Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại ngân hàng TMCP công thương Việt Nam, chi nhánh Ngũ Hành Sơn

Xuất phát từ những vấn đề trên, tác giả đã chọn đề tài “Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thương VN – Chi nhánh Ngũ Hành Sơn” để nghiên cứu và làm luận văn tố

TRẦN THỊ MINH THANH

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM, CHI NHÁNH NGŨ HÀNH SƠN

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

Mã số : 60.34.20

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2015

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN HÒA NHÂN

Phản biện 1: PGS.TS Lâm Chí Dũng

Phản biện 2: TS Nguyễn Văn Hùng

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp

thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 27

tháng 01 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh tình hình sản xuất khó khăn, khách hàng là doanh nghiệp có tiềm năng không nhiều Vì vậy, nhiều ngân hàng chuyển hướng vào cho vay đối tượng khách hàng cá nhân, đẩy mạnh cho vay lĩnh vực tiêu dùng Hướng mục tiêu vào phân khúc khách hàng này, ngân hàng vừa có thể thu được lãi suất cao hơn, lại vừa phân tán được rủi ro Nhiều chuyên gia cho rằng, việc chuyển hướng cho vay này giống như hình thức “nhặt bạc lẻ” của các ngân hàng Mặt khác, có thể thấy tiềm năng cho vay tiêu dùng ở Việt Nam còn lớn, đặc điểm dân số Việt Nam khá trẻ, chủ yếu ở độ tuổi có nhiều nhu cầu mua sắm, tiêu dùng, bên cạnh đó lượng người dân ở tầng lớp trung lưu ngày càng tăng, đó là cơ sở để các ngân hàng đẩy mạnh lĩnh vực cho vay tiêu dùng

Không nằm ngoài xu thế trên, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam đang hướng đến phát triển dịch vụ ngân hàng Bán lẻ trong

đó đẩy mạnh hoạt động cho vay tiêu dùng trong giai đoạn hiện nay Nhằm thực hiện tốt chủ trương của Ban lãnh đạo VietinBank đã đề

ra, công tác đẩy mạnh cho vay tiêu dùng đang được Chi nhánh Ngũ Hành Sơn quan tâm chú trọng

Xuất phát từ những vấn đề trên, tác giả đã chọn đề tài “Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thương VN – Chi nhánh Ngũ Hành Sơn” để nghiên cứu và làm luận văn tốt nghiệp nhằm phân tích cụ thể về hoạt động cho vay tiêu dùng Qua đó có thể đánh giá thực trạng hoạt động cho vay và đồng thời tìm kiếm các giải pháp để mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại chi nhánh

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động cho vay tiêu dùng của NHTM

- Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn để đánh giá được thực trạng hoạt động cho vay, đồng thời đánh giá những kết quả và nhất là những hạn chế tại Chi nhánh

- Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn

3 Câu hỏi nghiên cứu

- Về lý luận, cho vay tiêu dùng của NHTM là gì? Các nội dung

phân tích tình hình cho vay tiêu dùng bao hàm các chỉ tiêu gì, các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng?

- Tình hình cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn đã diễn ra như thế nào? Có những thành công gì, hạn chế và nguyên nhân nào?

- Những giải pháp gì có thể giúp Ngân hàng khắc phục những hạn chế trong hoạt động cho vay tiêu dùng?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

+ Đối tượng nghiên cứu: Bao gồm những vấn đề lý luận liên quan cho vay tiêu dùng và thực tiễn cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn

+ Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung phân tích tình hình cho vay tiêu dùng của Vietinbank Ngũ Hành Sơn từ năm 2011 đến 2013 từ đó đưa ra những giải pháp nhằm mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng cho đến năm 2018

5 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp cụ thể khác nhau như phương pháp điều tra, tổng hợp, so sánh thống kê, khảo sát trực tiếp hoạt động kinh doanh của Vietinbank Ngũ Hành Sơn… nhằm phân tích, đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, luận văn đã góp phần hệ

thống những vấn đề lý luận về hoạt động cho vay tiêu dùng Đề tài nghiên cứu phân tích tình hình của hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn, những thành quả cùng những tồn tại, tìm ra những nguyên nhân cơ bản dẫn đến những tồn tại Trên cơ sở đó, nghiên cứu đưa ra những giải pháp thiết thực góp phần mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được trình bày gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại

Chương 2: Phân tích hình hình cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn

Chương 3: Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn

8 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Để nghiên cứu sâu hơn về đề tài của mình tôi có nghiên cứu thêm các đề tài có liên quan đến hoạt động cho vay tiêu dùng, cụ thể như sau:

- Luận văn cao học “Mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá

nhân tại Vietinbank Ngũ Hành Sơn” của Nguyễn Thị Yến năm 2013

- Luận văn cao học “ Mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân

hàng TMCP Đông Nam Á- Chi nhánh Đà Nẵng” của tác giả Giang

Nguyễn Thu Nguyên, năm 2013

- Luận văn cao học “ Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại

Ngân hàng TMCP Phương Nam- Chi nhánh Đà Nẵng” của tác giả

Nguyễn Phú Vinh, năm 2013

- Luận văn cao học “ Mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân

hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Ninh Thuận” của tác giả Nguyễn

Thị Tiểu Phụng năm 2013

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm về cho vay tiêu dùng

a Khái niệm cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay nhằm mục đích tài trợ cho những nhu cầu tiêu dùng của các cá nhân và hộ gia đình Các nhu cầu tiêu dùng cụ thể : mua nhà, xây sửa nhà, phương tiện đi lại, tiện nghi sinh hoạt …thông qua Ngân hàng, các cá nhân có nhu cầu sẽ được bổ sung vốn nhất định trong một khoảng thời gian cụ thể kèm theo những điều kiện vay vốn cụ thể Bên cạnh đó, những chi tiêu cho nhu cầu giáo dục, y tế và du lịch …cũng có thể được tài trợ thông qua vay tiêu dùng

b Đặc điểm

1.1.2 Vai trò cho vay tiêu dùng

 Đối với người tiêu dùng

 Đối với nhà sản xuất

 Đối với Ngân hàng thương mại

 Đối với nền kinh tế

1.1.3 Phân loại cho vay tiêu dùng

a Căn cứ vào mục đích cho vay

b Căn cứ vào thời hạn cho vay

c Căn cứ vào tài sản bảo đảm

d Căn cứ vào phương thức hoàn trả

e Căn cứ vào hình thức tài trợ của ngân hàng

1.2 CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY TIÊU DÙNG

1.2.1 Phân tích mục tiêu và biện pháp thực hiện mục tiêu trong cho vay tiêu dùng

a Phân tích mục tiêu cho vay tiêu dùng

Trong hoạt động kinh doanh, ngân hàng có nhiều mục tiêu để hướng tới Tuy nhiên, tùy theo định hướng từng thời kỳ mà ngân hàng lựa chọn mục tiêu nào là trọng tâm, các mục tiêu khác chỉ bổ sung, duy trì Các mục tiêu có thể là:

a1 Gia tăng quy mô cho vay

Gia tăng quy mô cho vay biểu hiện dưới hình thức là gia tăng

dư nợ, số lượng khách hàng, tỷ trọng cho vay tiêu dùng, gia tăng thị phần Qui mô cho vay tiêu dùng càng tăng phản ánh ngân hàng ngày càng mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng và đây cũng là mục tiêu hoạt động của NHTM

a2 Chiếm lĩnh thị phần

Chiếm lĩnh thị phần là điều mà tất cả các ngân hàng đều mong muốn và luôn luôn hướng tới Việc gia tăng thị phần CVTD gắn liền với việc tìm kiếm khách hàng mới, mở rộng thị trường, thu hút khách hàng của đối thủ cạnh tranh

a3 Nâng cao chất lượng dịch vụ cho vay

Duy trì và không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất là chìa khoá của sự thành công trong cạnh tranh

a4 Kiểm soát rủi ro hoạt động cho vay tiêu dùng

Trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thì luôn tiềm ẩn rủi ro Do

đó, Ngân hàng phải kiểm soát rủi ro nhằm giảm thiểu những rủi ro trước khi rủi ro xảy ra, đảm bảo an toàn vốn và gia tăng lợi nhuận

a5 Tăng trưởng thu nhập từ cho vay tiêu dùng

Một trong những mục tiêu cuối cùng của NHTM chính là mục

tiêu thu nhập từ hoạt động cho vay nói chung cũng như thu nhập từ hoạt động cho vay tiêu dùng nói riêng nhằm góp phần đem lại lợi nhuận cho ngân hàng

b Phân tích các biện pháp thực hiện mục tiêu

Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra, ngân hàng thông thường cần phải tiến hành tổng hợp các biện pháp Cụ thể là xây dựng chính sách marketing hỗn hợp Chính sách marketing hỗn hợp bao gồm các chính sách bộ phận cơ bản: chính sách sản phẩm, chính sách giá, chính sách phân phối, chính sách khuếch trương, chính sách con người, cơ sở vật chất, qui trình dịch vụ Các chính sách này có sự liên hệ, bổ sung cho nhau Ngoài ra, để bảo đảm mục tiêu kiểm soát rủi ro hoạt động cho vay tiêu dùng, ngân hàng tiến hành thêm biện pháp kiểm soát rủi ro

b1 Chính sách sản phẩm

Nội dung của chính sách sản phẩm là ngân hàng cần phải xác định được những sản phẩm để thõa mãn nhu cầu của khách hàng mục tiêu Bên cạnh đó, cung cấp những sản phẩm mới, hoàn thiện hơn những sản phẩm đang có để đáp ứng sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

ngân hàng cho khách hàng, ngân hàng có thể thông qua các kênh phân phối truyền thống hoặc qua các kênh phân phối hiện đại

b4 Chính sách khuếch trương

Ngân hàng thực hiện các hoạt động nhằm thông tin, thông báo tới cho khách hàng và các giới liên quan về ngân hàng hay các sản phẩm của ngân hàng, hoặc là những hoạt động nhằm cổ động, kích thích quá trình trong đổi sản phẩm giữa ngân hàng và khách hàng

b5 Chính sách con người

Nhân tố con người chiếm vai trò chủ đạo trong kinh doanh dịch vụ, nhất là kinh doanh trong lĩnh vực ngân hàng Các yêu cầu đặt ra đó là xây dựng chính sách đãi ngộ, đánh giá và khen thưởng, đào tạo đội ngũ nhân viên Vietinbank nhiệt huyết, chuyên nghiệp trong công việc

b6 Cở sở vật chất

Là toàn bộ thiết kế vật chất của ngân hàng phục vụ cho quá trình kinh doanh như trụ sở, thiết kế các phòng làm việc, bãi đỗ xe, đội ngũ nhân viên phục vụ, đội ngũ nhân viên giao tiếp, trang phục, cách thức phục vụ…

b7 Quy trình dịch vụ

Dịch vụ ngân hàng được đánh giá cao khi các khâu được chuẩn hóa và giải quyết nhanh chóng, hiệu quả Do vậy, cần cải tiến và rút ngắn các quy trình nhằm tạo ra sự tiện lợi hơn cho khách hàng

b8 Kiểm soát rủi ro

Để tạo được hành lang an toàn trong công tác tín dụng, các yêu cầu được đề ra đó là cán bộ chấp hành đúng quy trình nghiệp vụ trước, trong và sau khi cho vay, nâng cao tính kỷ luật, trách nhiệm

và đạo đức nghề nghiệp

1.2.2 Các tiêu chí phân tích kết quả cho vay tiêu dùng

Để đánh giá được kết quả thực hiện các mục tiêu và biện pháp

đã đề ra, ngân hàng áp dụng các tiêu chí đánh giá như sau:

a Quy mô cho vay tiêu dùng

a1 Dư nợ cho vay tiêu dùng

a2 Số lượng khách hàng vay tiêu dùng

a3 Dư nợ bình quân trên một khách hàng

a4 Tỷ trọng cho vay tiêu dùng

b Chất lượng dịch vụ cho vay

c Kiểm soát rủi ro hoạt động cho vay tiêu dùng

Ngân hàng sử dụng các tiêu chí đánh giá như:

- Tỷ lệ nợ xấu CVTD

- Tỷ lệ trích lập dự phòng

- Tỷ lệ xóa nợ ròng

d Thu nhập từ cho vay tiêu dùng

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng

a Nhân tố từ phía ngân hàng

a1 Mục tiêu phát triển, triển khai tín dụng của ngân hàng

a2 Chất lượng và tính đa dạng hóa sản phẩm cho vay tiêu dùng a3 Quy trình thực hiện cấp tín dụng

a4 Nguồn lực của ngân hàng

a5 Cơ sở vật chất, công nghệ

a6 Mạng lưới của các ngân hàng

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VN – CHI NHÁNH

NGŨ HÀNH SƠN 2.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG

c Kết quả hoạt động kinhh doanh

2.2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VN – CHI NHÁNH NGŨ HÀNH SƠN

2.2.1 Đặc điểm khách hàng vay tiêu dùng tại VietinBank Ngũ Hành Sơn

Ngoài vấn đề tài sản bảo đảm cho khoản vay thì thu nhập của khách hàng là ưu tiên hàng đầu để được Ngân hàng quyết định cho vay Vì vậy, khách hàng vay tiêu dùng tại Chi nhánh Ngũ Hành Sơn phần lớn là cán bộ nhân viên, cá nhân kinh doanh có thu nhập ổn định

2.2.2 Qui định cho vay tiêu dùng tại VietinBank Ngũ Hành Sơn

a Các sản phẩm cho vay tiêu dùng hiện đang triển khai

Vietinbank Ngũ Hành Sơn hiện nay đang cung cấp các sản phẩm cho vay tiêu dùng chủ yếu như sau: Cho vay mua nhà ở, nhận quyền sử dụng đất ở; Cho vay xây dựng, sửa chữa nhà ở; Cho vay du học; Cho vay chứng minh tài chính; Cho vay cầm cố thẻ tiết kiệm;

Cho vay mua ô tô; Cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán

b Qui định đối với cho vay tiêu dùng

Vietinbank Ngũ Hành Sơn hiện đang áp dụng cho vay tiêu dùng theo quyết định số 2185/QĐ-HĐQT-NHCT35 ngày 29/12/2012 của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

c Quy trình cho vay tiêu dùng

Quy trình cho vay tiêu dùng được Chi nhánh thực hiện theo Quyết định số 1068/2013/QĐ-TGĐ-NHCT35 ngày 08/04/2013 về quy trình cấp khoản tín dụng đối với khách hàng theo mô hình giai đoạn 2 điều chỉnh

2.2.3 Thực trạng các biện pháp thực hiện mục tiêu cho vay tiêu dùng VietinBank – Ngũ Hành Sơn đã tiến hành

Để thực hiện các mục tiêu đã đề ra, VietinBank Ngũ Hành Sơn

đã tiến hành các biện pháp trực tiếp đối với hoạt động CVTD như Chính sách sản phẩm, chính sách giá, chính sách khuếch trương, biện pháp kiểm soát rủi ro Bên cạnh đó, ngân hàng tiến hành các biện pháp chung nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng như: chính sách phân phối, chính sách con người, qui trình dịch vụ

a Thực trạng cung ứng sản phẩm

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng, Vietinbank Ngũ Hành Sơn đã thường xuyên đổi mới các sản phẩm tín dụng với nhiều mục đích cho vay khác nhau và nhắm đền nhiều đối tượng khách hàng khác nhau Bên cạnh các sản phẩm cho vay truyền thống cần tài sản đảm bảo, thì Vietinbank Ngũ Hành Sơn cũng đã mở rộng cho vay tín chấp dành cho đối tượng CBCNV công tác tại các tổ chức là khách hàng chiến lược của Chi nhánh

b Thực trạng chính sách giá

Với mục tiêu duy trì khách hàng truyền thống và phát triển khách hàng mới, mức lãi suất Vietinbank Ngũ Hành Sơn áp dụng đối

với khách hàng luôn đảm bảo tính cạnh tranh với các Ngân hàng trên cùng địa bàn

c Thực trạng chính sách phân phối

Song song, với việc duy trì các kênh phân phối truyền thống như Chi nhánh, PGD, Ngân hàng thực hiện phân phối sản phẩm CVTD qua kênh giao dịch tự động thông qua tiện ích đăng ký vay vốn online

d Thực trạng chính sách khuếch trương

Để thực hiện các chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ cho vay và tăng số lượng khách hàng mới, Chi nhánh Ngũ Hành Sơn luôn bám sát và thực hiện theo đúng sự chỉ đạo của Ban lãnh đạo VietinBank Các chương trình cho vay tiêu dùng được Chi nhánh triển khai hiệu quả là chương trình dành cho sản phẩm cho vay chứng minh tài chính và chương trình cho vay nhà ở xã hội Chi nhánh thực hiện tiếp cận các Trung tâm du học trên địa bàn Đà Nẵng ký các hợp đồng liên kết để cho vay chứng minh tài chính Đồng thời, thực hiện ký hợp đồng hợp tác với chủ đầu tư nhà ở Nest Home để cho vay nhà ở xã hội Hoạt động giao tiếp, khuếch trương mà Vietinbank Ngũ Hành Sơn thực hiện chủ yếu là giao dịch trực tiếp, khuyến mãi và tài trợ cho các hoạt động xã hội trên địa bàn Nhìn chung, đã có những kết quả nhất định Tuy nhiên, chưa có gì nổi bật

e Thực trạng chính sách con người

Định kỳ Chi nhánh tổ chức đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ nhân viên nhằm giúp cán bộ nắm vững được qui trình, qui định, nâng cao trình độ chuyên môn nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ Vietinbank chuyên nghiệp, có ý thức tuân thủ và trách nhiệm trong công việc Từ

đó, tạo được niềm tin đối với khách hàng Ngoài ra, Vietinbank có cơ chế đãi ngộ, thưởng, phạt tương xứng với kết quả công việc theo cơ chế tiền lương KPI