hồ sơ dạy học tích hợp bài 7, tiết 29 luyện nói kể chuyện – chương trình ngữ văn 6

Mục tiêu dạy học - Kiến thức: Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn của các môn sau đây để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra: + Môn Ngữ văn: Tiết 29, Bài Luyện nó

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN HOÀN KIẾM

TRƯỜNG THCS NGÔ SĨ LIÊN

- -HỒ SƠ DỰ THI

DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

1 Tên chủ đề dạy học: LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN

2 Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn

3 Các môn được tích hợp: Ngoại ngữ (Tiếng Anh),

Lịch sử, Giáo dục công dân, HĐNGLL - Giáo dục nếp

sống Thanh lịch – văn minh cho học sinh Hà Nội

Hà Nội - 2014

Phụ lục I Phiếu thông tin về giáo viên dự thi

- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/ thành phố Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS): Quận Hoàn Kiếm

- Trường Trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên

- Địa chỉ: 27-29 Hàm Long, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Điện thoại: 04 3943 0089; Email: c2ngosilien-hk@hanoiedu.vn

- Thông tin về giáo viên:

Họ và tên: Nguyễn Đức Tâm An

Ngày sinh: 20/07/1992 Môn : Ngữvăn

Điện thoại: 0976852610; Email: tamantamao@gmail.com

Phụ lục II Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên

1 Tên hồ sơ dạy học: Bài 7, Tiết 29: Luyện nói kể chuyện – Chương trình Ngữ

văn 6

2 Mục tiêu dạy học

- Kiến thức: Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn của các môn sau đây để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra:

+ Môn Ngữ văn: Tiết 29, Bài Luyện nói kể chuyện (chương trình Ngữ văn 6).

Học sinh phải nắm được bố cục, thứ tự kể, các sự việc, nhân vật, cốt truyện, biết trình bày tóm lược hay chi tiết một truyện truyền thuyết bằng lời văn của mình Luyện nói, liên kết kiến thức các bộ môn Sử, Giáo dục công dân, Tiếng Anh, Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh cho học sinh Hà Nội

+ Môn Tiếng Anh: Bài 4 – My neighborhood (chương trình sách giáo khoa

Tiếng Anh 6 thí điểm) Học sinh biết vận dụng các mẫu câu kể, dẫn dắt và giới thiệu địa điểm đã học trong tiếng Anh

+ Môn Lịch sử: Bài 10 - Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước, Bài

20 - Nước Đại Việt thời Lê Sơ (1428-1527) (chương trình Lịch sử 7) Liên hệ,

mở rộng kiến thức về thời Lý, Lê cùng các sự kiện đương thời liên quan đến truyền thuyết được kể

+ Môn Giáo dục công dân: Bài 9 - Lịch sự, tế nhị (chương trình Giáo dục công

dân 6) Dạy các biểu hiện của lịch sự, tế nhị; Bổ sung một số ví dụ về hành vi giao tiếp thể hiện lịch sự, tế nhị: biết chào hỏi, giới thiệu, tự giới thiệu, cảm ơn, xin lỗi, nói lời yêu cầu, đề nghị ; thể hiện lời nói, hành vi nhã nhặn, từ tốn, khéo léo ở nơi công cộng…

+ Môn Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh cho học sinh Hà Nội: Bài

1Tác phong của người Hà Nội, Bài 2 Giao tiếp, ứng xử ngoài xã hội, Bài 5 -Ứng xử với các di tích, danh thắng (chương trình lớp 8).

- Kĩ năng:

+ Biết lập dàn bài kể chuyện và kể miệng một cách chân thật

+ Biết ứng dụng mẫu câu kể trong tiếng Anh để kể truyền thuyết địa danh cho người nước ngoài

+ Kĩ năng giao tiếp không lời: ngôn ngữ cử chỉ trong thuyết trình

+ Biết rèn luyện cử chỉ, hành vi, sử dụng ngôn ngữ sao cho lịch sử, tế nhị, thể hiện nếp sống thanh lịch, văn minh của học sinh Hà Nội, biết nhận xét, góp ý cho bạn bè

+ Rèn luyện phát triển năng lực vận dụng tổng hợp, năng lực hợp tác, làm việc nhóm, vận dụng công nghệ thông tin (soạn thảo kế hoạch, quay clip, trình chiếu…) để xây dựng và hoàn thành dự án

- Thái độ

+ Có nếp giao tiếp văn minh, lịch sự, tế nhị khi trình bày vấn đề

+ Có ý thức yêu mến, trân trọng, bảo vệ những di sản văn hóa, danh thắng, di tích lịch sử

3 Đối tượng dạy học

Học sinh lớp 6A, là lớp Chất lượng cao trường THCS Ngô Sĩ Liên, đang học chương trình Tiếng Anh thí điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sĩ số 45 Đây là lớp học sinh năng động, sáng tạo và tự chủ, có khả năng sử dụng thành thạo công nghệ số (quay phim, internet, chụp ảnh, biên tập trên máy tính)

4 Ý nghĩa bài học

Bài học thuộc phân môn Tập làm văn của môn Ngữ văn lớp 6, tập trung phát triển khả năng xây dựng dàn bài và tạo lập văn bản Tự sự ở dạng nói

Giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp dạy học theo dư án Theo phương pháp này, học sinh là người quyết định cách tiếp cận vấn đề cũng như cách thức và các hoạt động cần phải tiến hành để giải quyết vấn đề Giáo viên áp dụng kĩ thuật dạy học theo dự án để giúp học sinh tập giải quyết các vấn đề bằng các kĩ năng của người lớn thông qua làm việc theo nhóm: thu thập tài liệu, giao việc, thực hành quay video, tổng hợp dữ liệu, tạo thành kết quả của nhóm Chính học sinh là người lựa chọn các nguồn dữ liệu, thu thập dữ liệu từ những nguồn khác nhau, rồi tổng hợp (synthesize), phân tích (analyze) và tích lũy kiến thức từ quá trình làm việc của các em.Học sinh hoàn thành việc học với các sản phẩm cụ thể (dự án) và có thể trình bày, bảo vệ sản phẩm đó Học sinh cũng là người trình

bày kiến thức mới mà họ đã tích lũy thông qua dự án Cuối cùng, bản thân học sinh là người đánh giá và được đánh giá dựa trên những gì đã thu thập được, dựa trên tính khúc chiết, tính hợp lý trong cách thức trình bày của các em theo những tiêu chí đã xây dựng trước đó

Khác với phương pháp dạy học truyền thống, trong kĩ thuật dạy học dự án, giáo viên là chỉ là người hướng dẫn (guide) và tham vấn (advise) chứ không phải là

“cầm tay chỉ việc” cho học sinh của mình Theo đó, giáo viên không dạy nội dung cần học theo cách truyền thống mà từ nội dung (thực hành luyện nói kể chuyện) nhìn ra sự liên quan của nó tới các vấn đề của cuộc sống (thuyết trình,

kể chuyện, giới thiệu bối cảnh lịch sử của câu chuyện…), hình thành ý tưởng về một dự án liên quan đến nội dung học (dự án giới thiệu di tích, thắng cảnh thông qua kể truyền thuyết về di tích), tạo vai trò cho học sinh trong dự án, làm cho vai trò của học sinh gằn với nội dung cần học…Tóm lại, giáo viên không còn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học mà trở thành người hướng dẫn, người giúp đỡ học sinh, tạo môi trường thuận lợi nhất cho các em trên con đường thực hiện dự án

Dự án còn giúp nâng cao kinh nghiệm học tập và đem lại cho học sinh cơ hội để hòa nhập với thế giới bên ngoài, tìm thấy các nguồn tài nguyên và tạo ra sản phẩm Phương pháp dự án được áp dụng trong hoạt động dạy-học còn gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội:

• Kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học;

• Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm;

• Phát triển khả năng sáng tạo;

• Rèn luyện năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp;

• Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn;

• Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc;

• Phát triển năng lực đánh giá

Về nội dung hoạt luyện nói, bài Luyện nói kể chuyện soạn trong Sách giáo khoa

6 trên thực tế đã có phần lỗi thời với học sinh hiện đại Các đề văn đã cũ (VD:

kể về gia đình, về một ngày hoạt động của mình, kể về một chuyến về quê, cuộc thăm hỏi gia đình liệt sĩ neo đơn), thậm chí không phù hợp với đối tượng học (VD: kể về một chuyến ra thành phố)… Thay vì dạy thể loại văn tự sự chỉ cần

nắm vững lý thuyết, giáo viên yêu cầu học sinh thu thập tài liệu, đi thực tế, trải

nghiệm cuộc sống với dự án “Truyền thuyết Thăng Long – Hà Nội qua lời kể

của chúng tôi” Với vị thế là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của cả

nước, Hà Nội trong trường kỳ lịch sử phát triển, đặc biệt là từ thời Lý, cùng với việc định đô là cuộc phục hưng văn hoá dân tộc, cùng với những chủ trương của các nhà nước phong kiến về việc thu hút nhân tài thì tự thân Thăng Long cũng

đã là “miền đất hứa” đối với nhân tài, kẻ sĩ và cư dân tứ chiếng Do đó, Thăng Long – Hà Nội thực sự là “nơi hội tụ của bốn phương trời đất”, của không chỉ người Việt mà còn cả nhân thần và nhiên thần… Chính điều này đã tạo nên kho tàng các truyền thuyết dân gian vô cùng phong phú của Hà Nội ở cả phương diện truyền miệng và ghi chép Thăng Long là đất rồng bay lên Rồng là một con vật truyền thuyết mà khi chọn con vật này để đặt tên cho kinh đô thì cũng

đã thừa nhận đây là xứ sở của những truyền thuyết Có rồng vàng bay lên mở ra một kỷ nguyên độc lập, có rùa vàng giúp An Dương Vương xây thành Cổ Loa (Truyền thuyết rùa vàng) và rùa vàng với truyền thuyết trả gươm (Truyền thuyết

hồ Gươm) để khẳng định đất nước có chủ quyền và đã hoàn toàn độc lập, hoà bình Đó còn là thần Bạch Mã, với vai trò như là kiến trúc sư chỉ rõ con đường quy hoạch thành Thăng Long mà nay còn đền thờ thần Bạch Mã Có trâu vàng tắm nước hồ Tây tạo cho Thăng Long rất nhiều gương diễm lệ (Truyền thuyết

hồ Tây), có hồ còn giữ được cái tên Kim Ngưu Có vật linh thiêng, Thăng Long – Hà Nội lại có cả những vị thần linh thiêng, cả nhân thần và nhiên thần Đó là những vị thần đã trợ giúp nhân dân, trợ giúp Thăng Long trong quá trình hình thành như thần Tô Lịch/ Long Đỗ Đây là vị thành hoàng của thành Đại La xưa, vốn được nhân dân vùng Hà Nội cổ lập đền thờ từ lâu Đến đời Lý thì lại được tôn làm Quốc đô Thành hoàng, tức là vị thần bảo vệ thủ đô của cả nước… Trong dặm dài phát triển của lịch sử, kho tàng truyền thuyết đã thực sự đi sâu vào đời sống nhân dân, góp phần làm nên sự phong phú và đa dạng trong đời sống văn hoá tinh thần của cư dân Thăng Long Đồng thời chứa đựng nhiều giá trị văn hoá, lịch sử của Thăng Long Đó là những giá trị cốt lõi về truyền thống anh hùng, tinh thần bất khuất truyền thống đoàn kết chống giặc ngoại xâm, cũng như ý thức tự lực tự cường của dân tộc ta nói chung của Kinh đô ngàn năm văn hiến nói riêng Việc tìm hiểu những truyền thuyết trong kho tàng ấy là vô cùng cần thiết đối với học sinh, nhất là với đối tượng học sinh Thủ đô

Khi tiếp xúc với khách du lịch nước ngoài, những người chưa có hiểu biết đầy

đủ về nguồn gốc, truyền thuyết văn hóa gắn liền với di tích, danh thắng trong thành phố, học sinh sẽ có cơ hội thể hiện tri thức của bản thân, đồng thời rèn luyện kĩ năng giao tiếp bằng tiếng Anh, truyết trình cho hấp dẫn, cảm nhận sinh

động về cuộc sống bên ngoài trang sách Khách du lịch thường chỉ được hướng

dẫn viên giới thiệu những thông tin khá cơ bản, thuần thuyết minh về danh

thắng (VD: địa điểm ở đâu, năm xây dựng, mục đích xây dựng, năm khôi phục,

thông tin về diện tích, kiến trúc…) Dự án của học sinh sẽ giúp du khách có thể

lắng nghe những câu chuyện li kì, hoang đường và vô cùng hấp dẫn, cùng lúc

lại có thể quảng bá cho bạn bè năm châu về ý nghĩa mang tính dân tộc của

những di tích, danh thắng đó

Sau khi cùng nhau thực hiện dự án, học sinh sẽ hiểu vấn đề và biết cách vận

dụng kiến thức đã học ở nhiều môn để hoàn thành những nhiệm vụ sau này Dự

án không chỉ giúp học sinh học môn Văn mà còn buộc học sinh phải tư duy,

sáng tạo, có kỹ năng kết hợp kiến thức liên môn học như Lịch sử, Giáo dục

công dân, Giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh, kiến thức công nghệ thông

tin để xử lý vấn đề, làm clip… Dự án còn giúp học sinh phát huy năng lực làm

việc nhóm, năng lực cá thể, tư duy độc lập và thỏa sức thể hiện đam mê khám

phá thế giới xung quanh Cái được lớn nhất mà các em cảm nhận, lưu giữ trong

hành trang chính là những kỉ niệm với bạn bè nước ngoài, những kiến thức mà

các em đào sâu tìm hiểu, và ý thức trân trọng những giá trị lịch sử, truyền thống

còn đọng lại trên những danh thắng, di tích của Thủ đô

5 Thiết bị dạy học, học liệu

 GV chuẩn bị giáo án, bài giảng điện tử (có gửi kèm trong hồ sơ), máy tính, máy chiếu, loa, mic

 Sưu tầm tranh ảnh về di tích lịch sử liên quan đến bài dạy

 Sách giáo khoa, sách giáo viên các môn Ngữ văn 6, Tiếng Anh 6 thí điểm, Lịch sử 7,

Giáo dục công dân 6, Bộ tài liệu Giáo dục nếp sống Thanh lịch văn minh cho học sinh

Hà Nội

 Phát phiếu dự án (mẫu có đính kèm hồ sơ dự thi) cho các nhóm dự án

 Học sinh làm dự án (quay clip), báo cáo thực hiện dự án, chuẩn bị dàn bài được giao thực hiện, gửi lại toàn bộ sản phẩm dự án cho GV trước khi đến tiết học, báo cáo kết quả trong giờ học (thuyết trình và chiếu clip)

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

6.1 Ổn định lớp (1p)

6.2 Kiểm tra bài cũ (1p): Học sinh nhắc lại dàn bài của bài văn tự sự

6.3 Bài mới (40p):

Các em đã biết, kĩ năng giao tiếp là một trong những kĩ năng mềm rất quan trọng mà chúng

ta phải trau dồi và rèn luyện để chuẩn bị cho cuộc sống Chương trình Ngữ văn của lớp 6 cũng

có những tiết đặc biệt cho cô trò ta có thể tập trung phát triển kĩ năng này, đó là những bài Luyện nói Trong tiết Luyện nói đầu tiên của năm học này, chúng ta sẽ cùng nhau thực hành, quan sát và nhận xét kết quả dự án “Truyền thuyết Thăng Long – Hà Nội qua lời kể của chúng tôi” – dự án luyện nói mà cô đã giao cho các em cách đây 1 tuần

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung bài

HOẠT ĐỘNG 1:

 HƯỚNG DẪN LUYỆN NÓI

(15p)

- Hà Nội là một trong những

thành phố có mật độ các di tích,

thắng cảnh lớn nhất trong khu

vực Đi trên những con đường,

qua những ngôi nhà, những

công trình kiến trúc, dường như

đâu đâu ta cũng thấy dấu ấn của

lịch sử Thủ đô ngàn năm tuổi

Những dấu ấn ấy thường gắn

liền với những câu chuyện kì bí,

những truyền thuyết có từ những

thế kỉ trước Nhiệm vụ của

chúng ta là tìm hiểu, kể lại

những truyền thuyết ấy cho đối

tượng là du khách nước ngoài

- Các em có thể kể tên một vài

di tích, thắng cảnh của Thăng

Long, Hà Nội có gắn với các

truyền thuyết không?

- Nhiệm vụ lần này của các em

là: Thực hành kể cho du khách

nước ngoài những truyền thuyết

gắn với danh thắng, công trình

hoặc di tích của Hà Nội

- GVchỉ dẫn cách hình thành

dàn bài, cách sử dụng mẫu câu

tiếng Anh cho hợp lí (Tích hợp

môn Tiếng Anh)

- Học sinh thảo luận, phát biểu: Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây (Hồ Trâu Vàng), Chùa Một Cột, Đền Bạch Mã, Đền Voi Phục…

(Kết hợp ghi bảng với giáo án điện tử - có gửi kèm trong hồ sơ dự thi)

I Hướng dẫn luyện nói

1 Đối tượng luyện nói:

- Các di tích, thắng cảnh ở

Hà Nội có thể chọn để kể truyền thuyết:

+ Hồ Hoàn Kiếm + Hồ Tây (Hồ Trâu Vàng) + Chùa Một Cột

+ Đền Bạch Mã + Đền Voi Phục

- Lưu ý: bài luyện nói này tập trung vào kể truyền thuyết, các chi tiết giới thiệu địa điểm, kiến trúc… vẫn được trình bày nhưng không phải là trọng tâm

2 Hướng dẫn luyện nói

a Xây dựng dàn bài

1) Mở bài: Giới thiệu bản thân và chủ đề sẽ trình bày 2) Thân bài:

- Vài nét sơ quan về di tích, thắng cảnh mà em chọn

- Kể truyền thuyết về di

tích, thắng cảnh: những sự kiện nào dẫn đến sự ra đời/ tên gọi của di tích? Những nhân vật nào có liên quan trong những sự việc đó? Những sự việc vừa kể có ý nghĩa gì?…

3) Kết bài: Cảm ơn sự chú

ý lắng nghe của du khách

b Một số mẫu câu có thể

sử dụng:

KHI GIỚI THIỆU SƠ QUA

VỀ DI TÍCH, THẮNG CẢNH:

- Giới thiệu có điều gì/ cảnh gì đặc biệt: There is/ are…

- Miêu tả: sử dụng các tính từ: historic (cổ kính, có tính lịch sử), peaceful (yên bình), quiet (yên tĩnh), sacred (thiêng liêng), beautiful, fine, nice (đẹp đẽ)

KHI KỂ LẠI TRUYỀN THUYẾT:

+ According to the legend + Now please close your eyes and turn back time… + Let’s travel back in time + One day, …

+ After that incident, … + Hence/ So/ Therefore, …

HOẠT ĐỘNG 2:

BÁO CÁO KẾT QUẢ

DỰ ÁN LUYỆN NÓI (25p)

- GV yêu cầu các nhóm báo cáo

sơ bộ về quá trình hình thành ý - Học sinh đại diện của mỗi

II Thực hành luyện nói

1 Báo cáo quá trình làm việc

+ Nhóm 1: Kể Truyền

tưởng, làm việc nhóm của mình

trong tuần qua (Dạy học theo dự

án, phát triển năng lực làm việc

nhóm, học tập tích cực của học

sinh)

- GV nhận xét về tác phong, thái

độ khi nói của học sinh, điều

chỉnh, yêu cầu học sinh nói to, rõ

ràng, nghiêm túc, tự nhiên, mắt

nhìn xuống lớp

- GV chọn 2 nhóm dự án tiêu

biểu để trình bày sản phẩm của

nhóm (clip) trước lớp: Nhóm 1

và Nhóm 3

- GV uốn nắn và sửa chữa

những chỗ học sinh còn hạn chế

để bài phát biểu đạt yêu cầu:

+ Về tri thức lịch sử (Tích hợp

nội dung môn Lịch sử):

Cần nắm chắc những thông tin

về lịch sử triều Lý (sự hình

thành nhà nước, những tiến bộ

về kiến trúc trong công cuộc xây

dựng đất nước), triều Lê (cuộc

kháng chiến chống quân Minh

của Lê Lợi) để lồng ghép chính

xác trong bài nói, giúp khách

nước ngoài hiểu được mối liên

kết giữa di tích với lịch sử

Thăng Long, Hà Nội

+ Về tác phong, ngôn ngữ cơ thể

(Tích hợp môn GDCD và tài

liệu GD nếp sống thanh lịch văn

minh cho học sinh Hà Nội):

 Biết chào hỏi thân thiện

 Đi đứng nhanh nhẹn, gọn

gàng, tác phong bình dị

 Ứng xử thanh lịch, văn

minh, sẵn sàng, tích cực

nhóm trình bày kết quả:

+ Cách phân công công việc, thời gian thực hiện nhiệm vụ

+ Cách tiếp cận khách quốc tế

+ Quá trình tổng hợp sản phẩm nhóm

+ Đánh giá của nhóm trưởng về hiệu quả công việc của các thành viên

- Nhóm trưởng lên trình chiếu và giới thiệu clip của nhóm mình trước lớp

- Các nhóm khác lắng nghe và nhận xét, góp ý về kiến thức, khả năng diễn đạt, cử chỉ và tác phong của các bạn thuyết trình;

cho điểm các nhóm bạn theo yêu cầu của GV

- Học sinh lắng nghe và rút kinh nghiệm cho nhóm mình

thuyết Hồ Gươm + Nhóm 2: Kể Truyền thuyết Hồ Tây (Hồ Trâu Vàng)

+ Nhóm 3: Kể Truyền thuyết Đền Bạch Mã

+ Nhóm 4: Kể Truyền thuyết Đền Voi Phục

+ Nhóm 5: Kể Truyền thuyết Chùa Một Cột

2 Trình bày sản phẩm trước lớp

*Lưu ý:

- Về tri thức lịch sử

- Về tác phong, ngôn ngữ

cơ thể

- Về thái độ với di tích, thắng cảnh