BÀI 1: QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƯỚC BÀI 1: QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƯỚC VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LAI CHÂU SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯ
Trang 1BÀI 1: QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƯỚC BÀI 1: QUẢN LÝ TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƯỚC
VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LAI CHÂU
SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ
MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
TẬP HUẤN, BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC PHÁP LUẬT VỀ TẬP HUẤN, BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC PHÁP LUẬT VỀ
TÀI NGUYÊN NƯỚC VÀ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN 2014
LAI CHÂU, 10/2014
Trang 2Tài nguyên nước là các nguồn nước mà con người sử dụng hoặc có thể sử dụng vào những mục đích khác nhau. Nước được dùng trong các hoạt động nông nghiệp , công nghiệp , dân dụng , giải trí và
môi trường
Các khái nhiệm về quản lý tổng hợp tài
nguyên nước
Trang 3- Luật tài nguyên nước 2012 định nghĩa: Tài nguyên nước phải được quản lý tổng hợp, thống nhất về số lượng và chất lượng nước; giữa nước mặt và nước dưới đất; nước trên đất liền và nước vùng cửa sông, nội thủy, lãnh hải; giữa thượng lưu và hạ lưu, kết hợp với quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác.
- Tổ chức Hợp tác về Nguồn Nước toàn cầu (GWP) định nghĩa về IWRM như sau: “Quản lý tổng hợp tài nguyên nước (IWRM) là một quá trình xúc tiến việc phối hợp quản lý và phát triển các nguồn nước, đất đai và các nguồn lực liên quan nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và phúc lợi xã hội một cách cân bằng
mà không phương hại đến tính bền vững của các hệ thống sinh thái trọng yếu” (GWP, 2000)
Trang 4Nông nghiệp Sinh hoạt, Công nghiệp
ăn uống
Khai thác
Tiêu thụ
Khai thác Khai thác Tiêu thụ Tiêu thụ
Tài nguyên
nước mặt + nước dưới đất
Tài nguyên nước thường xuyên bị ảnh hưởng tác động trực tiếp của ô nhiễm, biến đổi khí hậu
Cần phải quản lý, bảo vệ
TỔNG QUAN VỀ TÀI NGUYÊN NƯỚC TRÊN
THẾ GIỚI
Nguồn UNEP: 2003
Trang 5QLTHTNN TRONG BỐI CẢNH KINH TẾ VIỆT NAM
Nông nghiệp, lâm nghiêp, thủy sản
Thương mại, dịch vụ, tài chính,
du lịch, văn hóa, giáo dục, y tế.
Trang 6KHU VỰC I: NÔNG NGHIỆP, LÂM NGHIỆP VÀ THỦY SẢN
• Cơ cấu kinh tế(%)
Khu v c ực Lai Châu C n ả nước ước c
Nông, lâm nghi p, ệp,
th y s n ủy sản ản 32% 20,91%
Công nghi p v ệp, à xây
d ng ựng 35% 40,24%
D ch v ịch vụ ụ 33% 38,85%
Trang 7KHU VỰC II: CÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG
1.Xe con 4 chỗ: 50.000 lít nước / 1 chiếc
2.Quần bò: trung bình 5.400 lít nước/1 chiếc. Loại quần bò dày (1.000 gr/chiếc) chiếm 10.850 lít
3.Tấm dra trải giường loại 900gr/1 chiếc chứa 9.750 lít nước
4.Bông vải: 2.700 lít nước /1 chiếc áo sơ mi vải bông kích
cỡ trung bình5.Giấy: 10 lít nước/ 1 tờ giấy trắng khổ A4
6.Bia: 75 lít nước /1 cốc bia loại 250 ml
7.Cà phê: 140 lít nước /1 ly cà phê
8. Trà (chè): 30 lít nước/ 1 ly trà loại 250 ml
Trang 8KHU VỰC II: CÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG
+ Xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng+ Sản xuất và phân phối khí, điện, nước+ Lợi ích lớn nhất của thuỷ điện là hạn chế được giá thành nhiên liệu. Các nhà máy thuỷ điện không phải chịu cảnh tăng giá của nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, khí thiên nhiênhay than đá, và không cần phải nhập nhiên liệu.
+ Các nhà máy thuỷ điện cũng có tuổi thọ lớn hơn các nhà máy nhiệt điện, một số nhà máy thuỷ điện đang hoạt động hiện nay đã được xây dựng từ 50 đến 100 năm trước.
+ Chi phí nhân công cũng thấp bởi vì các nhà máy này được tự động hoá cao và có ít người làm việc tại chỗ khi vận hành thông thường.
- Sơn La, Lai Châu,Bản Chát, Hòa Bình…
Trang 9KHU VỰC III: DỊCH VỤ, DU LỊCH, VĂN HÓA…
Trang 10+ Việt Nam được xem là cái nôi của nền văn minh lúa nước Từ 5-6 ngàn năm trước công nguyên, để có cái
ăn, người Việt đã biết trồng cây lúa nước; dựng nhà
ở gần những nơi có sông suối; đi lại chủ yếu trên sông nước bằng thuyền, đò, ghe, xuồng, bè, mảng, phà, tầu… và nơi họp chợ buôn bán, trao đổi hàng hóa thường tại các bến sông.
+ Có rất nhiều địa danh chứa những yếu tố mang nghĩa
sông nước: Bến (Bến Tre, Bến Nghé…); Cửa (Cửa Ông, Cửa Lò…); Hà (Hà Nội, Hà Tiên…); Hải (Hải Hậu, Tiền Hải…)
+ Trung tâm quần tụ đầu tiên của người Việt chính là vùng ngã ba sông Hồng – Đà – Lô Từ công cuộc khai phá vùng trung du, người Việt tiến dần xuống vùng đồng bằng thấp hơn, nhưng cũng dần dà màu
mỡ hơn, thích hợp với việc trồng lúa
VĂN HÓA NƯỚC
Trang 11+ Các con sông lớn miền Bắc đã nên nền văn minh lúa nước thịnh vượng cho người Việt Dọc theo hệ sông Hồng có nền văn minh lúa nước, dọc theo thung lũng cổ sông Đà có nền văn hóa người Mường, Dao, Mông, … Các giá trị văn hóa đều được phát triển rực rỡ dọc theo các con sông.
+ Đối với các đồng bào dân tộc tỉnh Lai Châu, luôn tìm kiếm và sinh sống gần các con suối, sông, … nơi có nguồn nước thuận lợi cho sinh hoạt và sản xuất
VĂN HÓA NƯỚC
Trang 12NƯỚC TRONG TÔN GIÁO
* Trên thế giới
Vào mùa khô, các thầy tu ở Ấn Độ lại thực hiện
nghi lễ cầu mưa tại ngôi đền Sankara Mattham. Họ ngâm mình trong các thùng nước lớn được trang trí đầy hoa và cầu nguyện thần mưa Varuna
* Việt Nam
+ Với nguồn sống chính dựa vào nền nông nghiệp lúa nước, lễ thức cầu nước từ lâu đã trở thành một sinh hoạt tín ngưỡng không thể thiếu trong đời
sống tinh thầncủa người dân Việt. Lễ thức này
thường gắn với cư dân ở ba khu vực: cư dân ở
trong đồng, cư dân ở làng bãi ven sông và cư dân
ở ven biển.
“Lạy trời mưa xuống Lấy nước tôi uống Lấy ruộng
tôi cày Lấy đầy bát cơm Lấy rơm đun bếp”.
+ Lễ cấp thủy ở trên sông:Hội Đền Dày (Đan
Phượng, Hà Tây); Hội đền Chèm (Hà Nội); Hội
đình Hạ (xã Tự Nhiên, Thường Tín, Hà Tây); hội đền Lảnh Giang (Duy Tiên, Hà Nam)
Trang 13 Nước trong nghệ thuật
Trường ca sông Lô (Văn Cao), Con kênh xanh xanh (Ngô
Huỳnh), Sông quê (Nguyễn Hay), Chảy đi sông ơi (Phó Đức
Phương), Nhớ con sông quê hương(Tế Hanh) ….
“Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre…”
Nước trong quy hoạch kiến trúc
+ Paris - kinh đô ánh sáng của thế giới - hình thành và phát
triển từ hai bên bờ dòng sông Seine nổi tiếng Sông Seine là
con đường giao thông huyết mạch có thể thông với sông
Rhine, sông Rhone biến Paris trở thành trung tâm của giao
thông đường thủy ở châu Âu Hay Cairo, thủ đô Ai Cập.
(sông Nile )
+ Hà Nội được coi là thủ đô của Việt Nam từ 1010 Thành
phố bao bọc bởi các dòng sông Hồng, sông Tô lịch, sông
Nhuệ, sông Đáy và nhiều hồ nước
Nước trong quân sự
+ Nhân loại thế giới sẽ còn nhắc mãi những trận thủy chiến
nổi tiếng như Trân Châu Cảng năm 1941
+ Trong Chiến thắng Bạch Đằng lịch sử của Ngô Quyền năm
938
NƯỚC TRONG CÁC LĨNH VỰC KHÁC
Trang 14MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC
Hàng trăm nghìn ha lúa
vụ hè thu ở miền Trung, Tây nguyên đang
có nguy cơ mất trắng vì hạn hán, mức thiệt hại ước tính lên tới hang nghìn tỷ đồng (tháng 7/2013)
Cơn bão Thần Sấm 7/2014 gây ra mưa to làm sạt lở đất các tỉnh miền núi phía Bắc như: Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Sơn La, Điên Biên và Lai Châu. Tổng thiệt hại do mưa lớn gây lũ lụt sạt lở đất lên làm chết 23 người và ước thiệt hại chục tỷ đồng
Trang 15PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI VỚI TÀI NGUYÊN NƯỚC
sự gia tăng đáng kể nồng độ khí nhà kính nhân tạo
trong khí quyển
• Đã làm tăng các hiện tượng nguy hiểm:Tần suất và
cường độ các hiện tượng bão, mưa lớn, nhiệt độ cao, hạn
hán ở Việt Nam tăng hơn nhiều trong thập niên vừa qua
• Hiện tượng tan băng hai vùng cực, gây nên hiện tượng
nước biển dâng
• Tần suất và cường độ hiện tượng El Nino tăng đáng kể,
gây lũ lụt và hạn hán ở các vùng nhiệt đới và á nhiệt đới
* Ô nhiễm
• Các hoạt động sinh hoạt : nước thải, rò rỉ cống dẫn…
• Nông nghiệp: nước tưới tiêu, phân bón, thuốc trừ sâu
• Công nghiệp: nước thải, khai khoáng, khai thác dầu mỏ…
Trang 16Hạn hán, lũ quét, sạt lở, thiếu nước
Trang 18MỘT SỐ THÓI QUEN SỬ DỤNG NƯỚC CHƯA HỢP VỆ SINH
Trang 22• Viêm đường ruột , Bệnh viêm gan A, Bệnh sốt bại liệt, Bệnh tả, Bệnh thương hàn, giun sán, ung thư da do nước nhiễm Asen,….…
* Một số bệnh thường gặp:
• Sau những trận lũ, nguồn nước ngầm bị ảnh hưởng nghiêm trọng Nếu nguồn nước không được xử lý tốt sẽ dẫn đến các bệnh dịch bùng phát như tả, thương hàn, …
Trang 24• Vấn đề chính về tài nguyên nước tại địa bàn các anh/chị là gì?
• Các giải pháp để giải quyết các vến đề đó ra sao?
Trang 25MỘT SỐ MÔ HÌNH CẤP NƯỚC ĐƠN GIẢN
Trang 26HÃY CÙNG CHUNG TAY BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC