hồ sơ dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn luật hấp dấp định luật vạn vật hấp dẫn nguyên nhân tác động tích cực và tiêu cực của thủy triều

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HÀ NỘITRƯỜNG THCS -THPT TRẦN QUỐC TUẤN ************* HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN DÀNH CHO GIÁO VIÊN THPT LỰC HẤP DẪN – ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HÀ NỘI

TRƯỜNG THCS -THPT TRẦN QUỐC TUẤN

*************

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN

DÀNH CHO GIÁO VIÊN THPT

LỰC HẤP DẪN – ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN

NGUYÊN NHÂN – TÁC DỤNG TÍCH CỰC

VÀ TIÊU CỰC CỦA THỦY TRIỀU

Môn học chính của chủ đề: Vật Lý

Các môn được tích hợp: Lịch sử, Địa lý, Văn, GD môi trường

Hà Nội Tháng 12 – năm 2014

Hå s¬ dù thi gåm :

PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TRƯỜNG THCS - THPT TRẦN QUỐC TUẤN Địa chỉ: Phú Mỹ – Mỹ Đình – Nam Từ Liêm – Hà Nội Điện thoại: 0437682213 Email: c3bctranquoctuan@hanoiedu.vn

Thông tin về nhóm giáo viên dự thi:

1 Họ tên giáo viên: Trần Thị Hằng - Môn Vật Lý

Ngày sinh: 26 - 10 - 1977

Điện thoại: 0987127967

Email: tranthihangtqt@gmail.com

2 Họ tên giáo viên: Nguyễn Thị Hiền - Môn Vật Lý

Ngày sinh: 15 - 09 - 1974

Điện thoại: 0915240111

Email:hienli_2011@yahoo.com

KẾ HOẠCH XÂY DỰNG BÀI GIẢNG

I Mục đích yêu cầu

Thực hiện nhiệm vụ năm học 2014 – 2015, sở GD - ĐT Hà Nội tổ chức cuộc thi “ Dạy học theo chủ đề tích hợp” dành cho giáo viên THPT năm học 2014 – 2015 nhằm khuyến khích đội ngũ giáo viên sáng tạo, thực hiện dạy học theo chủ đề tích hợp, chủ điểm có nội dung lien quan đến nhiều môn học và gắn liền với thực tiễn cuộc sống Góp phần đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập, tăng cường hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học, tạo cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa các giáo viên trong Thành phố Hà Nội và trên toàn quốc

Hưởng ứng cuộc thi đó trường THPT Trần Quốc Tuấn đã không ngừng tích cực, sáng tạo thi đua xây dựng, thiết kế bài giảng để tham gia cuộc thi

Với bộ môn Vật lý là bộ môn khoa học tự nhiên, có nhiều nội dung kiến thức

có thể giải thích được các hiện tượng thực tế cuộc sống, liên quan tới nhiều môn học

Bộ môn đã lên kế hoạch xây dựng, thiết kế bài giảng khi nhận được thông tin tích cực

từ nhà trường và tham gia cuộc thi

II Kế hoạch chuẩn bị

1 Tổ bộ môn họp và phân công nhóm giáo viên lên kế hoạch thực hiện.

2 Giáo viên nghiên cứu nội dung các bài học, thiết kế chương trình, giáo án và các

họat động học tập của học sinh

3 Chủ đề bài giảng tích hợp: Bài 11 – Vật lí lớp 10

“LỰC HẤP DẪN- ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN - NGUYÊN NHÂN - TÁC

4 Giáo viên xác định rõ: Mục tiêu dạy học, bài học thể hiện rõ tính liên môn

thông qua mục tiêu và nội dung dạy học về kiến thức, kỹ năng Bảo đảm tính thực tiễn

và tính khả thi gắn liền với thực tiễn cuộc sống, thực tiễn dạy học và phù hợp điều kiện nhà trường

5 Giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học hướng tới người học, động viên người

học, huy động được nhiều lĩnh vực kiến thức và kỹ năng thúc đẩy sự tìm tòi, khám phá và tư duy

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA

GIÁO VIÊN

I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC

Dạy học tích hợp liên môn: Vật lý , Lịch sử, Địa lí, Văn, Giáo dục môi trường, Giáo

dục công dân, … Thông qua bài : “LỰC HẤP DẪN – ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN - NGUYÊN NHÂN - TÁC DỤNG TÍCH CỰC VÀ TIÊU CỰC CỦA THỦY TRIỀU” - Vật lí 10.

II MỤC TIÊU DẠY HỌC

1 Kiến thức các môn học học sinh sẽ đạt được trong bài học :

+ Môn Vật lí:

- Nêu được khái niệm về lực hấp dẫn và các đặc điểm của lực hấp dẫn

- Phát biểu được định luật vạn vật hấp dẫn

- Viết được công thức của lực hấp dẫn và giới hạn áp dụng công thức đó

- Dùng kiến thức về lực hấp dẫn để giải thích một số hiện tượng liên quan Ví dụ:

sự rơi tự do, chuyển động của các hành tinh, vệ tinh, hiện tượng thủy triều …

- Phân biệt lực hấp dẫn với các loại lực khác như: lực điện, lực từ, lực ma sát, lực đàn hồi, lực đẩy Acsimet, …

- Vận dụng công thức của lực hấp dẫn để giải các bài tập đơn giản

+ Môn Lịch sử: Học sinh có những hiểu biết sâu sắc và hiểu rõ nguyên nhân về

“chiến thắng Bạch Đằng” Lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc

+ Môn Địa lí: Học sinh giải thích được nguyên nhân, biết được quy luật và hiểu được

tác dụng tích cực, tiêu cực của “ hiện tượng Thủy triều”

+ Môn giáo dục môi trường : Học sinh có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường nhằm

hạn chế các vấn đề ô nhiễm, dich bệnh sau những ngày ngập nước

+ Môn giáo dục công dân : Ý thức trách nhiệm của người công dân trong xã hội, giáo

dục lối sống cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng trong đời sống hàng ngày

+ Môn Văn học: HS biết dàn dựng, xắp xếp và xử lý các văn bản, tình huống trong

văn bản, biết viết và báo cáo các văn bản đó Học sinh thấy được thiên nhiên hùng vĩ gắn với đất nước con người Việt Nam

+ Môn Tin học: Có kỹ năng tìm kiếm thông tin có liên quan trong bài học, biết sử

dụng kiến thức máy tính, các phần mềm của máy tính

2 Kỹ năng: Học sinh có năng lực vận dụng các kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn trong bài học và trong cuộc sống

3 Thái độ:

- Có ý thức tích cực trong các hoạt động , độc lập tư duy và hợp tác nhóm

- Có thái độ đúng đắn trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ tổ quốc

Học sinh cần vận dụng những kiến thức liên môn Sử, Địa, giáo dục môi trường để giải quyết vấn đề dặt ra trong bài học

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC TRONG BÀI HỌC:

- Học sinh lớp 10: 60 HS gồm 2 lớp: 10A, 10 D

III Ý NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA BÀI HỌC :

- Gắn kết kiến thức , kỹ năng, thái độ của các môn học với nhau và với thực tiễn đời sống xã hội, làm cho học sinh yêu thích môn học, yêu thích cuộc sống

- Biết vận dụng kiến thức được học tập để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tiễn

từ đó xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân và cộng đồng

- Qua việc thực hiện bài học, sẽ giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắm bắt kiến thức mình dạy mà còn không ngừng trao đổi kiến thức các môn học khác để tổ chức hướng dẫn học sinh giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách hiệu quả

- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy suy nghĩ tích cực, tư duy sáng tạo đặc biệt hứng thú tìm hiểu Cụ thể thông qua bài học, học sinh không chỉ nắm được kiến thức vật lí cần thiết về “Lực Hấp Dẫn – Định Luật Vạn Vật Hấp Dẫn” mà còn tăng thêm lòng tự hào, tự tôn dân tộc khi tìm hiểu và hiểu sâu sắc về “ chiến thắng Bạch Đằng”, đồng thời giải thích được “hiện tượng Thủy triều”, từ đó nêu được những biện pháp bảo vệ môi trường sống ở cấp độ vi mô và vĩ mô

IV THIẾT BỊ DẠY HỌC :

- Máy chiếu, bảng phụ, máy tính, bút dạ, tranh ảnh, quả địa cầu, một số đoạn video clip

- Học sinh ứng dụng CNTT trong tìm hình ảnh tài liệu để xây dựng sản phẩm báo cáo

- Giáo viên ứng dụng CNTT để thiết kế bài giảng và thực hiện giảng dạy

V HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC TRONG BÀI HỌC:

- Mô tả bằng bài giảng điện tử

VI GIÁO ÁN CHI TIẾT BÀI HỌC : Tiết 19 -Bài 11:

LỰC HẤP DẪN - ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN

NGUYÊN NHÂN – TÁC DỤNG TÍCH CỰC

VÀ TIÊU CỰC CỦA THỦY TRIỀU

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

ơ

1.Về kiến thức:

- Nêu được khái niệm về lực hấp dẫn và các đặc điểm của lực hấp dẫn

- Phát biểu được định luật vạn vật hấp dẫn

- Viết được công thức của lực hấp dẫn và giới hạn áp dụng công thức đó

2 Về kỹ năng:

- Nêu được khái niệm về lực hấp dẫn và các đặc điểm của lực hấp dẫn

- Phát biểu được định luật vạn vật hấp dẫn

- Viết được công thức của lực hấp dẫn và giới hạn áp dụng công thức đó

- Dùng kiến thức về lực hấp dẫn để giải thích một số hiện tượng liên quan Ví dụ:

sự rơi tự do, chuyển động của các hành tinh, vệ tinh, hiện tượng thủy triều …

- Phân biệt lực hấp dẫn với các loại lực đã học

- Vận dụng công thức của lực hấp dẫn để giải các bài tập đơn giản

3 Về thái độ

- Có ý thức tích cực trong các hoạt động , độc lập tư duy và hợp tác nhóm

- Có thái độ đúng đắn trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ tổ quốc

II.CHUẨN BỊ:

Giáo viên: Mô hình chuyển động của Mặt Trăng, Trái Đất xung quanh Mặt Trời.

Học sinh: - Ôn lại kiến thức về sự rơi tự do và trọng lực.

- Ôn lại chiến thắng Bạch Đằng ở môn lịch sử lớp 6 và lớp 7

- Học sinh ôn lại kiến thức về thủy triều ở môn địa lí lớp 10

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định:

2 Hoạt động dạy – học:

GV: Yêu cầu học sinh nhóm 1 báo cáo bài chuẩn bị bằng kiến thức đã học trong

kinh nghiệm.

3 Kiểm tra bài cũ: 1 Trọng lực của vật là gì ? Viết công thức tính trọng lực?

2 Hình nào trong các hình sau đây minh họa định luật III NiuTơn

Đặt vấn đề cho bài mới

.Hoạt động 1: Phân tích các hiện tượng vật lý, tìm ra điểm chung, xây dựng khái niệm về lực hấp dẫn.

Cho HS xem mô hình.

Khi rơi các vật luôn có hướng

ntn ?

Điều gì khiến cho các vật rơi

về phía TĐ ?

Khi TĐ hút vật thì vật có hút

TĐ không ?

Lực mà TĐ và vật hút nhau

có cùng bản chất với các lực ta

đã học không? (lực ma sát, lực

đàn hồi, … )

.Để phân biệt với các loại lực

hút khác, Newton gọi lực này là

lực hấp dẫn

GV: Chốt nội dung

.Nhờ có lực hấp dẫn nó giữ

HS quan sát trả lời các câu hỏi

Từ trên xuống, hướng về TĐ

Do lực hút của TĐ

Theo định luật III Newton thì vật sẽ hút lại TĐ

.Không

HS: Ghi bài

I Lực hấp dẫn

- Mọi vật trong vũ trụ đều hút nhau với một

cho Trái Đất quay xung quanh

Mặt Trời, Mặt Trăng quay xung

quanh Trái Đất

lực, gọi là lực hấp dẫn

- Khác với lực đàn hồi

và lực ma sát,… lực hấp dẫn là lực tác dụng từ

xa, qua khoảng không gian giữa các vật

.Hoạt động 2: Phát biểu và viết biểu thức của định luật vạn vật hấp dẫn.

.Yếu tố nào ảnh hưởng đến

độ lớn của lực hấp dẫn ?

Thông báo nội dung định

luật

Đơn vị của hằng số hấp dẫn

G là gì ?

.Biểu diễn lực hấp dẫn giữa

các vật như thế nào ?

HS trả lời các câu hỏi

..Khối lượng 2 vật và khoảng cách giữa chúng

 N.m2/kg2

HS vẽ hình

II Định luật vạn vật hấp dẫn

1 Định luật:

- Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm bất kỳ tỉ lệ thuận với tích 2 khối lượng của chúng và tỉ

lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng

2 Hệ thức:

2 2

1 hd

r

m m G

F 

m1, m2: khối lượng 2

GV: Hướng dẫn gọi HS lên

bảng vẽ

Thông báo phạm vi áp dụng

của định luật

chất điểm.

r: khoảng cách giữa 2 chất điểm.

G: hằng số hấp dẫn.

G = 6,67.10-11

N.m2/kg2 Chú ý: Định luật áp dụng khi:

- Khoảng cách giữa hai vật phải rất lớn so với kích thước của chúng

- Các vật đồng chất và

có dạng hình cầu Khi

ấy r là khoảng cách giữa hai tâm và lực hấp dẫn đặt trên đường nối hai tâm và đặt vào hai tâm đó

.Hoạt động 3: Xét trường hợp riêng của trọng lực

.Nhắc lại khái niệm và biểu

thức của trọng lực ?

Theo Newton thì trọng lực

HS trả lời các câu hỏi

?Trọng lực là lực hút của TĐ tác dụng

III.Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn

- Trọng lực của một vật là lực hấp dẫn giữa Trái Đất và vật đó

F

21

F

12

mà TĐ tác dụng lên một vật là

lực hấp dẫn giữa TĐ và vật đó

 Giáo viên cho hoạt động

nhóm: chia lớp thành ba nhóm

Cho vật có khối lượng m ,

cách mặt đất một khoảng h và

Trái đất có khối lượng M, bán

kính R

a Hãy viết biểu thức tính

lực hấp dẫn giữa vật và Trái

đất?

b.Viết công thức tính trọng

lực của vật khi có khối lượng

m?

c Rút ra công thức tính gia

tốc rơi tự do?

.Nếu h << R thì g = ?

Công thức tính g cho thấy gia

tốc rơi tự do phụ thuộc độ cao h

so với giá trị R

Có nhận xét gì về gia tốc rơi tự

do của các vật ở gần mặt đất?

lên vật:

P = mg

 Học sinh hoạt động nhóm

.

h R

m M G Fhd





 P = mg

Mà P = Fhd

h R

M G g

) ( 



R

M G

g 

- Điểm đặt của trọng lực gọi

là trọng tâm của vật

 Công thức tính gia tốc trọng trường (gia tốc rơi

tự do) của vật ở độ cao h

2

) (

.

h R

m M G Fhd





P = mg Suy ra: R h 2

M G g

) ( 

 m: khối lượng vật.

h: độ cao của vật so với mặt đất.

M và R: là khối lượng

và bán kính của Trái Đất.

 Nếu vật ở gần mặt đất (h << R) thì:

2

R

M G

g 

Nhận xét: Như vậy gia tốc rơi

tự do phụ thuộc vào độ cao của vật và như nhau đối với mọi vật ở cùng một nơi gần mặt đất

.Hoạt động 4: Củng cố - vận dụng

- Yêu cầu HS nhắc lại khái niệm về lực hấp dẫn, định luật vạn vật hấp dẫn và viết biểu thức tính lực hấp dẫn, biểu thức tính gia tốc rơi tự do tổng quát và cho các vật ở gần mặt đất

- Vận dụng giải bài tập

Triều” nguyên nhân – tác dụng tích cực, tiêu cực của hiện tượng thủy triều.

.Hoạt động 5: Tổng kết bài học

4 Bài tập về nhà

- Giáo viên nhận xét giờ học

- Bài tập về nhà: 5,7 SGK và các bài tập ở SBT

- Đọc mục "Em có biết ?"

- Ôn lại cách sử dụng lực kế để đo lực

- Ôn lại khái niệm: vật đàn hồi, biến dạng đàn hồi, tính chất đàn hồi, lực đàn hồi của lò xo

Rút kinh nghiệm sau bài dạy:

PHIẾU HỌC TẬP

Học sinh làm bài trong khi củng cố

Họ tên: ……… …………Lớp:………

Câu 1 Câu nào sau đây là đúng khi nói về lực hấp dẫn do Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng và do Mặt Trăng tác dụng lên Trái Đất ? Khoanh tròn vào chữ cái trước đáp án em chọn A Hai lực này cùng phương, cùng chiều B Hai lực này cùng phương, ngược chiều, cùng độ lớn, đặt vào hai vật khác nhau C Hai lực này cùng chiều, cùng độ lớn

D Phương của hai lực luôn thay đổi và không trùng nhau Câu 2 Trái đất và Mặt trăng hút nhau với một lực bằng bao nhiêu? Cho biết bán kính quỹ đạo của Mặt trăng là r = 3,84.10 8 m, khối lượng Mặt trăng là: m = 7,35.10 22 kg và khối lượng Trái đất là M = 6.10 24 kg. ………

………

………

………

………

………

………

………

Câu 3 Muốn lực hút giữa hai vật giảm đi một nửa thì khoảng cách giữa hai vật tăng

lên bao nhiêu lần? Khoanh tròn vào chữ cái trước đáp án em chọn.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU BÀI HỌC

Họ và tên học sinh: Trần Hoàng Thiện

Lớp: 10D

Bài học:

LỰC HẤP DẪN - ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN

NGUYÊN NHÂN, TÁC DỤNG TÍCH CỰC VÀ TIÊU CỰC CỦA THỦY TRIỀU

1 Ý thức chuẩn bị bài Tốt

2 Tinh thần làm việc nhóm Tốt

3 Hứng thú với bài học Tốt

4 Mức độ hiểu bài Tốt

5 Kết quả học tập Tốt

PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU BÀI HỌC

Họ và tên học sinh: Nguyễn Hoàng Thùy Linh.

Lớp: 10D

Bài học:

LỰC HẤP DẪN - ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN

NGUYÊN NHÂN, TÁC DỤNG TÍCH CỰC VÀ TIÊU CỰC CỦA THỦY TRIỀU

1 Ý thức chuẩn bị bài Tốt

3 Hứng thú với bài học Tốt

5 Kết quả học tập

Khá

BÁO CÁO VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM TIẾN TRÌNH

DẠY HỌC

I Nội dung thực hiện

1 Giáo viên lên kế hoạch rồi tiếp cận học sinh, giao nhiệm vụ cho từng nhóm

học sinh với từng nội dung kiến thức cụ thể trong bài học

2 Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm tòi kiến thức qua sách giáo khoa qua các phươg tiện thông tin và tạo sản phẩm báo cáo ( yêu cầu học sinh ứng dụng CNTT báo cáo bằng máy tính) và nộp báo cáo cho giáo viên (Nộp vào Gmail)

3 Giáo viên kiểm tra, rà soát và sửa chữa nội dung để học sinh chuẩn bị khớp

các họat động trên lớp cùng với sản phẩm của giáo viên

4 Lập kế hoạch thử nghiệm

5 Giáo viên hoàn thiện nội dung, thiết kế bài giảng để thực hiện các hoạt động

học tập của học sinh

6 Giáo viên tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, các sản phẩm của học

sinh

7 Tổ chức thực hiện: Tiến trình hoạt động của giáo viên và học sinh được thể

hiện trong bài giảng điện tử

8 Đánh giá kết quả sau khi thử nghiệm.

9 Giáo viên đã tiến hành thử nghiệm tại lớp 10D,10A theo tiến trình dạy học đã thiết kế và lớp 10C

theo phương pháp cũ

Nội dung ( Mức độ hứng thú)Thái độ Kết quả học tập

II Minh chứng khoa học

1 Video clip minh họa hoạt động dạy học.

2 Sản phẩm của các hoạt động.

3 Kết quả thực hiện các nhiệm vụ học tập của học sinh qua phiếu học tập.