BÀI 4 NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG Quy luật mâu thuẫn... mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng, chúng phát triển theo những chiều h
Trang 1BÀI 4 NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT
TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
(Quy luật mâu thuẫn)
Trang 21 Thế nào là mâu thuẫn
a Mặt đối lập của mâu thuẫn
Trang 3VD2: Trong XH phong kiến có 2 giai cấp:
Địa chủ Nông dân
VD1: Trong mỗi sinh vật đều có 2 mặt: Đồng hóa
Dị hóa
VD3: Trong mọi hoạt động kinh tế đều có 2 mặt:
Sản xuất Tiêu dùng
Trang 41 Thế nào là mâu thuẫn
a Mặt đối lập của mâu thuẫn
Là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng, chúng phát triển theo những chiều
hướng trái ngược nhau
Trang 5VD2: Trong XH phong kiến có 2 giai cấp:
Địa chủ Nông dân
VD1: Trong mỗi sinh vật đều có 2 mặt: Đồng hóa
Dị hóa
VD3: Trong mọi hoạt động kinh tế đều có 2 mặt:
Sản xuất Tiêu dùng
Trang 6b Sự thống nhất giữa các mặt đối lập
Là hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau
Trang 7VD2: Trong XH phong kiến có 2 giai cấp:
Địa chủ Nông dân
VD1: Trong mỗi sinh vật đều có 2 mặt: Đồng hóa
Dị hóa
VD3: Trong mọi hoạt động kinh tế đều có 2 mặt:
Sản xuất Tiêu dùng
Trang 8c Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập
Là hai mặt đối lập luôn tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau
Trang 9* Theo quan điểm triết học:
Mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.
d Khái niệm mâu thuẫn
Trang 10Em hãy cho biết các ví dụ sau có được coi là mâu thuẫn không?
Vì sao?
a Mặt đồng hóa ở tế bào A và mặt dị hóa ở tế bào B.
b Điện tích dương của nguyên tử B và điện tích âm của nguyên tử A.
Trang 11Các VD nào sau là mâu thuẫn triết học?
a Bà A và bà C cãi nhau trong chợ.
b Iran kiên quyết chống lại Mỹ.
c Israel tấn công Li Băng.
d Nhận thức tiến bộ và nhận thức lạc hậu.
Trang 12* Theo quan niệm triết học:
Mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.
d Khái niệm
* Theo quan niệm thông thường:
Mâu thuẫn đều có các mặt đối lập xung đột nhau, trái ngược nhau nhưng chúng tách rời tương đối nhau, không liên hệ chặt chẽ với nhau.
Trang 13Em hãy cho biết câu tục ngữ nào sau đây
có liên quan đến nội dung mâu thuẫn?
Yêu nên tốt, ghét nên xấu.
Mềm nắn, rắn buông.
Xanh vỏ, đỏ lòng.
Trẻ trồng na, già trồng chuối
Trang 14Sơ đồ quy luật mâu thuẫn
Trang 15Diễn biến theo thời gian
Trình độ
phát triển
• X ã hội cộng sản
• X ã hội tư bản
• X ã hội phong kiến
• X ã hội chiếm hữu nơ lệ
• C ơng xã nguyên thuỷ
Các cuộc cách mạng
xã hội
Trang 16Cuộc sống khổ cực của giai cấp nô lệ
trong xã hội Chiếm hữu nô lệ
Trang 17Cuộc sống sung sướng của giai cấp chủ nô
trong xã hội Chiếm hữu nô lệ
Trang 18Các cuộc đấu tranh của giai cấp nô lệ chống lại giai cấp chủ nô trong xã hội Chiếm hữu nô lệ
Trang 19Cuộc sống lao động vất vả của người nông nô (nông dân)
dưới chế độ Phong kiến
Trang 20Chủ nghĩa tư bản được ví như một kim tự tháp “bóc lột” từ trên xuống dưới:
Tiền: Chủ nghĩa tư bản
Vua chúa và chính trị gia: Chúng tôi lãnh đạo các bạn
Hệ thống thầy tu: Chúng tôi lừa các bạn.
Quân lính và cảnh sát: Chúng tôi sẽ bắn các bạn.
Giai cấp quý tộc: Chúng tôi chè chén hộ các bạn.
Công nhân: Chúng tôi è cổ ra nuôi các bạn.
Trang 21Chủ nghĩa xã hội ra đời đem lại quyền tự do, dân chủ thực sự cho toàn thể nhân dân
Trang 22Tư tưởng tiến bộ
Tư tưởng lạc hậu
2 Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật
và hiện tượng
=> Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập làm cho mâu thuẫn cũ mất đi, mâu thuẫn mới hình thành với những mặt đối lập mới => Sự vật, hiện tượng luôn phát triển không ngừng
Trang 23
Sự tiến hóa từ sinh vật đơn giản đến
con người Sơ đồ phát triển của giới thực vật
Trang 24Sự tiến hóa ở cơ thể con người
Trang 25Tư tưởng tiến bộ
Tư tưởng lạc hậu
2 Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật
và hiện tượng
=> Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập làm cho mâu thuẫn cũ mất
đi, mâu thuẫn mới hình thành với những mặt đối lập mới => Sự vật, hiện tượng luôn phát triển không ngừng
=> Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng sự đấu tranh giữa các mặt đối lập, không phải bằng con đường điều hòa mâu thuẫn
Trang 26Tình huống:
Lớp 10A5 phấn đấu chăm chỉ học tập, thực hiện đúng nội quy của nhà trường Tuy nhiên, có hai bạn trong lớp thường xuyên đi muộn, hay nói leo, thường gây mất trật tự trong giờ học, vì thế lớp thường bị trừ điểm trong thi đua Tuần qua trong bảng xếp loại thi đua lớp xếp thứ 16/16 lớp khối chiều Cả lớp ai cũng ấm ức nhưng chẳng ai dám góp ý hay phê bình hai bạn đó cả.
Hỏi: Theo em tập thể lớp 10A2 cần phải làm gì để đưa phong trào lớp đi lên?
Trang 27- Trong cuộc sống hàng ngày:
+ Phải thấy việc phát hiện và giải quyết mâu thuẫn là nguồn gốc bên trong của sự tiến bộ, phát triển.
+ Biết phân tích những mâu thuẫn trong nhận thức, trong rèn luyện đạo đức.
* Bài học
- Để giải quyết mâu thuẫn phải có phương pháp thích hợp:
+ Phải tiến hành phê bình và tự phê bình để tiến bộ.
+ Tránh thái độ xuê xoa “dĩ hòa vi quý” không dám đấu
tranh chống lại cái lạc hậu, cái tiêu cực.
Trang 28Giải quyết mâu thuẫn
>< cũ mất
đi, >< mới hình thành, svht cũ mất đi, svht mới
ra đời…
Sự vận động và phát triển vô tận của thế giới khách quan
Nguồn gốc vận động và phát triển của sự vật hiện tượng
CỦNG CỐ
