Tên hồ sơ dạy học: Chủ đề: TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8 II.. Ý nghĩa của của bài học: Qua thực tế quá trình dạy học tôi thấy rằng
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC BA VÌ
Trường THCS Đồng Thái
-BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS): Ba Vì
- Trường THCS Đồng Thái
- Địa chỉ: Đồng Thái – Ba Vì – Hà Nội
Điện thoại: 0433.625.337 ; Email: c2dongthai-bv@hanoiedu.vn
- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
Họ và tên: Phương Văn Hạnh
Ngày sinh: 16 tháng 02 năm 1983 Môn : Tin - Công nghệĐiện thoại: 0988.277.502; Email:phuongvanhanh@gmail.com
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I Tên hồ sơ dạy học:
Chủ đề:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8
II Mục tiêu dạy học:
1.
Kiến thức:
- Giải thích được khái niệm thế nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiênnhiên
- Kể tên các yếu tố của môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
- Nêu được vai trò của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sốngcon người
- Kể được những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tàinguyên thiên nhiên
- Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiênnhiên
Trang 3- Lên án, phê phán, đấu tranh với những hành vi, biểu hiện vi phạm pháp luật
về, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Sinh học,Địa lí, Lịch sử, Ngữ văn, tự nhiên, xã hội… để giải quyết các vấn đề dự án dạy họcđặt ra
III Đối tượng dạy học của bài học:
Đối tượng dạy học là học sinh
Số lượng: 30 em
Số lớp thực hiện: 1
Khối lớp: 8
Một đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo chủ đề:
+ Chủ đề mà tôi thực hiện là một tiết Công nghệ lớp 8 đồng thời giảng dạy luôn
đối với học sinh lớp 8 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện
+ Các em là học sinh lớp 8 nên việc tiếp cận với kiến thức của chương trìnhTHCS được hơn 2 năm Học sinh không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm trước những đổi mới vềphương pháp, đổi mới về kiểm tra đánh giá mà các thầy cô giáo đã áp dụng trongquá trình giảng dạy
IV Ý nghĩa của của bài học:
Qua thực tế quá trình dạy học tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức các môn họcvào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cầnthiết Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy
mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướngdẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cáchnhanh nhất, hiệu quả nhất Tôi xin trình bày và thực hiện thử nghiệm một chủ đềnhỏ đối với môn Công nghệ 8
Đồng thời tôi thấy rằng “tích hợp” là một khái niệm được sử dụng trong nhiềulĩnh vực Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn
đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề đặt ratrong môn học đó
Trang 4Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sángtạo trong học tập và ứng dụng vào thực tế đời sống.
Cụ thể: Đối với bài học này khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được thếnào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên; các yếu tố của môi trường, tàinguyên thiên nhiên Nắm được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường; vai tròcủa môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống con người Nắm đượcnhững quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên ởcấp độ vi mô và vĩ mô Từ các kiến thức liên môn đã được tích hợp trong bài học Trong thực tế tôi nhận thấy khi soạn bài có kết hợp các kiến thức của các mônhọc khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt
ra Từ đó tổ chức hướng dẫn học sinh sẽ linh hoạt hơn, sinh động không Học sinh
có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạonhiều hơn Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn
V Thiết bị dạy học, học liệu
GV: - Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên
- Thông tin, tranh ảnh, videoclip về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiênnhiên
- Biểu đồ về sự biến đổi diên tích rừng ở Việt Nam qua các thời kì
- Phiếu câu hỏi cho hoạt động 3 và hoạt động 6
- Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT:
+ Phần cứng (Máy tính kết nối mạng intrnet; Đĩa CD in sản phẩm đã đóng gói; Máy chiếu projecter)
+ Phần mềm (Tên phần mềm + số phiên bản)
- Total Video Conoveter
HS: Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên và môi trường
VI Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
a) Ổn định tổ chức
Trang 5b) Kiểm tra bài cũ (Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh).
c) Tổ chức các hoạt động dạy học:
Giới thiệu bài: Hôm nay thầy trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu kiến thức của
bài học về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên Để học tốt bài này thì đòihỏi chúng ta vận dụng kiến thức của nhiều môn như: Địa lí, Sinh học, Lịch sử, Ngữvăn, Giáo dục công dân và kể cả kiến thức về chính trị xã hội…
Bài mới: (Trình bày các quá trình dạy – học trên Bài giảng điện tử Powerpoint)
Tóm tắt nội dung chính của phần nội dung bài học mà GV hướng dẫn HS tìm hiểunhư sau:
+ Mục I: Hình thành khái niệm môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
Để giúp HS hình thành khái niệm môi trường và tài nguyên thiên nhiên, GVcho HS quan sát tranh về thiên nhiên và môi trường, sử dụng phương pháp vấn đáp,
kĩ thuật động não, tia chớp, yêu cầu HS kết hợp nhớ lại các kiến thức đã học ở bài
Giáo dục công dân 6 “Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên” và các kiến
thức đã học ở môn Sinh học, Địa lý, Ngữ văn, các kiến thức tự nhiên, xã hội do họcsinh tự tìm hiểu
+ Mục II: Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng của môi trường và tài nguyên thiên
nhiên đối với đời sống con người
Các phương pháp dạy học được sử dụng: quan sát, phân tích, thảo luận nhóm,vấn đáp Các kĩ thuật dạy học được áp dụng: động não, nhóm
Để giúp học sinh hiểu vai trò, tầm quan trọng của môi trường và tài nguyênthiên nhiên đối với đời sống con người, GV đưa ra các thông tin, sự kiện, câuchuyện, tranh ảnh…về vai trò của rừng, tài nguyên nước, về môi trường để học sinhphân tích, đánh giá, nhận xét, rút ra kết luận
Mục này cần tích hợp các kiến thức về lịch sử, xã hội, Ngữ văn, Sinh học, Địa lý
+ Mục III: Tìm hiểu vì sao cần bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên,
trách nhiệm của cá nhân và Nhà nước
Trang 6Các phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng: thảo luận, vấn đáp, nhóm, lập dự án, động não…
Để giúp học sinh hiểu được bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên lànhiệm vụ cấp bách hiện nay, GV giúp HS thấy được: môi trường sống của chúng tađang bị ô nhiễm nặng, nguồn tài nguyên thiên nhiên bị khai thác thiếu kế hoạch, bịtàn phá, săn bắt, khai thác đến mức cạn kiệt (qua các tranh ảnh, thông tin, băngvioclip…)
GV cho HS tìm hiểu tình huống, phân tích thông tin để xác định trách nhiệmcủa cá nhân và Nhà nước Từ đó lập dự án bảo vệ môi trường và tài nguyên thiênnhiên
Mục này cần tích hợp các kiến thức lịch sử, Địa lí, kiến thức xã hội để hìnhthành kiến thức và rèn luyện kĩ năng
+ Mục IV: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
Các phương pháp và kĩ thuật dạy học được vận dụng ở mục này: luyện tập,thảo luận, vấn đáp, nhóm, quan sát, động não, tia chớp
Ngoài các bài tập trong sách giáo khoa cần giải quyết, GV cho HS làm thêmbài tập trò chơi ô chữ để khắc sâu kiến thức, và lập bản đồ tư duy để khái quát hóanội dung bài học
VII Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:
Kiểm tra học sinh bằng hình thức kiểm tra 15 phút
Câu hỏi: Để xây dựng trường ta luôn xanh-sạch- đẹp, theo em học sinh chúng ta
cần thực hiện những công việc cụ thể nào ?
Yêu cầu: HS cần trình bày được các nội dung sau:
- Giữ gìn VS trường lớp sạch sẽ.
- Trồng và chăm sóc cây bóng mát, cây cảnh.
- Tuyên truyền bằng nhiều biện pháp trong trường (Kịch, vẽ tranh, Thi làm đồ dùng tự chế từ VL phế thải, thi viết về chủ đề MT ).
Trang 7- Tuyên dương, khen thưởng, kỷ luật.
- Bố trí hợp lý các khu vệ sinh.
-Trang trí làm đẹp các khu vệ sinh,
VIII Các sản phẩm của học sinh
Trang 8TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Giải thích được thế nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên
- Kê tên các yếu tố của môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
- Nêu được vai trò của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sốngcon người
- Kể được những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tàinguyên thiên nhiên
- Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiênnhiên
- Lên án, phê phán, đấu tranh với những hành vi, biểu hiện vi phạm pháp luật
về, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
II Các kĩ năng sống cơ bản được áp dụng:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin về tình hình môi trường, tài nguyênthiên nhiên ở nước ta và ở địa phương
Trang 9- Kĩ năng tư duy phê phán đối với những hành vi bảo vệ môi trường, tàingyuên thiên nhiên và những hành vi gây hại với môi trường, tài nguyên thiênnhiên.
- Kĩ năng tư duy sáng tạo về biện pháp hành động để bảo vệ môi trường, tàinguyên thiên nhiên
III Các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực:
* GV: - Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên
- Thông tin, tranh ảnh, videoclip về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Biểu đồ về sự biến đổi diên tích rừng ở Việt Nam qua các thời kì
- Phiếu câu hỏi cho hoạt động 3 và hoạt động 6
- Máy chiếu, đầu Projecter
* HS: Tranh ảnh về tài nguyên thiên nhiên và môi trường
V Tiến trình dạy học:
1 Khám phá:
Tìm hiểu những kinh nghiệm đã có của HS về môi trường và tài nguyên thiênnhiên
GV nêu yêu yêu cầu định hướng bài học:
- Hôm nay cô trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu kiến thức của bài học về môitrường và tài nguyên thiên nhiên Để học tốt bài này thì đòi hỏi chúng ta vận dụng
Trang 10kiến thức của nhiều môn như: Địa lí, Sinh học, Lịch sử, Ngữ văn và kể cả kiến thức
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
GV cho HS quan sát một số bức tranh và
nhấn mạnh Đây là những bức tranh mô tả
thiên nhiên và môi trường sống quanh
ta
GV đặt câu hỏi:
Qua quan sát hình ảnh, và qua những kiến
thức bài “Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với
thiên nhiên” ở chương trình GDCD 6 kết
hợp với kiến thức đã học hoặc đọc thêm
thuộc môn Địa lí và Sinh học em hãy cho
? Những yếu tố thiên nhiên vừa kể trên có
cần thiết với con người không? Nó có giá trị
như thế nào đối với đời sống con người?
- Những điều kiện tự nhiên có sẵntrong tự nhiên (Rừng, núi, sông), hoặc
do con người tạo ra (Nhà máy, đường
sá, công trình thuỷ lợi, rác, khóibụi…)
Trang 11Kết hợp những kiến thức đã học thuộc môn
Địa lí và các tài liệu khác Em hiểu tài
nguyên thiên nhiên là gì?
GV tích hợp kiến thức môn Địa lí:
Tài nguyên thiên nhiên nước ta rất phong
phú và đa dạng; tài nguyên nước; có 2360
con sông dài trên 10km Sinh vật; thực vật
có tới 14600 loài Động vật có 11200 loài;
GV các em đã hình thành hai khái niệm em
hãy cho biết tài nguyên thiên nhiên và môi
trường có quan hệ với nhau như thế nào?
Cho ví dụ cụ thể
GV chốt kiến thức:
- Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và
vật chất nhân tạo bao quanh con người, có
ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại,
phát triển của con người và thiên nhiên
- Tài nguyên thiên nhiên là những của cải vật
chất có sẵn trong tự nhiên mà con người có
thể khai thác, chế biến, sử dụng, phục vụ
cuộc sống con người Tài nguyên thiên nhiên
là một bộ phận thiết yếu của môi trường, có
quan hệ chặt chẽ với môi trường
GV: Nhấn mạnh môi trường ở bài học này là
môi trường sinh thái khác hẳn môi trường xã
hội, như “môi trường giáo dục” “môi trường
học tập”…
b Tài nguyên thiên nhiên: Là những
của cải có sẵn trong tự nhiên mà conngười có thể khai thác, chế biến, sửdụng phục vụ cuộc sống của con người(tài nguyên rừng, TN đất, TN nước,
Trang 12*Cách tiến hành:
GV đưa bảng thông tin về tình hình môi
trường, tác động của con người và hậu quả
của những tác động đó đối với môi trường,
tài nguyên
Cho HS nghiên cứu thông tin
Câu hỏi: Dựa vào thông tin trong SGK và
bảng diễn biến tỉ lệ (%) đất có rừng che phủ
giai đoạn 1950 đến 2011 Em hãy cho biết tỉ
lệ (%) đất có rừng che phủ thay đổi như thế
nào và giải thích tại sao có sự thay đổi đó?
HS Trả lời
GV tích hợp môn lịch sử cung cấp thông
tin:
Ngày 10 - 8 - 1961, khi chiếc máy bay trực
thăng H34 của không lực Hoa Kỳ thực hiện
chuyến bay rải chất độc khai quang đầu tiên
dọc theo quốc lộ 14 từ Kon Tum lên Đắc Tô
bắt đầu cuộc chiến tranh hoá học dã man bậc
nhất trong lịch sử nhân loại với mật danh
“Ranch Hand”; cho tới khi kết thúc năm
1971, đã có khoảng 170 kg đioxin - loại chất
độc mà chỉ cần một muỗng cà phê cũng có
thể giết hàng triệu người Đioxin – loại chất
độc đe dọa trực tiếp đến sự sống của mỗi loài
động vật Là vùng rừng dày đặc, Quảng Trị
sớm trở thành một trọng điểm trong kế
hoạch thiết lập “vành đai trắng” của giặc
nguyên thiên nhiên.
Môi trường và tài nguyên thiên nhiên
có tầm quan trọng đặc biệt đối với đờisống con người:
Trang 13Khoảng 15.000 nạn nhân, trong đó gần 2.000người chết do nhiễm độc quá nặng Có hơn1.500 ha rừng, hoa màu thời đó đã bị chết dochất độc từ máy bay Mỹ thả xuống, chủ yếutập trung vào hai xã Cam Chính, Cam Nghĩathuộc huyện Cam Lộ ngày nay… Nhữngcánh rừng nối tiếp bám rễ vào đất như muốnhút hết chất độc còn lại để con người đượcnằm xuống yên bình, mà chẳng được Rồilớp lớp người từ chiến trường xưa kia bịnhiễm độc trở về, dẫu có “tích đức” hàngchục vạn năm vẫn không nắn lại được hìnhngười của họ, của con họ, cháu họ Đó làđỉnh điểm, cũng là tận cùng của di chứng tộiác.
Trên toàn lãnh thổ Việt Nam hiện có hàngnghìn cháu bé bị dị tật bẩm sinh do nhiễmchất độc đioxin…
Việc Đế quốc Mỹ dội bom xuống các cánhrừng Trường Sơn không những làm giảmdiện tích rừng che phủ của ta, mà còn làmcho môi trường bị ô nhiễm nặng mà còn kéodài qua rất nhiều năm, rất khó khắc phục
GV giải thích khái niệm lũ ống, lũ quét
- Lũ ống: Xuất hiện khi mưa có cường độlớn trong thời gian ngắn, trên diện tích hẹp,
có tốc độ cao, sức tàn phá mạnh, hàm lượngbùn lớn
Lũ quét: Xuất hiện do nước mưa không thấmxuống đất, ào ạt chảy xuống triền núi với sức
Trang 14mạnh không gì ngăn cản nổi, kéo theo đấtđá.
Thảo luận nhóm (Chia lớp thành 3 nhóm)
Câu 1: Hãy cho biết nguyên nhân (do conngười gây ra) dẫn đến hiện tượng lũ lụt?Câu 2: Em hãy nêu mối quan hệ giữa thôngtin và sự kiện trên?
Câu 3: Nêu tác dụng của rừng đối với đờisống con người?
GV chốt lại nội dung thảo luận của HS.Câu 1: Khai thác rừng bừa bãi, không theoquy hoạch, không tuân thủ biện pháp lâmsinh, không tái sinh rừng
- Lâm tặc hoành hành
- Nạn du canh du cư, phá rừng lấy đất canhtác, nhiều vụ cháy rừng, xâm hại tới tàinguyên
- Diện tích rừng phòng hộ bị thu hẹp
Câu 2: Tất cả những thông tin đưa ra trên cóthể nói là nguyên nhân dẫn đến hậu quả củanhững sự kiện đã nêu Rừng bị tàn phá, thiênnhiên bị tàn phá đã làm ảnh hưởng đến môitrường sống của con người dẫn đến hiệntượng lũ ống, lũ quét thiệt hại về người vàcủa
Câu 3: Tác dụng của rừng đối với đời sốngcon người
Rừng là tài nguyên vô cùng quý giá mà cóthể khai thác, chế biến, sử dụng phục vụ chođời sống của con người