- Dạy học tích hợp theo chủ đề xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy học phát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dung kiến thức liên môn vào giải quyết
Trang 1KẾ HOẠCH DẠY HỌC TÍCH HỢP THEO CHỦ ĐỀ
I Người soạn
Giáo viên Nguyễn Thị Giang Nguyễn Trọng Giảng
Trường THCS Nguyễn Trường Tộ
Quận - TP Đống Đa – Hà Nội
II Tổng quan về bài dạy
2 Lí do lựa chọn thiết kế chủ đề dạy học tích hợp
- Đổi mới và thực hiện phương pháp dạy học tích cực luôn là vấn đề được quan tâm sâu sắc trong nền giáo dục Việt Nam hiện nay Mục đích của đổi mới và thực hiện phương pháp dạy học tích cực là nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục – đào tạo Đã có nhiều hướng đi, biện pháp đổi mới trong những năm qua, một trong số đó là dạy học theo chủ đề tích hợp đang được Bộ giáo dục quan tâm và bước đầu thực hiện, nghiệm thu kết quả đem lại nhiều hiệu quả, triển vọng
- Dạy học tích hợp theo chủ đề xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy học phát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dung kiến thức liên môn vào giải quyết vấn đề thực tiễn
Trang 2- Các vấn đề thực tế đã được đưa vào chương trình dạy học trong nhà trường từ lâu nhằm mục đích dạy học lí thuyết gắn liền với thực tiễn Nhưng ở mỗi nội dung từng môn học thường đi sâu tìm hiểu ở những khía cạnh khác nhau Vì vậy nhiều khi học sinh nếu chưa biết nhìn các vấn đề thực tiễn ở mức tổng hợp vận dụng các kiến thức ở các môn học để lí giải sẽ khiến cho học sinh không hiểu hết được vấn đề Nên yêu cầu đặt ra là cần phải làm cho học sinh có một kiến thức tổng hợp, nắm được bản chất của vấn đề một cách toàn diện Dạy học tích hợp theo chủ đề có thể là chìa khóa để giải quyết yêu cầu nói trên
- Xuất phát từ thực tiễn, tôi chọn vấn đề ô nhiễm môi trường không khí làm chủ đề dạy học tích hợp như một thực nghiệm theo hướng dạy học tích hợp Vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một vấn đề nóng trên toàn cầu Ô nhiễm môi trường đặt cả thế giới trước một nhiệm vụ chung là bảo vệ môi trường hướng tới phát triển bền vững
Ô nhiễm môi trường đã được tích hợp vào nội dung các môn học trong nhà trường theo nhiều cấp độ tích hợp khác nhau Lợi thế của vấn đề ô nhiễm không khí là nội dung vấn đề có liên quan tới nhiều môn học khác nhau trong nhà trường Học sinh có thể dễ dàng phối hợp, vận dụng được kiến thức các môn học để khai thác nội dung chủ đề
- Thông qua chủ đề giáo dục học sinh có thái độ tích cực và hạnh động thiết thực để góp phần bảo vệ môi trường chung toàn cầu
Trang 34 Các môn được tích hợp Hóa học, vật lí, sinh học, giáo dục công dân tin học… (phụ lục 9)
6 Thời gian
4 Tuần:
- Tuần 1: Giới thiệu và tìm hiểu chủ đề Giao dự án – lập kế hoạch thực hiện dự án
- Tuần 2 – 3: Triển khai dự án, tổng hợp kết quả
- Tuần 4: Tổ chức hội thảo khao học, đánh giá kết quả dự án
7 Mục tiêu bài dạy
* Kiến thức:
- Học sinh biết và hiểu được tính chất, đặc điểm của các thành phần trong môi trường không khí
- Hiểu và phân tích được vai trò của môi trường không khí đến sự sống trên Trái Đất
- Vận dụng kiến thức của các môn để phân tích được thực trạng môi trường không khí toàn cầu và những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí
- Hiểu và phân tích sâu các hiện tượng tự nhiên do ô nhiễm môi trường không khí gây ra như hiện tượng hiệu ứng nhà kính, mưa axit, thủng tầng Ozone
- Biết đánh giá, phân tích những ảnh hưởng của môi trường không khí đến sức khỏe của con người
Trang 4- Qua quá trình tìm hiểu phân tích sâu về hậu quả của ô nhiễm môi trường không khí, học sinh có thể tự đề xuất những biện pháp phù hợp với thực tiễn nhằm giảm tình trạng ô nhiễm môi trường không khí và sự xuất hiện các hiện tượng cực đoan trong môi trường cũng như hạn chế tối đa những ảnh hưởng đến sức khỏe con người
- Giáo dục môi trường, hướng học sinh đến những hành động tích cực góp phần bảo vệ môi trường trong lành và luôn có ý thức để phát triển môi trường bền vững
* Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng, tổng hợp kiến thức liên môn, đa môn để giải quyết một vấn đề khoa học
- Rèn luyện kĩ thu thập, xử lí, tổng hợp các thông tin và trình bày báo cáo về các nội dung trong từng hoạt động của đề tài nghiên cứu khoa học “Tiếng chuông cảnh báo của môi trường không khí”
- Rèn luyện, phát triển kỹ năng quan sát, phân tích, tổng hợp các tài liệu học tập Nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ hỗ trợ trong việc học tập
- Nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh trong học tập và đời sống
- Bước đầu làm quen và biết cách tổ chức một hội thảo khoa học
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá và tự đánh giá ở mỗi cá nhân học sinh
- Rèn luyện kỹ năng sống đặc biệt kỹ năng giao tiếp, năng lực làm việc tập thể, khả năng ngoại giao để tìm kiếm thông tin, kỹ năng trình bày, diễn thuyết trước tập thể từ đó rèn tính tự tin, khả năng hoạt động độc lập cho học sinh
* Thái độ
Trang 5- Nâng cao tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường sống bằng những hành động thiết thực của bản thân
- Có niềm tin vào khoa học, có tinh thần ham học hỏi, hứng thú tìm hiểu và giải thích các hiện tượng khoa học
8 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Trang 6TT Nội dung
hoạt động
Tư liệu điện
hình ảnh Phiếu học tập 1
- Bảng ghi chép biết – thắc mắc ề
B1: GV phát phiếu học tập 1 (Phụ lục0)
Yêu cầu cá nhân HS quan sát hình ảnh
và ghi nhanh những vấn đề tự nhiên cần
sự quan tâm của tất cả các nước trên toàn cầu
B2: GV giới thiệu chủ đề sẽ tập trung
nghiên cứu: “Tiếng chuông cảnh báo ô nhiễm môi trường không khí toàn cầu”
B3: GV Phát bảng ghi chép biết – thắc
mắc của học sinh đến nội dung của chủ
đề (Phụ lục 3)->Từ đó biết được mong
muốn của học sinh cần đạt được khi học chủ đề “Tiếng chuông cảnh bảo ô nhiễm môi trường không khí toàn cầu”
- Động não
- Thuyết trình
Trang 7Hoạt động 2 Tìm hiểu về
khái niệm, thành phần
và vai trò của môi trường không khí
- Phiếu học tập số 2
B1: GV chia lớp thành các nhóm và
phát phiếu học tập 2 (Phụ lục0)
B2: Yêu cầu các nhóm làm việc theo
phiếu học tập số 2
B3: Đại diện một nhóm lên trình bày
các nhóm khác nhận xét, bổ sung
B4: GV sử dụng hình ảnh để chính xác
hóa nội dung
- Thảo luận nhóm: Sử dụng bằng kĩ thuật
“khăn trải bàn”
5
Ý kiến chung của cả nhóm về chủ đề
Viết ý kiến cá nhân
1
3
2
Viết ý kiến cá nhân
Kĩ thuật “Khăn trải bàn”
- Thuyết trình
Hoạt động 3 Tìm hiểu
tình hình ô nhiễm môi trường không khí hiện nay
- Phim
- Tư liệu phát tay
- Phiếu học tập số 3
B1: GV phát phiếu học tập 3, tư liệu
phát tay (Phụ lục0) và yêu cầu HS quan sát đoạn phim (Phụ lục0)
B2: Yêu cầu các nhóm HS làm việc
theo nhóm với PHT số 3
B3: Gọi đại diện HS lên trình bày, HS
khác bổ sung
B4: GV chính xác hóa nội dung bằng sơ
đồ
- Thảo luận nhóm: Sử dụng kĩ thuật
“mảnh ghép”
Nhóm chuyên gia
Giai đoạn 2
Kĩ thuật dạy học “Các mảnh ghép”
HS…
HS…
(…) Giai đoạn 1
Nhóm mảnh ghép
Trang 8- Thuyết trình
Hoạt động 4 Tìm hiểu
những hiện tượng tự nhiên và những bệnh
do ô nhiễm không khí gây ra và đề xuất các giải pháp khắc phục
- Phiếu điều tra nhu cầu của học sinh
- Bộ câu hỏi định hướng
- Bản hướng dẫn trình bày kết quả dự án
- Biên bản làm việc nhóm
B1: GV cho học sinh nêu nhanh những
hậu quả của ô nhiễm không khí đối với thiên nhiên và con người
B2: Hướng dẫn HS thực hiện hoạt động
này bằng phương pháp dự án (Phụ
lục0) B3: GV cung cấp những tài liệu tham
khảo, trang web và giải đáp những thắc
mắc của học sinh về đề tài (phụ lục 10)
B4: GV kí hợp đồng dự án với đại diện
các nhóm trong thời gian 4 tuần.(phụ
lục 4)
- Kĩ thuật tia chớp
- Dạy học dự án + Nhóm 1: Tìm hiểu hiện tượng hiệu ứng nhà kính
+ Nhóm 2: Tìm hiểu hiện tượng mưa axit + Nhóm 3: Tìm hiểu hiện tượng thủng tầng Ozone
+ Nhóm 4: Tìm hiểu những bệnh do ô nhiễm không khí gây ra
Hoạt động 5 Tổ chức hội
thảo công
bố sản phẩm, rút kinh nghiệm
- Phiếu đánh giá bài trình bày từng
nhóm ((phụ
lục 7)
- Phiếu đánh giá cá nhân
(phụ lục 8)
B1: Kiểm tra các bước chuẩn bị của HS,
mời đại biểu đến tham dự
B2: Tham dự buổi hội thảo nghiên cứu
khoa học “Tiêng chuông cảnh báo ô nhiễm không khí toàn cầu” do HS tổ chức
B3: Nhận xét, rút kinh nghiệm cùng với
các nhóm tham gia dự án
Tổ chức hội thảo