“Tác dụng từ , tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòngđiện” + HS hiểu được các biểu hiện sinh lí của dòng điện khi đi qua cơ thể người.. Sử dụng được một sốdụng cụ bảo vệ an toàn đ
Trang 1Phụ lục III
HỒ SƠ DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1 Tên chủ đề dạy học:
“TIẾT 33 BÀI 29 AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN”
2 Môn học chính của chủ đề: MônVật lí 7
Trang 2Phụ lục I
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Thanh Oai
- Trường : THCS Tam Hưng
- Địa chỉ: Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội
- Điện thoại: 0433876510 ; Email: Cap2tamhung@gmail.com
- Thông tin về giáo viên:
1 Họ và tên: Vương Lệ Hoa
Ngày sinh: 08/02/1979 ; Môn : Vật LýĐiện thoại: 01692117396 ; Email: vuonglehoa@moet.edu.vn
Trang 3Phụ lục II
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I Tên hồ sơ dạy học:
+ Bài 22 Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện
+ Bài 23 Tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòng điện + Bài 24 Cường độ dòng điện
+ Bài 26 Hiệu điện thế giữa hai đầu dụng cụ điện
+ Bài 33 An toàn điện
+ Bài 34 Thực hành- Dụng cụ bảo vệ an toàn điện
+ Bài 35 Thực hành - Cứu người bị tai nạn điện
+ Bài 37 Phân loại và số liệu kĩ thuật của đồ dùng điện
+ Bài 53 Thiết bị bảo vệ của mạng điện trong nhà
+ Bài 41 Cấu tạo và chức năng của da
+ Bài 42 Vệ sinh da
- Môn: Nghề điên dân dụng ( GDHN)
+ Chương I An toàn điện
- Giáo dục bảo vệ môi trường.
II Mục tiêu dạy học
Trang 41 Kiến thức:
* Môn Vật lí:
- Vật lí 7: Bài 22 “Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện”
+ HS ôn lại dòng điện đi qua vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nónglên
+ HS hiểu được khi hiện tượng đoản mạch xảy ra cường độ dòng điện rất lớn
Do tác dụng nhiệt có thể gây bỏng, cháy, nổ
- Vật lí 6: Bài 25 “ Sự nóng chảy và sự đông đặc”
+ HS hiểu được hiện tượng nóng lên của dây dẫn điện đến nhiệt độ trên 327 0 Cthì dây chì bị nóng chảy và đứt
+ HS ôn lại nhiệt độ nóng chảy của chì (3270 C) và của một số chất
- Vật lí 7: Bài 23 “Tác dụng từ , tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòngđiện”
+ HS hiểu được các biểu hiện sinh lí của dòng điện khi đi qua cơ thể người
- Vật lí 7: Bài 24 “Cường độ dòng điện” ; bài 26 “ Hiệu điện thế giữa hai đầudụng cụ điện”
+ HS hiểu được ý nghĩa của các số liệu kĩ thuật ghi trên đồ dùng điện
- Vật lí 9: Bài 19 “ Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện năng”
+ HS nêu và thực hiện được các quy tắc an toàn, các biện pháp sử dụng tiết kiệmđiện
* Môn công nghệ:
- Công nghệ 8: bài 33 “An toàn điện”
+ HS hiểu được nguyên nhân gây ra tai nạn điện và một số biện pháp an toànđiện trong sản xuất và đời sống
- Công nghệ 8: bài 34 “ Thực hành – dụng cụ bảo vệ an toàn điện”
+ HS hiểu được công dụng, cấu tạo của một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ antoàn điện
- Công nghệ 8: Bài 35 “Cứu người bị tai nạn điện”
+ HS biết cách tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện, sơ cưu nạn nhân đúng phươngpháp và kịp thời
Trang 5- Công nghệ 8: Bài 37 “Phân loại và số liệu kĩ thuật của đồ dùng điện”
+ HS hiểu được các số liệu kĩ thuật của đồ dùng điện và ý nghĩa của chúng
- Công nghệ 8: Bài 53 “ Thiết bị bảo vệ của mạng điện trong nhà”
+ HS hiểu được công dụng, cấu tạo của cầu chì và aptomat
* Môn sinh học:
- Sinh học 8: bài 41 “Cấu tạo và chức năng của da” và bài 42 “Vệ sinh da”+ Hiểu được cấu tạo của da và chức năng của da Tránh làm da bị tổn thươnghoặc, bỏng
* Môn mĩ thuật 6
- HS nhận biết được các hoạt động bảo vệ an toàn điện trong đời sống Hiểu vàthực hiện được cách vẽ tranh đề tài
* Môn âm nhạc 9:
- HS chọn được bài hát phù hợp có tính nghệ thuật và giáo dục về an toàn điện
* Môn điện dân dụng (GDHN):
- Môn điện dân dụng phần THCS: chương “ An toàn điện”
+ Mở rộng, hiểu sâu, nắm vững các qui tắc an toàn điện Sử dụng được một sốdụng cụ bảo vệ an toàn điện, biết cách sơ cứu người bị tai nạn điện
* Giáo dục bảo vệ môi trường:
- Quá trình đóng, ngắt mạch điện, sự tiếp xúc không tốt luôn kèm theo các tialửa điện, làm nhiễu sóng điện từ; gây cháy; nổ Vì vậy cần tuân thủ các quy tăc
an toàn khi sử dụng điện
2 Kỹ năng:
- Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
- Rèn kỹ năng làm thí nghiệm và quan sát hiện tượng và rút ra nhận xét
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK và qua các kênh thông tin (như đài, ti vi,internet ) về an toàn điện và những vấn đề liên quan
- Kỹ năng liên kết các kiến thức liên môn để hiểu sâu, hiểu rộng, hiểu kỹ về antoàn điện
- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết một số tình huốngthường gặp trong cuộc sống hàng ngày
Trang 63 Thái độ:
- Có ý thức nghiêm túc trong học tập, và trong làm việc nhóm
- Luôn có ý thức sử dụng điện an toàn trong sản xuất và đời sống Ý thức bảo vệmôi trường
- Có ý thức tuyên truyền, nhắc nhở người thân, và mọi người xung quanh: biết
sử dụng an toàn điện
III Đối tượng dạy học của bài học
- Học sinh Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội
- Số lượng: 116 học sinh
- Số lớp: 3 lớp ( 7A; 7B; 7C)
- Khối lớp: Khối 7
IV Ý nghĩa của bài học
1 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học
- Qua việc dạy học của dự án thì học sinh đã có tư duy, vận dụng được kiến thứccủa nhiều môn học khác nhau để giải quyết một vấn đề gặp trong cuộc sống
- Từ những kiến thức của dự án và cách vận dụng kiến thức của nhiều môn họckhác nhau để giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vận dụng đối với các tìnhhuống khác
2 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống
- Học sinh hiểu được mối đe dọa tác động nguy hiểm đến con người, cuộc sốngsản xuất và môi trường nếu việc sử dụng điện không an toàn
- Học sinh có được những kiến thức về an toàn điện để vận dụng vào cuộc sốnghàng ngày Từ đó nâng cao khả năng rèn luyện của bản thân và cộng đồng
- Nâng cao ý thức sử dụng an toàn điện cho bản thân và mọi người xung quanh,
ý thức bảo vệ môi trường
- HS được chuẩn bị những kiến thức cơ bản về an toàn điện, cách tách nạn nhân
ra khỏi nguồn điện, cách sơ cứu nạn nhân kịp thời và đúng phương pháp để giảiquyết tình huống nếu thực tế gặp phải
V Thiết bị dạy học, học liệu
- SGK và SGV: Vật lí 7, vật lí 9, công nghệ 8, sinh học 8, nghề điện dân dụng
- Dụng cụ thí nghiệm Hình 29.1 (SGK); Hình 29.2 (SGK); bút thử điện
Trang 7- Một số loại cầu chì có ghi số ampe (A), trong đó có loại 1A.
- Một số tranh và hình ảnh
- Bút dạ
- Một số bài hát có nội dung tuyên truyền về an toàn điện
- Phòng bộ môn có máy tính, máy chiếu, loa, màn hình, bút chỉ
VI Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Ngày soạn: 10/10/2014
Tiết 33 – Bài 29 AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN
I.Mục tiêu
1 Kiến thức: * Sau khi học xong HS:
- Biết giới hạn nguy hiểm của dòng điện đối với cơ thể người.
- Biết sử dụng đúng loại cầu chì để tránh tác hại của hiện tượng đoản mạch
- Biết và thực hiện một số quy tắc ban đầu để đảm bảo an toàn khi sử dụng điện
2 Kỹ năng:
- Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
- Sử dụng được một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện
- Kỹ năng vẽ sơ đồ mạch điện Làm được thí nghiệm Hình 29.1 (SGK),
- Kỹ năng quan sát tranh, thí nghiệm, thu thập thông tin để giải quyết vấn đề
3 Thái độ:
- Có ý thức nghiêm túc trong học tập, và trong làm việc nhóm
- Luôn có ý thức sử dụng điện an toàn trong sản xuất và đời sống Ý thức bảo vệmôi trường
- Có ý thức tuyên truyền, nhắc nhở người thân, và mọi người xung quanh: biết
Trang 8- 1 Ắc quy 6V hoặc 12V ( Có thể dùng máy chỉnh lưu hạ thế)
- 1 bóng đèn 6V hoặc 12V phù hợp
- 1 công tắc, 5 đoạn dây nối có vỏ bọc cách điện, 1 bút thử điện
* Cho mỗi nhóm HS:
- 2 pin (1,5V), 1 mô hình “người điện”, 1 công tắc, 1 bóng đèn pin
- 1 ampe kế, 1 cầu chì loại ghi dưới hoặc bằng 0,5 A
- 5 đoạn dây nối có vỏ bọc cách điện
* Máy tính, máy chiếu, loa, màn hình, bút chỉ
* Tranh ảnh liên quan
- Nêu các tác dụng của dòng điện ?
- Dòng điện qua cơ thể người là có hại hay có lợi ?
- Nếu dòng điện của mạng điện gia đình trực tiếp đi qua cơ thể người thì
Trang 9GV: Cuộc sống có điện thật
là ích lợi, thuận tiện và văn
minh Nhưng nếu sử dụng
điện không an toàn thì điện
có thể gây thiệt hại như
cháy, nổ và nguy hiểm tới
tính mạng con người
Vậy sử dụng điện
như thế nào là an toàn ? Bài
hôm nay ta sẽ tìm hiểu về
trong 2 lỗ của ổ lấy điện để
HS quan sát khi nào thì đèn
1 Dòng điện có thể
đi qua cơ thể người
Trang 10+ GV: Cầm bút thử điện
theo 2 cách: 1- Chỉ cầm tay
vào vỏ nhựa của bút thử
điện 2 – Tay cầm tiếp xúc
với chốt cài bằng kim loại
và thử lần lượt vào 2 lỗ của
ổ lấy điện
(?) Lỗ nào của ổ điện được
mắc với dây nóng của
nguồn điện? Tại sao?
cắm vào lỗ của ổ lấy điện
có được không ? Vì sao?
? Em hãy nêu công dụng
của bút thử điện? Khi sử
HS: - Bóng đèn của bút thử điện sáng khi đưa đầu của bút thử điện vào
lỗ mắc với dây “nóng”
của ổ lấy điện và tay cầmphải tiếp xúc với chốt càibằng kim loại của bút thửđiện
HS: - Không được vì thanh kim loại và người
là vật dẫn điện Nếu cầm như vậy dòng điện sẽ qua
cơ thể và có thể nguy hiểm đến tính mạng
- Bút thử điện được dùng để kiểm tra cách điện của
đồ dùng điện
- Chú ý: Cầm đúng cách
- Bút thử điện được dùng để kiểm tra cách điện của đồ dùng điện
-Chú ý: Sử dụng thiết bị kiểm tra phải
Trang 11kiểm tra phải đúng kĩ thuật.
toàn điện Ngoài ra còn
nhiều loại dụng cụ bảo vệ
Lắp mạch điện với mô hình
“người điện”( là 1 vật dẫn điện)
một đầu của bóng đèn pin nối với
người điện, đầu kia của đèn ở phía
sau nối với chốt 1
Đóng công tắc, chạm đầu 2 vào
bất cứ chỗ nào của“người điện”
Bóng đèn
lê, ủng cao su, giá cách điện, thảm cao su
- Đều có lớp cách điện
và bảo vệ an toàn đối vớingười sử dụng
HS: Nhận dụng cụ và làm thí nghiệm theo nhóm dưới sự hướng dẫncủa GV
- Đại diện nhóm trình bày kết quả TN và rút ra nhận xét: Dòng điện có thể đi qua cơ thể người khi chạm vào mạch điện tại bất cứ vị trí nào của
cơ thể
đúng kĩ thuật
* Thí nghiệm (H29.1)
- Nhận xét: Dòng
điện có thể chạy qua
cơ thể người khi chạm vào mạch điện
tại bất cứ vị trí nào
của cơ thể
2 Giới hạn nguy hiểm đối với dòng
Trang 127 bài 23 “ Tác dung từ, tác
dụng hóa học, tác dụng
sinh lí của dong điện”)
(?) Em hãy nêu tác dụng
sinh lí của dòng điện ?
GV: Khi dòng điện đi qua
cơ thể không phải trường
hợp nào cũng gây nguy
hiểm Vậy giới hạn nguy
hiểm đối với dòng điện qua
cơ thể người là bao nhiêu?
- Yêu cầu HS tìm hiểu
điện dân dụng Chương I
“An toàn điện”)
GV: Tác dụng sinh lí của
dòng điện qua cơ thể người
phụ thuộc vào nhiều yếu tố
- Tác dụng có lợi: trong
y học dùng dòng điện thích hợp để chữa bệnh
-HS: thu thập thông tin (SGK) và làm BT + Trên 10mA: cơ co giật+ Trên 25mA:Làm tổn thương tim
+ Trên 70mA: Làm tim ngừng đập
điện đi qua cơ thể người.
+ I > 10mA: cơ co giật
+I > 25mA:Làm tổn thương tim
+ I > 70mA (40V) Làm tim ngừng đập
Trang 13hiềm càng tăng khi:
- Da ẩm, bẩn, mất lớp da
ngoài.
- Diện tích tiếp xúc với vật
mang điện tăng,
- Vị trí tiếp xúc: đầu, ngực (
gần não hay gần tim phổi)
- Tiếp xúc với điện áp cao.
- Ở điều kiện bình thường
biết múc độ nguy hiểm của
dòng điện đối với cơ thể
người:
GV: Không chỉ gây nguy
hiểm cho con người dòng
điện cũng có thể là nguyên
nhân gây cháy, nổ mà ta
thường nghe nói là do chập
điện ( hay đoản mạch) ta sẽ
Trang 14tìm hiểu hiện tượng này.
thí nghiệm ảo slide 14
- Yêu cầu HS quan sát ghi
lại số chỉ của ampe kế, trả
thảo luận nhóm trả lời :
(?) Hãy nêu các tác hại của
hiện tượng đoản mạch
chập điện)-HS: ghi: I1 = 2 mA
I2 = 6 mAC2: So sánh: I2 > I1
->Nhận xét:
HS: Thảo luận nhóm và nêu lên các tác hại:
+ Gây cháy vỏ bọc dây
và các bộ phận khác tiếp xúc với nó -> hỏa hoạn+ Làm đứt dây tóc bóng đèn, dây trong các mạch điện của các dụng cụ dùng điện -> làm hỏngcác thiết bị điện
đoản mạch và tác dụng của cầu chì.
1 Hiện tượng đoản mạch ( ngắn mạch)
* Sơ đồ mạch điện
- Đoản mạch (ngắn
mạch) là hiện tượng khi 2 đầu thiết bị điện bị nối tắt bằng dây dẫn ( thực tế gọichập mạch)
* Thí nghiệm
* Nhận xét:
- Khi bị đoản mạch, dòng điện trong mạch có cường độ rất lớn
- Các tác hại của hiện tượng đoản mạch: gây hỏa hoạn,làm hỏng các dụng
cụ dùng điện
2 Tác dụng của cầu chì.
Trang 15điện, trong mỗi mạch điện
người ta lắp thêm một thiết
bị an toàn gọi là cầu chì
-Yêu cầu HS nhớ lại những
hiểu biết về cầu chì đa học
bài 22.
GV: Làm TN đoản mạch
như sơ đồ hình 29.3
- Yêu cầu HS nêu hiện
tượng xảy ra đối với cầu chì
khi xảy ra đoản mạch
hiểu về cầu chì qua quan sát
-HS: quan sát hiện tượngxảy ra:
C3.Khi đoản mạch dây chì nóng đỏ, chảy đứt và ngắt mạch ( đèn tắt) ->
bóng đèn không cháy (được bảo vệ)
-HS: Thấy sự cần thiết phải sử dụng cầu chì trong mạch điện gia đình
Trang 16nghệ 8 bài 37 “ Phân loại
và số liệu kĩ thuật của đồ
hiệu điện thế, và công suất
của dụng cụ, thiết bị điện
Nó giúp chúng ta lựa chọn
đồ dùng điện phù hợp và sử
dụng đúng yêu cầu kỹ thuật.
GV: Yêu cầu HS xem lại
- VD: Cầu chi ghi 1A có nghĩa là cầu chì này sẽ đứt khi cường độ dòng điện qua nó lớn hơn 1A
HS: Quan sát
- HS: Xem bảng 2 (SGK VL7/67) và trả lời C5:
Với mạch điện thắp sáng bóng đèn ( từ 0,1A tới 1A) nên dùng cầu chì có ghi cường độ định mức
là 1A hoặc 1,2A tối đa
C4
- Ý nghĩa: Dòng điện có cường độ vượt quá giá trị địnhmức thì cầu chì sẽ đứt
C5
-
Trang 17Tích hợp: ( Kiến thức công
nghê 8 bài 53 “Thiết bị bảo
vệ của mạng điện trong
quy tắc an toàn khi sử dụng
điện (GV chiếu trên màn
hình)
có thể là 1,5A
- HS: Cầu chì có tác dụng tự động ngắt mạchđiện khi dòng điện có cường độ tăng quá mức, đặc biệt khi đoản mạch
- Sử dụng cầu chì cần lưu ý lựa chọn cầu chì phù hợp với dụng cụ điện
- Ngoài ra còn có rơ le, aptomat
-HS: Điền từ:
(1) 40V (70mA)(2) vỏ bọc cách điện(3) mạng điên dân dụng(4) các thiết bị điện(5) không
* Cầu chì có tác dụng tự động ngắt mạch điện khi dòng điện có cường độ tăng quá mức, đặc biệt khi đoản mạch
- Sử dụng cầu chì cần lưu ý lựa chọn cầu chì phù hợp với dụng cụ điện
III Các quy tắc an toàn khi sử dụng điện.
1 Chỉ làm TN với
các nguồn điện có hiệu điện thế dưới 40V (70mA)
2 Phải sử dụng các
Trang 18áp luôn kèm theo các tia
lửa điện, sự tiếp xúc điện
không tốt cũng có thể làm
phát sinh các tia lửa điện
Tia lửa điện có tác dụng
vậy cần đảm bảo sự tiếp
xúc điện thật tốt trong quá
trình vận hành và sử dụng
các thiết bị điện Tia lựa
điện truyền đến các vật liệu
xốp, dễ cháy có thể gây hỏa
(6) ngắt ngay
-HS: lắng nghe
-HS: Biện pháp khắc phục:
+ Đảm bảo sự tiếp xúc điện thật tốt trong quá trình vận hành và sử dụng các thiết bị điện
+ Cần phải tìm hiểu kĩcác biện phỏp an toànkhi sử dụng điện
+ Nhắc nhở người thân
dây dẫn có vỏ bọc cách điện
3 Không được tự
mình tiếp xúc với mạng điện dân dụng
và các thiết bị nếu chưa biết rõ cách sử dụng
4 Khi có người bị
điện giật thì không được chạm vào người đó mà cần phải tìm cách ngắt ngay công tắc điện
và gọi người cấp cứu
Trang 19+ Mỗi người cần tuân thủ
các quy tắc an toàn khi sử
dụng điện và có những kiến
thức cơ bản nhất về sơ cứu
người bị điện giật.
* Cách sơ cứu người bị
điện giật đúng phương
và tiết kiệm điện”)
GV:Yêu cầu HS làm BT sau
trong gia đình phải sửdụng điện một cách cẩnthận
C6
-HS: Mỗi nhóm thảo luận 1 phần viết câu trả lời ra bảng phụ nhóm
- Đại diện nhóm dán lên bảng các nhóm khác nhận xét chéo và bổ sung, thống nhất câu trả lời:
a – Không an toàn: Lõi dây có chỗ bị hở ->
Ngắt điện, dùng băng dính bọc kín hoặc thay lại đoạn dây mới
- Khắc phục: Dùng dây
C6
- Biện pháp:
+ Ngắt điện, dùng băng cách điện bọc kín chỗ dây hở hoặc thay dây
+ Dùng dây chì phù hợp với số liệu định mức đã ghi ở nắp.+ Làm biển thông báo không được đóng công tắc khi đang sửa chữa điện +Dùng lót cách điện, đi găng cao su