hồ sơ dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống pháp

Tên chủ đề dạy học: “ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ” 2.. TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn C

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

1 Tên chủ đề dạy học:

“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp

qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ”

2 Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn

3 Các môn được tích hợp: Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Mỹ thuật, HĐNGLL

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

- Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội

- Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên

- Trường THCS Việt Hưng

- Địa chỉ: Tổ 4 phường Việt Hưng, Quận Long Biên, Hà Nội

Điện thoại: 0438272193 Email: c2viethung@longbien.edu.vn

- Thông tin về giáo viên:

Họ và tên: Lê Kim Tuyến

Giáo viên môn Ngữ văn

Ngày sinh: 24/10/1975

Điện thoại: 0904717575 Email: lekimtuyen@longbien.edu.vn

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC

Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

Chủ đề :

“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp

qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ”

II MỤC TIÊU DẠY HỌC

1 Kiến thức: Học xong chủ đề này:

+ Học sinh nắm được vài nét cơ bản về bối cảnh lịch sử nước ta giai đoạn kháng chiến chống Pháp từ 1946 đến 1954

+ Cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng của hình ảnh chú

bé liên lạc Lượm, ý nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật

+ Nắm được đặc trưng thể thơ bốn chữ, nghệ thuật tả và kể trong bài thơ

có yếu tố tự sự

+ Vận dụng kiến thức liên môn vào bài học:

- Học sinh nắm được vị trí của kinh thành Huế, đồn Mang Cá, phố Hàng Bè trên bản đồ Việt Nam thông qua việc tích hợp kiến thức địa lí: (Địa lý lớp 9)

- Vận dụng các kiến thức về mỹ thuật để vẽ tranh

Bài 15, 16: Đề tài tự chọn ( Mỹ thuật 7)

Bài 11: Trang trí bìa sách ( Mỹ thuật 8)

- Tích hợp kiến thức sinh học 6 - Bài 32: Các loại quả

- Tích hợp Hoạt động ngoài giờ lên lớp 6: Chủ điểm tháng 12 “ Uống nước nhớ nguồn” Tiết 7+8: Tìm hiểu về những người con anh hùng của quê hương đất nước - Thi kể chuyện lịch sử - Biểu diễn văn nghệ.

+ Biết vận dụng các kiến thức liên môn vào môn học để giải quyết vấn đề.+ Liên hệ bản thân về trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC

- Học sinh lớp: 6A1

- Sĩ số : 35

- Đặc điểm:

+ Học sinh ngoan, yêu thích bộ môn Ngữ văn

+ Học sinh đã được tìm hiểu về thơ ca sáng tác trong giai đoạn kháng

chiến chống Pháp qua bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” ở tiết học trước.

IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC

- Thông qua bài học, học sinh nắm được một cách sơ lược về hoàn cảnh lịch sử của đất nước ta trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp

- Bên cạnh đó, các em cũng thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc yêu kháng chiến, yêu nước trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc

- Sau tiết học, các em sẽ nhớ lại kiến thức của nhiều môn học có liên quan trong bài như: Kiến thức về địa lí, lịch sử, sinh học, mỹ thuật, hoạt động ngoài giờ lên lớp…qua đó giúp các em củng cố và hoàn thiện vốn kiến thức THCS của mình.

- Học sinh thấy được sự hỗ trợ lẫn nhau của các kiến thức trong chương trình giáo dục THCS, các em sẽ có ý thức học tập nghiêm túc đối với tất cả các

- Tài liệu tham khảo:

+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

HỌC SINH GIÁO VIÊN

- Đọc SGK Địa lý 9

+ Bài 41- Địa lý tỉnh ( thành phố)

- Bản đồ tự nhiên và bản đồ hành chính khu vực Bắc Trung Bộ

- Đọc SGK Lịch sử 9

+ Bài 25: Những năm đầu của cuộc

kháng chiến toàn quốc chống thực

- Biểu diễn hát, múa theo bài thơ đã

được phổ nhạc

- Trang phục Vệ quốc quân thời chống Pháp

- Nền nhạc bài thơ Lượm

VI HÌNH THỨC TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

- Hình thức tổ chức :

+ Dạy học theo chuyên đề

+ Tích hợp trong các tiết học chính khóa

+ Thời gian thực hiện: Có thể kéo dài 3 tiết

- Phương pháp dạy học: Vận dụng linh hoạt kết hợp các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

+ Dạy học theo phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

+ Ứng dụng CNTT và phương tiện dạy học

+ Phương pháp đồ dùng trực quan

+ Phương pháp dạy học hợp tác nhóm

+ Phương pháp củng cố, luyện tập

+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá

VII HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Các hoạt động cơ bản:

A Hoạt động khởi động

- Kiểm tra bài cũ: bài thơ Đêm nay Bác không ngủ

- Giáo viên dẫn vào bài mới

B Hoạt động hình thành kiến thức mới

I Đọc - Tìm hiểu chung ( Tiết 1 )

* Chuẩn bị của học sinh ( ở nhà )

- Học sinh nhận nội dung thảo luận:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu về tác giả Tố Hữu và sự nghiệp sáng tác

+ Nhóm 2: Tìm hiểu các yếu tố liên quan đến bài thơ Lượm ( hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục, phương thức biểu đạt, từ khó)

- Các nhóm cử thư kí ghi chép

- Sưu tầm tranh ảnh tư liệu có liên quan đến bài học

* Trình bày kết quả:

+ Từng nhóm 1, 2 trình bày nội dung tìm hiểu của mình lần lượt về tác giả, tác phẩm

+ Các nhóm khác nhận xét

+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm

+ Giáo viên kết luận chung

+ Học sinh nắm được vài nét cơ bản về tác giả Tố Hữu và sự nghiệp sáng

tác của nhà thơ, hiểu biết về bài thơ Lượm: hoàn cảnh sáng tác, nguyên tác, thể thơ, bố cục, phương thức biểu đạt…

+ Vận dụng kiến thức địa lí 9 - Bài 41: Địa lý tỉnh ( thành phố) xác định được vị trí địa lí của thành phố Huế, các địa danh có tên trong bài thơ như đồn Mang Cá, phố Hàng Bè…

+ Vận dụng kiến thức về sinh học 6 - Bài 32: Các loại quả để hiểu nghĩa từ

“bồ quân”, qua đó hiểu cách dùng từ của nhà thơ khi miêu tả ngoại hình nhân vật

Lượm cũng như việc nhà thơ rất hay dùng hình ảnh này trong thơ

+ Vận dụng kiến thức về lịch sử 9 - Bài 25: Những năm đầu của cuộc

kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp ( 1946-1950)

Học sinh tìm hiểu lại tình hình đất nước ta giai đoạn này: toàn quốc bước

vào cuộc kháng chiến chống Pháp rất ác liệt

+ Học sinh thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc phục vụ kháng

chiến được phản ánh trong thơ ca giai đoạn này

Kết luận:

II Đọc - Tìm hiểu chi tiết ( Tiết 2 )

* Chuẩn bị của học sinh ( ở nhà )

- Học sinh nhận nội dung thảo luận:

+ Nhóm 3: Tìm hiểu về hoàn cảnh gặp gỡ của nhà thơ với chú bé Lượm

+ Nhóm 4: Tìm hiểu câu chuyện về chuyến liên lạc cuối cùng và sự hy sinh

của Lượm

* Trình bày kết quả

1 Tác giả:

- Tố Hữu là nhà thơ cách mạng, người mở đầu cho thơ ca cách mạng Việt

Nam hiện đại

- Thơ Tố Hữu là thơ tự sự, tâm tình, với giọng điệu ngọt ngào, thầm kín

- Với Tố Hữu, đường cách mạng và đường thơ luôn song hành

+ Từng nhóm 3, 4 trình bày nội dung tìm hiểu của mình lần lượt về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

+ Các nhóm khác nhận xét

+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm

+ Giáo viên kết luận chung về những đặc sắc về nghệ thuật, hình ảnh nhân vật Lượm và thái độ tình cảm của nhà thơ đối với nhân vật chú bé liên lạc nhỏ tuổi

+ Liên hệ những tấm gương thiếu niên yêu nước anh dũng hi sinh trong lịch sử kháng chiến cứu nước của dân tộc

Tác giả thể hiện tình cảm yêu mến dành cho Lượm

- Tính từ gợi hình,

động từ mạnh

Lượm là chú bé liên lạc dũng cảm, gan dạ

Sự hi sinh cao cả, đáng khâm phục

Tác giả bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng, thương tiếc trước sự hi sinh của Lượm

- Câu hỏi tu từ

- Lặp lại đoạn thơ

Lượm là biểu tượng đẹp của thế hệ trẻ

Tác giả thể hiện sự đau xót, nghẹn ngào, không muốn tin rằng Lượm đã hi sinh

III Tổng kết ( tiết 3 )

+ Học sinh trình bày những nét cơ bản về đặc sắc nghệ thuật và nội dung

của bài thơ Lượm.

+ Các học sinh khác nhận xét phần trình bày của bạn

+ Giáo viên chốt kiến thức

* Lưu ý: Học sinh đọc ghi nhớ SGK

- Lắng nghe thông tin bổ sung từ giáo viên

- Viết bài hoàn chỉnh

* Giáo viên nhận xét, chữa bài viết của học sinh để củng cố lại kiến thức và rèn

kĩ năng cảm thụ cho học sinh, phân tích thêm để học sinh có được những tình cảm thẩm mĩ đối với tác phẩm đã học

- Liên hệ bản thân: Trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam đối với đất nước trong thời đại hiện nay

* Lưu ý: Giáo viên lồng ghép, giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, biết ơn các thế hệ đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, trân trọng các thành quả mà chúng ta đang được hưởng đồng thời có ý thức trách nhiệm của công dân đối với đất nước

* Hoạt động kiểm tra, đánh giá

- Thể thơ 4 chữ mang âm hưởng đồng dao

- Nhiều từ láy có giá trị gợi hình, giàu âm điệu

- Kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm

- Giáo viên yêu cầu HS:

- Học sinh biểu diễn văn nghệ: hát bài Lượm đã được phổ nhạc.

VIII KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

1 Kiểm tra

- Sự chuẩn bị của học sinh ở nhà

- Sản phẩm sưu tầm của nhóm

- Vẽ tranh theo cảm nhận về chú bé liên lạc Lượm

- Viết bài cảm thụ về nhân vật Lượm

- Liên hệ với bản thân: trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay đối với đất nước

2 Đánh giá

Giáo viên nhận xét, đánh giá:

+ Kiểm tra, củng cố kiến thức sau nội dung bài học

+ Tập hợp các ý kiến nhận xét, đánh giá kết quả thực hành

+ Nhận xét đánh giá các nhóm về: Tiến độ thực hiện, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, năng lực cảm thụ thẩm mĩ, sự sáng tạo, hợp tác trong công việc…

+ Nhận xét đánh giá kết quả học sinh theo nhóm hoặc cá nhân Khen ngợi, khuyến khích, đánh giá mức hoàn thành tốt đối với những nhóm, cá nhân có tinh thần học tập tốt, hăng hái, có ý tưởng sáng tạo

* Giáo viên lưu ý:

- Đánh giá cần dựa trên năng lực của người học

- Cần tạo điều kiện để học sinh tham gia đánh giá kết quả học tập của các học sinh khác trong nhóm, trong lớp và tự đánh giá bản thân

- Hoạt động học tập, sáng tạo nghệ thuật nhằm khơi dậy tiềm năng của học sinh, hướng học sinh bộc lộ sở trường cá nhân Vì vậy cần thực hiện đánh giá trên tinh thần động viên, khích lệ là chính

- Giáo viên theo dõi quá trình tham gia học tập của học sinh để thực hiện đánh giá các năng lực ( năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực cảm thụ thẩm mĩ…)

3 Kết quả:

- Học sinh hiểu bài, chất lượng sản phảm nhóm sưu tầm tốt

- Học sinh vẽ được tranh theo đề tài, thể hiện cảm thụ riêng của các em về nhân vật văn học

- Học sinh trình bày được cảm nhận, suy nghĩ của bản thân về nhân vật văn học, về trách nhiệm của bản thân trong giai đoạn hiện nay

IX SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH

1 Nhận thức

Qua bài học, học sinh thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc nhỏ tuổi yêu nước, yêu kháng chiến, hi sinh anh dũng để góp phần vào công cuộc kháng chiến chống Pháp trường kì gian khổ mà nhân vật Lượm là một điển hình

2 Vận dụng

- Sản phẩm nhóm: bài sưu tầm

- Tranh vẽ của học sinh

- Bài cảm thụ của học sinh

- Tiết mục biểu diễn văn nghệ của học sinh

Một số tranh vẽ cảm thụ về nhân vật Lượm

Tranh minh họa hoàn cảnh gặp gỡ của chú bé Lượm với nhà thơ

( Tô Phương Anh – lớp 6A1)

Tranh minh họa chú bé Lượm trên đường đi liên lạc

( Nguyễn Việt Sơn – Lớp 6A1)

Bài sưu tầm

Nguyên tác bài thơ “Lượm”

đăng trên đặc san Cứu quốc số 5/ 1948 của Tổng bộ Việt Minh

Bài viết cảm thụ về nhân vật Lượm

Tiết mục biểu diễn văn nghệ

Học sinh lớp 6A1 trong trang phục Vệ quốc quân thời kháng chiến chống Pháp

Một số hoạt động có thể thực hiện trong chủ đề

- Tổ chức cho học sinh sưu tầm tư liệu, vẽ tranh, biểu diễn văn nghệ ngoài trời

- Tổ chức thi viết, vẽ tranh theo đề tài: Cảm thụ về nhân vật văn học mà em yêu thích

Tài liệu tham khảo

- Thơ Tố Hữu – NXB Giáo dục – 1998

- Tạp chí Văn học và tuổi trẻ

- Bình giảng văn học 6 – NXB Giáo dục 2010

- Một số vấn đề về phương pháp dạy văn THCS – NXB Giáo dục 2011

CHỦ ĐỀ

VẺ ĐẸP CỦA EM BÉ LIÊN LẠC TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP

QUA BÀI THƠ LƯỢM CỦA TỐ HỮU

- Tư liệu liên quan các môn Lịch sử, Địa lý, Mỹ thuật, Âm nhạc…

- Trang phục: mũ ca lô, quần áo Vệ quốc quân trong kháng chiến chống Pháp

2 Học sinh:

- Soạn bài, tập đọc diễn cảm

- Chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của giáo viên: sưu tầm tư liệu, vẽ tranh, hát múa

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Tiến trình tiết dạy

Hoạt động của GV Hoạt động Nội dung cần đạt Phát

của HS triển

năng lực HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

* Hoàn cảnh sáng tác: năm

1951, thời kì kháng chiến chống pháp

* Nội dung: Vẻ đẹp của hình tượng Bác Hồ với tấm lòng yêu thương mênh mông, sự chăm sóc ân cần đối với các chiến sĩ và đồng bào

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Các nhóm khác nhận xét

Nhóm 2 trình bày

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Tác giả: Tố Hữu (1920

– 2002)

- Ông là nhà thơ cách mạng, người mở đầu cho thơ ca cách mạng Việt Nam hiện đại

- Thơ Tố Hữu là thơ tự sự, tâm tình, với giọng điệu ngọt ngào, thầm kín

- Tác phẩm tiêu biểu: Từ

ấy ( 1937-1946); Việt Bắc ( 1946-1954); Gió lộng ( 1955-1961); Ra trận ( 1962 -1971); Máu và hoa ( 1972-1977); Một tiếng đờn ( 1979-1992)…

- Với Tố Hữu, đường cách mạng và đường thơ luôn song hành

- Ông được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật ( đợt 1 năm 1996)

2 Tác phẩm

a Hoàn cảnh sáng tác:

1949khi cuộc kháng chiến

Năng lực hợp tácNăng lực giao tiếp Tiếng Việt

Năng lực giải quyết vấn đề

Năng lực hợp tác

- Theo trình tự lời kể ấy

có thể chia bài thơ

- Theo dõi 5 khổ thơ

đầu và cho biết hình

ảnh Lượm được miêu tả

ở những phương diện

nào?

- Tìm những chi tiết

miêu tả Lượm trên các

phương diện: trang

Đọc diễn cảm

Đọc diễn cảm

Nhóm 3 trình bày

chống Pháp đang diễn ra ác liệt

- Phần 2 ( 7 khổ thơ tiếp):

Câu chuyện về chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm

- Phần 3 ( 3 khổ thơ cuối):

Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi

d Phương thức biểu đạt: tự

sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

e Từ khó: bồ quân, ca lô, Hàng Bè, Mang Cá

II Đọc và tìm hiểu chi tiết

1 Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu

a Hoàn cảnh cuộc gặp gỡ

Ngày Huế đổ máu -> Thời gian cuộc kháng chiến bùng nổ ở Huế

b Hình ảnh chú bé Lượm

- Trang phục: cái xắc xinh

xinh, ca lô đội lệch -> một

chiến sĩ nhỏ

- Dáng điệu: loắt choắt,

thoăn thoắt, nghênh nghênh

-> nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh

Năng lực giao tiếp Tiếng Việt

Năng lực giải quyết vấn đề

Năng lực sáng tạo

Năng lực giao tiếp Tiếng Việt

Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

- Cử chỉ: huýt sáo vang,

như con chim chích, cười híp

Mí -> hồn nhiên, hoạt bát

- Lời nói: vui lắm chú à,

thích hơn ở nhà, thôi chào đồng chí -> tự nhiên, chân

thật, yêu thích công việc liên lạc

* Nghệ thuật:

- Sử dụng các từ láy gợi

hình: loắt choắt, xinh xinh,

thoăn thoắt, nghênh nghênh -> gợi hình ảnh

Lượm một cách cụ thể, sinh động, rõ nét

-> Lượm là một em bé liên lạc hồn nhiên, vui tươi, say mê tham gia công tác kháng chiến.

-> Tác giả thể hiện tình cảm yêu mến dành cho Lượm.

Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

Nhóm 4 trình bày

2 Câu chuyện về chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm

a Hình ảnh Lượm khi đang làm nhiệm vụ

- Hoàn cảnh: Đạn bay vèo

Năng lực cảm thụ

trong hoàn cảnh như

thế nào?

- Trong hoàn cảnh như

vậy, Lượm hiện lên với

vèo, Đường quê vắng vẻ ->

Sự ác liệt, nguy hiểm của chiến tranh

-> Lượm là chú bé liên lạc dũng cảm, gan dạ.

b Sự hi sinh của Lượm

-> Cao cả, đáng khâm phục.

Thôi rồi, Lượm ơi!

Hãy cho biết tác dụng

của việc sử dụng những

câu thơ ấy?

Bình, chốt

Thảo luận nhóm+ Nhóm 4 HS+ Thời gian:

2 phút+ Đại diện nhóm trình bày

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

-> Bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng, thương tiếc của nhà thơ trước sự hi sinh của Lượm.

Năng lực hợp tácNăng lực giao tiếp Tiếng ViệtNăng lực cảm thụ

Chuyển

- Đọc 3 khổ thơ cuối

- Lượm đã hi sinh

HS đọc diễn cảm

3 Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi