SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘIPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY ------TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ DỊCH VỌNG Địa chỉ: 86 Chùa Hà, Dịch Vọng, Cầu Giấy, Hà Nội Điện thoại: 0
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY
- -TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ DỊCH VỌNG
Địa chỉ: 86 Chùa Hà, Dịch Vọng, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04 3834 7584 Email: c2dichvong-cg@hanoiedu.vn
Tên tình huống:
“ HIỆN TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC
PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI”
Môn học vận dụng trong giải quyết tình huống: Địa lí
Các môn được tích hợp: Hóa học, Vật lí, Sinh học, GDCD
Thông tin về thí sinh:
1 Họ và tên: ĐÀO MAI LIÊN
Ngày sinh: 12/09/2000 Lớp: 9C
2 Họ và tên: LÊ THÁI DƯƠNG
Ngày sinh: 09/01/2000 Lớp: 9C
Năm học 2014-2015
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài này, nhóm “hành tinh xanh” đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của cô Chu Thị Hồng Dung và các bạn học sinh một số trường THCS trên địa bàn Hà Nội Vì vậy, nhóm chúng em xin được gửi lời cảm ơn trân thành tới cô Chu Thị Hồng Dung – giáo viên trực tiếp hướng dẫn chúng em hoàn thành đề tài này
Vì đang là học sinh nên vốn hiểu biết và khả năng thực hiện các dự án còn hạn chế, cùng với thời gian không cho phép nên nhóm chỉ triển khai được trên quy mô 1 số trường tiêu biểu ở Hà Nội Có lẽ là vì thế mà bài báo cáo của chúng em vẫn còn nhiều thiếu sót Nhóm rất mong nhận được những đóng góp quý báu của cô giáo và tất cả mọi người để giúp chúng em hoàn thiện hơn đề tài của mình.
Trang 31 Tên tình huống:
“ HIỆN TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI”
Hiện nay, các vấn đề về môi trường nói chung và các vấn đề về biến đổi khí hậu nói riêng không chỉ là mối quan tâm của các chính phủ, quốc gia, các nhà hoạt động chính sách, mà mỗi cá nhân cũng đều có thể tham gia giải quyết và tạo ra sự thay đổi
Xuất phát từ hiện trạng môi trường sống đang bị ô nhiễm nặng nề, nhóm
“Hành Tinh Xanh” chúng em đã cùng nhau thực hiện dự án điều tra “Hiện trạng
và một số giải pháp hạn chế ảnh hưởng của các phương tiện giao thông trên địa bàn Hà Nội” Với mục đích tìm hiểu xem vấn đề bảo vệ môi trường đang được các bạn học sinh quan tâm như thế nào Dựa trên cơ sở đó, nhóm “Hành Tinh Xanh” cũng muốn đưa ra các giải pháp, góp phần nhỏ của mình vào chiến dịch
“không khói xe” trên địa bàn Hà Nội Bằng việc vận động các bạn sử dụng các phương tiện thân thiện với môi trường, khuyến khích học sinh thành phố giảm thiểu tần suất sử dụng các phương tiện thải khói Là học sinh văn minh chúng ta hãy dừng xe, tắt máy và ngồi ngắm phố phường trong đôi phút Và vì nhịp sống hiện đại quá nhanh, chúng ta cần đi xe đạp để "sống chậm lại" và "nghĩ khác đi" Với dự án này, nhóm mong muốn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của các bạn, hãy thay đổi hành vi và chung tay hành động vì một môi trường không khói
xe trong tương lai
2 Mục tiêu giải quyết
Đề tài của chúng em nhằm hướng tới các mục tiêu:
- Khảo sát:
+ Tình trạng sử dụng phương tiện giao thông của học sinh trên địa bàn Hà Nội
+ Vấn đề bảo vệ môi trường đang được các bạn học sinh quan tâm như thế nào
- Trên cơ sở đó, đánh giá về tác động của việc sử dụng phương tiện giao thông tới môi trường không khí thủ đô
- Đưa ra các giải pháp để hạn chế ảnh hưởng của phương tiện giao thông tới môi trường không khí trên thủ đô
3.
Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống
Trang 4- Phương pháp dự án: Mục đích là tăng cường tối đa cơ hội để các thành
viên được làm việc và thể hiện khả năng của mình, phát huy tinh thần hiểu biết, hợp tác, thi đua, đoàn kết giữa mọi người
- Phương pháp thu thập số liệu: thu được rất nhiều nguồn tài liệu như gần
500 ý kiến được tổng hợp từ phiếu điều tra Ngoài ra, còn có các thông tin giao thông trên các mạng, sách báo, truyền hình…
- Phương pháp khảo sát điều tra: bằng việc xây dựng bảng hỏi và phát ra để
trưng cầu ý kiến tại một số trường THCS tiêu biểu trên địa bàn Hà Nội Sau đó
là tiến hành phỏng vấn một số bạn học sinh xem các bạn nhận định như thế nào
về việc sử dụng các phương tiện thân thiện với môi trường hiện nay
- Phương pháp động não:lên ý tưởng và xây dựng các bước tiến hành dự án
sao cho khả thi nhất
- Phương pháp phân tích tổng hợp: nhóm đã cùng nhau tổng hợp lại và viết
báo cáo từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau
4 Giải pháp giải quyết tình huống:
Chia nhóm để tìm hiểu hiện trạng và biện pháp hạn chế ảnh hưởng của các phương tiện giao thông ở thủ đô Hà Nội
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
a Hiện trạng sử dụng phương tiện giao thông của học sinh Hà Nội
Phương tiện giao thông có vai trò rất quan trọng, nó giúp con người di chuyển từ nơi này đến nơi khác, từ chỗ ở đến nơi học tập, làm việc… Chính vì vậy nó có vai trò rất quan trọng đối với học sinh Qua khảo sát và điều tra, chúng ta có thể thấy học sinh của các trường THCS trên địa bàn Hà Nội đã sử
Trang 5dụng các phương tiện giao thông chủ yếu sau: Xe đạp, xe bus, xe máy… Ngoài
ra, có rất nhiều học sinh lựa chọn hình thức đi bộ để di chuyển đến nơi học tập
và làm việc… Trong tổng số 464 học sinh được điều tra đại diện cho các trường THCS trên địa bàn Hà Nội như: THCS Nghĩa Tân, Dịch Vong , Cầu Giấy… Đã cho chúng ta một kết quả tương đối chính xác
Bảng 1: Tỉ lệ các loại phương tiện được các bạn học sinh sử dụng
Loại phương tiện Số học sinh người sử dụng
(người)
Tỉ lệ(%)
Trong đó, số người đi bộ là 169 học sinh chiếm 36,4%, 84 học sinh sử dụng
xe đạp để đến trường chiếm 18,1%, xe máy là 102 học sinh chiếm 22% và số học sinh đi xe bus là 109 chiếm 23,5% trong tổng số học sinh được điều tra Ngoài phương tiện chính mà mình đang sử dụng các bạn cũng thỉnh thoảng sử dụng các phương tiện khác cho việc di chuyển của mình
Như vậy chúng ta có thể thấy phần lớn học sinh lựa chọn hình thức đi bộ để đến trường, còn xe máy và xe bus cũng được học sinh lựa chọn và chiếm tỉ lệ tương đương nhau và thấp nhất là xe đạp
b Nhận thức của học sinh về mức độ ảnh hưởng của phương tiện giao thông tới môi trường
Khi được điều tra về mức độ ảnh hưởng đối với môi trường của các loại phương tiện mà các bạn đang sử dụng thì đã cho chúng ta một cách nhìn khách quan
Đối với hình thức đi bộ các bạn cho rằng đây là hình thức rất tốt, có nhiều
ưu điểm vừa có lợi cho sức khỏe lại không gây ô nhiễm môi trường, chiếm tỉ lệ 94,8% trong tổng số phiếu điều tra
Trang 6Đối với phương tiện xe đạp có những bạn cho rằng nó không ảnh hưởng đến môi trường nhưng cũng có những bạn cho rằng nó ảnh hưởng ít đến môi trường
do nó tác động gián tiếp đến môi trường thông qua công nghệ sản xuất
Còn đối với xe máy thường được các bạn đánh giá là có ảnh hưởng đến môi trường chiếm 56,5% Đối với xe bus thì mức độ ảnh hưởng sẽ ít hơn so với xe máy, do xe bus là một loại phương tiện công cộng, số người mà mỗi lần xe bus vận chuyển khá lớn nên mức độ ảnh hưởng của nó đến môi trường thấp hơn nhiều so với xe máy
Vậy hiện trạng sử dụng phương tiện giao thông hiện nay của học sinh các trường THCS, trên địa bàn Hà Nội đang theo một chiều hướng tích cực, hình thức đi bộ không ảnh hưởng xấu đến môi trường và đang được các bạn học sinh lựa chọn nhiều nhất, đồng thời hình thức này lại không mất chi phí cho việc đi lại Xe bus và xe đạp là những phương tiện ít ảnh hưởng xấu đến môi trường nên cũng được rất nhiều các bạn học sinh lựa chọn
c Tác động của việc sử dụng phương tiện giao thông tới môi trường và sức khỏe con người
Cuộc sống đang ngày càng diễn ra nhanh hơn, môi trường đang ngày càng biến đổi nhanh chóng do các tác nhân tự nhiên và con người gây ra Trong đó có những nguyên nhân thuộc về con người, đặc biệt là việc sử dụng các phương tiện tham gia giao thông hàng ngày
* Tác động của các phương tiện đến việc làm ô nhiễm môi trường sống
- Xe máy
Trang 7Đây là phương tiện có tác động mạnh nhất đến môi trường tự nhiên (về cả không khí, tiếng ồn ) và môi trường nhân văn (tai nạn giao thông, thiệt hại về con người và tài sản, phá hủy các công trình vật chất của con người)
Các phương tiện ngày càng được sử dụng gia tăng, nhu cầu nhiên liệu lớn, khai thác quá mức gây cạn kiệt tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường, tài nguyên trong quá trình khai thác và vận chuyển, sử dụng
- Xe bus
Do cũng sử dụng nhiên liệu là xăng hoặc dầu nên mức độ gây ô nhiễm không khí từ nguồn khí thải xả ra từ các phương tiện xe bus là tương tự như xe máy Tuy nhiên, số lượng các xe bus là không lớn, chủ yếu tập chung ở các đô thị, thành phố lớn như Hà Nội, T.P Hồ Chí Minh nên mức độ phát thải khí thải vào không khí của phương tiện này là không quá lớn
Mức độ gây ra va chạm, tai nạn là tương đối ít vì phạm vi hoạt động tương đối nhỏ hẹp, nhờ những qui định, quản lí khá chặt chẽ của Bộ giao thông vận tải
và ý thức của các bác tài xế khi làm việc
- Xe đạp
Trang 8Do không sử dụng nhiên liệu nên không phát thải khí thải vào không khí, cũng không gây tiếng ồn, ít gây va chạm, nếu có thì cũng là va chạm gây thương nhỏ vì tốc độ chậm, nên cường độ va đập nhỏ
Nhìn chung trong 3 phương tiện vừa kể trên thì xe đạp là phương tiện thân thiện, gần gũi không gây ảnh hưởng đến môi trường
- Đi bộ
Đây là hình thức di chuyển không sử dụng phương tiện lưu thông, nên không gây ảnh hưởng đến môi trường
* T ác động của việc sử dụng các phương tiện thả khói tới sức khỏe con người
Các phương tiện thả khói gây ô nhiễm môi trường thông qua các tác nhân chủ yếu là: Khí độc hại từ các loại xe có động cơ thải ra khí đốt nhiên liệu, bụi, tiếng ồn
Trang 9Bụi và các khí thải độc dễ dàng thâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, qua
da và niêm mạc mắt, miệng Trong điều kiện nước ta hiện nay, việc di chuyển chủ yếu bằng các loại xe không có mui kín Vì vậy, trong quá trình di chuyển con người bị tiếp xúc trực tiếp với khí thải độc từ động cơ xe chưa được pha loãng nên nồng độ tác động thực tế còn lớn hơn nhiều so với số liệu đo đạc được
Bảng 2: Thành phần các chất độc thải ra khi sử dụng nhiên liệu ở các
phương tiện giao thông
STT Chất thải g/kg
1 Xăng Diesel 1
Trong quá trình hoạt động các phương tiện giao thông phát thải vào không khí một khối lượng lớn các loại khói, khí độc như CO, CO2, hydrocacbon, NO2,
SO2, khói đen, chì và các dạng hạt khác Tùy theo loại động cơ và loại nhiên liệu
mà khối lượng các chất thải độc hại chiếm tỷ lệ khác nhau trong khí xả
d Một số giải pháp hạn chế ảnh hưởng của phương tiện giao thông tới môi trường không khí Hà Nội
Trang 10Thứ nhất: Sử dụng phương tiện giao thông công cộng, thân thiện với môi trường
Xe bus là phương tiện giao thông rất quen thuộc với người dân thành phố, đặc biệt là học sinh Tuy đi xe bus có nhiều bất tiện như: phải chờ xe, tình trạng quá tải trên xe gây nóng nực, ngột ngạt, nạn móc túi, chen lấn, giành chỗ và rất nhiều những hành động thiếu văn hóa khác nhưng nếu không đi vào giờ cao điểm, bạn sẽ thấy những tiện lợi thú vị của xe bus:
- Tiết kiệm về kinh tế:
Đối với học sinh, bạn chỉ cần làm một chiếc vé tháng với giá 90 000 VNĐ/ tháng hoặc đi vé lượt với giá 5 000 VNĐ/ lượt thì bạn có thể tới mọi nơi mà bạn muốn mà không lo lắng tới chi phí đi lại Trong khi đi xe máy, nhất là lúc giá xăng tăng đến chóng mặt như hiện nay, số tiền bỏ ra cho việc đổ xăng là không nhỏ, tiếp đó là tiền gửi xe phí bảo dưỡng, sửa chữa …
- Giảm ùn tắc giao thông
Thay vì đi xe máy, đi xe bus sẽ giúp giảm ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm trên địa bàn thành phố, đồng thời cũng tiết kiệm được nguồn nhiên liệu đáng kể và góp phần giảm ô nhiễm môi trường
So sánh giữa xe buýt và xe cá nhân
- Đảm bảo sức khỏe
Đi xe bus sẽ giúp bạn đảm bảo sức khỏe vì tránh được khói bụi, nắng nóng, mưa to và các chất thải độc hại từ các nhà máy, xí nghiệp Giúp bạn tránh được những áp lực khi phải tự mình lái xe, bạn sẽ không phải lo những tình huống đáng tiếc do đi xe máy gây ra và không cần phải lo lắng sẽ bị cảnh sát giao thông “hỏi thăm” Bạn sẽ không cần phải bỏ thời gian tập thể dục mỗi buổi sáng,
đi bộ đến điểm chờ xe buýt cũng là một phương pháp giúp tăng cường sức khỏe Những lúc bị mất ngủ, đi xe bus sẽ giúp bạn có được một giấc ngủ ngon
Trang 11- Rèn luyện bản thân
Hơn nữa, đi xe bus sẽ giúp bạn rèn luyện tác phong công nghiệp, bạn phải tập cho mình thói quen đúng giờ khi đi xe bus và từ đó sẽ dần hình thành thói quen đúng giờ trong công việc, trong cuộc sống Giúp bạn nâng cao tính cảnh giác và khả năng phản ứng với nhiều tình huống khác nhau xảy ra trên xe bus và sau đó bạn có thể ứng dụng vào đời sống tự bảo vệ mình
- Mở mang kiến thức
Bạn sẽ được mở mang thêm kiến thức Bạn sẽ nghe được nhiều chuyện mà chưa chắc bạn đã được đọc trong sách Có vốn thông tin từ việc nghe tin tức trên đài Có khi bạn còn có cơ hội thực hành nói tiếng Anh với người nước ngoài nữa
- Yêu đời hơn
Khi tâm trạng không được tốt, áp lực học tập, công việc… đi xe bus sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn, giúp bạn giải tỏa những căng thẳng, mệt mỏi, áp lực
Xe bus là sự lựa chọn tốt nhất khi bạn muốn giải tỏa nỗi buồn, muốn ngắm thành phố một cách kỹ càng hơn Nhìn thấy những cử chỉ đẹp trên xe buýt như: nhường chỗ cho người già, trẻ em, phụ nữ mang thai, người tàn tật… sẽ giúp bạn yêu đời và tự hoàn thiện mình hơn
- Nhân viên thân thiện
Hầu hết lái xe, nhân viên phục vụ trên các tuyến xe bus đều tỏ ra vui vẻ, thân thiện, trả lời tận tình các câu hỏi, thắc mắc của mọi người, làm giảm áp lực, mệt mỏi sau thời gian làm việc, học tập căng thẳng
Hiện nay chất lượng phục vụ của xe bus đang được nâng cao, đó là việc thay thế hàng loạt các xe cũ, lâu năm bằng hệ thống xe mới, cơ sở vật chất kĩ thuật được bổ sung, hiện đại, số xe và số lượng các tuyến cũng tăng lên nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng cao Đội ngũ nhân viên phục vụ ngày càng chuyên nghiệp, có thái độ văn minh, nhiệt tình Thực tế ở trên từng cung đường chúng ta đang lưu thông, ở các bến xe đã có các băng-dôn, khẩu hiệu khuyến khích mọi người sử dụng xe bus góp phần giảm ùn tắc giao thông
Thứ 2: Sử dụng xe đạp hoặc đi bộ khi di chuyển ở khoảng cách gần
Xe đạp là phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, dễ di chuyển ở
cự li gần Xe đạp có những lợi ích bất ngờ mà chúng ta chưa biết Đó là tăng cường hệ thống miễn dịch, tăng cường sức mạnh cơ bắp, tăng sức mạnh của hệ xương, phòng bệnh cột sống và đau lưng, giảm căng thẳng, giảm béo,…
Trang 12Tuy nhiên xe đạp vẫn chưa phải là sự lựa chọn tối ưu cho một số bạn, vì tốc
độ chạy của xe đạp không nhanh Mất nhiều thời gian Để khắc phục nhược điểm đó thì xe đạp điện ra đời đáp ứng nhu cầu của mọi người, đảm bảo được tính an toàn và thân thiện với môi trường Đây được gọi là các phương tiện xanh giữa Thủ đô Hà Nội
Một giải pháp không thể thiếu đó là đi bộ, khi chúng ta di chuyển ở khoảng cách gần, tính chất công việc không đòi hỏi thời gian thì đi bộ là sự lựa chọn lí tưởng Đi bộ không chỉ giúp cơ bắp dẻo dai mà còn góp phần cải thiện làn da, chỉnh lại vóc dáng và giảm căng thẳng, để trí não minh mẫn hơn Đi bộ có những tác dụng vô cùng to lớn bên cạnh việc bảo vệ môi trường thì đi bộ sẽ có lợi rất nhiều cho sức khỏe
Tăng độ dẻo dai của cơ bắp: Những bước sải dài, bước chân dứt khoát, nhanh và mạnh sẽ giúp các cơ bắp của bạn thêm dẻo dai, săn bắp thịt và các cơ Tốt cho hệ tuần hoàn: Một ngày làm việc căng thẳng với những công việc đơn điệu chỉ ngồi và đứng sẽ không có lợi cho hệ tuần hoàn Chính vì vậy, bạn nên tận dụng khoảng thời gian rỗi để đi bộ Ngoài buổi tối, ở công sở, bạn cũng nên đi cầu thang bộ, thay vì đi thang máy, sẽ giúp kích thích máu lưu thông tốt hơn
Tốt cho da: Đi bộ giúp cho da thải bớt mồ hôi, các chất bã qua mồ hôi, đồng thời kích thích quá trình trao đổi ôxy Vì vậy, da của bạn sẽ trở nên đẹp hơn Dáng đẹp hơn: Điều này hầu như bạn gái nào cũng biết, tuy nhiên không phải
ai cũng có đủ thời gian và tính kiên trì tập luyện Đi bộ sẽ đốt cháy một lượng calorie nhất định (300calo/h nếu bạn đi nhanh) Các chất béo dư thừa trong cơ thể nhờ đó sẽ tiêu bớt, các cơ bắp sẽ thanh mảnh hơn và dáng vóc bạn
Cải thiện tinh thần: Đi bộ sẽ giúp não sản sinh thường xuyên một lượng hoocmon cần thiết, chất beta-endorphine (một loại chất kích thích phát triển sự hài hước, cho phép bạn giữ được sự bình tĩnh và cân bằng) Và bạn sẽ giữ cho mình sự minh mẫn nếu đi bộ thường xuyên
Thứ 3: Sử dụng nguồn nhiên liệu sạch thay thế:
Khí thải từ các phương tiện ra môi trường rất lớn, trong quá trình đi lại, các
phương tiện giao thông cơ giới sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một trong những nguồn chính thải ra các chất gây ô nhiễm trực tiếp hoặc kết hợp để tạo thành các chất ô nhiễm thứ cấp bao gồm: Chì (Pb), hơi các phụ gia nhiên liệu (như benzen, toluene, xylene ), bụi rắn lơ lửng (TSP và PMin, PM2.5), cacbon monoxit (CO), hydro cacbon (HO, lưu huỳnh điôxít (S02), các ôxít Nitơ (NOx), Trong
