hồ sơ dự thi dạy học theo chủ đè tích hợp liên môn chủ dề vẽ tranh theo đề tài ngày tết và mùa xuân

Kiến thức học xong chủ đề này: + Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, con người trong dịp Tết đến xuân về.+ Học sinh biết được các tập tục cổ truyền của dân tộc t

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI.

- Sở giáo dục và đào tạo thành phố: Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo quận Long Biên

- Trường: THCS Việt Hưng

- Địa chỉ : Trường Việt Hưng- Long Biên- Hà Nội

- Điện thoại: 043272193

- Thông tin về giáo viên:

+ Họ và tên: Phạm Thị Thanh Sơn

+ Điện thoại: 01863983730

+ Email: Datsonkhanhthu@gmail.com

1

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC

Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

Chủ đề : VẼ TRANH ĐỀ TÀI

NGÀY TẾT VÀ MÙA XUÂN Tiết 1: TÌM HIỂU VỀ NGÀY TẾT VÀ MÙA XUÂN

II MỤC TIÊU DẠY HỌC

1 Kiến thức học xong chủ đề này:

+ Học sinh cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, con người trong dịp Tết đến xuân về.+ Học sinh biết được các tập tục cổ truyền của dân tộc trong dịp Tết

+ Học sinh biết thêm nhiều lễ hội được tổ chức trong dịp Tết

+ Học sinh biết cách hợp tác với nhau để làm việc theo nhóm

+ Vận dụng kiến thức liên môn vào bài học

2

- Thông qua bài học, học sinh được ôn tập lại kiến thức của những môn học khác nhau như: Âm nhạc, Địa lí, Giáodục công dân, Ngữ văn, Mĩ thuật.

- HS nắm được ví trí địa lí của Việt Nam và các nước láng giềng trên bản đồ thông qua việc tích hợp kiến thứcĐịa lí

+ Bài 19: Các nước láng giềng của Việt Nam

- HS hiểu hơn về hình tượng trong văn học, truyền thuyết như: Ông đồ, Thánh Gióng thông qua việc tích hợpkiến thức Ngữ văn

+ Ngữ văn lớp 6: Tiết 5 - Thánh Gióng

+ Ngữ văn lớp 8: Tiết 65 - Ông đồ

- HS hiểu hơn về tiết tấu vui nhộn, hình ảnh sinh động trong ca từ của những bài hát về ngày Tết thông qua việctích hợp kiến thức Âm nhạc:

+ Âm nhạc lớp 2: Tiết 21- Hoa lá mùa xuân

- HS hiểu về cách ứng xử giao tiếp và bảo vệ môi trường tích hợp kiến thức Giáo dục công dân

+ GDCD lớp 6: Bài 7 - Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên

+ GDCD lớp 6 Bài 9 - Lịch sự, tế nhị

+ GDCD lớp 7: Bài 14 - Bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên

- HS hiểu về ngày Tết, lễ hội và mùa xuân thông qua việc ôn tập lại kiến thức Mĩ thuật

+ Mĩ thuật lớp 4: Bài 20 - Đề tài ngày hội quê em

3

+ Mĩ thuật lớp 5: Bài 19 - Đề tài ngày Tết, lễ hội và mùa xuân

+ Mĩ thuật lớp 6: Bài 19 – Tranh dân gian Việt Nam

2 Kĩ năng:

- HS có cơ hội phát triển kĩ năng làm việc theo nhóm

- Rèn kĩ năng cảm thụ vẻ đẹp về nét văn hóa trong ngày Tết và mùa xuân của người Việt

- Học sinh vận dụng được kiến thức vào bài vẽ

- HS phát triển tư duy sáng tạo và khả năng tự học của mình

- Rèn kĩ năng quan sát, chỉ bản đồ, tư duy phân tích tổng hợp, so sánh, vẽ tranh và thuyết trình trướcđám đông

3 Thái độ:

- HS cần có thái độ nghiêm túc trong việc thảo luận và sưu tầm tài liệu

- HS cần vận dụng tốt các kiến thức liên môn như: Âm nhạc, Ngữ văn, Giáo dục công dân, Địa lí, Mĩ thuật

để trả lời những câu hỏi mà nhóm được giao

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI:

4

- Học sinh lớp 6a1.

- Sĩ số: 36 HS

- Học sinh đã được làm quen với cách làm việc theo nhóm trên lớp ở những bài học khác của môn Mĩthuật cũng như những môn học khác

- Học sinh yêu thích môn Mĩ thuật

IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC.

- Thông qua bài học, học sinh biết được ngày Tết trong đời sống của người Việt thông qua các hoạt động

đón Tết, các tập tục có trong dịp Tết và ngày Tết trong thơ ca, tranh Tết

- Bên cạnh đó các em còn biết thêm nhiều lễ hội được tổ chức trong dịp Tết, động thời biết tới ngày Tết của những nước láng giềng Việt Nam

- Học sinh có kĩ năng hợp tác, làm việc theo nhóm để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

- Phát triển kĩ năng tích hợp những kiến thức Địa lí lớp5, GDCD lớp 6 và 7, Âm nhạc lớp 2, Ngữ văn lớp

6 và 8, Mĩ thuật lớp 4 và 5

- HS yêu quê hương đất nước, gia đình thông qua việc tìm hiểu về các hoạt động của ngày tết và mùa xuân Từ đó sinh hiểu biết hơn về bản sắc văn hóa đân tộc qua các phong tục tập tục cổ truyền

5

- Thông qua bài học, học sinh thêm yêu quý và trân trọng các phong tục tập quán, các giá trị về bản sắc dân tộc, đồng thời thêm yêu quê hương đất nước, gia đình của mình.

V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU.

- Đồ dùng thiết bị dạy học:

+ Giáo án

+ Bản đồ các nước láng giềng của Việt Nam

+ Tranh ảnh về ngày Tết và mùa xuân

+ Các video về các lễ hội trong dịp đầu xuân

+ Máy chiếu, bảng phụ

- Học liệu:

+ SGK,SGV môn Mĩ thuật.

+ Một số vấn đề đổi mới trong phương pháp dạy học Mĩ thuật THCS

+ SGK Địa lí lớp 5, GDCD (lớp 6 và 7), Âm nhạc (lớp 2), Ngữ văn (lớp 6 và 8), Mĩ thuật ( lớp 4, 5 và 6) + Tranh ảnh sưu tầm về ngày Tết và các lễ hội

6

- Đọc SGK Địa lý 5 - Bản đồ Việt Nam và các nước láng giềng.

- Đọc Ngữ văn lớp 6: Tiết 5 - Thánh Gióng

- Đọc Ngữ văn lớp 8: Tiết 65 - Ông đồ

- Sưu tầm các bài thơ về ngày Tết

- Tranh ảnh, video clip các về sự tích ThánhGióng Lễ hội Thánh Gióng

- Tranh ảnh về hình tượng Ông đồ, video clipđọc thơ Ông đồ

- Bài thơ, tranh ảnh về ngày Tết

- Đọc SGK GDCD 6

+ Bài 7 - Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên

nhiên

+ Bài 9 - Lịch sự, tế nhị

- Đọc SGK GDCD 7: Bài 14 - Bảo vệ môi trường

tài nguyên thiên nhiên

- Các phong tục tập quán được diễn ra trongdịp Tết, cách hành xử của con cháu đối với ông

bà, cha mẹ, anh chị, em trong gia đình

- Các bài viết, hình ảnh nói về việc bảo vệ môitrường trong tục xuất hành và xin lộc

- Đọc SGK Mĩ thuật lớp 4: Bài 20 - Đề tài ngày hội

quê em Mĩ thuật lớp 5: Bài 19 - Đề tài ngày Tết,

lễ hội và mùa xuân Mĩ thuật lớp 6: Bài 19 – Tranh

dân gian Việt Nam

- Các bài viết, hình ảnh về các hoạt động đónTết và các lễ hội được tổ chức trong dịpTết

- Bài viết và hình ảnh tranh Đông Hồ

7

- Ôn tập lại Âm nhạc lớp 2: Tiết 21- Hoa lá mùa

+ Ngữ văn lớp 6: Tiết 5 - Thánh Gióng

+ Ngữ văn lớp 8: Tiết 65 - Ông đồ

- Video, clip, bài viết nói về truyền thuyết vềThánh Gióng

- Bài thơ, clip đọc bài Ông đồ

VI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A Mục tiêu bài học:

- Kiến thức: Giúp học sinh hiểu biết hơn về bản sắc văn hóa đân tộc qua các phong tục tập quán của

các vùng miền trong ngày tết và mùa xuân

- Kĩ năng: Hoàn thiện kĩ năng thuyết trình và làm việc them nhóm của học sinh

8

-Thái độ: HS yêu quê hương đất nước, gia đình thông qua việc tìm hiểu về các hoạt động của ngày Tết

và mùa xuân

B Nội dung bài học:

- HS được tìm hiểu về những nét văn hóa của người Việt trong dịp Tết đến xuân về.

- HS cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước, con người thông qua bài học.

- Hình thức tổ chức :

+ Dạy học theo chuyên đề

+ Tích hợp trong các tiết học chính khóa.

+ Thời gian thực hiện: Có thể kéo dài 1 đến 2 tiết

+ HS vận dụng hiểu biết của mình về ngày Tết, các lễ hội để cảm thụ các tác phẩm tranh vẽ về ngày Tết

+ Vận dụng các kiến thức về hội họa đề vẽ tranh của mình

- Phương pháp dạy học: Vận dụng linh hoạt kết hợp các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

+ Dạy học theo phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

+ Ứng dụng CNTT và phương tiện dạy học

+ Phương pháp đồ dùng trực quan

9

+ Phương pháp dạy học hợp tác nhóm.

+ Phương pháp củng cố, luyện tập

+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá

C Hoạt động dạy học, tiến trình dạy học.

* Các hoạt động cơ bản:

a Hoạt động khởi động

- Kiểm tra bài cũ: Sự chuyển bị của học sinh

- Giáo viên dẫn vào bài mới

b Hoạt động hình thành kiến thức mới

I.Tìm hiểu chung về ngày Tết và mùa xuân (Tiết 1 )

* Chuẩn bị của học sinh ( ở nhà )

- Học sinh nhận nội dung thảo luận:

 Nhóm 1: Trình bày về các phong tục tập quán đón Tết của người Việt như: Tục cúng Táo quân, tục cúng tất

niên, tục cúng giao thừa, tục xông đất, tục xuất hành và xin lộc, tục thăm hỏi họ hàng

10

 Nhóm 2: Trình bày hiểu biết về ý nghĩa của tục mừng tuổi bằng cách kể câu chuyện về sự tích phong bao lì

+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm

+ Giáo viên kết luận chung

+ Học sinh nắm được vài nét cơ bản để chuẩn bị cho ngày Tết, đồng thời biết được các phong tục đón Tết

của người Việt…

+ Vận dụng kiến thức GDCD6: Bài 7 - Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với thiên nhiên Bài 9 - Lịch sự, tếnhị Qua đó HS biết cách cư xử trong các tục lệ ngày Tết

11

+ Vận dụng kiến thức SGK GDCD 7: Bài 14 - Bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên Qua đó giáo dụchọc sinh biết bảo vệ môi trường thông qua hoạt động lên chua xin lộc (xin chân nhan thay thế tục hái lộc.)

+ Vận dụng kiến thức về Địa lí Bài 19: Vị trí, địa lí các nước láng giềng, xác định được vị trí của Việt Nam

và các nước láng giềng

+ Vận dụng kiến thức về Âm nhạc lớp 2: Tiết 21- Hoa lá mùa xuân

- Biểu diễn hát, múa theo chủ đề ngày Tết và mùa xuân HS tìm hiểu về nhịp điệu, hình ảnh vui tươi trong ngàyTết

 Nhóm 3: Sưu tầm những clip và hình ảnh về các lễ hội được tổ chức trong dip Tết (hội chùa Hương, lễ hộiĐống Đa Hà Nội, lễ hội chợ Viềng Nam Định, lễ hội Cổ Loa…

 Nhóm 4: Sưu tầm những bài hát về ngày Tết, mùa xuân Sưu tầm các bài thơ về ngày Tết

- Trình bày hiểu biết về tranh Tết (Đông Hồ)

- Sưu tập một số hình ảnh của các nước láng giềng như: Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan

+ Các nhóm khác nhận xét

+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm

+ Giáo viên kết luận chung về các lễ hội, các tác phẩm thơ ca về ngày Tết và các hoạt động đón Tết ở cácnước láng giềng

+ Vận dụng kiến thức Ngữ văn

+ Ngữ văn lớp 6: Tiết 5 - Thánh Gióng

+ Ngữ văn lớp 8: Tiết 65 - Ông đồ

13

+ Vận dụng kiến thức về Địa lí Bài 19: Vị trí, địa lí các nước láng giềng.

+ Vận dụng kiến thức về Âm nhạc lớp 2: Tiết 21- Hoa lá mùa xuân

+ Vận dụng kiến thức Mĩ thuật lớp 4: Bài 20 - Đề tài ngày hội quê em Mĩ thuật lớp 5: Bài 19 - Đề tài ngàyTết, lễ hội và mùa xuân Mĩ thuật lớp 6: Bài 19 – Tranh dân gian Việt Nam

3 Ngày Tết của một số nước láng giềng.

+ Tết của Trung Quốc

+ Tết của Lào

+ Tết của Campuchia

+ Tết của Thái Lan

II Luyện tập

Đề bài: Viết một đoạn văn hoặc vẽ một bức tranh, nêu cảm nhận của mình về ngày Tết và mùa xuân

* Hoạt động học tập:

- Đọc đề bài, phân tích đề, lập dàn ý, bố cục

- Lắng nghe thông tin bổ sung từ giáo viên

- Viết và vẽ bài hoàn chỉnh

* Giáo viên nhận xét, chữa bài viết của học sinh để củng cố lại kiến thức và rèn kĩ năng

- Liên hệ bản thân: Trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam đối với việc giữ gìn và phát huy những phong tục cổtruyền của dân tộc

* Lưu ý: Giáo viên lồng ghép, giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương, đất nước, gia đình của mình

15

* Hoạt động kiểm tra, đánh giá

- Giáo viên yêu cầu HS:

+ Đọc bài viết và xem tranh

- Học sinh biểu diễn văn nghệ: hát bài Chúc Tết.

VII KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP.

- GV kiểm tra sản phẩm sưu tầm của từng nhóm

- Vẽ tranh về ngày Tết và mùa xuân

- Viết bài cảm thụ về ngày Tết và các phong tục của người Việt

- Liên hệ thực tế với bài vẽ tranh để thể hiện được không khí Tết và mùa xuân

16

 Kết quả:

- HS hiểu bài chất lượng sản phẩm nhóm sưu tầm tốt

- HS vẽ tranh theo ý thích thể hiện được bài vẽ về đề tài ngày Tết và mùa xuân

- Biết lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu về ngày Tết để thể hiện trong tranh vẽ

- Biết được sự khác biệt giữa ngày Tết của Việt Nam với các nước láng giềng

2.Vận dụng:

- Sản phẩm chính thức sẽ đính kèm trong poweprpoint.

- Bài cảm thụ và tranh vẽ của học sinh

17

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

BÀI 23: VẼ TRANH ĐỀ TÀI Ngày Tết và mùa xuânTÌM HIỂU VỀ NGÀY TẾT VÀ MÙA XUÂN

* Tiến trình dạy học:

1.Ổn định tổ chức: (1’)

2.Kiểm tra: (1’) Sự chuẩn bị của học sinh.

3.Bài mới: (40’

23

HOẠT ĐỘNG CỦA

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

HÌNH ẢNH

 Giới thiệu bài (2’) Nguồn gốc ra

đời của ngày Tết Nguyên Đán

 Các nhóm báo cáo nội dung chuẩn

bị của nhóm mình

*HĐ1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

về ngày tết trong đời sống người Việt

Nam.(23’)

1.Các phong tục đón Tết:

- GV mời đại diện nhóm 1 trình bày về

các phong tục tập quán trong ngày

Tết của người Việt

HS lắngnghe

Đạidiệnnhóm 1trình

BÀI 23: VẼ TRANH ĐỀ TÀI

Ngày Tết và mùa xuân

Tiết 1: TÌM HIỂU VỀ NGÀY TẾT

VÀ MÙA XUÂN I.NGÀY TẾT TRONG ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT.

1.Các phong tục đón tết:

24

- Mua sắm chuẩn bị cho ngày Tết.

+ Ngoài những nhu yếu phẩm như

những đồ, ăn thức uống Các gia đình

thường mua các loài hoa như đào, mai,

các cây cảnh như quất, quýt , cây cảnh…

để trang trí cho ngôi nhà của mình

+ Ban thờ ngày Tết: Tùy theo từng

nhà, cách trang trí và sắp đặt khác nhau

(Ban thờ là thế giới thu nhỏ của người

đã khuất.) Hai cây đèn tượng trưng cho

mặt trăng và mặt trời Hương là tinh tú,

Hai bát hương để đối xứng Trên ban thờ

còn để rất nhiều vàng mã, cau trầu Đặt

chính giữa thường có mâm ngũ quả (đây

bày

Cácnhóm

25

là 5 loại quả khác nhau tượng trưng cho

ngũ hành) Góc bàn thờ phía bên ngoài

thường đặt hai lọ hoa to Phía trước bát

hương có một bát nước trong coi như

nước thiêng Hai cây mía to đặt hai bên

bàn thờ để dẫn linh hồn tổ tiên từ trên

trời về hạ giới Ngoài ra thứ không thể

thiếu trong mâm cỗ thắp hương ngày Tết

đó là đĩa bánh chưng (Bánh chưng là

loại bánh truyền thống của dân tộc Việt

nhằm thể hiện lòng biết ơn của con cháu

đối với cha ông và xứ sở Nguyên liệu

làm bánh chưng bao gồm gạo nếp, đỗ

xanh, thịt lợn lá dong,nạt Khi gói xong,

bánh sẽ được luộc trong vòng 10-12

tiếng Đây cũng là lúc những người thân

trong gia đình ngồi lại nói chuyện vui vẻ

gắn kết, hiểu nhau hơn)

kháclắngnghe,

 Phong tục cúng Táo.

26

 Phong tục cúng Táo:

Ông Táo là thần bếp được trời

giao cho trách nhiệm theo dõi tất cả

những việc xảy ra trong nhà Ngày 23

tháng chập ông Táo phải lên trời bao cáo

những việc làm của gia chủ, để Ngọc

Hoàng sẽ quyết định thưởng hay phạt

gia chủ đó Ngày 23 nhà nào cũng quét

dọn bếp sạch sẽ và làm lễ cúng ông Táo

về trời, nhờ ông Táo tâu những lời tốt để

gia đình được bình an may mắn trong

năm mới

 Tục cúng tất niên:

Nghi thức diễn ra vào ngày cuối

năm âm lịch gọi là ngày tất niên Đây là

ngày gia đình sum họp với nhau để ăn

bữa cơm buổi tất niên Tất niên thường

diễn ra vào buổi chiều hoặc buổi tối

Ngày này, người ta làm cỗ cúng tất niên

Cácnhómkháclắngnghe,

sau đó dọn tiệc mời khách tới dự

 Cúng giao thừa:

Giao thừa là thời khắc chuyển

giao năm cũ sang năm mới Từ xưa, nhà

nhà cũng lễ giao thừa ngoài trời và cúng

trong nhà, chuẩn bị chu đáo để đón

người tới xông đất mang lại tài lộc vào

nhà Thời điểm bắt đầu giờ chính Tý (0

giờ 0 phút 0 giây) ngày mùng 1 tháng

giêng là thời khắc quan trọng nhất của

dịp Tết, đánh dấu sự kết thúc của năm

cũ, bước sang năm mới và nó được gọi

là giao thừa Để ghi nhận khoảng khắc

này người ta thường làm hai mâm cỗ,

một mâm cúng gia tiên tại bàn thờ ở

trong nhà mình và một mâm cúng thiên

địa ở khoảng sân trước nhà

Cácnhómkháclắngnghe,

 Tục xông đất:

Xông đất hay còn gọi là đạp đất,

mở hàng) là tục lệ đã có lâu đời tại Việt

Nam Nhiều người quan niệm ngày

mùng một năm mới nếu mọi việc diễn ra

suôn sẻ may mắn thì cả năm sẽ được tốt

lành thuận lợi Ngay sau thời khắc giao

thừa, bất cứ người nào bước từ ngoài

vào nhà với lời chúc năm mới được coi

là người xông đất cho gia chủ, cũng vì

thế mà người này rất quan trọng Cho

nên cứ cuối năm mọi người cố ý tìm

xem những người trong bà con hay láng

giềng có tính vui vẻ, linh hoạt, đạo đức

và thành công để nhờ sang thăm nhà

Người đến xông đất thường chỉ ghé

thăm 5 đến 10 phút chứ không ở lại lâu

cầu cho mọi việc trong năm mới của gia

chủ được trôi chảy thông suốt  Tục xuất hành và xin lộc.

29