hồ sơ dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp vận dụng kiến thức toán 6 về phép chia hết và phép chia có dư trong thực tế

Mục tiêu dạy học Kiến thức : - Giúp Học Sinh lớp 6 sử dụng kiến thức về phép chia hết và phép chia có dư để tính tuổi, tính ngày tháng năm cần quan tâm, và tính toán côngviệc trong thực

sở giáo dục và đào tạo hà nộiphòng giáo dục & đào tạo Quốc oai

˜ ˜ ˜

hồ sơ dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp

Năm học 2014 - 2015

Phụ lục I phiếu thông tin về giáo viên dự thi

- Sở giỏo dục và đào tạo thành phố Hà Nội

- Phũng giỏo dục và đào tạo Huyện Quốc Oai

- Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Địa chỉ :

Tổ dân phố Du Nghệ - Thị Trấn Quốc Oai - Huyện Quốc Oai - Hà Nội

Điện thoại : 04 33 843346 Email : c2thitran-qo@hanoiedu.vn

- Thông tin về giáo viên :

1 Họ và tên : Đào Thị Trinh

Ngày sinh : 04 - 01 - 1961 Chuyên môn : Toán

Điện thoại : 0982.492.724

2 Họ và tên : Trần Anh Tuấn

Ngày sinh : 26 - 08 - 1982 Chuyên môn : Toán

Điện thoại : 0979.723.368 Email : anhtuan2682@gmail.com

Phụ lục I

I Tên hồ sơ dạy học :

VËn dông kiÕn thøc to¸n häc líp 6

" phÐp chia hÕt vµ phÐp chia cã d " trong thùc tÕ

II Mục tiêu dạy học

Kiến thức : - Giúp Học Sinh lớp 6 sử dụng kiến thức về phép chia hết và phép

chia có dư để tính tuổi, tính ngày tháng năm cần quan tâm, và tính toán côngviệc trong thực tế hàng ngày

Kỹ năng : - Liên hệ kiến thức toán học để đặt ra kế hoạch lịch trình cho ngày

nghỉ lễ ; tết ; ngày truyền thống của dân tộc cũng như kỷ niệm ngày sinh danhnhân việt nam

- Biết vận dụng kiến thức bộ môn lịch sử , giáo dục công dân và một số mônkhoa học xã hội khác để giải quyết vấn đề đặt ra

Thái độ : - Giúp hs hiểu rõ hơn ; khắc ghi hơn về truyền thống ý nghĩa lịch sử

ngày hội ; ngày lễ lớn ; ngày trọng đại của nước ta , ghi nhớ công lao danhnhân việt nam

III Đối tượng dạy học của bài học

 Học sinh lớp 6F trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

- Học sinh tìm hiểu ngày lễ lớn trong năm như ngày thành lập Đảng ; ngày sinhcủa Bác Hồ ; Đại tướng Võ Nguyên Giáp , ngày nhà giáo Việt Nam ; ngày khaitrường ; ngày chiến thắng Điện biên Phủ…Từ đó phấn đấu học tập để phát huytruyền thống của thế hệ trước cũng như dân tộc Việt Nam

- Kết hợp lồng các môn Lịch sử , Giáo Dục Công Dân … để giáo dục truyềnthống , đạo đức cho học sinh

- Vận dụng tính toán các khối lượng hàng hóa, sản phẩm cần sử dụng hợp lý,nhanh chóng trong cuộc sống để từ đó say mê học tập hơn

- Học sinh có khả năng giải quyết các tình huống thực tế liên quan đến dạngtoán chia hết và phép chia có dư

V Thiết bị dạy học

 Giấy trắng khổ A4 , đồ dùng dạy học bộ môn Toán

 Video và ảnh tư liệu lịch sử về Hồ Chí Minh , Đại Tướng Võ Nguyên Giáp ,chiến thắng Điện Biên Phủ …….

 Học sinh chuẩn bị tài liệu : Sgk ; vở ; bút viết ; bút dạ ; thước kẻ

VI Hoạt động dạy và tiến trình dạy học

1) Hình thức tổ chức : - Hoạt động theo nhóm thông qua hướng dẫn giáo viên

- Dạy trên lớp 6F thông qua bài dạy cụ thể sau đó học sinh vận dụng để giải bàitoán thực tế cuộc sống

- Thông qua hình ảnh minh hoạ và video để giáo dục học sinh

- Dạy theo chuyên đề tích hợp liên môn Lịch sử , GDCD …và thực tế

2) Ph ương pháp dạy học :

- Phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề

3) Các hoạt động dạy học

 Kiểm tra bài cũ

- HS1: Năm như thế nào là năm nhuận – 1 năm nhuận có bao nhiêu ngày ;

1 năm không nhuận có bao nhiêu ngày ; sau bao nhiêu năm lại có 1 năm nhuận?

- HS2 : 1 tuần lễ có bao nhiêu ngày Năm nhuận có nhiều nhất bao nhiêu tuần ;năm không nhuận có nhiều nhất bao nhiêu tuần?

- HS3: Một năm có bao nhiêu tháng ; những tháng nào có 31 ngày ; 30 ngày.Tháng 2 năm nhuận , năm không nhuận có bao nhiêu ngày ?

- HS4: Trong phép chia 1 số a cho b ( b≠ 0) có bao nhiêu số dư; số dư lớn nhất

là bao nhiêu ; nhỏ nhất là bao nhiêu ?

 Nội dung bài dạy:

Bài toán 1: Trong tháng 1 của năm 1991 có ba ngày thứ năm là 3 số nguyên tố.

Với nhận xét đó em hãy tính xem :

 Ngày 3-2-1991 vào ngày thứ mấy?

 Ngày 3-2-1930 vào ngày thứ mấy?

H

ướng dẫn

 Trong các số nguyên tố chỉ có 2 là số chẵn Nếu ngày thứ năm đầu là ngày

2 thì ngày thứ năm sau là ngày 9 ; 16 ; 23 ; 30

Ta thấy chỉ có 2 và 23 là 2 số nguyên tố

 Do đó ngày thứ năm đầu là ngày lẻ

 Ngày thứ năm sau phải cách 2 tuần vì nếu chỉ cách 1 tuần thì ngày đó là ngàychẵn không phải là số nguyên tố.

 Ngày thứ năm cuối cùng phải cách 2 tuần

 Vì tháng 1 có 31 ngày nên ba ngày đó chỉ có thể là 1; 15 và 29 hay 3; 17; 31

 Trường hợp 1 không thỏa mãn vì 1 và 15 không là số nguyên tố

 Vậy 3 ngày thứ năm đó là: 3 tháng 1; 17 tháng 1; 31 tháng 1

 Do đó ngày 3-2-1991 là ngày chủ nhật

 Từ ngày 3-2-1930 đến ngày 3-2-1991 có 61 năm

Ta có: 61: 4 = 15 dư 1 Nên có 15 năm nhuận Vậy khoảng thời gian giữa

2 thời điểm 3 - 2 - 1930 đến 3-2-1991 là : 365 61 +15 = 22280 (ngày)

Mỗi tuần có 7 ngày nên gồm : 22280 : 7 = 3182 tuần lẻ 6 ngày

Do đó ngày 3/2/1991 là ngày chủ nhật

Thì ngày 3/2/1930 là ngày thứ 2

Bài toán 2

 Trong 1 năm có nhiều nhất bao nhiêu ngày chủ nhật ?

 Trong 1 năm có nhiều nhất mấy tháng có 5 ngày chủ nhật ?

Bài giải

 Ta có : 365 = 7 52 + 1

366 = 7 52 + 2

 Như vậy ta thấy 1 năm có 52 tuần và còn thêm 1 hoặc 2 ngày

 Trong 52 tuần này có 52 ngày chủ nhật

 Trong 1 hoặc 2 ngày lẻ còn lại có không quá 1 ngày chủ nhật

 Vậy 1 năm có không quá 53 ngày chủ nhật

Ví dụ: Năm 1978 có chủ nhật đầu tiên rơi vào ngày 1 tháng 1 chủ nhật cuốicùng trong năm là ngày 31/12 nên năm đó có 53 ngày chủ nhật

Vậy trong 1 năm có nhiều nhất 53 ngày chủ nhật và ít nhất 52 ngày chủ nhật

 Nếu 1 tháng có 5 ngày chủ nhật thì CN đầu tiên của tháng đó chỉ có thể là : ngày 1, ngày 2 hoặc ngày 3 Tương ứng ngày chủ nhật cuối cùng của tháng

là : ngày 29, ngày 30 hoặc ngày 31

 Lúc đó ngày chủ nhật đầu tiên của tháng sau sớm nhất là ngày 5

Do đó tháng sau không thể có 5 ngày chủ nhật

 Nên 2 tháng kề nhau không thể cùng có 5 ngày chủ nhật

 Vậy số tháng của 1 năm có 5 ngày chủ nhật không thể vượt quá 12: 2 = 6(chỉ có thể nhỏ hơn hoặc bằng 6)

 Ta chứng minh không thể có 6 tháng trong 1 năm mà mỗi tháng có 5 ngàychủ nhật.

 Giả sử xảy ra điều ngược lại khi đó các tháng có 5 ngày chủ nhật phải rơivào hoặc là tháng chẵn 2; 4; 6; 8; 10; 12 hoặc là tháng lẻ 1; 3; 5; 7; 9; 11

 Nếu tháng 2 có 5 ngày chủ nhật thì tháng 2 là tháng của năm nhuận

(có 29 ngày) và các ngày chủ nhật là các ngày 1 tháng 2 ; ngày 8 tháng 2; ngày 15/2 ; ngày 22/2 và ngày 29/2

 Khi đó chủ nhật đầu tiên tháng 3 là ngày 7

 Chủ nhật cuối cùng tháng 3 là ngày 28

Chủ nhật đầu tiên tháng 4 là ngày 4

Tháng 4 không thể có 5 ngày chủ nhật

 Xét trường hợp số tháng là lẻ tương tự như trên ta đi đến mâu thuẫn

Kết luận: số tháng có 5 ngày chủ nhật trong 1 năm không thể là 6

Ví dụ : Năm 1978 có các tháng 1; 4; 7; 10; 12 là những tháng có 5 ngày chủ nhật

Các ngày chủ nhật đầu tháng là : ngày 1 tháng giêng, ngày 2/4;

ngày 2/7; ngày 1/10; ngày 3/12

 Do đó số tháng trong 1 năm có 5 chủ nhật nhiều nhất là 5

Bài toán 3:

Trong năm 1981 ngày 1/1 và ngày 31/12 đều rơi đúng vào cùng 1 ngày trong tuần

lễ Năm sau còn xảy ra như thế nữa không ? Những năm nào thì ngày 1 thánggiêng và ngày 31 tháng 12 rơi vào cùng 1 ngày trong tuần lễ ?

Bài giải

Ngày 1/1 và ngày 31/12/1981 đều rơi vào cùng 1 ngày trong 1 tuần Điều này vẫnđúng cho năm 1982 vì : 365 = 7 52 + 1

366 = 7 52 + 2

Nên những năm có 365 ngày ( năm không nhuận ) sẽ có ngày 1 tháng giêng

và ngày 31/12 rơi vào cùng 1 ngày trong tuần

Bài toán 4

Biết rằng kỷ niệm Ngày Nhà Giáo Việt 20/11/1994 là ngày chủ nhật Tính xem

 Ngày 20/11/1996 là ngày thứ mấy ?

 Ngày 20/11/1999 là ngày thứ mấy ?

 Ngày 20/11/2014 là ngày thứ mấy ?

Bài giải

 Chú ý năm 1996 là năm nhuận có 366 ngày

Từ 20/11/1994 đến 19/11/1996 là 2 năm và có 365 2 + 1 = 731 ngày

Biết rằng cứ 1 tuần lễ có 7 ngày mà : 731 = 7 104 + 3

Nên trong 2 năm này có 104 tuần lễ và lẻ 3 ngày Nói cách khác 731 chiacho 7 dư 3

Vậy ngày 19/11/1996 là ngày thứ 3 và ngày 20/11/1996 là ngày thứ tư

 Từ ngày 20/11/1994 đến ngày 19/11/1999 là 5 năm và có 365 5 + 1 = 1826ngày ( vì trong 5 năm đó có 1 năm nhuận )

Mà 1826 = 7 260 + 6

Nên 1826 chia cho 7 dư 6

Vậy ngày 19/11/1999 là ngày thứ sáu và ngày 20/11/1999 là ngày thứ bảy

 Từ ngày 20/11/1994 đến ngày 19/11/2014 là 20 năm

Có 20: 4 = 5 năm nhuận nên trong 20 năm đó có

Từ ngày 26 đến 30/8/1957, tại Thủ đô Vacsava, Hội nghị FISE có 57 nước tham dự, trong đó có Công đoàn giáo dục Việt Nam, quyết định lấy ngày 20 tháng 11 làm ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.Lần đầu tiên ngày "Quốc tế Hiến chương các nhà giáo" được tổ chức trên toàn miền Bắc nước ta vào ngày 20/11/1958 Những năm sau

đó, ngày lễ 20/11 còn được tổ chức tại các vùng giải phóng ở miền Nam.Theo đề nghị của ngành Giáo dục, ngày 28/9/1982 Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Quyết định số 167 - HĐBT về ngày Nhà giáo Việt Nam Trong đó có điều khoản quy định, lấy ngày 20/11 là ngày Nhà giáo Việt Nam.

Ngày 20/11/1982, là lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được tiến hành trọng thể trong cả nước ta Từ đó dến nay, đây là ngày truyền thống của ngành giáo dục để tôn vinh những người làm công tác trồng người.

Bài toán 5

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 vào ngày thứ sáu Hỏi

kỷ niệm lần thứ 105 ngày sinh : 25 tháng 8 năm 2016 là ngày thứ mấy trong tuần ?

Bài giải

Từ ngày ngày 25 tháng 8 năm 1911 đến ngày 25 tháng 8 năm 2016 là 105 nămtrong đó có : 105 : 4 = 26 dư 1 Do đó có 26 năm nhuận

Khoảng thời gian đó có : 365 105 + 26 = 38351 ngày

Tương ứng với : 38351 = 7 5478 + 5 nghĩa là có 5478 tuần lẻ 5 ngày

Vì năm 2016 đúng vào năm nhuận ( chia hết cho 4 ) nên sẽ lẻ thêm 1 ngày là 6 Vậy kỷ niệm lần thứ 105 ngày sinh : 25 tháng 8 năm 2016 là ngày thứ năm trongtuần

Võ Nguyên Giáp

( 25 tháng 8 năm 1911 – 4 tháng 10 năm 2013),

còn được gọi là tướng Giáp hoặc anh Văn, là

một nhà chỉ huy quân sự và chính trị gia Việt Nam.

Ông là Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh của Quân

đội Nhân dân Việt Nam, ông là người chỉ huy đầu

tiên Quân đội Nhân dân Việt Nam, là một trong

những người góp công thành lập Việt Nam Dân

chủ Cộng hòa, được chính phủ Việt Nam đánh giá

là "người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ

tịch Hồ Chí Minh", là chỉ huy chính trong các chiến

dịch và chiến thắng chính trong Chiến tranh Đông

Dương (1946–1954) đánh bại Thực dân

Pháp, Chiến tranh Việt Nam ( 1960–1975) chống

Mỹ, thống nhất đất nước và Chiến tranh biên giới

Việt-Trung (1979)chống quân Trung Quốc tấn

công biên giới phía Bắc.

Bài toán 6

Kỷ niệm ngày sinh của Bác Hồ : 19/5/1945 là ngày thứ bảy

Hỏi ngày 19/5/2015 là ngày thứ mấy ( Thứ ba )

Hồ Chí Minh

( 19 tháng 5 năm 1890 – 2 tháng 9 năm 1969 )

Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đời

trong sáng cao đẹp của một người cộng sản vĩ

đại, một anh hùng dân tộc kiệt xuất, một chiến

sĩ quốc tế lỗi lạc, đã đấu tranh không mệt mỏi

và hiến dâng cả đời mình cho Tổ quốc, cho

nhân dân, vì lý tưởng cộng sản, vì độc lập, tự

do của các dân tộc bị áp bức, vì hòa bình và

công lý trên thế giới.Năm 1987, tại kỳ họp lần

thứ 24, Tổ chức Giáo dục - Văn hóa - Khoa

học của Liên hiệp quốc (UNESCO) đã ra Nghị

quyết tôn vinh Hồ Chí Minh là “Anh hùng giải

phóng dân tộc Việt Nam và nhà văn hóa kiệt

xuất”

Bài toán 7

Kỷ niệm ngày giải phóng Thủ Đô : 10/ 10/ 2014 là ngày thứ sáu

Tính xem ngày 10/ 10/ 1954 là ngày thứ mấy của tuần ?

Bài giải

Từ ngày 10/10/2014 cách ngày 10/10/1954 là 60 năm

Trong đó có 60 : 4 = 15 năm nhuận

Số ngày tương ứng là: 60 x 365 + 15 = 21915 (ngày)

Mà : 21915 = 7 3130 + 5

60 năm đó có 3130 tuần lẻ 5 ngày Vậy ngày 10/10/1954 là ngày chủ nhật

Ngày 10/10/1954 ghi mốc

son trong lịch sử của cả nước

nói chung và của Thủ đô Hà

Nội nói riêng, đánh dấu kết

thúc 80 năm đô hộ của thực

dân Pháp Còn đối với thế hệ

những người lính đầu tiên

của Trung đoàn Thủ đô và

người dân Hà Nội thì ngày

10/10/1954 thực sự là ngày

trở về lịch sử, Hà Nội bước

sang một trang mới

Bài toán 8

Ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam 3 tháng 2 năm 1930 là ngày thứ hai

Hỏi kỷ niệm ngày thành lập ĐCS Việt Nam 3/2 năm 2015 là ngày nào trong tuần?

Bài giải

Từ ngày 3/ 2 năm 1930 đến ngày 3/ 2 năm 2015 tròn 85 năm

Trong 25 năm này có 25: 4 = 21 dư 1 có 21 năm nhuận

Do đó 85 năm tương ứng với số ngày là :

Long ( Hương Cảng, Trung Quốc ) dưới

sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc.

Hội nghị nhất trí thành lập đảng thống nhất

, lấy tên là : Đảng Cộng sản Việt Nam ,

thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách

lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Điều

lệ vắn tắt của Đảng Ngày 3 tháng 2 năm

sản Việt Nam

Bài toán 9

Ngày khai giảng 5/9/2014 là ngày thứ sáu trong tuần

Hỏi ngày 5/9/1991 là ngày nào trong tuần?

Bài giải

Từ ngày 5/9/1991 đến ngày 5/9/2014 gồm có 23 năm

Mà 23 = 4 5 + 3 nên có 5 năm nhuận

Do đó có 23 365 + 5 = 8400 ( ngày )

Số tuần là: 8400 : 7 = 1200 ( tuần )

Vậy ngày 5/9/1991 là ngày thứ năm trong tuần

Bài toán 10

Kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/2014 là ngày thứ tư trong tuần

Vậy em tính xem ngày 7/5/1954 là ngày bao nhiêu trong tuần?

Bài giải

Ta thấy từ 7/5/1954 đến ngày 7/5/2014 là 60 năm

Trong đó có 60: 4 = 15 năm nhuận

Do đó số ngày tương ứng là: 60 x 365 + 15 = 21915 (ngày)

Ta có: 21915 = 7 x 3130 + 5

Trong 60 năm này có 3130 tuần lẻ 5 ngày Do đó ngày 7/5/1954 là ngày thứ sáu

Quân đội nhân dân Việt Nam đánh chiếm trung tâm phòng ngự của

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ( 7- 5 - 1954)

Bài toán 11

Trong 1 tháng nào đó của 1 năm có 3 ngày chủ nhật là những ngày chẵn Như vậyngày 20 tháng đó là vào ngày thứ mấy trong tuần?

Hướng dẫn học sinh tìm tòi:

 Hai chủ nhật liền nhau cách nhau 7 ngày, vậy nếu chủ nhật này rơi vào ngày

lẻ (hoặc ngày chẵn) thì chủ nhật sau cùng tháng sẽ là ngày chẵn (hoặc lẻ)

 Một tháng có nhiều nhất 31 ngày; trong đó có 4 hoặc 5 ngày chủ nhật

 Từ 2 điều kiện trên và từ điều kiện đã cho ta sẽ đặt kế hoạch giải quyết từngvấn đề như sau:

+ Có bao nhiêu ngày chủ nhật trong 1 tháng?

+ Những ngày chủ nhật đó là vào ngày số bao nhiêu?

+ Ngày 20 tháng đó là ngày thứ mấy trong tuần?

Cách giải:

Vì có 3 ngày chủ nhật là ngày chẵn nên tháng đó phải có 5 ngày chủ nhật Khôngthể có 4 ngày chủ nhật trong đó có 3 ngày chẵn; 1 ngày lẻ vì các ngày chủ nhậttrong tháng là ngày chẵn, lẻ nối tiếp nhau

 Ngày chủ nhật đầu tiên của tháng là ngày mùng 2 của tháng để có 3 ngày chủnhật là ngày chẵn

 Căn cứ vào bảng nêu trên, ngày 20 tháng đó là ngày thứ năm trong tuần

* Bài toán liên quan đến tính toán trong thực tế như cân , đong , đo , đếm

Bài toán 12

Bà Năm đi mua 1 tạ cám để nuôi gà Trong kho của nhà đại lý có 3 loại bao cám đó

là loại đựng 16kg ; loại đựng 17kg ; loại bao đựng 21kg Hỏi bà Năm dung cáchnào để mua đủ 1 tạ cám mà không phải mở bao nào ? Có bao nhiêu cách lấy nhưvậy ?

Một người vào 1 cửa thàng bách hóa mua 3 khăn mặt và 6 khăn tay Người đó đưa

ra 1 tờ giấy 10 đồng và được trả lại 4 đồng 4 hào Không cần biết giá tiền 1 chiếckhăn mặt và 1 chiếc khăn tay người đó nói ngay rằng chị bán hàng đã tính nhầm.Hỏi người đó đã suy luận như thế nào?

( Ngày xưa người Việt Nam tiêu tiền : đồng , hào , xu ; 1 đồng bằng 10 hào ;

1 hào bằng 10 xu )

Hướng dẫn tìm tòi lời giải

 Các số đã cho là 3 (khăn mặt) ; 6 (khăn tay) đều chia hết cho 3

 Các danh số: 10 đồng ; 4 đồng ; 4 hào: nêu lên đơn vị tiền tệ khác nhau

Hướng suy nghĩ:

 Chuyển về cùng đơn vị tiền tệ

 Tính giá tiền của 3 khăn mặt và 6 khăn tay

 Vận dụng tính chất chia hết cho 3 để tìm ra chỗ sai

Cách giải

Ta có : 10 đồng = 100 hào 4 đồng 4 hào = 44 hào

Giá tiền 3 khăn mặt và 6 khăn tay là:

100 hào – 44 hào = 56 hào

Gọi a (tính bằng hào) là giá tiền 1 khăn mặt

Và b (tính bằng hào) là giá tiền 1 khăn tay

Thì giá tiền 3 khăn mặt và 6 khăn tay là : a 3 + b 6

Vì 3a 3 và 6b cũng chia hết cho 3 Nên ( 3a + 6b ) chia hết cho 3

Nhưng 56 không chia hết cho 3

Cho nên giá tiền của 3 khăn mặt và 6 khăn tay không thể là 56 hào được

Do vậy chị bán hàng đã tính nhầm