Thực tế triển khai công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng theo chính sách chế độ của Nhà nước hiện nay vẫn tồn tại những khó khăn, hạn chế Xuất phát từ thực tiển đó,
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TÁN THỊ MIÊN THẢO
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỐN
SỰ NGHIỆP CÓ TÍNH CHẤT ĐẦU TƯ TẠI
Trang 2Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN HÒA NHÂN
Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Công Phương
Phản biện 2: TS Tống Thiện Phước
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại Học Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 1 năm 2015
Có thể tìm hiểu Luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chi ngân sách Nhà nước của Việt Nam có một loại vốn cũng mang tính chất đầu tư xây dựng cơ bản nhưng lại được quản lý như một loại vốn riêng Đó là vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng Thực tế triển khai công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng theo chính sách chế độ của Nhà nước hiện nay vẫn tồn tại những khó khăn, hạn chế
Xuất phát từ thực tiển đó, việc nghiên cứu công tác quản lý vốn sự nghiêp có tính chất đầu tư nhằm hoàn thiện công tác quản lý
hết sức cần thiết Do vậy, tác giả chọn đề tài “Hoàn thiện công tác
quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính thành phố
Đà Nẵng”cho luận văn tốt nghiệp cao học
2 Mục tiêu nghiên cứu
Hệ thống hóa các lý luận về quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư từ ngân sách nhà nước; Phân tích thực trạng công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng từ đó đánh giá những kết quả và hạn chế và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư trên địa bàn thành phố Đà Nẵng dưới góc độ của Sở tài chính
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: là những vấn đề lí luận về công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư và thực trạng công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu từ khâu lập dự toán đến quyết toán nguồn vốn này dưới góc độ chủ thể quản lý là
Sở Tài chính giai đoạn 2009-2013
4 Phương pháp nghiên cứu
Trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, tác giả đề tài sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích,
Trang 4so sánh, đánh giá hoạt động quản lý vốn đầu tư trên địa bàn
5 Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Qua nghiên cứu đã khái quát những ưu điểm, những hạn chế của công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính Từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát ngân sách trong những năm đến
6 Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung đề tài gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc ngân sách thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc ngân sách thành phố Đà Nẵng
7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài quản lý vốn sự nghiệp này, tác giả tham khảo nhiều tài liệu, công trình nghiên cứu có liên quan như:
- Một số luận văn có cùng đề tài nghiên cứu
- Một số cuốn sách về giáo trình Quản lý tài chính công của PGS.TS Dương Đăng Chinh; Một số vấn đề về kinh tế tài chính Việt Nam của Trường Bồi dưỡng cán bộ tài chính;
- Tác giả cũng tham khảo thêm một số tài liệu có tính thực tiển hơn, bao gồm: Luật Ngân sách Nhà nước; Nghị định về quản lý đầu tư xây dựng; Các thông tư hướng dẫn; Báo cáo tình hình chi ngân sách hàng năm của ngân sách Thành phố Đà Nẵng
Trang 5CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN SỰ NGHIỆP
CÓ TÍNH CHẤT ĐẦU TƯ CỦA NSNN
1.1 VỐN SỰ NGHIỆP CÓ TÍNH CHẤT ĐẦU TƯ TRONG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
1.1.1 Khái niệm và nội dung của chi ngân sách nhà nước
Chi NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN cho việc thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước Thực chất của nó là việc cung cấp các phương tiện tài chính cho các nhiệm vụ của Nhà nước
Hệ thống ngân sách nhà nước: Hệ thống NSNN là tổng thể
các cấp ngân sách, giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau đã được xác định bởi sự thống nhất về cơ sở kinh tế - chính trị, bởi pháp chế và các nguyên tắc tổ chức của Nhà nước Ở nước ta, theo quy định của Luật NSNN, hệ thống ngân sách ở nước ta bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân
dân và Uỷ ban nhân dân
Các khoản chi trên được sử dụng từ hai nguồn chính là ngân sách nhà nước cấp và nguồn thu phí, lệ phí, hoạt động kinh doanh được trích để lại
1.1.2 Vai trò và đặc điểm vốn sự nghiệp có tính chất đầu
tư xây dựng
a Khái niệm
Vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng là vốn từ ngân sách cấp cho các đơn vị hành chính sự nghiệp để chi sửa chữa, cải tạo, mở rộng nâng cấp cơ sở vật chất, duy tu bảo dưỡng công trình cầu, đường … hiện có nhằm phục hồi và tăng giá trị của tài sản cố định
b Vai trò của vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng
Vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng dùng để sửa chữa, cải tạo, mở rộng, nâng cấp các cơ sở vật chất hiện có của các
Trang 6cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, duy tu bảo dưỡng các công trình cầu, đường nhằm phục hồi và tăng giá trị của tài sản cố định
Để tổ chức quản lý giám sát các khoản chi chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả cao, muốn vậy cần phải quan tâm các mặt sau:
- Quản lý chi phải gắn chặt với việc bố trí các khoản chi làm
cơ sở cho việc quản lý xây dựng quy chế kiểm tra, kiểm soát
- Đảm bảo yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí và quản lý các khoản chi tiêu ngân sách nhà nước
- Quản lý chi phải thực hiện các biện pháp đồng bộ, kiểm tra giám sát trước, trong và sau khi chi
- Phân cấp quản lý các khoản chi cho các cấp chính quyền địa phương và các tổ chức trên cơ sở phải phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển KT-XH của các cấp theo Luật NSNN để bố trí các khoản chi cho thích hợp
- Quản lý chi ngân sách nhà nước phải kết hợp quản lý các khoản chi ngân sách thuộc vốn nhà nước với các khoản chi thuộc nguồn của các thành phần kinh tế để tạo sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả chi
1.2.2 Nội dung quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư
Quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư là một trong rất nhiều nội dung của quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tài chính công
mà cụ thể là quản lý một loại vốn thuộc Ngân sách Nhà nước Sản phẩm của vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư là các công trình xây dựng gắn liền với đất xây dựng công trình Vì vậy, chúng ta cần xem xét trên hai góc độ:
- Xét trên góc độ quản lý hành chính Nhà nước
- Xét trên góc độ quản lý tài chính Nhà nước
Đồng thời, quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư xây dựng là nội dung quản lý các dự án, công trình xây dựng sử dụng loại vốn này Vì vậy, nó được thực hiện đồng bộ với các nội dung khác như quản lý thiết kế xây dựng, kỹ thuật, chất lượng công trình… của
Trang 7quản lý đầu tư và xây dựng nói chung và được tiến hành theo đúng trình tự đầu tư và xây dựng bao gồm 3 giai đoạn:
+ Chuẩn bị đầu tư
+ Thực hiện đầu tư
+ Kết thúc xây dựng, đưa công trình vào khai thác sử dụng
1.2.3 Chu trình quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu
tư
Tháng 7 năm trước năm kế hoạch, các Chủ đầu tư lập kế hoạch nhu cầu vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư gửi Sở Tài chính thẩm định Sở Tài chính phối hợp Sở kế hoạch và Đầu tư dự kiến kinh phí Sau khi đã thống nhất với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính sẽ trình UBND thành phố nguồn kinh cần bố trí cho Chủ đầu
tư UBND thành phố xem xét và lập phương án phân bổ vốn trình HĐND thành phố quyết nghị Sau đó UBND thành phố phân bổ và quyết định giao kế hoạch vốn chi tiết để triển khai thực hiện Trên cơ
sở kế hoạch vốn (tổng hợp) đã được UBND thành phố giao, Chủ đầu
tư sẽ tiến hành phân bổ chi tiết trình Sở Tài chính và UBND thành phố phê duyệt danh mục chi tiết các công trình
1.2.4 Công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính
a Chức năng quản lý nhà nước của Sở Tài chính đối với vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư
Để việc quản lý chi ngân sách nhà nước có hiệu quả cao cần phải quan tâm các mặt sau:
- Quản lý chi phải gắn chặt với việc bố trí các khoản chi làm
cõ sở kiểm tra, kiểm soát
- Ðảm bảo yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả
- Quản lý chi phải thực hiện các biện pháp kiểm tra giám sát
- Phân cấp quản lý các khoản chi cho các cấp chính quyền địa phương
- Thực hiện kết hợp quản lý các khoản chi ngân sách thuộc vốn
Trang 8nhà nước với các khoản chi thuộc nguồn của các thành phần kinh tế
b Nội dung công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính
Quy trình quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị từ khâu lập dự toán (Chủ đầu tư, Ban quản lý, Sở Tài chính), thanh toán vốn (Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng), quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành (Sở Tài chính) Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nguồn vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính chỉ nghiên cứu các nội dung sau:
b1 Lập và thông báo kế hoạch vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư
- Công tác lập kế hoạch được thực hiện trên scác nội dung sau:
+ Căn cứ lập kế hoạch
+ Nguyên tắc phân bổ vốn cho các dự án trong kế
+ Thời hạn hoàn thành việc phân bổ và giao dự toán ngân sách
- Thẩm tra phân bổ vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư:
b2 Công tác quyết toán vốn đầu tư
- Quyết toán vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư theo niên độ ngân sách
- Quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành
* Thẩm quyền phê duyệt quyết toán
* Kiểm toán quyết toán dự án hoàn thành
* Thẩm tra quyết toán đối với dự án đã kiểm toán báo cáo
Trang 9Bước 2: Xác định hình thức tổ chức thẩm tra quyết toán Bước 3: Tổ chức thẩm tra quyết toán
Bước 4: Tổng hợp báo cáo thẩm tra và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án
b3 Kiểm soát trong công tác quản lý vốn đầu tư thuộc NSNN
- Kiểm soát trong quản lý
- Các loại hình kiểm soát
* Kiểm soát phát hiện
* Kiểm soát hành chính
* Kiểm soát kế toán
* Kiểm soát trước
* Kiểm soát hiện hành hay kiểm soát tác nghiệp
* Kiểm soát sau khi tác nghiệp
* Kiểm soát nội bộ
c Tiêu chí đánh giá kết quả công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính
c1 Đối với công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn
c2 Đối với công tác thẩm tra quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành
d Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý vốn sự nghiệp
có tính chất đầu tư tại Sở Tài chính
- Chế độ, chính sách của Nhà nước
- Cơ chế tổ chức, phối hợp
- Môi trường quản lý
- Hệ thống kế toán, tiêu chuẩn, chế độ, định mức
- Năng lực, trình độ cán bộ, ứng dụng công nghệ
Trang 10KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Như vậy qua nội dung của Chương 1 chúng ta đã tìm hiểu về các vấn đề lý luận cơ bản về vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư, các khái niệm, nội dung công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu
tư và nội dung của Chương này cũng chỉ ra được cụ thể những nhân
tố có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư Luận văn đã nêu cụ thể về chủ thể, đối tượng cũng như phương pháp kiểm soát các khâu của quá trình lập,
kế toán, thanh, quyết toán vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư
Đây là những vấn đề lý luận cơ bản có tính nguyên tắc, là cơ
sở để chúng ta xem xét, đối chiếu với thực tiễn kiểm soát công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc ngân sách thành phố
Đà Nẵng trong thời gian qua, qua đó có thể đánh giá những ưu, nhược điểm và kiến nghị, đề xuất các biện pháp thực hiện tốt hơn công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư trong thời gian đến
Trang 11CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỐN SỰ NGHIỆP CÓ
TÍNH CHẤT ĐẦU TƯ THUỘC NGÂN SÁCH
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1.1 Vài nét về thành phố Đà Nẵng
2.1.2 Khái quát tình hình đầu tư từ nguồn vốn sự nghiệp
có tính chất đầu tư của thành phố Đà Nẵng
Trong chi thường xuyên giai đoạn 2009-2013, tổng chi từ nguồn vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư ngân sách thành phố là
551,547 tỷ đồng với khoảng 865 công trình, chiếm tỷ trọng không
lớn, chỉ chiếm một con số khiêm tốn trong khoảng 4% trong tổng chi thường xuyên Số lượng công trình và kinh phí đầu tư tăng dần qua các năm, tuy nhiên tỷ lệ % chi phí đầu tư/tổng chi thường xuyên có xu hướng giảm dần qua các năm Trong đó các công trình có tổng mức đầu tư từ 500 triệu trở lên chỉ chiếm khoảng 40% tổng số công trình (346 công trình)
hành dự án, quy trình thực hiện dự án được thực hiện một cách bài bản, nề nếp
chuyên ngành chưa chặt chẽ nên ảnh hưởng đến công tác triển khai
từ khâu lập, điều chỉnh kế hoạch, thực hiện dự án, tổng hợp quyết toán vốn đầu tư hoàn thành, báo cáo
2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỐN SỰ NGHIỆP
CÓ TÍNH CHẤT ĐẦU TƯ THUỘC NGÂN SÁCH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2009 ĐẾN 2013
2.2.1 Quy định về công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư của UBND thành phố
Ngoài các quy định của trung ương, chính quyền thành phố đã
Trang 12ban hành các quy định cụ thể về công tác mua sắm, quản lý đầu tư và xây dựng trên địa bàn thành phố, gồm:
- Quyết định số 10609/QĐ-UBND sngày 20/12/2008 của UBND thành phố v/v Quy định tạm thời về thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành bàn thành phố năm 2009
- Quyết định số 1643/QĐ-UBND ngày 10/3/2010 của UBND thành phố về việc Quy định thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp
có tính chất đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành phố
- Quyết định số 04/2010/QĐ-UBND ngày 12/02/2010 về ban hành Quy định một số vấn đề về mua sắm, quản lý đầu tư và xây dựng trên địa bàn thành phố
Về nội dung các quy định, thành phố ban hành Quyết định quy định một số vấn đề về mua sắm quản lý đầu tư và xây dựng, cụ
thể như sau:
Phạm vi áp dụng: Quy định được áp dụng cho tất cả các dự án
do UBND thành phố quản lý và quyết định đầu tư và được đầu tư từ các nguồn vốn:
- Ngân sách Nhà nước, vốn có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước và vốn sẽ được hoàn trả bằng ngân sách nhà nước
Theo nội dung nghiên cứu của luận văn là quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư, trên cơ sở các hình thức quản lý được áp dụng, các đơn vị tiến hành thực hiện nhiệm vụ của mình theo từng nội dung cụ thể như sau:
a Đối với công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn
b Đối với công tác quản lý cấp phát, thanh toán vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư: Công tác này do Kho bạc Nhà nước triển khai thực hiện
c Đối với công tác quyết toán vốn đầu tư theo niên độ ngân sách
Trang 13d Đối với công tác lập quyết toán và thẩm tra, phê duyệt
quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành
đ Đánh giá chung về ưu, nhược điểm của các quy định
- Ưu điểm:
Các quy định đã góp phần cụ thể hoá những nội dung quy định của Chính phủ và các Bộ ngành của Trung ương Phân công, phân cấp nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể cho từng cá nhân, đơn vị Có tác dụng tích cực trong việc giúp UBND thành phố kiểm soát nguồn vốn trong từng thời điểm
- Hạn chế:
Chưa phù hợp với quy định của Chính phủ và Bộ Tài chính trong kiểm soát và thanh toán vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư Việc quy định Chủ đầu tư cấp Sở thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu
tư các dự án do mình làm chủ đầu tư có tổng mức đầu tư dưới 0,5 tỷ đồng là chưa phù hợp
2.2.2 Thực trạng công tác quản lý vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc ngân sách thành phố Đà Nẵng
a Công tác lập kế hoạch vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
để tổng hợp trình HĐND thành phố và UBND thành phố phân bổ kế