Điểm

1 Tôi có tìm hiểu khám phá nhiều vấn đề mới

2 Tôi có khả năng phân tích vấn đề

3 Tôi biết suy nghĩ một cách mạch lạc, chặt chẽ

4 Tôi thích thực hiện các thí nghiệm hay nghiên cứu

5 Tôi có khả năng tổng hợp, khái quát, suy đoán những vấn đề

6 Tôi thích những hoạt động điều tra, phân loại, kiểm tra đánh

giá

7 Tôi tự tổ chức công việc mình phải làm

8 Tôi thích suy nghĩ về những vấn đề phức tạp, làm những công

2 Tôi là người có óc tưởng tượng phong phú

3 Tôi thích sự tự do, không theo những quy định, quy tắc

4 Tôi có khả năng thuyết trình, diễn xuất

5 Tôi có thể chụp hình hoặc vẽ tranh, trang trí, điêu khắc

6 Tôi có năng khiếu âm nhạc

7 Tôi có khả năng viết, trình bày những ý tưởng của mình.

8 Tôi thích làm những công việc mới, những công việc đòi hỏi

sự sáng tạo

9 Tôi thoải mái bộc lộ những ý thích

Tổng điểm bảng C

stt Bảng D (S: Social – người có tính xã hội Điểm

1 Tôi là người thân thiện hay giúp đỡ người khác

2 Tôi thích gặp gỡ, làm việc với con người

3 Tôi là người lịch sự, tử tế

4 Tôi thích khuyên bảo, huấn luyện hay giảng giải cho người

khác

5 Tôi là người biết lắng nghe

6 Tôi thích các hoạt động chăm sóc sức khỏe của bản thân và

người khác

7 Tôi thích các hoạt động vì mục tiêu chung của cộng đồng, xã

hội

8 Tôi mong muốn mình có thể đóng góp để xã hội tốt đẹp hơn

9 Tôi có khả năng hòa giải, giải quyết những việc mâu thuẫn

Tổng điểm bảng D

stt Bảng E (E: Enterprising – người dám nghĩ dám làm Điểm

1 Tôi là người có tính phiêu lưu mạo hiểm

2 Tôi có tính quyết đoán

3 Tôi là người năng động

4 Tôi có khả năng diễn đạt, tranh luận và thuyết phục của

người khác

5 Tôi thích các việc quản lý, đánh giá.

6 Tôi thường đặt ra các mục tiêu, kế hoạch trong cuộc sống

7 Tôi thích gây ảnh hưởng đến người khác

8 Tôi là người thích cạnh tranh, và muốn mình giỏi hơn người

khác

9 Tôi muốn người khác phải kính trọng, nể phục tôi

Tổng điểm bảng E

stt Bảng F (C: conventional – người công chức) Điểm

1 Tôi thích dự kiến các khoản thu chi

2 Tôi có tính cẩn thận

3 Tôi là người chu đáo, chính xác và đáng tin cậy

4 Tôi thích công việc tính toán sổ sách, ghi chép số liệu

5 Tôi thích các công việc lưu trữ, phân loại, cập nhật thông

tin

6 Tôi thích các hoạt động chăm sóc sức khỏe của bản thân và

người khác

7 Tôi đặt ra những mục tiêu, kế hoạch trong cuộc sống

8 Tôi thích lập thời khóa biểu, sắp xếp lịch làm việc

9 Tôi thích làm việc với các con số, làm việc theo hướng dẫn,

quy trình

Tổng điểm bảng F

Tìm bảng có điểm số cao nhất, kiểu người đó phù hợp với bạn.

Sau khi kết thúc năm học lớp 10, các học sinh phải định hướng được khảnăng bản thân mình, sở thích của bản thân mình để có hướng đầu tư học tập phùhợp, trau dồi những năng khiếu của bản thân Ngoài ra giáo viên cũng có thểphát hiện, bồi dưỡng cho các em thông qua quá trình theo dõi hoạt động của họcsinh qua học tập, hoạt động tập thể mà chính các em cũng chưa phát hiện ra

Giáo dục cho các em tinh thần yêu lao động, nghề nào cũng là nghề đáng quýtrọng, nghề nào cũng có thể mang lại thành công nếu các em đam mê, yêu thích.

Và khi các em không có thái độ nghiêm túc trong việc lựa chọn nghề thì các em

có thể sẽ phải lãng phí nhiều thời gian và tài chính sau này

III.3 Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 11

Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 11 cần dựa trên cơ sở những nềntảng hướng nghiệp đã thực hiện từ lớp 10 Các em đã bước đầu hiểu được bảnthân mình yêu thích công việc gì và năng lực, tính cách của mình phù hợp vớicông việc gì Khối 11, giáo viên chủ nhiệm cần định hướng cho các em chọnnghề phù hợp với bản thân Sách giáo trình hướng nghiệp lớp 11 cũng đã đề cậpđến vấn đề này nhưng thực tế nếu chúng ta dạy theo cách truyền thống trướcđây các em rất nhàm chán, thiếu tập trung do tính dàn trải Tính cập nhật hạnchế nhiều so với các phương tiên trên Internet và truyền thông Tôi lựa chọncách cho các em là người chủ động tiếp cận, tìm hiểu những gì các em thấy bảnthân mình cần thiết, trên cơ sở định hướng của giáo viên

Để làm được điều này trong lịch sinh hoạt của giáo viên chủ nhiệm cầnsắp xếp các buổi thảo luận về nghề nghiệp Giáo viên có thể xếp lịch sinh hoạtchủ nhiệm tháng theo từng nội dung Giành hai đến ba buổi tùy vào lượng côngviệc cần giải quyết trong tháng và quỹ thời gian hoạt động

Tuần 1: Phổ biến các hoạt động của nhà trường, những nội dung, hoạt độngtrọng tâm của tháng dựa trên kế hoạch của nhà trường và BCH đoàn trường.Tuần 2 và 3: Tổ chức thảo luận về nghề nghiệp lồng ghép giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh

Tuần 4: Tổng kết thi đua trong tháng, xếp hạnh kiểm tháng và tổ chức rút kinhnghiệm