Theo cách tiếp cận giáo trình “Quản trị doanh nghiệp thương mại”- TS.Hoàng Minh Đường và Nguyễn Thừa Lộc- nhà xuất bản lao động xã hội năm 2005 Mua hàng là một hoạt động nghiệp vụ kinh
Trang 1CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN MUA HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP
TƯ NHÂN THƯƠNG MẠI TRƯỜNG HẰNG
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài chuyên đề tốt nghiệp “Hoàn thiện kế toán mua hàng tại
doanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng”, trong thời gian thực hiện bài viết
chuyên đề tốt nghiệp em xin chân thành cảm ơn:
Ban giám hiệu trường ĐHCN Thành Phố Hồ Chí Minh, đã tạo điều kiện em họctập, bổ sung kiến thức, để có nền tảng nghiên cứu và thực hiện chuyên đề trong thờigian vừa qua
Đồng cảm ơn cô Lê Thị Hồng Sơn đã tận tình hướng dẫn chỉnh sửa giúp em hoànthiện bài chuyên đề
Xin chân thành cảm ơn các cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp tư nhânthương mại Trường Hằng, đã nhiệt tình giúp đỡ em tìm hiểu, nghiên cứu tình hìnhkinh doanh thực tế của công ty, qua đó có thể áp dụng những kiến thức trên giảngđường vào thực tế
Tuy đã có sự cố gắng nhưng hạn chế về thời gian và kiến thức nên chuyên đề vẫncòn nhiều sai sót Vì vậy em rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô để chuyên
Trang 3NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2015
Giảng viên
Trang 4NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG PHẢN BIỆN
Thanh Hóa, ngày tháng năm 2015
Trang 6DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Kế toán chi tiết hàng hoá theo phương pháp ghi thẻ song song 10
Sơ đồ 2.2: Kế toán chi tiết mua hàng theo phương pháp đối chiếu luân chuyển 11
Sơ đồ 2.3: Kế toán chi tiết hàng hoá theo phương pháp sổ số đồ 13
Sơ đồ 2.4 Sơ đồ về quá trình mua hàng không qua kho 15
Sơ đồ 2.5 Sơ đồ hàng và hóa đơn cùng về 16
Sơ đồ 2.6 Sơ đồ về TH tháng sau hóa đơn về 17
Sơ đồ 2.7 Hóa đơn về trước hàng về sau 18
Sơ đồ 2.8 Các trường hợp phát sinh trong quá trình mua 18
Sơ đồ 2.9: Kế toán phát hiện thiếu 19
Sơ đồ 2.10 Sơ đồ kế toán phát hiện thừa 20
Sơ đồ 2.11 Sơ đồ mua hàng không qua kho 21
Sơ đồ 2.12 Sơ đồ mua hàng về chuyển đi gia công 22
Sơ đồ 2.13 Sơ đồ mua hàng phát sinh hàng kém chất lượng… 23
Sơ đồ 2.14 Sơ đồ mua hàng 23
Sơ đồ 2.15 Sơ đồ về kế toán trả chậm, trả góp 26
Sơ đồ 2.16: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung 27
Sơ đồ 2.17: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức nhật ký sổ cái 28
Sơ đồ 2.18: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ 30
Sơ đồ 2.19: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chứng từ 31
Sơ đồ 2.20: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán trên máy vi tính 32
Sơ đồ 3.1- Sơ đồ bộ máy tổ chức của doanh nghiệp: 34
Sơ đồ 3.2- Bộ máy kế toán của DNTN TM Trường Hằng 35
Sơ đồ 3.3-Sơ đồ hạch toán chứng từ ghi sổ 36
Trang 7MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 1
1.3 Phạm vi nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
1.5 Kết cấu của chuyên đề 2
CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN MUA HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP 3
2.1 Những vấn đề chung về kế toán mua hàng của doanh nghiệp 3
2.2 Kế toán mua hàng theo quyết định của hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam 9 2.3 Nội dung kế toán mua hàng theo chế độ kế toán hiện hành 9
2.3.1 Kế toán chi tiết mua hàng 9
2.3.1.1 Chứng từ sử dụng: 9
2.3.1.2 Các phương pháp kế toán chi tiết mua hàng : 9
2.3.2 Kế toán tổng hợp 14
2.3.2.1 Chứng từ kế toán 14
2.3.2.2 Tài khoản sử dụng 14
2.3.3 Phương pháp hạch toán 15
2.3.3.1 Phương pháp kê khai thường xuyên , tính thuế theo phương pháp khấu trừ 15
2.3.3.2 Phương pháp kiểm kê định kỳ : 23
2.4 Sổ sách kế toán 26
2.4.1 Hình thức kế toán Nhật ký chung 27
2.4.2 Hình thức kế toán Nhật ký sổ cái 28
2.4.3 Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ 29
2.4.4 Hình thức kế toán Nhật ký chứng từ 31
Trang 83.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 34
3.1.2 Tình hình tổ chức của doanh nghiệp 34
3.2 Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại DNTN TM Trường Hằng 35
3.2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán và chức năng nhiệm vụ của kế toán 35
3.2.2 Chính sách kế toán và các phương pháp kế toán doanh nghiệp áp dụng .36
3.3 Thực trạng công tác kế toán mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng 39
3.3.1 Các phương thức mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng 40
3.3.2 Thực trạng kế toán mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng 40
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN MUA HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN THƯƠNG MẠI TRƯỜNG HẰNG .91 4.1 Đánh giá thực trạng kế toán mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng 91
4.1.1 Ưu điểm 91
4.1.2 Hạn chế 93
4.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán mua hàng 94
KẾT LUẬN 96
TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 9CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước ta từ một nền kinh tế hoạch hoá tập trung bao cấp chuyển sang nền kinh
tế thị trường có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước Cơ chế mới đã làm thay đổi căn bảnphương hướng nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, các DNTM đượckhuyến khích hoạt động và phát triển, doanh nghiệp có quyền chủ động đề ra phươnghướng sản xuất kinh doanh của mình sao cho đem lai lợi ích cho doanh nghiệp đồngthời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh
tế đã khẳng định vai trò của thương mại trong đời sống kinh tế xã hội, với vai trò làcầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng đã làm cho quá trình lưu thông hàng hoá đượcnhanh chóng, thuận tiện hơn, đáp ứng kịp thời nhu cầu của người tiêu dùng
Để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nền kinh tế, đòi hỏi các doanh nghiệpphải tổ chức tốt quá trình mua hàng hoá Vì đây là khâu vô cùng quan trọng, nó có tínhchất quyết định cho sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp Chỉ khi giải quyếttốt các khâu này thì các chu kỳ kinh doanh của DNTM mới có thể dẫn ra một cáchthường xuyên, liên tục, nhịp nhàng Mua hàng là nghiệp vụ mở đầu cho hoạt độngkinh doanh cuả doanh nghiệp, đây là khâu mở đầu cho lưu chuyển hàng hóa, muađúng chủng loại, mẫu mã, số lượng và chất lượng thì dẫn tới mua hàng và bán hàngtốt hơn Vậy nên mua hàng là nghiệp vụ mở đầu cho quy trình kinh doanh của doanhnghiệp, mua là tiền đề để bán hàng và đạt được lợi nhuận Trên thực tế khâu bán hàngkhó hơn mua hàng nhưng hàng vì hay mắc sai lầm nhất lại là hành vi mua hàng vànghiệp vụ mua hàng có vị trí rất quan trọng đối với doanh nghiệp và các nhà kinhdoanh Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kế toán mua hàng và qua thờigian thực tập ở phòng kế toán của doanh nghiệp tư nhân Trường Hằng, em được biếtcông tác kế toán nói chung và kế toán mua hàng nói riêng của của công ty đã tương
đối tốt, nhưng còn một số mặt chưa hoàn thiện nên em mạnh dạn chọn đề tài: “Hoàn
Trang 10doanh nghiệp, thực trạng kế toán mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mạiTrường Hằng và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán mua hàng tại tạidoanh nghiệp tư nhân thương mại Trường Hằng.
1.3 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu kế toán mua hàng tại doanh nghiệp:
Theo không gian: Nghiên cứu kế toán mua hàng tại doanh nghiệp
Theo thời gian: Nghiên cứu số liệu năm 2014
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp tổng hợp - cân đối
Từ những số liệu của công ty về các khoản phải thu từ đó đưa ra cho công ty một
số giải pháp để nâng cao sự hiệu quả trong công tác kế toán các khoản phải thu tạicông ty
Phương pháp thống kê:
Từ những số liệu có thực ở công ty sau đó thống kê lại hệ thống chứng từ sổ sách
và số liệu để làm bài chuyên đề
1.5 Kết cấu của chuyên đề
Kết cấu chuyên đề bao gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu
Chương 2: Lý luận cơ bản về kế toán mua hàng trong các doanh nghiệp
Chương 3: Thực trạng kế toán mua hàng tại doanh nghiệp tư nhân thương mại
Trường Hằng
Trang 11CHƯƠNG 2
LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN MUA HÀNG
CỦA DOANH NGHIỆP 2.1 Những vấn đề chung về kế toán mua hàng của doanh nghiệp
a) Khái niệm:
Trên thực tế có rất nhiều khái niệm về mua hàng, sau đây em xin trình bầy một
số khái niệm cơ bản về mua hàng như sau:
Theo cách tiếp cận giáo trình Quản Trị Doanh Nghiệp, GSTS Đồng Thị Thanh Phương, năm 2007, NXB Thống Kê, trang 245.
Mua hàng: Về bản chất kinh tế, mua hàng là hành vi thương mại đầu tiên nhằmchuyển giao quyền sở hữu hàng hóa giữa các doanh nghiệp thương mại và các đơn vịnguồn hàng Thực chất mua hàng là những hoạt động nhằm tạo ra nguồn lực hàng hóa
để triển khai toàn bộ hệ thống hậu cần, do đó chất lượng và chi phí hậu cần chịu ảnhhưởng lớn của hoạt động mua hàng
Mua hàng còn được hiểu là: hoạt động kinh tế phản ánh quan hệ trao đổi hànghóa tiền tệ giữa người mua với người bán trên nguyên tắc thỏa thuận nhằm đạt đượcnhững lợi ích của cả hai bên, trong đó người mua có được thực sự thõa mãn nhu cầutiêu dùng của mình, người bán sẽ bán được hàng và tiêu thụ được tiền
Theo cách tiếp cận giáo trình “Quản trị doanh nghiệp thương mại”- TS.Hoàng Minh Đường và Nguyễn Thừa Lộc- nhà xuất bản lao động xã hội năm 2005
Mua hàng là một hoạt động nghiệp vụ kinh doanh thương mại của doanh nghiệp
thương mại, sau khi xem xét chào hàng, mẫu hàng, chất lượng hàng hóa, giá cả hànghóa, doanh nghiệp thương mại cùng với đơn vị bán hàng thỏa thuận điều kiện muahàng, giao nhận, thanh toán tiền hàng bằng hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc trao đổihàng- tiền
Mua hàng có thể là kết quả của quá trình tạo nguồn hàng của doanh nghiệpthương mại, cũng có thể là kết quả của quá trình khảo sát, tìm hiểu của doanh nghiệp
Trang 12Mua hàng là một trong những chức năng cơ bản, không thể thiếu của mọi tổchức Mua hàng gồm những hoạt động có liên quan đến việc mua nguyên liệu, máymóc, trang thiết bị, các dịch vụ…để phục vụ cho các hoạt động của tổ chức
Trong sách “Quản lý hiệu quả các hoạt động của DN” của tác giả Nguyễn Trọng Thể và Nguyễn Hữu Thọ, tác giả có đề cập:
Mua là vấn đề then chốt đem lại hiệu quả cho kênh cung cấp, vì mua tức là chọnnhà cung cấp, rồi sau đó thiết lập mối quan hệ lợi ích tương hỗ với họ Không có NCChàng hóa, không biết cách mua tốt, thì các kênh cung cấp không thể cạnh tranh trongthương trường ngày nay Mua cũng tham gia nhiều vào thiết kế sản phẩm và phát triểnviệc làm Nhiều nhà sản xuất phát hiện rằng, chi phí sản xuất có thể giảm, chất lượngsản phẩm được nâng lên và sản phẩm mới được đem ra thị trường ở mức nhanh hơnnhiều, nếu như mua mang những NCC then chốt và việc thiết kế sản phẩm và pháttriển tại giai đoạn sớm nhất của quá trình, và mua trực tiếp tham gia vào việc thực hiệncác hệ thống thương mại điện tử
b) Đặc điểm của kế toán mua hàng
Chức năng chủ yếu của DNTM là tổ chức lưu thông hàng hoá, đưa hàng hoá từnơi sản xuất đến nơi tiêu dùng thông qua mua và bán Mua hàng là giai đoạn đầu tiêncủa quá trình lưu chuyển hàng hoá, là quan hệ trao đổi giữa người mua và người bán
về giá trị hàng hoá thông qua quan hệ thanh toán tiền hàng, là quá trình vốn đượcchuyển hoá từ hình thái tiền tệ sang hình thái hàng hoá - doanh nghiệp nắm quyền sởhữu về hàng hoá, mất quyền sở hữu vê tiền hoặc có trách nhiệm thanh toán tiền chonhà cung cấp
Hàng mua trong DNTM là những hàng hoá mà doanh nghiệp mua vào với mụcđích tồn trữ để bán ra nhằm mục đích thu lợi nhuận
Hàng hoá được coi là hàng mua của doanh nghiệp thương mại nếu thoả mãn 3điều kiện sau đây:
Hàng hoá phải thông qua một phương thức thanh toán tiền hàng nhất định
- DN nắm giữ quyền sở hữu hàng hoá, mất quyền sở hữu về tiền tệ hay một loạihàng hoá khác
Trang 13Hàng mua về vừa dùng cho hoạt động kinh doanh, vừa tiêu dùng trong nội bộdoanh nghiệp… mà chưa phân biệt rõ giữa có mục đích
Hàng hoá hao hụt trong quá trình mua theo hợp đồng bên mua chịu
Trong DNTM hàng hoá luân chuyển chủ yếu là mua ngoài, các trường hợp nhậpkhác là không thường xuyên và rất thưa thớt
- Đối với đơn vị bán buôn hàng mua chủ yếu là từ nhà sản xuất, từ NK
- Đối với đơn vị bán lẻ hàng mua chủ yếu từ đơn vị bán buôn
c) Vai trò, ý nghĩa của kế toán mua hàng trong doanh nghịêp
Mua hàng: là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu chuyển hàng hoá tại cácdoanh nghiệp kinh doanh thương mại, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từvốn tiền tệ sang vốn hàng hoá
Việc mua hàng hoá đảm bảo cung ứng một cách đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, đúng
số lượng, chất lượng … cho nhu cầu xã hội
Việc mua hàng hoá thúc đẩy việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật côngnghệ mới vào sản xuất Thúc đẩy gợi mở nhu cầu, đảm bảo cho người tiêu dùng cónhững hàng hoá tốt, văn minh hiện đại
Mua hàng hoá đảm bảo điều hoà cung cầu, nó làm đắt ở những nơi có nguồnhàng rẻ, nhiều, phong phú và làm rẻ các hàng hoá ở những nơi khan hiếm
Cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho bộ phận nghiệp vụ doanh nghiệp.Không để định mức tồn kho quá lớn
d) Thời điểm ghi chép hàng mua
Phạm vi xác định hàng mua
Trang 14- Hàng mua phải đúng mục đích: để bán hoặc gia công chế biến để bán
- Đơn vị phải được quyền sở hữu về hàng hóa và mất quyền sở hữu về tiền tệ
* Không được coi là hàng mua trong các trường hợp sau:
- Hàng mua về được tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp
- Hàng mua về để sửa chữa lớn hoặc xây dựng cơ bản
- Hàng nhận bán đại lý kí gửi
- Hàng hao hụt tổn thất trong quá trình mua theo hợp đồng bên bán phải chịu
- Trường hợp ngoại lệ được coi là hàng mua: hàng hóa hao hụt tổn thất trong quátrình mua theo hợp đồng bên mua phải chịu
Thời điểm xác định hàng mua
- Là thời điểm chuyển tiền sở hữu, thời điểm này xác định phụ thuộc vào phươngthức mua hàng
+ Nếu mua theo phương thức nhận hàng thì là thời điểm chuyển tiền sở hữu đi,cán bộ nghiệp vụ nhận hàng hóa kí xác nhận vào chứng từ đã thanh toán tiền hoặcchấp nhận thanh toán
+ Nếu mua theo phương thức gửi hàng thì là thời điểm chuyển tiền sở hữu đi,đơn vị nhận được hàng hóa do bên bán chuyển đến, kí xác nhận vào chứng từ đã thanhtoán tiền hàng hoặc kí chấp nhận thanh toán
e) Xác định giá thực tế nhập kho
Theo nguyên tắc giá phí, giá vốn của hàng hoá là giá thực tế của hàng hoá muavào, bao gồm toàn bộ chi phí liên quan đến hàng hoá mua Giá thực tế của hàng hoámua vào được xác định tuỳ theo từng nguồn nhập Cụ thể như sau:
Trang 15*Hàng hoá được biếu tặng:
Các chi phí liên quan đến hàng nhận liên doanh
Chi phí trực tiếp liên quan đến hàng mua thường bao gồm:
-Chi phí vận chuyển ,bốc dỡ hàng mua
-Chi phí thuê kho ,thuê bãi tạm thời trong quá trình mua hàng
-Chi phí bảo hiểm hàng hoá
- Hoa hồng thu mua
- Giá trị hàng hoá hao hụt trong định mức tong quá trình mua hàng
- Các chi phí khác liên quan trực tiếp đến quá trình mua hàng
Các khoản chi phí trên không bao gồm thuế GTGT nếu hàng hoá thuộc đốitượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ ,bao gồm thuế GTGT nếu hàng hoákhông thuộc đối tượng nộp thuế GTGT hoặc nộp theo phương pháp trực tiếp
f) Công thức phân bổ chi phí mua hàng
Có nhiều tiêu thức phân bổ chi phí mua hàng, sau đây là công thức thường được
Trị giá mua của hàng hóa còn cuối kỳ +
Trị giá vốn hàng hóa đã bán xác định tiêu thụ trong kỳ
Hàng hóa hiện còn cuối kỳ: gồm hàng hóa còn tồn trong kho(1561) , hàng hóa
Trang 16doanh nghiệp
- Chi phí bảo hiểm hàng hóa, tiền thuê kho, thuê bến bãi
- Các khoản hao hụt tự nhiên trong đinh mức phát sinh trong quá trình thumua hàng hóa
- Công tác phí của nhân viên thu mua
- Phí ủy nhập khẩu
g) Các phương thức mua hàng trong doanh nghiệp
Mua hàng theo phương thức trực tiếp: theo phương thức này, căn cứ vào hợp
đồng đã ký kết, doanh nghiệp cử nhân viên thu mua hàng hóa mang giấy ủy nhiệmnhận hàng đến đơn vị bán hàng để nhận hàng theo quy định của hợp đồng mua bánhàng hóa, hoặc có thể doanh nghiệp mua trực tiếp tại cơ sở sản xuất kinh doanh, tại thịtrường Sau khi hoàn thành thủ tục chứng từ giao nhận hàng hóa, nhân viên thu mua
sẽ vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự có hoặc thuê ngoài, mọi chi phí vậnchuyển thì do doanh nghiệp chịu
Mua hàng theo phương thức chuyển hàng:căn cứ vào hợp đồng đã ký kết hoặc
đơn đặt hàng, bên bán chuyển hàng tới cho bên mua theo địa điểm quy định trước vàbên mua sẽ cử nhân viên thu mua đến nhận hàng Trường hợp này thì chi phí vậnchuyển hàng hóa có thể do bên bán hoặc bên mua chịu theo thõa thuân của hai bên
Kế toán các trường hợp phát sinh trong quá trình mua
- Mua hàng qua kho
- Mua hàng không qua kho
+ Hàng và chứng từ cùng về
+ Hàng về trước chứng từ về sau
+ Khi nhận được chứng từ nhưng hàng chưa về
+ Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết chokhách hàng mua hàng với khối lượng lớn
+ Giảm giá hàng mua: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩmchất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu
+ Kế toán hàng mua bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng mua đã xác định là tiêu
Trang 17+ Chiết khấu thanh toán hàng mua: Là khoản tiền người bán giảm tiền cho ngườimua, do người mua thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn theo hợp đồng.
+ Kế toán hàng thiếu trong quá trình mua
+ Kế toán hàng thừa trong quá trình mua
………
Dù mua hàng theo phương thức nào, khi hàng về đến đơn vị phải lập thủ tục nhậpkho ta có chứng từ là phiếu nhập kho Nếu phát sinh thừa, thiếu phải lập biên bản đểlàm căn cứ xử lý.
2.2 Kế toán mua hàng theo quyết định của hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam
- Quyết định 15/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng bộ Tài Chính
- Quyết định 100/2005/QĐ-BTC ngày 28/12/2005 về việc ban hành 6 chuẩn mực
kế toán Việt Nam
- Chuẩn mực 02: “ kế toán hàng tồn kho”
- 04 chuẩn mực kế toán Việt Nam đợt 1 ban hành theo QĐ 149/2001/QĐ-BTC
- Thông tư số 89/2002/TT-BTC ngày 09/11/2002 hướng dẫn kế toán 04 chuẩn mực
- Thông tư 529-TC-CĐKT chế độ kế toán kho hàng hóa
- Thông tư 89/2014/TT-BTC ngày 26/08/2014 của bộ tài chính
2.3 Nội dung kế toán mua hàng theo chế độ kế toán hiện hành
2.3.1 Kế toán chi tiết mua hàng
2.3.1.1 Chứng từ sử dụng:
- Phiếu nhập kho (01 - VT)
- Biên bản kiểm kê vật tư, sản phẩm, hàng hoá (08 - VT)
- Hoá đơn cước phí vận chuyển (03 - BH)
2.3.1.2 Các phương pháp kế toán chi tiết mua hàng :
Hiện nay trong các doanh nghiệp sản xuất, việc hạch toán mua hàng giữa kho vàphòng kế toán có thể thực hiện theo các phương pháp sau:
Trang 18 Phương pháp thẻ song song
- Ở phòng kế toán: Kế toán sử dụng sổ (thẻ) kế toán chi tiết mua hàng để ghichép tình hình xuất, nhập, tồn kho theo chỉ tiêu hiện vật và giá trị Về cơ bản, sổ (thẻ)
kế toán chi tiết mua hàng có kết cấu giống như thẻ kho nhưng có thêm các cột để ghichép theo chỉ tiêu giá trị Cuối tháng kế toán cộng sổ chi tiết mua hàng và kiểm tra đốichiếu với thẻ kho Ngoài ra để có số liệu đối chiếu, triểm tra với kế toán tổng hợp sốliệu kế toán chi tiết từ các sổ chi tiết vào bảng Tổng hợp nhập, xuất, tồn kho mua hàngtheo từng nhóm, loại mua hàng Có thể khái quát, nội dung, trình tự kế toán chi tiết muahàng,theo phương pháp thẻ song song theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 2.1: Kế toán chi tiết hàng hoá theo phương pháp ghi thẻ song song
Thẻ kho
Sổ kế toán chi tiết
Bảng kê nhập - xuất - tồnPhiếu nhập kho Phiếu xuất kho
Trang 19Ghi chú:
Ghi hàng ngàyGhi cuối thángĐối chiếu hàng ngàyĐối chiếu cuối tháng
* Ưu điểm, nhược điểm và điều kiện áp dụng
- Ưu điểm: Ghi chép đơn giản, dễ kiểm tra, đối chiếu
- Nhược điểm: Việc ghi chép giữa kho và phòng kế toán còn trùng lặp về chỉ tiêu
số lượng, khối lượng ghi chép còn nhiều
- Điều kiện áp dụng: Trường hợp công ty có ít chủng loại hàng hoá; việc nhậpxuất không diễn ra thường xuyên Đặc biệt trong điều kiện công ty đã làm kế toán máythì phương pháp này vẫn áp dụng cho những công ty có nhiều chủng loại hàng hoá,diễn ra thường xuyên Do đó, xu hướng phương pháp này ngày càng được áp dụngrộng rãi
Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển:
số liệu kế toán tổng hợp
Sơ đồ 2.2: Kế toán chi tiết mua hàng theo phương pháp đối chiếu luân chuyểnThẻ kho
Phiếu nhập Phiếu xuất
Trang 20Ghi chú:
Ghi hàng ngàyGhi cuối thángĐối chiếu cuối tháng
* Ưu điểm, nhược điểm và điều kiện áp dụng
- Ưu điểm: Khối lượng ghi chép của kế toán được giảm bớt do chỉ ghi 1 lần vào
cuối tháng
- Nhược điểm: Phương pháp này vẫn còn ghi sổ trùng lặp giữa thủ kho và phòng
kế toán về chỉ tiêu số lượng; việc kiểm tra đối chiếu giữa kho và phòng kế toán chỉ tiếnhành vào cuối tháng nên hạn chế tác dụng kiểm tra của kế toán
- Điều kiện áp dụng: Thích hợp với các công ty có chủng loại hàng hoá ít, không
có điều kiện ghi chép, theo dõi tình hình nhập - xuất hàng ngày Phương pháp nàythường ít được áp dụng trong thực tế
Phương pháp sổ số dư:
* Nội dung:
- Ở kho: Thủ kho vẫn sử dụng “Thẻ kho” để ghi chép như hai phương pháp trên.
Đồng thời, cuối tháng thủ kho còn ghi vào “Sổ số dư” số tồn kho cuối tháng của từngthứ hàng hoá vào cột số lượng
“Sổ số dư” do kế toán lập cho từng kho, được mở cho cả năm Trên “Sổ số dư”
hàng hoá được sắp xếp từng thứ, nhóm, loại; sau mỗi nhóm, loại có dòng cộng nhóm,
cộng loại Cuối tháng, “Sổ số dư” sẽ được chuyển cho thủ kho để ghi chép.
- Phòng kế toán: Kế toán định kỳ xuống kho kiểm tra việc ghi chép trên “Thẻ kho” của thủ kho và trực tiếp nhận chứng từ nhập - xuất kho Sau đó, kế toán ký xác
Trang 21Tại phòng kế toán, nhân viên kế toán kiểm tra loại chứng từ, hoàn chỉnh chứng từ
và tổng hợp giá trị (giá hạch toán) theo từng nhóm loại hàng hoá để ghi vào cột “Số
tiền” trên “Phiếu giao nhận chứng từ”, số liệu này được ghi vào “Bảng kê luỹ kế nhập” và “Bảng kê luỹ kế xuất” hàng hoá.
Cuối tháng căn cứ vào “Bảng kê luỹ kế nhập” và “Bảng kê luỹ kế xuất” để cộng tổng số tiền theo từng nhóm NVL để ghi vào “Bảng kê Nhập - xuất - tồn” Đồng thời sau khi nhận được “Sổ số dư” do thủ kho chuyển lên, kế toán căn cứ vào cột số chỉ số
lượng và đơn giá hạch toán của từng nhóm hàng hoá tương ứng để tính ra số tiền ghivào cột số dư bằng tiền
Kế toán đối chiếu số liệu trên cột số dư bằng tiền của “Sổ số dư” với cột trên bảng “Bảng kê Nhập - xuất - tồn” với số liệu trên sổ kế toán tổng hợp.
Trình tự ghi sổ được khái quát theo sơ đồ sau:
Sơ đồ 2.3: Kế toán chi tiết hàng hoá theo phương pháp sổ số đồ
Ghi chú:
Ghi hàng ngàyGhi cuối thángĐối chiếu cuối tháng
Thẻ kho
Sổ số dưPhiếu nhập
Bảng luỹ kế xuất
Sổ kế toán tổng hợp
Trang 22theo từng nhóm hàng hoá.
+ Phương pháp này đã kết hợp chặt chẽ giữa hạch toán nghiệp vụ và hạch toán kếtoán Kế toán đã thực hiện kiểm tra được thường xuyên việc ghi chéo và bảo quảntrong kho của thủ kho
+ Công việc được dàn đều trong tháng
- Nhược điểm:
+ Kế toán chưa theo dõi chi tiết theo từng thứ hàng hoá nên để có thông tin vềtình hình nhập - xuất - tồn của từng thứ hàng hoá nào thì căn cứ vào số liệu trên thẻkho
+ Việc kiểm tra, phát hiện sai sót nhầm lẫn giữa kho và phòng kế toán rất phứctạp
- Điều kiện áp dụng:
+ Công ty có nhiều chủng loại hàng hoá, việc nhập - xuất diễn ra thường xuyên+ Công ty đã xây dựng được hệ thống giá hạch toán và xây dựng được hệ thốngdanh điểm hàng hoá hợp lý Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ kế toán vữngvàng
Sổ chi tiết hàng hoá
Biên bản kiểm nghiệm
Biên bản kiểm kê vật tư, sản phẩm , hàng hóa
Bảng kê mua vào
Sổ Cái các tài khoản hàng hoá, dịch vụ
Bảng tổng hợp hàng hoá
Trang 23Tài khoản 151- Hàng mua đang đi đường
Tài khoản 1561- Giá mua hàng hoá
Tài khoản 1562- Chi phí mua hàng hoá
Tài khoản 1567- Hàng hoá bất động sản
Tài khoản 1331- Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hoá
Tài khoản 1332- Thuế GTGT được khấu trừ của TSCĐ
Tài khoản 331- Phải trả người bán
2.3.3 Phương pháp hạch toán
2.3.3.1 Phương pháp kê khai thường xuyên , tính thuế theo phương pháp khấu trừ
a) Mua hàng không qua kho
Hàng không qua kho, kế toán phản ánh giá mua của hàng hóa gởi bán hoặc giá mua của hàng hóa đã bán nếu hàng hóa đã xác định tiêu thụ
Sơ đồ 2.4 Sơ đồ về quá trình mua hàng không qua kho.
Trang 24
TK 111, 112, 331
TK 157Giá mua của HH gởi bán hoặc giá mua
HH đã bán
TK 133Thuế GTGT ( nếu
TK 157 TK 632
Giá vốn của hàng gởi bán khi xác định tiêuthụ
Trang 25b) Mua hàng về nhập kho
TH 1: Hàng và hóa đơn cùng về
Căn cứ vào hóa đơn, doanh nghiệp tiến hành làm thủ tục kiểm nhận hàng hóa.Sau đó lập phiếu kho, kế toán căn cứ vào chứng từ liên quan ghi vào sổ kế toán
Sơ đồ 2.5 Sơ đồ hàng và hóa đơn cùng về
TH 2: Trường hợp hàng về trước chứng từ về sau :
- Đơn vị vẫn lập thủ tục nhập kho, trên phiếu nhập kho ghi " hàng chưa có hóađơn " gởi lên phòng kế toán, kế toán chưa ghi sổ đợi đến khi hóa đơn về thì hạch toánnhư TH1
- Nếu cuối tháng hóa đơn vẫn chưa về, kế toán ghi sổ theo giá hạch toán Thángsau hóa đơn về :
+ Giá hóa đơn = Giá hạch toán : kế toán ghi số và ngày của hóa đơn vào sổ
+ Giá hóa đơn ≠ giá hạch toán : kế toán sửa sổ ( dùng bút đỏ để xóa giá hạch toán
và ghi lại theo giá hóa đơn )
Thuế GTGT
Trang 26Sơ đồ 2.6 Sơ đồ về TH tháng sau hóa đơn về.
TH3: Trường hợp hóa đơn về trước hàng về sau :
Nếu đơn vị đã trả tiền hoặc chấp nhập trả tiền thì số hàng trên hóa đơn thuộc sởhữu của đ ơn vị gọi là hàng mua đang đi đường Trong kỳ kế toán chưa ghi sổ đợi khihàng về hạch toán như TH1
Nếu cuối kỳ hàng vẫn chưa về, căn cứ vào hóa đơn kế toán ghi:
TK 111, 112, 331 TK 133
Nếu giá mua=giá tạm tính
TK 156 Điều chỉnh tăng
Nếu giá mua > giá tạm tính
Nếu giá mua < giá tạm tính
TK 156
Điều chỉnh giảm
Trang 27Sơ đồ 2.7 Hóa đơn về trước hàng về sau
Kế toán các trường phát sinh trong quá trình mua
Chiết khấu thương mại
Giảm giá hàng mua
Kế toán mua hàng bị trả lại
Chiết khấu thanh toán
Sơ đồ 2.8 Các trường hợp phát sinh trong quá trình mua
Trang 28Kế toán phát hiện thiếu trong quá trình mua
Sơ đồ 2.9: Kế toán phát hiện thiếu
Trang 29Kế toán phát hiện thừa
Sơ đồ 2.10 Sơ đồ kế toán phát hiện thừa
b) Mua hàng không qua kho
Hàng không qua kho, kế toán phản ánh giá mua của hàng hóa gởi bán hoặc giá mua của hàng hóa đã bán nếu hàng hóa đã xác định tiêu thụ
TK 133
Bên bán giao nhầm, DN xuất trả lại
Trang 30Sơ đồ 2.11 Sơ đồ mua hàng không qua kho
c) Hạch toán mua hàng về chuyển đi gia công
Khi mua hàng về chuyển thẳng đi gia công, nếu hàng hóa thuộc đối tượng nộpthuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, kế toán phản ánh giá mua hàng gởi đi giacông Nếu hàng hóa thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp trực tiếp thi kế toánghi sổ giá mua của hàng gởi đi gia công Trường hợp gởi đi gia công, kế toán làm đầy
đủ thủ tục xuất kho cà ghi sổ giá mua của hàng xuất kho Chi phí liên quan phát sinhđến gia công, nếu có chứng từ đầy đủ thì hạch toán giống mua hàng chuyển đi giacông
Giá nhập kho = giá xuất hàng đem đi chế biến + tiền thuê chế biến +chi phí liên quan
Chi phí: Chi phí vận chuyển, bốc dỡ hàng hóa đi và về
Quy trình hạch toán hàng nhập từ gia công
Trang 31Sơ đồ 2.12 Sơ đồ mua hàng về chuyển đi gia công
d) Hạch toán hàng mua từ người trực tiếp sản xuất ( không có hóa đơn)
Thì cán bộ thu mua cần lập “Hoá đơn thu mua hàng” trên hoá đơn phải ghi rõtên, địa chỉ doanh nghiệp mua, tên, địa chỉ, số giấy chứng minh nhân dân của ngườibán, số luợng, giá trị hàng hoá thu mua:
Chi phí không có hoá đơn như chi phí mua nông sản, hàng thủ công nông dân sảnxuất, chi phí
e) Hạch toán khi mua hàng phát sinh hàng bị kém chất lượng trả lại người bán, yêu cầu giảm giá được chấp thuận từ phía nhà cung cấp hoặc được hưởng chiết khấu thương mại:
TK 111, 112, 331 TK 154
Chi phí SXKD DD
ThuếGTGT
Trang 32Sơ đồ 2.13 Sơ đồ mua hàng phát sinh hàng kém chất lượng…
2.3.3.2 Phương pháp kiểm kê định kỳ :
Đầu kỳ kế toán kết chuyển giá giá trị hàng tồn đầu kỳ, đồng thời kế toán kếtchuyển giá trị hàng tồn đầu kỳ Nếu trong kỳ phát sinh các nghiệp vụ thì kế toán hạchtoán trị giá mua hàng và thuế (nếu có), đồng thời phản ánh chi phí mua hàng Cuối kỳ
kế toán kết chuyển giá trị
Sơ đồ 2.14 Sơ đồ mua hàng
Đầu kỳ kết chuyển giá thực
tế hàng hóa tồn kho đầu kỳ.
TK 331, 111,112,141…
TK 133
Thuế GTGTTrị giá hàng mua
TK 156, 157
Kết chuyển tồn cuối kỳ
TK 133
Thuế
Hàng mua trả lại trong kỳ
TK 111,112, 331
Trang 332.3.3.3 Kế toán mua hàng trả chậm trả góp
Hạch toán mua hàng trả chậm trả góp
Một số doanh nghiệp mua hàng theo phương thức trả chậm, trả góp kèm theođiều kiện thanh toán lãi trả chậm trả góp Vậy hạch toán nghiệp vụ mua hàng trả chậm,trả góp này như sau:
1 Quy định của thuế.
a Kê khai thuế đối với hóa đơn hàng hóa trả chậm, trả góp
Căn cứ theo Thông tư 26/2015/TT-BTC tại Điều 1, Khoản 10 Sửa đổi, bổ sungđiều 15 Thông tư 219/2013/TT-BTC như sau:
Đối với hàng hoá, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hoá, dịch vụ mua
từ hai mươi triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hoá,dịch vụ bằng văn bản, hoá đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán qua ngân hàngcủa hàng hoá, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để kê khai, khấu trừ thuế giá trị gia tăngđầu vào Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán qua ngân hàng do chưa đến thờiđiểm thanh toán theo hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn được kê khai, khấu trừ thuếgiá trị gia tăng đầu vào
Trường hợp khi thanh toán, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán quangân hàng thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã đượckhấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán qua ngânhàng vào kỳ tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt (kể cả trong trường hợp
cơ quan thuế và các cơ quan chức năng đã có quyết định thanh tra, kiểm tra kỳ tínhthuế có phát sinh thuế GTGT đã kê khai, khấu trừ)
Căn cứ theo quy định trên phần lãi trả chậm của hàng hoá trả chậm, trả gópkhông chịu thuế GTGT Khi công ty mua hàng trả chậm, trả góp thì doanh nghiệp vẫnđược kê khai, khấu trừ thuế nếu chưa có chứng từ thanh toán qua ngân hàng do chưađến thời điểm thanh toán Nếu khi thanh toán, công ty không có chứng từ thanh toánqua ngân hàng thì công ty phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã được khấutrừ đối với phần giá trị hàng hóa không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng, ngay
Trang 34không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT như sau:
Tổ chức, cá nhân nhận các khoản thu về bồi thường bằng tiền (bao gồm cả tiềnbồi thường về đất và tài sản trên đất khi bị thu hồi đất theo quyết định của cơ quan Nhànước có thẩm quyền), tiền thưởng, tiền hỗ trợ, tiền chuyển nhượng quyền phát thải vàcác khoản thu tài chính khác
Cơ sở kinh doanh khi nhận khoản tiền thu về bồi thường, tiền thưởng, tiền hỗtrợ nhận được, tiền chuyển nhượng quyền phát thải và các khoản thu tài chính khác thìlập chứng từ thu theo quy định Đối với cơ sở kinh doanh chi tiền, căn cứ mục đích chi
để lập chứng từ chi tiền
Ví dụ 13: Doanh nghiệp X bán hàng cho doanh nghiệp Z, tổng giá thanh toán là
440 triệu đồng Theo hợp đồng, doanh nghiệp Z thanh toán trả chậm trong vòng 3tháng, lãi suất trả chậm là 1%/tháng/tổng giá thanh toán của hợp đồng Sau 3 tháng,doanh nghiệp X nhận được từ doanh nghiệp Z tổng giá trị thanh toán của hợp đồng là
440 triệu đồng và số tiền lãi chậm trả là 13,2 triệu đồng (440 triệu đồng x 1% x 3tháng) thì doanh nghiệp X không phải kê khai, nộp thuế GTGT đối với khoản tiền 13,2triệu đồng này.”
Căn cứ Thông tư 219/2013/TT-BTC tại Điều 7, Khoản quy định gía tính thuếcủa hàng hoá trả chậm, trả góp là :
Đối với hàng hóa bán theo phương thức trả góp, trả chậm là giá tính theo giábán trả một lần chưa có thuế GTGT của hàng hoá đó, không bao gồm khoản lãi trảgóp, lãi trả chậm
Ví dụ 31: Công ty kinh doanh xe máy bán xe Xloại 100 cc, giá bán trả góp chưa
có thuế GTGT là 25,5 triệu đồng/chiếc (trong đó giá bán xe là 25 triệu đồng, lãi trảgóp là 0,5 triệu đồng) thì giá tính thuế GTGT là 25 triệu đồng
Căn cứ theo quy định trên, khoản lãi trả chậm thuộc đối tượng không phải kêkhai tính nộp thuế GTGT nên doanh nghiệp khi lập hoá đơn bán hàng hoá trả chậm, trảgóp được phép tách phần lãi trả chậm không kê khai tính thuế GTGT Doanh nghiệpnhận được khoản thu về lãi trả chậm thì lập chứng từ thu theo quy định Đối với cơ sởkinh doanh chi tiền, căn cứ mục đích chi để lập chứng từ chi tiền
Trang 35Sơ đồ 2.15 Sơ đồ về kế toán trả chậm, trả góp
Theo giá mua trả tiền ngay
TK 133
Thuế GTGT được khấu trừ
Trang 36- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết.
Sơ đồ 2.16: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung
Chú thích:
Ghi hàng ngày
Ghi cuối kỳ
Quan hệ kiểm tra đối chiếu
(1) Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ đã kiểm tra được dùng làm căn cứ ghi
sổ, trước hết ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký chung, sau đó căn cứ số liệu đãghi trên sổ Nhật ký chung để ghi vào Sổ Cái theo các tài khoản kế toán phù hợp Nếuđơn vị có mở sổ, thẻ kế toán chi tiết thì đồng thời với việc ghi sổ Nhật ký chung, cácnghiệp vụ phát sinh được ghi vào các sổ, thẻ kế toán chi tiết liên quan
Trường hợp đơn vị mở các sổ Nhật ký đặc biệt thì hàng ngày, căn cứ vào các
Chứng từ ghi sổ
Sổ nhật ký chung
Sổ cái
Bảng cân đối số phát sinh
Báo cáo tài chính
Sổ, thẻ kế toán chi tiết
Bảng Tổng hợp chi tiết
Sổ nhật ký đặc
biệt
Trang 37hợp trên Sổ Cái, sau khi đã loại trừ số trùng lặp do một nghiệp vụ được ghi đồng thờivào nhiều sổ Nhật ký đặc biệt (nếu có).
(2) Cuối tháng, cuối quý, cuối năm, cộng số liệu trên Sổ Cái, lập Bảng cân đối sốphát sinh
Sau khi đã kiểm tra đối chiếu khớp đúng, số liệu ghi trên Sổ Cái và bảng tổnghợp chi tiết (được lập từ các Sổ, thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập các Báo cáo tàichính
2.4.2 Hình thức kế toán Nhật ký sổ cái
Hình thức kế toán Nhật ký - Sổ Cái gồm có các loại sổ kế toán sau:
- Nhật ký - Sổ Cái: TK 156
- Các Sổ, Thẻ kế toán chi tiết
Sơ đồ 2.17: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức nhật ký sổ cái
Chú thích:
- Ghi hàng ngày
- Ghi cuối kỳ
- Quan hệ kiểm tra đối chiếu
(1) Hàng ngày, kế toán căn cứ vào các chứng từ kế toán hoặc Bảng tổng hợp
Chứng từ kế toán
Bảng tổng hợp chứng từ kế toán cùng loại
Nhật ký Sổ cái
Sổ/ thẻ kế toán chi tiết
từ kế toán cùng loại Sổ/ thẻ kế toán chi tiết Bảng tổng hợp chi tiết
Trang 38cho những chứng từ cùng loại (Phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất, phiếu nhập,…) phátsinh nhiều lần trong một ngày hoặc định kỳ 1 đến 3 ngày.
Chứng từ kế toán và Bảng tổng hợp chứng từ kế toán cùng loại sau khi đã ghi SổNhật ký - Sổ Cái, được dùng để ghi vào Sổ, Thẻ kế toán chi tiết có liên quan
(2) Cuối tháng, sau khi đã phản ánh toàn bộ chứng từ kế toán phát sinh trongtháng vào Sổ Nhật ký - Sổ Cái và các sổ, thẻ kế toán chi tiết, kế toán tiến hành cộng sốliệu của cột số phát sinh ở phần Nhật ký và các cột Nợ, cột Có của từng tài khoản ởphần Sổ Cái để ghi vào dòng cộng phát sinh cuối tháng Căn cứ vào số phát sinh cáctháng trước và số phát sinh tháng này tính ra số phát sinh luỹ kế từ đầu quý đến cuốitháng này Căn cứ vào số dư đầu tháng (đầu quý) và số phát sinh trong tháng kế toántính ra số dư cuối tháng (cuối quý) của từng tài khoản trên Nhật ký - Sổ Cái
(3) Khi kiểm tra, đối chiếu số cộng cuối tháng (cuối quý) trong Sổ Nhật ký - SổCái phải đảm bảo các yêu cầu sau:
khoản
Tổng số dư Nợ các tài
Tổng số dư Có các tài khoản
(4) Các sổ, thẻ kế toán chi tiết cũng phải được khoá sổ để cộng số phát sinh Nợ,
số phát sinh Có và tính ra số dư cuối tháng của từng đối tượng Căn cứ vào số liệukhoá sổ của các đối tượng lập “Bảng tổng hợp chi tiết" cho từng tài khoản Số liệu trên
“Bảng tổng hợp chi tiết” được đối chiếu với số phát sinh Nợ, số phát sinh Có và Số dưcuối tháng của từng tài khoản trên Sổ Nhật ký - Sổ Cái
Số liệu trên Nhật ký - Sổ Cái và trên “Bảng tổng hợp chi tiết” sau khi khóa sổđược kiểm tra, đối chiếu nếu khớp, đúng sẽ được sử dụng để lập báo cáo tài chính
2.4.3 Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ
Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ gồm có các loại sổ kế toán sau:
- Chứng từ ghi sổ;
Trang 39Sơ đồ 2.18: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ
Chú thích:
- Ghi hàng ngày
- Ghi cuối kỳ
- Quan hệ kiểm tra đối chiếu
(1)- Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ kế toán hoặc Bảng Tổng hợp chứng từ
kế toán cùng loại đã được kiểm tra, được dùng làm căn cứ ghi sổ, kế toán lập Chứng từghi sổ Căn cứ vào Chứng từ ghi sổ để ghi vào sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ, sau đóđược dùng để ghi vào Sổ Cái Các chứng từ kế toán sau khi làm căn cứ lập Chứng từghi sổ được dùng để ghi vào Sổ, Thẻ kế toán chi tiết có liên quan
(2)- Cuối tháng, phải khoá sổ tính ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế, tàichính phát sinh trong tháng trên sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ, tính ra Tổng số phát sinh
Chứng từ kế toán
Bảng tổng hợp chứng từ cùng loại
Sổ/ thẻ kế toán chi tiết
Trang 40Quan hệ đối chiếu, kiểm tra phải đảm bảo Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phátsinh Có của tất cả các tài khoản trên Bảng Cân đối số phỏt sinh phải bằng nhau vàbằng Tổng số tiền phát sinh trên sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ Tổng số dư Nợ và Tổng
số dư Có của các tài khoản trên Bảng Cân đối số phỏt sinh phải bằng nhau, và số dưcủa từng tài khoản trên Bảng Cân đối số phỏt sinh phải bằng số dư của từng tài khoảntương ứng trên Bảng tổng hợp chi tiết
+ Sổ hoặc thẻ kế toán chi tiết
Sơ đồ 2.19: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chứng từ
Nhật ký chứng từ Sổ/ thẻ kế toán
chi tiết
Bảng tổng hợp chi tiết
Sổ cái
Báo cáo tài chínhBảng kê