bài dự thi dạy học chủ đề tích hợp liên môn tiết 23 nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên thuộc chương trình vật lý 8

Cụ thể :- Để biết khi cho hai chất tiếp xúc với nhau có xảy ra hiện tượngkhuếch tán hay không, học sinh cần vận dụng kiến thức môn hoá học để xét haichất đó có phản ứng hoá học được với

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Tên hồ sơ dạy học:

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

- Vận dụng kiến thức vật lý cơ bản của bài học để giải thích hiệntượng liên quan Đồng thời vận dụng kiến thức liên môn (Sinh học, Hoá học) đểgiải thích các hiện tượng thực tế

b Về kỹ năng:

- Quan sát hiện tượng, xử lý thông tin để rút ra được nhận xét

c Về thái độ:

- Tích cực, tự lực tư duy tiếp thu bài học

- Có ý thức bảo vệ môi trường và tuyên truyền vệ sinh an toàn thựcphẩm

* Trong bài học, ngoài yêu cầu căn bản về kiến thức vật lý, còn yêucầu học sinh có năng lực vận dụng kiến thức liên môn sinh học, hoá học, giáodục công dân, công nghệ để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra

Cụ thể :

- Để biết khi cho hai chất tiếp xúc với nhau có xảy ra hiện tượngkhuếch tán hay không, học sinh cần vận dụng kiến thức môn hoá học để xét haichất đó có phản ứng hoá học được với nhau không Nếu có thì sẽ xảy ra phản ứng

kiến thức bài học để giải thích các chất độc trong sơn thẩm thấu vào vỏ thùngđựng và các chất độc trong vỏ thùng khuếch tán vào thực phẩm Từ đó giáo dục

ý thức đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và mỗi học sinh trở thành tuyêntruyền viên về điều này Đây thuộc một nội dung thuộc môn công nghệ 6 – phần

môn nấu ăn.(minh họa video 3)

- Trước sự cố tràn dầu xảy ra nhiều ở các vùng biển cả trong nước vàngoài nước, học sinh thấy được tác hại; Giải thích được ảnh hưởng của sự cốtrên đối với môi trường Vận dụng kiến thức sinh học, học sinh giải thích đượcảnh hưởng của sự cố tràn dầu tới hô hấp của động vật dưới nước, tới quá trình

quang hợp của thực vật dưới nước.(minh họa video4, video5, video6)

Sử dụng thùng sơn để chứa thực phẩm

3 Đối tượng dạy học của bài học:

- Học sinh khối 8 - lớp 8 A5 Trường THCS Phú Diễn

+ Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách

4 Ý nghĩa của bài học:

Hậu quả của sự cố tràn dầu

- Vận dụng kiến thức bài học, học sinh giải thích được nhiều hiện tượngxảy ra trong cuộc sống.

- Biết vận dụng kiến thức liên môn : Sinh, Hoá để giải quyết vấn đề bàihọc đặt ra

- Giáo dục học sinh có ý thức vệ sinh an toàn thực phẩm Chắc chắn saubài học mỗi em sẽ là một tuyên truyền viên về vệ sinh an toàn thực phẩm chogia đình các em, mọi người xung quanh và cho toàn xã hội

- Trước vấn đề của xã hội (sự cố tràn dầu) tuy chưa làm được gì song các emcũng thấy phải có ý thức trách nhiệm đối với môi trường sống, với xã hội

5 Thiết bị dạy học, học liệu:

- Sử dụng phần mềm POWERPOINT để thiết kế bài giảng điện tử

- Sưu tầm một số hình ảnh minh hoạ trên mạng INTERNET

- Sử dụng phương tiện máy chiếu PROJECTER để hỗ trợ giảng dạy

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:

Tiết 23: Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên

(Vật lý 8)

Người soạn: Nguyễn Thị Thuần Gáo viên: Vật lý

Trường THCS Phú Diễn Ngày soạn: 20/12/2014 Ngày dạy: 31/12/2014

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Mô tả được thí nghiệm Bơ - rao và giải thích được

- Phát biểu được các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn khôngngừng

- Phát hiện mối quan hệ giữa chuyển động phân tử và nhiệt độ

- Nhận biết được hiện tượng khuếch tán.

- Giải thích được một số hiện tượng liên quan

- Vận dụng kiến thức liên môn: Sinh học, hóa học để giải thích các hiệntượng thực tế

- Máy chiếu, lọ nước hoa

III Các hoạt động dạy học

2 Giải thích: Quảbóng cao su được bơm

căng, dù có buộc thật chặt

Học sinh đứngtại chỗ trả lời miệng

- Các chất đượccấu tạo từ các hạt nhỏriêng biệt gọi lànguyên tử, phân tử

- Giữa cácnguyên tử, phân tử cókhoảng cách

- Giữa các phân

tử cao su có khoảngcách, nên các phân tửkhông khi xen vàogiữa khoảng cách đó

vẫn cứ ngày một xẹp dần thoát ra ngoài vì vậy

quả bóng cứ ngày mộtxẹp dần

2

phút

Hoạt động 1: Nêu vấn đề cần nghiên cứu Tiết 23:

Nguyên tử, phân tửchuyển động hayđứng yên

- Trong phần giảithích của các em, các phân

tử không khí xen vào giữa

khoảng cách các phân tử

cao su Vậy các phân tử

không khí chuyển động hay

đứng yên?

- Chúng ta sẽ có câutrả lời sau bài học

tến hành 1 thí nghiệm: thả

các hạt phấn hoa vào trong

nước rồi quan sát các hạt

phấn hoa bằng kính hiển vi

Mời các em quan sát TN ảo

mô tả lại TN Bơ - rao

- Chiếu TN ảo

- Trong các giờ thực hành môn sinh học các em

có thể tranh thủ làm lại

TN và quan sát hiện

tượng bằng kính hiển vi.

- Chiếu quỹ đạo

- Quan sát mànhình TN ảo

- Quan sát

I Thí nghiệm

Bơ - rao

- Hiện tượng:Hạt phấn hoa trongnước chuyển độngkhông ngừng về mọiphía

chuyển động.

- Hạt phấn hoa trongnước chuyển động như thế

nào?

- Chuyển độngkhông ngừng về mọiphía

không ngừng về mọi phía?

Nhà bác học Bơ rao không thể giải thích

-được vì chưa có thuyết cấu

tạo chất Năm 1905, nhà

bác học An – Be Anh x

Tanh ( người Đức) mới giải

thích được đầy đủ Nội

dung tiếp của thuyết cấu tạo

- Giáo viên mời 2,3

HS hoàn thiện câu trả lời

-??????

- HS phán đoán:

Nguyên tử, phân tửchuyển động

- HS tưởngtượng

- C1: Hạt phấnhoa

C2: Phân tửnước

- HS giải thíchtheo ý hiểu của mình

nguyên tử, phân tửchuyển động hỗnđộn không ngừng

- Các nguyên

tử, phân tử chuyểnđộng hỗn độn khôngngừng

- Giải thíchchuyển động của hạtphấn hoa

- Chiếu đáp áp.

- HS tự trả lờivào vở

- Nhiệt độcàng cao, cácnguyên tử, phân tửchuyển động càngnhanh

- Chuyển động nhanhhay chậm của nguyên tử có

phụ thuộc vào nhiệt độ

không?

- Chiếu Slide TNnước nóng, nước lạnh

- Nếu tăng nhiệt độcủa nước thì các hạt phấn

hoa chuyển động như thế

- Các phân tửnước chuyển độngcàng nhanh và vachạm vào các hạt phấnhoa càng mạnh

2

0

phút

Hoạt động 5: Vận dụng kiến thức tích hợp liên môn để giải quyết các vấn đề.

- Hiện tượng khuếch

nêu câu hỏi

+ Hiện tượng khuếch

tán có xảy ra với chất lỏng,

chất rắn và chất khí không?

+ Hiện tượng đó xảy

ra với chất nào nhanh nhất,

chậm nhất Từ đó so sánh

tốc độ chuyển động của các

phân tử rắn, lỏng, khí?

đồng sunfat chuyểnđộng xuống dưới, xenvào khoảng cách giữacác phân tử nước và có

1 số phân tử nướcchuyển động lên trên,xen vào khoảng cáchgiữa các phân tử đồngsunfat Kết quả là mặtphân cách mờ dần và 2chất hòa lẫn vào nhau

- Các chấtkhuếch tán vào nhau

- Giải thíchtương tự

- Xảy ra với chấtrắn, chất lỏng, chấtkhí

- Các phân tửchất rắn chuyển độngchậm hơn và các chất

- Hiện tượngcác chất tự hòa lẫnvào nhau gọi là hiệntượng khuếch tán

+ Giải thích tại sao

em ngửi thấy mùi thơm khi

cô xịt nước hoa

- Xịt nước hoa:

Về nhà

- HS quan sát hiện tượng

- Không Vì có dấu hiệu đổi màu các chất nên đây là phản ứng hóa học.

- Xảy ra 2 khả năng.

Nếu 2 chất có thể phản ứng hóa học với nhau thì sẽ xảy ra phản ứng hóa học Còn nếu không sẽ xảy

ra hiện tượng khuếch tán.

- Chuyển độnghỗn độn không ngừng

- Nhiêt đọ càngcao, nguyên tử, phân

tử chuyển động càngnhanh

- Điều đó giải thích

có nhiều loài cá, tôm cua…

sinh vật khác có thể sống

được dưới nước

- Hãy nêu câu hỏi

liên quan tới vấn đề này? (

Nếu HS không nêu câu hỏi

thì GV hỏi tiếp)

+ Cá có thể

sống được dưới nước vì

trong nước có ô xi Tại sao

con người không thể hô

hấp được khi ở dưới nước.

- 1 HS đọc đềbài

C5: Do các phân

tử không khí chuyểnđộng không ngừng vềmọi phía nên 1 số phân

tử không chuyển độngxuống phía dưới xenvào khoang cách giữacác phân tử nước Vìvậy trong nước hồ, ao,sông, biển có khôngkhí

- Cá có thể sống được dưới nước vì trong nước có ô xi Tại sao con người không thể hô hấp được khi ở dưới nước.

- Do mỗi loài có đặc điểm sinh học riêng có thể thích nghi với môi trường sống Cá hô hấp bằng

- Tiếp tục hãy trả lời

- Nơi xảy ra thường ở

biển miền Trung và miền

Nam, nơi giao thông đường

- C6: Có Vì cácphân tử chuyển độngnhanh hơn

- HS quan sát

- HS quan satslide cá chết

- HS 1: Vì nguồn nước bị ô nhiễm.

- HS2: Khi mặt nước bị phủ một lớp dầu thì không khí trong đó có ô xi khuếch tán vào nước

là ít.

Nên các sinh vật dưới nước bị thiếu ô xi và chết.

- Ánh sáng lọt

- Chiếu Slide muối

- Vậy mỗi em hãy là

1 tuyên truyền viên về an

toàn thực phẩm Các em

hãy khuyên mọi người

xung quang chứa đồ thực

phẩm bằng thủy tinh,

sành, sứ hay đồ nhựa

chuyên dùng cho chứa

xuống đáy biển ít hoặc không có làm cho các thực vật không quang hợp được và chết Đồng thời làm mất đi nguồn thức ăn của một số động vật dưới nước.

- Quan sát

- Chất độc từ sơn, hóa chất khác ngấm vào thùng đựng (đây là hiện tượng khuếch tán) Mặc dù rửa sạch bề mặt thùng nhưng khi chứa thực phẩm thì các chất độc đó lại khuếch tán vào thực phẩm Con người ăn thực phẩm đó lâu ngày lượng độc tố nhiều lên và dẫn đến hậu quả xấu cho sức khỏe.

thực phẩm.

- Hướng dẫn học bài

ở nhà

+ Làm thí nghiệm đểtrả lời câu C7

+ Học ghi nhớ và làmbài tập trong sách bài tập

+ Đọc mục có thể emchưa biết

+ Quan sát các hiệntượng xảy ra trong cuộc

sống có liên quan tới bài

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:

Đánh giá kết quả học tập của học sinh qua tiết dạy về:

- Thái độ học tập : Tập trung chú ý nghe giảng, ghi chép bài đầy đủ, đúngtiến độ của bài giảng

- Tích cực, chủ động trong tư duy, hăng hái phát biểu

- Hứng thú với các vấn đề mà bài học đặt ra

- Trả lời được các câu hỏi của giáo viên trong tiết dạy

- Biết đặt câu hỏi mở rộng ngoài cho giáo viên và vận dụng kiến thức liênmôn để giải quyết

- Về kiến thức có thể đánh giá cụ thể học sinh qua bài kiểm tra 15 phút

Kiểm tra 15 phútMôn: Vật lý 8

I Khoanh vào đáp án đúng (3 điểm)

1) Nguyên tử, phân tử không có tính chất nào sau đây?

A Chuyển động không ngừng

B Giữa chúng có khoảng cách

C Nở ra khi nhiệt độ tăng, co lại khi nhiệt độ giảm

D Chuyển động càng nhanh khi nhiệt độ càng cao

2) Trong thí nghiệm của Bơ-rao các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độnkhông ngừng vì:

5) Phát biểu nào sau đây đúng ?

A Hiện tượng khuếch tán chỉ xảy ra đối với chất rắn

B Hiện tượng khuếch tán chỉ xảy ra đối với chất lỏng

C Hiện tượng khuếch tán chỉ xảy ra đối với chất khí

D Hiện tượng khuếch tán xảy ra đối với cả chất rắn, chất lỏng và chấtkhí

6) Hiện tượng nào sau đây là hiện tượng khuếch tán ?

A Cho BaCl2 vào H2SO4 thì xuất hiện chất kết tủa.

B Cho Fe vào HCl thì thấy có khí bay lên

C Thổi vào mặt nước vôi trong thấy xuất hiện lớp váng màu trắng

D Cho H2O vào HCl thì không thấy có hiện tượng gì mới

II Điền từ vào chỗ trống ( 2 điểm)

Các chất được cấu tạo từ các hạt nhỏ riêng biệt gọi là , Giữachúng có Các nguyên tử, phân tử không ngừng Khi nhiệt độcủa vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật

III Trả lời câu hỏi (5 điểm)

Khi mua xăng ở các trạm bán xăng, em thường ngửi thấy mùi xăng

1. Đó có phải là hiện tượng khuếch tán không? Giải thích hiện tượng đó (3điểm)

2. Hiện tượng trên ảnh hưởng như thế nào đến môi trường? Em nêu biệnpháp khắc phục đơn giản có thể làm (2 điểm)

Biểu điểm

I Mỗi ý đúng được 0,5 điểm

II Mỗi chỗ điền đúng được 0,5 điểm

III Khẳng định là hiện tượng khuếch tán được 1 điểm

Giải thích đúng được 2 điểm

Ô nhiễm môi trường Con người hít xăng lâu dài, thường xuyên

sẽ ảnh hưởng xấu tới sức khỏe 1 điểm

Đậy nắp xăng 1 điểm

p số m u ung bình há ỏi

8

A5

Tiết 23: Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên

(Vật lý 8)

Người soạn: Nguyễn Thị Thuần Gáo viên: Vật lý

Trường THCS Phú Diễn Ngày soạn: 20/12/2014 Ngày dạy: 31/12/2014

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Mô tả được thí nghiệm Bơ - rao và giải thích được

- Phát biểu được các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn khôngngừng

- Phát hiện mối quan hệ giữa chuyển động phân tử và nhiệt độ

- Nhận biết được hiện tượng khuếch tán

- Giải thích được một số hiện tượng liên quan

- Vận dụng kiến thức liên môn: Sinh học, hóa học để giải thích các hiệntượng thực tế

- Máy chiếu, lọ nước hoa

III Các hoạt động dạy học

Thời

5

phút

+ Kiểm tra bài cũ

1 Các chất được cấu tạo

như thế nào?

2 Giải thích: Quả bóng cao

su được bơm căng, dù có

buộc thật chặt vẫn cứ ngày

Học sinh đứng tại chỗtrả lời miệng

- Các chất được cấutạo từ các hạt nhỏriêng biệt gọi lànguyên tử, phân tử

- Giữa các nguyên tử,phân tử có khoảngcách

- Giữa các phân tử cao

su có khoảng cách, nêncác phân tử không khixen vào giữa khoảngcách đó thoát ra ngoài

một xẹp dần vì vậy quả bóng cứ

ngày một xẹp dần2

phút

Hoạt động 1: Nêu vấn đề cần nghiên cứu Tiết 23: Nguyên tử,

phân tử chuyểnđộng hay đứng yên

- Trong phần giải thích của

các em, các phân tử không

khí xen vào giữa khoảng

cách các phân tử cao su

Vậy các phân tử không khí

chuyển động hay đứng yên?

hạt phấn hoa vào trong

nước rồi quan sát các hạt

phấn hoa bằng kính hiển vi

Mời các em quan sát TN ảo

mô tả lại TN Bơ - rao

- Hạt phấn hoa trong nước

chuyển động như thế nào?

- Quan sát màn hình

TN ảo

- Quan sát

- Chuyển động khôngngừng về mọi phía

I Thí nghiệm Bơ rao

Hiện tượng: Hạtphấn hoa trong nướcchuyển động khôngngừng về mọi phía

8

phút

Hoạt động 3: Phát hiện các nguyên tử, phân tử

chuyển động hỗn độn không ngừng và giải thích

được TN Bơ - rao

- Vì sao hạt phấn hoa trong

nước chuyển động không

ngừng về mọi phía?

- Nhà bác học Bơ - rao

không thể giải thích được vì

chưa có thuyết cấu tạo chất

Năm 1905, nhà bác học An

– Be Anh x Tanh ( người

Đức) mới giải thích được

đầy đủ Nội dung tiếp của

-??????

- HS phán đoán:

Nguyên tử, phân tử

II Các nguyên tử,phân tử chuyểnđộng hỗn độn khôngngừng

- Các nguyên tử,phân tử chuyểnđộng hỗn độn khôngngừng

thuyết cấu tạo chất là gì?

- Chiếu Slide quả bóng và

- Giáo viên mời 2,3 HS

hoàn thiện câu trả lời

- Chiếu đáp áp

chuyển động

- HS tưởng tượng

- C1: Hạt phấn hoaC2: Phân tử nước

- HS giải thích theo ýhiểu của mình

- HS tự trả lời vào vở

- Giải thích chuyểnđộng của hạt phấnhoa

- Nhiệt độ càng cao,các nguyên tử, phân

tử chuyển động càngnhanh

- Chuyển động nhanh hay

chậm của nguyên tử có phụ

thuộc vào nhiệt độ không?

- Chiếu Slide TN nước

- Các phân tử nướcchuyển động càngnhanh và va chạm vàocác hạt phấn hoa càngmạnh

20

phút

Hoạt động 5: Vận dụng kiến thức tích hợp liên

môn để giải quyết các vấn đề.

Chúng chuyển độnghỗn độn không ngừng

Có 1 số phân tủ đồngsunfat chuyển độngxuống dưới, xen vàokhoảng cách giữa cácphân tử nước và có 1

số phân tử nước

- Hiện tượng khuếch tán là

+ Giải thích tại sao em ngửi

thấy mùi thơm khi cô xịt

nước hoa

- Chiếu vi deo thí nghiệm

hóa học.

- Hiện tượng đó có phải là

hiện tượng khuếch tán

- Các chất khuếch tánvào nhau

- Giải thích tương tự

- Xảy ra với chất rắn,chất lỏng, chất khí

- Các phân tử chất rắnchuyển động chậm hơn

và các chất lỏng, cácphân tử chất lỏngchuyển động chậm hơnphân tử chất khí

- Xịt nước hoa: Về nhà

- HS quan sát hiện tượng

- Không Vì có dấu hiệu đổi màu các chất nên đây là phản ứng hóa học.

- Xảy ra 2 khả năng.

Nếu 2 chất có thể phản ứng hóa học với nhau thì sẽ xảy ra phản ứng hóa học.

Còn nếu không sẽ xảy

ra hiện tượng khuếch tán.

- Chuyển động hỗn

- Hiện tượng cácchất tự hòa lẫn vàonhau gọi là hiệntượng khuếch tán