- Cảm nhận được qua bài văn, một trong những phẩm chất cao đẹp của Chủ Tịch HồChí Minh là đức tính giản dị: giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi người,trong việc làm, trong lời
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THƯỜNG TÍN
TRƯỜNG THCS KHÁNH HÀ
Địa chỉ: Xã Khánh Hà – Huyện Thường Tín - TP Hà Nội
Điện thoại: 04466868368Email: c2khanhha-tht@hanoi.edu.vn
PHIẾU THÔNG TIN
VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết
Ngày sinh: 25/09/1968 - Giáo viên Văn
Điện thoại: 0988708759 Email: Tuyetnguyen250968@gmail.com
Hà Nội , tháng 12 năm 2014
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN VĂN – SỬ - GIÁO DỤC CÔNG DÂN – ÂM NHẠC
CHỦ ĐỀ :
Trang 3
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do - Hạnh phúc
PHIẾU MÔ TẢ
HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC:
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN
Ngữ văn 9: Bài 1 – Phong cách Hồ Chí Minh.
Lịch sử 9: Bài 16+18 – Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài.
Đảng cộng sản Việt Nam ra đời.
Giáo dục công dân: Bài 1 – Sống giản dị.
Âm nhạc: Bài 7 lớp 6
Kết hợp tuyên truyền Chỉ thị 03-CT/TW ngày 14/5/2011 của Bộ Chính trị về việc
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
II MỤC TIÊU DẠY HỌC:
Trang 4- Kiến thức , kĩ năng , thái độ của các môn học sẽ đạt được trong dự án này là :
Môn Ngữ văn , môn Lịch sử , môn Giáo dục công dân , môn Âm nhạc và tuyên truyềnvận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Văn – Sử , Văn –GDCD, Văn – Âm nhạc và lồng ghép tuyên truyền vận động “Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh”
1/ Kiến thức :
* Qua môn Ngữ văn:
- Sơ giản về tác giả Phạm Văn Đồng
- Cảm nhận được qua bài văn, một trong những phẩm chất cao đẹp của Chủ Tịch HồChí Minh là đức tính giản dị: giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi người,trong việc làm, trong lời nói và bài viết
- Nhận ra và hiểu được nghệ thuật nghị luận của tác giả trong bài, đặc biệt là cách nêudẫn chứng cụ thể, toàn diện rõ ràng, kết hợp với giải thích và bình luận ngắn gọn màsâu sắc; cảm nhận được giọng văn sôi nổi nhiệt tình của tác giả
- Tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:
Chủ đề: Lối sống giản dị, phong thái ung dung tự tại của Bác
Nội dung: Giản dị là một trong những phẩm chất nổi bật và nhất quán trong lối sống của Hồ Chí Minh; sự hòa hợp, thống nhất giữa lối sống giản dị với đời
* Qua môn Lịch sử:
- Học sinh nắm được những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài và conđường cứu nước giải phóng dân tộc đúng đắn mà Người tìm được
- Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc thành lập Đảng
* Qua môn Giáo dục công dân, Âm nhạc:
- Nắm được biểu hiện của lối sống giản dị và ý nghĩa của giản dị trong đời sống hiệnnay
2/ Kĩ năng :
* Qua môn Ngữ văn:
Kĩ năng chuyên môn:
- Đọc – hiểu văn bản nghị luận xã hội
- Trình bày, phân tích được những đặc điểm của đức tính giản dị của Chủ Tịch Hồ ChíMinh
- Đọc diễn cảm và phân tích nghệ thuật nêu luận điểm và luận chứng trong văn bảnnghị luận
Kĩ năng sống :
Trang 5- Tự nhận thức được những đức đức tính giản dị bản thân cần học tập ở Bác Làm chủbản thân: xác định được mục tiêu phấn đấu, rèn luyện về lối sống của bản thân theotấm gương của Chủ Tịch Hồ Chí Minh.
- Giao tiếp, trình bày suy nghĩ của bản thân về lối sống giản dị của Bác
* Qua môn Lịch sử:
- Rèn kĩ năng quan sát tranh ảnh lịch sử
- Biết phân tích, so sánh, đánh giá sự kiện lịch sử và nhân vật lịch sử
* Qua môn Giáo dục công dân, Âm nhạc:
- Hiểu và biết sống giản dị, hòa đồng với bạn bè và mọi người
3/ Thái độ :
* Qua môn Ngữ văn:
- Có ý thức rèn luyện những đức tính và thói quen sống giản dị ngay từ khi còn ngồitrên ghế nhà trường theo tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh
* Qua môn Lịch sử:
-Giáo dục học sinh lòng kính yêu, khâm phục và biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh
* Qua môn Giáo dục công dân, Âm nhạc:
- Biết yêu quý cái giản dị, phê phán sự xa hoa, lãng phí
III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC:
- Học sinh khối 7 Trường THCS Khánh Hà ( Lớp 7A, 7B, 7C)
IV Ý NGHĨA, VAI TRÒ CỦA BÀI HỌC:
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng vì nước, vì dân, dù ở bất kỳ cương vị nào, từ một người phụ bếp trên con tàu “Amiran Latouche Tre ville” lúc ra đi tìm đường cứu nước, cho đến khi trở thành Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước, Bác Hồ vẫn giữ một nếp sống vô cùng giản dị Đó cũng chính là điểm nổi bật trong phong cách, đạo đức của Người Nếp sống giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần là tiết kiệm mà mang ý nghĩa rất cao đẹp Người tiết kiệm nhưng không ki bo, kiệt xỉ, không lãng phí, phô trương Noi gương Người, học tập, làm theo tấm gương đạo đức của Người, chúng ta mỗi cán bộ, đảng viên, nhân dân và học sinh Việt Nam cần rèn luyện, tu dưỡng mình theo Chỉ thị 06 của Bộ Chính trị (khóa X) Điều này tưởng dễ nhưng lại rất khó Dễ vì nếp sống của Bác rất bình thường, đơn giản nếu quyết tâm thì
ai cũng làm được Còn khó vì nếu không có tâm trong sáng, không có chí hướng, có lý tưởng, không có lòng yêu thương con người thực sự thì không thể làm được Ngày nay,
xã hội phát triển, mức sống đã cao hơn trước rất nhiều nên chúng ta đang dần được ăn ngon mặc đẹp Song là mỗi người dân chúng ta phải biết hy sinh lợi ích, tham vọng của
cá nhân mình để phấn đấu xây dựng một đất nước mạnh giàu theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Bác Hồ kính yêu đã lựa chọn
Trang 6Bài tích hợp liên môn trên đây gắn kết kiến thức, kĩ năng , thái độ của các môn học văn, sử, giáo dục, và âm nhạc với nhau giúp cho học sinh yêu thích môn học hơn và biết sống giản dị phù hợp với điều kiện hoàn cảnh, có trách nhiệm với bản thân, biết rèn luyện, trau dồi đạo đức và nỗ lực học tập để mai sau xứng đáng là những chủ nhân tương lai xây dựng đất nước giàu mạnh như lời Bác đã dạy.
V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU:
- Đèn chiếu, giáo án , phiếu học tập, tranh ảnh
+ Bài hát: Đôi dép Bác Hồ, Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng
+ Các bài thơ ca ngợi sự giản dị của Bác: Thơ Tố Hữu, Việt Phương…
VI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
- Sơ giản về tác giả Phạm Văn Đồng
- Cảm nhận được qua bài văn, một trong những phẩm chất cao đẹp của Chủ Tịch HồChí Minh là đức tính giản dị: giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi người,trong việc làm, trong lời nói và bài viết
- Nhận ra và hiểu được nghệ thuật nghị luận của tác giả trong bài, đặc biệt là cách nêudẫn chứng cụ thể, toàn diện rõ ràng, kết hợp với giải thích và bình luận ngắn gọn màsâu sắc; cảm nhận được giọng văn sôi nổi nhiệt tình của tác giả
- Tích hợp nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:
Chủ đề: Lối sống giản dị, phong thái ung dung tự tại
Nội dung: Giản dị là một trong những phẩm chất nổi bật và nhất quán trong lối sốngcủa Hồ Chí Minh; sự hòa hợp, thống nhất giữa lối sống giản dị với đời sống tinh thầnphong phú của Bác
2.Kĩ năng:
*Kĩ năng chuyên môn:
Trang 7- Đọc – hiểu văn bản nghị luận xã hội.
- Trình bày, phân tích được những đặc điểm của đức tính giản dị của Chủ Tịch Hồ ChíMinh
- Đọc diễn cảm và phân tích nghệ thuật nêu luận điểm và luận chứng trong văn bảnnghị luận
*Kĩ năng sống :
- Tự nhận thức được những đức đức tính giản dị bản thân cần học tập ở Bác Làm chủbản thân: xác định được mục tiêu phấn đấu, rèn luyện về lối sống của bản thân theotấm gương của Chủ Tịch Hồ Chí Minh
- Giao tiếp, trình bày suy nghĩ của bản thân về lối sống giản dị của Bác
3.Thái độ:
- Có ý thức rèn luyện những đức tính và thói quen sống giản dị ngay từ khi còn ngồitrên ghế nhà trường theo tấm gương của Chủ Tịch Hồ Chí Minh
B CHUẨN BỊ
-GV: - SGK, SGV, chân dung tác giả Phạm Văn Đồng
- Tranh, clip, bài thơ, mẩu chuyện về cuộc sống giản dị của Bác
- Tìm hiểu kĩ nội dung bài, chuẩn kiến thức, soạn bài
- Hướng dẫn HS chuẩn bị bài
- HS: Soạn bài theo định hướng câu hỏi SGK và sự hướng dẫn của GV.
C TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG:
1 Ổn định lớp: Sĩ số?
2 Bài cũ:
Câu hỏi 1 :Trình bày giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản “Tinh thần yêu nước
của nhân dân ta”?
Đáp án: Bằng những dẫn chứng cụ thể, phong phú, giàu sức thuyết phục trong lịch sửdân tộc và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, bài văn đã làm sáng tỏmột chân lí: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báucủa ta” Bài văn là một mẫu mực về lập luận, bố cục và cách dẫn chứng của thể vănnghị luận
Câu hỏi 2 : Lớp 6 em đã học bài thơ nào viết về Bác Hồ? Thông qua bài thơ ấy em
hiểu gì về Bác?
Đáp án: Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của tác giả Minh Huệ Bác Hồ là Chủ tịchnước phải lo trăm công nghìn việc nhưng Bác sống giản dị, gần gũi và yêu thương mọingười Đặc biệt qua bài thơ, chúng ta thật xúc động trước tình cảm cao đẹp mà Bác Hồ
đã dành cho nhân dân, bộ đội, dân công
Trang 83 Bài mới: Ở lớp 6, các em đã được học bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ
Minh Huệ, ai nấy đều xúc động trước hình ảnh bình dị của:
Người cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
Rồi bác đi dém chăn
Từng người từng người một…
Hôm nay, thêm một lần nữa, chúng ta nhận rõ hơn phẩm chất cao đẹp này của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đoạn văn xuôi nghị luận đặc sắc của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng – người học trò xuất sắc, người cộng sự gần gũi nhiều năm với bác
Đó là văn bản: Đức tính giản dị của Bác Hồ.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học Hoạt động 1 Hướng dẫn tìm hiểu chung.
- HS đọc chú thích */SGK
H Hãy giới thiệu vài nét về tác giả Phạm Văn Đồng?
-GV: Phạm Văn Đồng là nhà cách mạng nổi tiếng, nhà
văn hóa lớn của dân tộc,ông từng giữ nhiều cương vị
quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng.Ông còn
người học trò, người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ
Chí Minh.
H Đoạn trích rút từ tác phẩm nào ? Đoạn trích rút từ
bài “Chủ tịch Hồ Chí Minh tinh hoa và khí phách của
dân tộc, lương tâm của thời đại”
- > Diễn văn trong lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ
H Văn bản được viết theo thể loại văn gì? (Nghị luận
chứng minh ngoài ra còn kết hợp với giải thích và bình
luận.) ( Tích hợp bài 22- Tập làm văn 7)
H Bài văn nghị luận về vấn đề gì? (Ca ngợi đức tính
(1906 Nhà cách mạng nổi tiếng,nhà văn hóa lớn của dântộc
2.Tác phẩm:
- Xuất xứ: Đoạn trích rút
từ bài “Chủ tịch Hồ ChíMinh tinh hoa và khíphách của dân tộc, lươngtâm của thời đại”
- Thể loại: Nghị luậnchứng minh kết hợp giảithích, bình luận
- Bố cục: 2 phần
Trang 9+ Từ đầu…-> cao đẹp: Nhận định chung về đức tính
giản dị của Bác Hồ.( Nêu vấn đề -mở bài)
+ Còn lại: Chứng minh sự giản dị của Bác Hồ.
(GQVĐ)
H Em có nhận xét gì về bố cục văn bản?
Gv: Vì là đoạn trích nên văn bản này không đủ 3 phần
như trong bố cục thông thường của bài văn nghị luận
Bài chỉ có 2 phần MB và TB
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc, hiểu văn bản.
* Phương pháp thảo luận, trao đổi, phân tích về đức
tính giản dị của Bác.
- HS đọc phần 1/SGK
H Nêu luận điểm chính của toàn bài trong đoạn mở
bài? (Sự nhất quán giữa cuộc đời hoạt động chính trị
với đời sống vô cùng giản dị và khiêm tốn của Chủ
Tịch Hồ Chí Minh ).
H Em có nhận xét gì về cách trình bày luận điểm
chính? Tác dụng của cách trình bày luận điểm đó?(Nêu
vấn đề trực tiếp, lập luận tương phản để nhấn mạnh
luận điểm chính, hấp dẫn người đọc)
H Bên cạnh việc nêu luận điểm chính, ở phần mở bài
còn có đoạn văn: “Thật kì diệu… tuyệt đẹp” Em hãy
cho biết vai trò và ý nghĩa của đoạn văn đó? (Mở rộng,
giải thích cho luận điểm, dẫn dắt nối tiếp phần thân
bài)
GV: Trình chiếu và giới thiệu với HS về lối sống và
quá trình hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài,
khi về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng
và khiêm tốn của Hồ ChủTịch
Nêu vấn đề trực tiếp,lập luận tương phản
Trang 10H
Lời nhận định
đó đã thể hiện thái độ gì của tác giả ?
- HS đọc phần 2
H Để chứng minh cho luận điểm chính ở phần nêu vấn
đề tác giả đã phát triển thành những luận điểm nhỏ nào
ở phần thân bài?
+Sự giản dị trong sinh hoạt, việc làm, quan hệ với mọi
người của Bác.
+Sự giản dị trong lời nói, bài viết.
- GV chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm một câu, sử
dụng kĩ thuật thảo luận nhóm để học sinh thực hiện
các yêu cầu sau:
H Tìm dẫn chứng về đức tính giản dị của Bác trong
sinh hoạt, việc làm, quan hệ với mọi người của Bác
được thể hiện trong bài văn? ( nhóm 1)
H Qua việc tìm hiểu đoạn văn trên, em có nhận xét gì
về cách lập luận, cách nêu dẫn chứng, nhận xét, của tác
giả? ( nhóm 2)
- HS thảo luận nhóm (3 phút), đại diện trả lời, HS khác
nhận xét, bổ sung:
Nhóm 1:
+ Trong đời sống: bữa ăn vài ba món, ăn không để rơi
vãi, ăn xong bao giờ cái bát cũng sạch, thức ăn còn lại
được sắp xếp tươm tất.
=>Ngợi ca cuộc đời và
phong cách sống cao đẹp của Bác.
2.Giải quyết vấn đề:
a.Giản dị trong đời sống sinh hoạt, việc làm, quan hệ
Trang 11+ Trong sinh hoạt: Nhà sàn vẻn vẹn có vài ba phòng
luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương
thơm…
+ Trong việc làm: Bác suốt đời làm việc, suốt ngày
làm việc, từ lớn đến nhỏ: cứu nước, cứu dân, trồng
cây,…
- Việc làm: Cẩn trọng, yêucông việc
- Quan hệ: Gần gũi, yêuthương Quan tâm
-> Dẫn chứng tiêu biểu,phong phú, cụ thể, xácthực, toàn diện, nhận xét,bình luận sâu sắc, lập luận
Trang 12+ Quan hệ với mọi người: Viết thư cho một đồng chí.
Nói chuyện với các cháu miền Nam Đi thăm nhà tập
thể công nhân, đặt tên cho người phục vụ: Trường, Kỳ,
Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi.
GV: Chốt vấn đề và sử dụng các clip, tranh ảnh Và
tích hợp ngữ văn 9 – bài 1 (Phong cách Hồ Chí
Minh) để minh họa cho sự giản dị của bác trong đời
sống, sinh hoạt.
Nhóm 2: Dẫn chứng tiêu biểu, phong phú, cụ thể, xác
thực, toàn diện, nhận xét, bình luận sâu sắc thấm đượm
tình cảm chân thành, lập luận chứng minh kết hợp bình
H Ngoài việc trình bày những dẫn chứng để chứng
minh, tác giả còn đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá, bình
luận Em hãy tìm những câu văn thể hiện điều đó?
- GV tiếp tục sử dụng kĩ thuật thảo luận nhóm , yêu cầu
HS thảo luận chung về những vấn đề sau:
H Em hiểu gì về đoạn văn bình luận về ý nghĩa, giá trị
của đức tính giản dị của Bác? Nhà tu hành và những
bậc hiền triết sống ẩn dật có cuộc sống như thế nào?
H Vì sao là một vị Chủ Tịch mà Bác lại sống giản dị
như vậy? Việc đánh giá nhận xét, bình luận như vậy có
tác dụng gì? (Tinh thần yêu nước, thương dân)
(Tích hợp tập làm văn, ngữ văn8, 9)
- Đại diện nhóm trả lời, HS khác nhận xét, GV nhận
xét, bổ sung
- GV khuyến khích HS tự do trình bày ý kiến về những
lời bình luận cũng như những suy nghĩ của cá nhân về
lối sống Qua đó tăng cường kĩ năng tự nhận thức của
chứng minh kết hợp bìnhluận, biểu cảm
=> Giản dị là một trongnhững phẩm chất thể hiện
tư tưởng, tình cảm cao đẹpcủa Bác
Trang 13bản thân về lối sống lành mạnh, giản dị.
GV bình: Để làm rõ sự giản dị về đời sống vật chất
càng hòa nhập với đời sống tinh thần phong phú, sôi
nổi của Bác
- GV: (Những nhà tu hành họ rời bỏ cuộc đời bình
thường để sống theo những qui định chặt chẽ của
một tôn giáo nào đó, những nhà hiền triết là những
người có tư tưởng, đức độ và hiểu biết nhưng họ
sống xa lánh với xã hội và vui với cuộc sống an nhàn
của riêng mình Còn sự giản dị của Bác không phải
sống khắc khổ như các nhà tu hành, hiền triết đời
xưa, Người sống giản dị về vật chất vì người có đời
sống tinh thần phong phú, sôi nổi, Người sống giữa
cuộc đời với bao bề bộn, lo toan Người trải qua cụôc
kháng chiến gian khổ ác liệt của quần chúng nhân
dân Chính vì thế Bác là người hiểu hơn ai hết sự
khó khăn của đất nước lúc bấy giờ-> Cuộc sống vật
chất giản dị càng làm nổi bật sự phong phú về đời
sống tinh thần, tâm hồn, tình cảm của Bác Sự giản
dị là biểu hiện của đời sống văn minh, lành mạnh mà
Bác đã nhiều lần nói đến: “Sáng ra bờ suối…thật là
sang” (Tức cảnh Pác Bó)… Một cuộc sống cao đẹp
về tinh thần, phong phú về tình cảm, không màng
đến vật chất tầm thường và cũng không vì thỏa mãn
cá nhân mà tất cả vì dân vì nước Bác thực sự là một
tấm gương sáng cho ta học tập trong thời đại ngày
nay
(Tích hợp tuyên truyền, vận động học tập làm việc
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.)
- GV chuyển ý – HS đọc đoạn tiếp theo (b)
H Tác giả không chỉ cho chúng ta thấy được sự giản dị
trong đời sống, việc làm, quan hệ của Bác Tác giả còn
chứng minh Bác giản dị ở phương diện nào nữa?
H Tìm dẫn chứng để chứng minh? Nhận xét về dẫn
chứng tác giả đưa ra?
- GV liên hệ mở rộng: Trong phút giây thiêng liêng
b.Giản dị trong lời nói, bài viết
- “Không có gì quí hơnđộc lập tự do”
- “Nước Việt Nam làmột…không bao giờ thayđổi”