Axit silixic và mu iăsilicat a... Tính th tích khí CO đã tham gia ph n ng đktc.. Giáo viên: Ph măV năTi n Ngu n: Hocmai.vn.
Trang 1I KHÁI QUÁT NHÓM CACBON:
- V trí: nhóm IVA; thành ph n: C, Si, Ge, Sn, Pb ; c u hình e: ns2
np2
- Các tính ch t bi n đ i có quy lu t c a đ n ch t và h p ch t: C -> Pb
S bi n đ i tính ch t c a các đ n ch t
T cacbon đ n chì, tính phi kim gi m d n, tính kim lo i t ng d n Cacbon và silic là các nguyên t phi kim, gemani v a có tính kim lo i v a có tính phi kim, còn thi c và chì là các kim lo i
Trong cùng chu kì, kh n ng k t h p electron c a cacbon kém h n nit và c a silic kém h n photpho, nên cacbon và silic là nh ng phi kim kém ho t đ ng h n nit và photpho
S bi n đ i tính ch t c a các h p ch t
T t c các nguyên t nhóm cacbon đ u t o đ c h p ch t v i hiđro có công th c chung là b n
c a các h p ch t hiđrua này gi m nhanh t
Các nguyên t nhóm cacbon t o v i oxi 2 lo i oxit là , trong đó có s oxi hóa t ng ng là +2 và +4
là các oxit axit, còn các oxit và các hiđroxit t ng ng c a chúng là các h p ch t l ng tính
Ngoài kh n ng t o liên k t c ng hóa tr v i các nguyên t c a nguyên t khác, các nguyên t cacbon còn
có th liên k t v i nhau t o thành m ch M ch cacbon có th g m hàng ch c, hàng tr m nguyên t cacbon ( trong h p ch t h u c )
II.ă NăCH T
C u hình e 1s2
2s22p2 1s22s22p63s23p2 Tính ch t - Tính kh
- Tính oxi hóa
- Tính kh
- Tính oxi hóa
i u ch T các ch t có trong t nhiên PTN: SiO2 + Mg
CN: SiO2 + CaC2
Cacbon
1 Tínhăkh ăc aăcacbon
a Tác d ng v i oxi
Khi đ t cacbon trong không khí, ph n ng t a nhi u nhi t:
nhi t đ cao, cacbon l i kh đ c theo ph n ng:
Do đó s n ph m khi đ t cacbon trong không khí, ngoài khí còn có m t ít khí
Cacbon không tác d ng tr c ti p v i cệo, brom và iot
b Tác d ng v i h p ch t
nhi t đ cao, cacbon có th kh đ c nhi u oxit, ph n ng v i nhi u ch t oxi hóa khác nh
đ c :
CÁC D NG BÀI T P V H P CH T C A CACBON
(TÀI LI U BÀI GI NG ) Giáo viên: PH MăV NăTI N
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Các d ng bài t p v h p ch t c a cacbon” thu c Khóa
h c LT H KIT-3: Môn Hóa h c (Th y Ph m V n Ti n) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c
ph n “Các d ng bài t p v h p ch t c a cacbon ”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 22 Tínhăoxiăhóaăc aăcacbon
a Tác d ng v i hiđro
Cacbon ph n ng v i hiđro nhi t đ cao có ch t xúc tác, t o thành khí metan:
b Tác d ng v i Ệim ệo i
nhi t đ cao, cacbon ph n ng v i m t s kim lo i t o thành cacbua kim lo i:
Silic
C ng gi ng nh cacbon, silic có các s oxi hóa -4,0,+2,+4; s oxi hóa +2 ít đ c tr ng đ i v i silic
Silic vô đ nh hình có kh n ng ph n ng cao h n silic tinh th
a Tính Ệh
Tác d ng v i phi kim: Silic tác d ng v i flo nhi t đ th ng, còn khi đun nóng có th tác d ng v i phi kim khác:
(silic tetraflorua)
(silic đioxit)
Tác d ng v i h p ch t: Silic tác d ng t ng đ i m nh v i dung d ch ki m, gi i phóng hiđro:
b Tính oxi hóa
nhi t đ cao, silic tác d ng v i các kim lo i nh t o thành h p ch t silixua kim lo i:
(magie silixua)
III.ăH PăCH T
Cacbon đioxit CO2 - Khí, n ng h n không khí
- Là m t oxit axit
- Tính oxi hóa y u
- PTN: CaCO3 + HCl
- CN: nhi t phân CaCO3
C + O2 Cacbon monoxit CO - Khí, b n, đ c
- Là m t oxit không t o mu i
- Là ch t kh m nh
PTN: HCOOH/ H2SO4 đ c
CN: C + H2O C+ CO2 Axit cacbonic H2CO2 - Kém b n
- Phân li 2 n c
- T o đ c 2 lo i mu i (cacbonat
và hiđrocacbonat
CO2 + H2O
Mu i cacbonat CO32- - D tan
- Tác d ng v i axit, baz
- Nhi t phân
- Tan ch m trong dung d ch ki m
- Tan trong dd HF
Có trong t nhiên ( cát, th ch anh )
Axit Silixic H2SiO3 Là axit r t y u (< H2CO3)
Mu i Silicat SiO32- Ch có mu i c a kim lo i ki m tan
đ c
Cacbon monooxit
1.ăC uăt oăphânăt
Trong phân t , cacbon có s oxi hóa là +2
2.ăTínhăch tăhóaăh c
Trang 3a Trong phân t Cacbon monooxit có liên k t 3 gi ng nit nên t ng t v i nit , Cacbon monooxit r t
kém ho t đ ng nhi t đ th ng và tr nên ho t đ ng h n khi đun nóng Cacbon monooxit là oxit trung tính
- cháy đ c trong không khí t o thành , cho ng n l a màu lam nh t và t a nhi u nhi t Vì v y,
đ c dùng làm nhiên li u khí
- Khi có than ho t tính làm xúc tác, k t h p v i Clo theo ph n ng:
(photgen)
- Khí có th kh nhi u oxit kim lo i nhi t đ cao:
3.ă i uăch
a Trong công nghi p
H n h p khí thu đ c g i là khí lò gas (khí than khô) Khí này ch a kho ng 25% , ngoài ra còn có
và m t l ng nh các khí khác
b Trong phòng thí nghi m
Cacbonăđioxit
1.ăC uăt oăphânăt :
2.ăTínhăch tăhóaăh c
a Khí không cháy và không duy trì s cháy c a nhi u ch t nên ng i ta dùng nó đ d p t t các đám cháy Tuy nhiên, kim lo i có tính kh m nh, thí d Mg,Al có th cháy đ c trong khí :
Vì v y ng i ta không dùng đ d p t t đám cháy magie ho c nhôm
b Khí là oxit axit, tác d ng đ c v i oxit baz và baz t o thành mu i cacbonat
Khi tan trong n c, t o thành dung d ch axit cacbonic:
3.ă i uăch
a Trong phòng thí nghi m
b Trong công nghi p
Khí đ c t o ra trong quá trình đ t cháy hoàn toàn than đ thu n ng l ng, ngoài ra còn đ c thu h i trong quá trình chuy n hóa t khí thiên nhiên, các s n ph m d u m quá trình nung vôi, quá trình lên men r u t glucoz
Axit cacbonic và mu iăcacbonat
Axit cacbonic là axit r t y u và kém b n, ch t n t i đ c trong dung d ch loãng, d b phân h y thành
Trong dung d ch, Axit cacbonic phân li theo 2 n c v i các h ng s phân li axit nh sau:
Axit cacbonic t o ra hai mu i: mu i cacbonat ch a in
Thí d :
và mu i hiđrocacbonat ch a ion
1 Tính tan
Trang 4Các mu i cacbonat trung hòa c a kim lo i ki m ( tr ), amoni và các mu i hiđrocacbonat d tan trong n c ( tr h i ít tan) Các mu i cacbonat trung hòa c a nh ng kim lo i khác không tan
ho c ít tan trong n c
2 Tác d ng v i axit
Các mu i cacbonat tác d ng v i dung d ch axit, gi i phóng khí :
3 Tác d ng v i dung d ch Ệi m Các mu i hiđrocacbonat d tác d ng v i dung d ch ki m:
4 Ph n ng nhi t phân Các mu i cacbonat trung hòa c a kim lo i ki m đ u b n v i nhi t Các mu i cacbonat trung hòa c a kim lo i khác, c ng nh mu i hiđrocacbonat, b nhi t phân h y:
H păch tăc aăsilic 1 Silicăđioxit Silic đioxit là oxit axit, tan ch m trong dung d ch ki m đ c nóng, tan d trong ki m nóng ch y ho c cacbonat kim lo i ki m nóng ch y, t o thành silicat
Silic đioxit tan trong axit flohiđric:
D a vào ph n ng này ng i ta dùng dung d ch đ kh c ch và hình trên th y tinh 2 Axit silixic và mu iăsilicat a Axit silixic Axit silixic là ch t d ng keo, không tan trong n c, khi đun nóng d m t n c:
Khi s y khô, Axit silixic m t m t ph n n c, t o thành m t v t li u x p là silicagen Silicagen đ c dùng đ hút m và h p th nhi u ch t Axit silixic là axit r t y u, y u h n c axit cacbonic nên d b khí đ y ra kh i dung d ch mu c a nó:
b mu i siệicat Axit silixic d tan trong dung d ch ki m, t o thành mu i silicat Ch có silicat kim lo i ki m tan đ c trong n c Dung d ch đ m đ c c a và đ c g i là th y tinh l ng V i ho c g t m th y tinh l ng s khó b cháy Th y tinh l ng còn đ c dùng đ ch t o keo dán th y tinh và s trong dung d ch, silicat kim lo i ki m b phân h y m nh t o ra môi tr ng ki m:
M TăS ăD NGăBÀIăT P
D ngă1:ăChu iăph nă ng- vi tăph nă ng
Trang 5a CO2 C CO CO2 CaCO3 Ca(HCO3)2 CO2
b CO2 CaCO3 Ca(HCO3)2 CO2 C CO CO2
Bài 2 Vi t các ph ng trình ph n ng x y ra khi cho C tác d ng v i: Ca, Al, Al2O3, CaO
d ch H2SO4 loãng, KOH, Ba(OH)2 d
Bài 6 Hoàn thành các ph n ng sau:
a Silic đioxit natri silicat axit silisic silic đioxit silic
b Cát th ch anh Na2SiO3 H2SiO3 SiO2
c Si Mg2Si SiH4 SiO2 Si
D ng 2 Bài toán v CO 2 và dung d ch ki m
Các ph n ng x y ra d ng t ng quát
CO2 + OH- HCO3
-CO2 + OH- CO3
+ H2O
Có th d a vào s đ sau đ xác đ nh s n ph m:
D ng 3 Bài toán v mu i cacbonat
* Khi cho t t axit vào h n h p mu i cacbonat, th t ph n ng x y ra:
Ví d :
Trang 6D ng 4 Bài toán CO tác d ng v i h n h p oxit kim lo i
L u ý: CO ch kh đ c các oxit c a kim lo i đ ng sau Al trong dãy ho t đ ng hóa h c
Ví d : Kh 16 gam h n h p các oxit kim lo i : FeO, Fe2O3, Fe3O4, CuO và PbO b ng khí CO nhi t đ cao, kh i l ng ch t r n thu đ c là 11,2 gam Tính th tích khí CO đã tham gia ph n ng (đktc)
H ng d n: áp d ng đ nh lu t b o toàn kh i l ng
nCO2 = nCO = x mol
moxit + mCO = mch t r n +mCO2
28x – 44x = 11,2 – 16 => x = 0,3
V y VCO = 0,3.22,4 = 6,72 lit
Giáo viên: Ph măV năTi n Ngu n: Hocmai.vn