PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN HOÀN KIẾM TRƯỜNG THCS TRƯNG VƯƠNG HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP Môn học chính của chủ đề: Hóa học Các môn được tích hợp: Sinh học, Tin học, Giáo dục c
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN HOÀN KIẾM TRƯỜNG THCS TRƯNG VƯƠNG
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
TÍCH HỢP
Môn học chính của chủ đề: Hóa học
Các môn được tích hợp: Sinh học, Tin học,
Giáo dục công dân
NĂM HỌC 2014 - 2015
Trang 2SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HOÀN KIẾM
PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN
Trường: Trung học cơ sở Trưng Vương Địa chỉ: 26 Hàng Bài, Hoàn Kiếm, Hà Nội Điện thoại: 0438254182
Thông tin về nhóm giáo viên :
1 Họ và tên: Nguyễn Thị Quỳnh Hoa
Ngày sinh: 08/11/1987 Môn : Hóa học
Điện thoại: 0943758108; Email:
hoaquynh8111987@gmail.com
2 Họ và tên: Đỗ Thị Phương Thảo
Ngày sinh: 12/05/1975 Môn : Sinh học
dophuongthao0508@gmail.com
Trang 3HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHỦ ĐỀ Phương pháp dạy học: Giải quyết vấn đề
Bước 1: Học sinh quan sát các hình ảnh về gốm sứ Bát Tràng rồi trả lời:
Kể tên các đồ vật quan sát được trên hình?
Những nơi có thể sản xuất ra chúng?
Bước 2: Dự đoán nguyên liệu để sản xuất gốm? Những sản phẩm tạo ra của lò nung
gốm?
Học sinh sẽ viết các dự đoán của mình ra giấy đại diện báo cáo, tranh luận,
bổ sung
Bước 3: Một số học sinh giải thích cơ sở khoa học để em dự đoán tên các nguyên liệu
và sản phẩm lò nung gốm?
“Tại sao lại là đất sét mà không phải là đất cát? Tại sao cùng nung trong lò gốm
như nhau mà ra lò các sản phẩm có màu sắc, độ bóng khác nhau? ”
Để giải quyết được những vấn đề này ta sẽ nghiên cứu chủ đề:
Giáo viên giới thiệu chủ đề dạy học : “Gốm sứ Bát Tràng”:
I. M c tiêu c a ch ục tiêu của chủ đề ủa chủ đề ủa chủ đề đề
Hóa học lớp 9 Sinh học lớp 9 Tin học lớp 9 Giáo dục công dân lớp 9
Bài: Silic – Công
nghiệp silicat
* Kiến thức:
Biết được:
- SiO2 là một oxit
axit (tác dụng
với kiềm, muối
cacbonat kim
loại kiềm ở nhiệt
độ cao)
- Một số ứng
dụng quan trọng
của silic đioxit
- Sơ lược về
thành phần và các
công đoạn chính
sản xuất đồ gốm
*Kỹ năng:
- Đọc và tóm tắt
được thông tin về
silic đioxit, sản
xuất đồ gốm
- Viết được các
phương trình
Bài
: Ô nhiễm môi
trường
* Kiến thức:
- Nêu được khái
niệm ô nhiễm môi trường
- Nêu được một số chất gây ô nhiễm môi trường các khí, chất thải rắn, môi trường đất, môi trường nước đây là làng nghề Bát Tràng
- Nêu được hậu quả của ô nhiễm môi trường ảnh hưởng tới sức khỏe và gây
ra nhiều bệnh tật cho con người và sinh vật
Đưa ra được các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường ở
Bài:Tìm kiếm thông
tin trên internet
* Kiến thức
- Biết chức năng của một trình duyệt Web
- Biết một số cách tìm kiếm thông dụng thông tin trên Internet
- Biết cách lưu trữ thông tin tìm kiếm được
* Kỹ năng
- Sử dụng được trình duyệt Web
- Thực hiện được việc tìm kiếm thông tin
- Ghi được những thông tin lấy từ Internet
Bài: Phần mềm trình chiếu
* Kiến thức
Bài: Kế thừa và phát huy truyền
thống tốt đẹp của dân tộc
*Kiến thức
- Nêu được thế nào là truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Nêu được một số truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
- Hiểu được thế nào là kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tại sao cần phải kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Xác định được những thái độ, hành vi cần thiết để kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc
* Kỹ năng
- Biết rèn luyện bản thân theo các truyền thống tốt đẹp của dân tộc
* Thái độ
- Tôn trọng, tự hào về những truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Bài 14:Quyền và nghĩa vụ lao
động của công dân
Trang 4minh họa tính
chất hóa học của
silic đioxit
làng nghề Bát Tràng
* Kỹ năng:
Liên hệ và vận dụng giải thích một số vấn đề liên quan đến ô nhiễm môi trường trong thực tế làng nghề Bát Tràng
- Biết cách tạo một tệp mới theo kiểu mẫu có sẵn
- Biết mở một tệp chứa một trình diễn
có sẵn
- Biết tạo màu cho văn bản
- Biết tạo một số hiệu ứng
* Kĩ năng
- Tạo được một phiên trình diễn gồm một vài slide đơn giản
- Tạo được một vài hiệu ứng cho phiên trình diễn
* Kiến thức
-Nêu được tầm quan trọng và ý nghĩa của quyền và nghĩa vụ lao động
- Nêu được nội dung cơ bản các quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
- Nêu được trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
- Nêu được quy định của pháp luật
về sử dụng lao động trẻ em
* Kỹ năng
Phân biệt được những hành vi, việc làm, đúng với những hành vi, việc làm vi phạm quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
*Thái độ
Tôn trọng qui định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người lao động
Năng lực hướng tới
Thông qua chủ đề dạy học này, học sinh được hình thành, phát triển các năng lực chủ yếu sau:
* Năng lực vận dụng kiến thức liên môn giải quyết vấn đề thực tiễn
Học sinh vận dụng, liên hệ kiến thức hóa học, sinh học để tìm hiểu, giải thích thực tiễn sản xuất gốm, sứ, vấn đề ô nhiễm môi trường và đề xuất giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường tại làng nghề Bát Tràng
* Năng lực quan sát, thu thập, tìm kiếm thông tin, giao tiếp, trình bày thông tin, hợp tác làm việc nhóm, định hướng nghề nghiệp trong tương lai
Năng lực này được hình thành, phát triển thông qua các hoạt động:
- Đi thực tế quan sát, tìm hiểu quy trình sản xuất gốm, sứ tại Bát Tràng;
- Phỏng vấn nghệ nhân, người làm nghề gốm, sứ tại Bát Tràng;
- Tìm kiếm thông tin trên internet về nghề gốm, sứ tại Bát Tràng;
- Tổng hợp, lựa chọn thông tin, dữ liệu thu thập được để hoàn thành báo cáo học tập theo yêu cầu;
- Phân công công việc cho các thành viên và hợp tác thực hiện công việc giữa các thành viên trong nhóm
II Ý nghĩa của chủ đề
Hằng năm, Trường THCS Trưng Vương thường xuyên tổ chức cho học sinh đi
dã ngoại tại làng nghề gốm, sứ Bát Tràng Tuy nhiên, mục đích chính của các
chuyến đi dã ngoại là tham quan, vui chơi và hiệu quả của việc đi thực tế cho mục
đích giáo dục còn hạn chế
Chủ đề dạy học "Gốm sứ Bát Tràng" được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục của chuyến đi dã ngoại tại làng nghề Bát Tràng để qua việc thúc đẩy học sinh
vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các tình huống thực tiễn, từ đó hình thành
và phát huy năng lực của học sinh
Trang 5Với chủ đề này, chuyến thăm quan học tập thực tế tại Bát Tràng vừa là chuyến
đi dã ngoại, tham quan, vui chơi vừa là một hoạt động học tập ngoài khuôn viên nhà
trường Cụ thể học sinh tìm hiểu một số ứng dụng quan trọng của silic đioxit và sơ
lược về thành phần, các công đoạn chính của một trong những ngành công nghiệp
silicat là sản xuất đồ gốm, sứ; Tìm hiểu tình hình ô nhiễm môi trường do sản xuất
gốm, sứ và nghề truyền thống của địa phương
III Tiến trình của chủ đề
Hoạt động 1: Giới thiệu chủ đề
Hoạt động 2: Thông báo kế hoạch và nhiệm vụ học tập chủ đề “Gốm sứ Bát tràng”
Hoạt động 3: Nghiên cứu, tìm hiểu trên lớp về Silic đioxit – Công nghiệp silicat
Hoạt động 4: Tìm hiểu tình hình ô nhiễm môi trường ở một số làng nghề Việt Nam
nói chung và làng nghề gốm Bát Tràng nói riêng
Hoạt động 5: Nghiên cứu, tìm hiểu nội dung trong môn Tin học và Giáo dục công dân
có liên quan đến chủ đề
Hoạt động 6: Chuẩn bị cho chuyến thăm quan học tập tại Bát Tràng
Hoạt động 7: Học sinh đi thực tế tại làng nghề Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội
Hoạt động 8: Báo cáo, thuyết trình và đánh giá nhận xét kết quả học tập
HOẠT ĐỘNG 2: THÔNG BÁO KẾ HOẠCH VÀ NHIỆM VỤ HỌC TẬP CHỦ
ĐỀ “GỐM SỨ BÁT TRÀNG”
Chuẩn bị thực hiện
dạy học chủ đề
1 tuần (Từ 3/11/2014 -8/11/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
- Thông qua mục tiêu dạy học của chủ đề
- Chia nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm
- Tổ chức thảo luận giữa các giáo viên Hóa, Sinh và GVCN lớp 9E để thống nhất kế hoạch các hoạt động thực hiện chủ đề
- Định hướng nguồn tài liệu và thống nhất các địa điểm thực hiện: trên lớp học, trong phòng thực hành Hóa, thực
tế ở Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội
- Trình bày kế hoạch cho Ban giám hiệu phê duyệt
- Liên hệ tới địa điểm đi thực tế ở Bát Tràng, cơ sở sản xuất gốm sứ của nghệ nhân Nguyễn Văn Hoa
2 Hoạt động của học sinh:
- Báo cáo bằng văn bản sự phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm
- Xây dựng khung kế hoạch công việc cần thực hiện
Trang 6Các bước chính Thời gian Mô tả bước thực hiện
- Báo cáo dự kiến thời gian hoàn thành của nhóm
Bắt đầu thực hiện 1 tuần
(Từ 10/11/2014 -15/11/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
- Thông báo kế hoạch dạy học theo chủ đề tới học sinh và giáo viên bộ môn có liên quan
- Thông báo lịch trình đi thực tế ở Bát Tràng tới phụ huynh có học sinh tham gia
2 Hoạt động của học sinh:
- Học sinh đăng kí thực hiện các nhiệm vụ được giao
Thực hiện các hoạt
động dạy học trong
chủ đề
2 tuần (Từ 17/11/2014 -30/11/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
- Hướng dẫn, tổ chức các hoạt động học của học sinh ở trên lớp, trong phòng thực hành thí nghiệm
- Tổ chức cho học sinh đi tham quan thực tế ở Bát Tràng, quản lý, hướng dẫn học sinh hoạt động trong quá trình đi thực tế (ngày 23/11)
- Theo dõi tiến trình thực hiện nhiệm vụ, báo cáo kết quả học tập của cá nhân, của nhóm
- Hướng dẫn học sinh cách khai thác thông tin cho hiệu quả
2 Hoạt động của học sinh:
- Cá nhân tiến hành thu thập thông tin, điều tra tìm hiểu thực
tế, thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ của nhóm
- Ghi âm, chụp ảnh, quay phim thực tế.
- Xử lí thông tin đã thu thập được
Trình bày sản
phẩm
1 tuần (Từ 1/12/2014
- 6/12/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
- Hướng dẫn học sinh trình bày thành sản phẩm sao cho khoa học, sinh động, dễ hiểu trên cơ sở ý tưởng của các em đã có
2 Hoạt động của học sinh:
- Sắp xếp các thông tin thu thập được và trình bày
Trang 7Các bước chính Thời gian Mô tả bước thực hiện
theo ý tưởng của nhóm
- Phát huy tối đa tính sáng tạo, sự lôgic giữa các nội dung của sản phẩm Sản phẩm được tạo ra là các bài thuyết trình, các câu chuyện hình ảnh và các video clip
Báo cáo sản phẩm
1 tiết (9/12/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
Nghe báo cáo và đánh giá sản phẩm của mỗi nhóm
2 Hoạt động của học sinh:
- Báo cáo kết quả thu được khi thực hiện dự án, buổi báo cáo được kết nối giữa các nhóm Nội dung báo cáo tập trung vào các nội dung sau:
+ Báo cáo kết quả tìm hiểu, học tập + Chia sẻ kinh nghiệm thu thập, xử lí thông tin, trình bày sản phẩm
+ Tự nhận xét, đánh giá hoạt động của các thành viên khác trong nhóm
Kiểm tra, đánh giá 1 tiết
(12/12/2014)
1 Hoạt động của giáo viên:
- Phát đề kiểm tra kiến thức của chủ đề nhằm đánh giá mức độ đạt được các mục tiêu kiến thức, kĩ năng, thái độ của 3 môn học trong chủ đề: Hóa học, Sinh học, GDCD
- Quy định học sinh làm bài trong thời gian 30 phút
- Hướng dẫn học sinh tự nhận xét, đánh giá lẫn nhau (trong 15 phút) và đánh giá lại chính xác bài kiểm tra của mỗi học sinh
2 Hoạt động của học sinh:
- Làm bài kiểm tra
- Nhận xét, đánh giá, cho điểm bài kiểm tra của học sinh khác
Trang 8HOẠT ĐỘNG 3: NGHIÊN CỨU, TÌM HIỂU TRÊN LỚP VỀ SILIC ĐIOXIT –
CÔNG NGHIỆP SILICAT
Phương pháp dạy học: Bàn Tay Nặn Bột
Bước 1: Tình huống xuất phát:Học sinh dự đoán tính chất hóa học của Silic đioxit?
Học sinh sẽ viết các dự đoán của mình ra giấy đại diện báo cáo, tranh luận, bổ sung: SiO2 phản ứng được với: + Nước tạo ra axit + Dung dịch bazơ tạo ra muối và nước + Oxit bazơ tạo ra muối
Bước 2:Tiến hành thí nghiệm kiểm chứng: SiO2 có tác dụng với nước Học sinh làm thí nghiệm và quan sát thấy không có hiện tượng gì Học sinh kết luận: SiO2 không phản ứng với nước
Bước 3: Học sinh tự nghiên cứu Sách giáo khoa để biết được: ở nhiệt độ cao trên
10000C, SiO2 có phản ứng với kiềm đặc và oxit bazơ tạo thành muối silicat
Bước 4: Học sinh kết luận về tính chất hóa học của Silic đioxit:
SiO2 không phản ứng với nước
Ở nhiệt độ cao trên 10000C, SiO2 có phản ứng với kiềm đặc và oxit bazơ tạo thành
muối silicat SiO2 + 2NaOH Na2SiO3
SiO2 + CaO CaSiO3
Bước 5: Học sinh nghiên cứu Sách giáo khoa để biết được: “Công nghiệp silicat” là
công nghiệp sản xuất đồ gốm (gồm gạch ngói, gạch chịu lửa, sành, sứ), xi măng, thủy tinh từ các hợp chất thiên nhiên của silic và các hóa chất
HOẠT ĐỘNG 4: TÌM HIỂU TÌNH HÌNH Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở MỘT
SỐ LÀNG NGHỀ VIỆT NÓI CHUNG VÀ LÀNG NGHỀ GỐM BÁT TRÀNG
NÓI RIÊNG
Phương pháp dạy học: Bàn Tay Nặn Bột
Bước 1: Trước bài này giáo viên dạy trước bài 43 – Môi trường và các nhân tố sinh thái để học sinh tìm hiểu về khái niệm nhân tố sinh thái và các nhân tố
sinh thái
Bước2: Từ tình huống xuất phát của chủ đề “GỐM SỨ BÁT TRÀNG”
Tình huống xuất phát của bài : SẢN PHẨM CỦA LÒ NUNG GỐM?
Biểu tượng ban đầu: Học sinh viết dự đoán sản phẩm của lò nung gốm
Hình thành giả thuyết:Học sinh viết các giả thuyết giải thích cho các dự đoán của
mình
‐ Nguyên liệu, nhiên liệu sản xuất, quá trình sản xuất,
‐ Nước thạch cao thải ra trong quá trình làm gốm đi đâu?
‐ Việc khai thác nguyên liệu đất để sản xuất gốm ảnh hưởng như thế nào đến môi trường
‐ Các sản phẩm lành, đẹp đem bán được, vậy còn sản phẩm hỏng loại thải, khuôn được xử lí như thế nào?
‐ Nhiên liệu nung gốm ngoài sinh nhiệt còn sinh ra những thứ gì khác?
Những thứ đó ảnh hưởng như thế nào đến môi trường
Học sinh lập kế hoạch điều tra môi trường làng nghề Bát Tràng theo nhóm,
phân chia công việc, nhóm trưởng, thư kí, đồ dùng,
t0
t0
Trang 9Nghiên cứu chứng minh: học sinh đi học thực tế ở Bát Tràng điều tra thực
trạng môi trường làng nghề, thảo luận so sánh với những dự đoán ban đầu,
viết báo cáokết luận bằng bài báo cáo
Kết luận:Học sinh báo cáo – đưa biện pháp
Chuyển giao nhiệm vụ: em hãy tìm hiểu thêm tình hình ô nhiễm ở một số
làng nghề truyền thống xung quanh Hà nội: Làng Lụa Vạn Phúc, làng làm
bún Phú Đô, trên phương tiện thông tin Đưa dự đoán các thông tin thu
được đó với những thông tin em sẽ có được nếu em đi thực tế tại làng nghề
HOẠT ĐỘNG 5: HỌC SINH NGHIÊN CỨU, TÌM HIỂU VỀ MÔN TIN HỌC
VÀ GDCD
- Môn Tin học:
+ Nghiên cứu sách giáo khoa (Tin học quyển 4), sách tham khảo về nội
tìm kiếm thông tin trên internet, phần mềm trình chiếu
+ Ứng dụng để tìm kiếm thông tin trên máy tính các nội dung có liên
quan đến chủ đề “Gốm sứ Bát Tràng”
- Môn Giáo dục công dân: Nghiên cứu sách giáo khoa (GDCD 9, Bài tập
tình huống GDCD 9) nội dung của hai bài: Kế thừa và phát huy truyền
thống tốt đẹp của dân tộc, quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
-HOẠT ĐỘNG 6: CHUẨN BỊ CHO CHUYẾN THĂM QUAN HỌC TẬP TẠI
BÁT TRÀNG
I Bảng phân công nhiệm vụ cho từng nhóm của giáo viên
Nhóm
thực
hiện
Trưởng nhóm
Nhóm1
Trần Quang Anh Nguyễn Thị Quỳnh Hoa Tìm hiểu về: Hợp chất silic đioxit;
Nguyên liệu và các công đoạn sản xuất gốm sứ; Nghề làm đồ gốm thủ công truyền thống
Nhóm 2
Nguyễn Tuấn Hưng Đỗ Thị Phương Thảo
Tìm hiểu về: Thực trạng ô nhiễm môi trường tại Bát Tràng; Các biện pháp chống ô nhiễm môi trường mà người dân Bát Tràng đang áp dụng
Trang 10II Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm 1
hoàn thành
Sản phẩm dự kiến
Trần Quang Anh - Trưởng nhóm
- Xây dựng kế hoạch
- Phân công nhiệm vụ
- Ghi lại quá trình hoạt động của nhóm
- Kế hoạch
- Bảng phân công nhiệm vụ
- Sổ tay, bút
- Máy quay phim
1/12/2014 - Kế hoạch
- Bảng phân công nhiệm vụ
- Văn bản, hình ảnh, video clip
Nguyễn Quốc
Việt
- Chuẩn bị lời giới thiệu về làng gốm Bát Tràng
- Đại diện cho nhóm đứng ở đầu làng , dưới chân biển ghi tên xã Bát Tràng nói lời mở đầu cho hành trình học tập, tham quan ở đây
- Giấy, bút
- Máy ghi âm
22/11/2014
23/11/2014
- Văn bản
- Hình ảnh, file ghi âm
Lê Anh Tú, Lý
Gia Hiển
- Thiết kế câu hỏi phỏng vấn:
+ Phỏng vấn nghệ nhân Nguyễn Văn Hoa:”Xin bác cho chúng cháu biết các công đoạn sản xuất gốm, sứ”
+ Phỏng vấn công nhân:”Anh (chị) làm ở đây được bao lâu? Lương tháng bao nhiêu?
Môi trường làm việc có đảm bảo sức khỏe không?”
- Phỏng vấn nghệ nhân tại cơ
sở sản xuất gốm thủ công mỹ nghệ
- Phỏng vấn công nhân đang làm việc tại xưởng sản xuất bát đĩa gốm sứ
- Ghi lại quá trình phỏng vấn
- Văn bản ghi câu hỏi phỏng vấn
- Máy quay phim
- Máy ghi âm
22/11/2014
23/11/2014
- Văn bản
- Hình ảnh, video clip
Hoàng Hải Đăng,
Nguyễn Đức
Minh
- Chụp ảnh, quay phim về:
+ Các cửa hàng bán và trưng bày gốm sứ hai bên đường
- Máy quay phim
- Máy ảnh
1/12/2014 Hình ảnh, video
clip