- Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008

Văn bản pháp luật là phương tiện chủ yếu, có tác động trực tiếp và sâu sắc đến hiệu lực, hiệu quả quản

Văn bản pháp luật là phương tiện chủ yếu, có tác động trực tiếp và sâu sắc đến hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khác nhau

mà trong số các văn bản pháp luật hiện hành luôn tồn tại những văn bản pháp luật khiếm khuyết, đó là những văn bản “ còn thiếu sót, chưa hoàn chỉnh” không đảm bảo về chất lượng mà Nhà nước yêu cầu Do đó, một trong những đòi hỏi bức thiết đặt ra đó là cần đề ra các biện pháp xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết nhằm đảm bảo văn bản pháp luật được ban hành đúng thẩm quyền, hợp pháp và có tính khả thi… từ đó, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam Hai trong số những biện pháp xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết được quy định trong pháp luật Việt Nam đó là: hủy bỏ và bãi bỏ Hai biện pháp này có nhiều điểm khác biệt Tìm ra những điểm khác biệt giữa chúng cũng là nội dung chính được trình bày trong bài viết dưới đây

Hủy bỏ và bãi bỏ là hai khái niệm pháp lí khác nhau Nhưng hai khái niệm này lại chưa được quy định rõ trong luật Các quy định của pháp luật hiện hành, liên quan đến vấn đề xử lí văn bản khiếm khuyết chỉ có quy định chung chung mà không có ranh giới để xác định trường hợp nào thì văn bản pháp luật bị hủy bỏ, trường hợp nào thì bị bãi bỏ và hậu quả pháp lí của hai biện pháp này có gì giống

và khác nhau Tuy nhiên, dưới góc độ nghiên cứu, ta có thể chỉ ra những điểm khác biệt trong hai biện pháp xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết: “hủy bỏ và bãi bỏ” như sau:

Khái

niệm

Hủy bỏ là ra quyết định làm

mất hiệu lực cả về trước của

một văn bản pháp lí kể từ khi

văn bản đó được ban hành

Hủy bỏ VBPL là hình thức

xử lí nhằm phủ nhận hoàn

toàn hiệu lực pháp lí của

VBPL kể từ thời điểm văn

bản đó được ban hành

Bãi bỏ là “ bỏ đi, không thi hành nữa” Bãi bỏ VBPL là hình thức xử

lí nhằm chấm dứt hiệu lực pháp lí của một VBPL đang được thi hành trên thực tế kể từ thời điểm văn bản

đó bị bãi bỏ

Đối

tượng

áp dụng

Hủy bỏ là biện pháp xử lí

được áp dụng đối với văn bản

pháp luật bao gồm cả văn bản

quy phạm pháp luật, văn bản

áp dụng pháp luật, văn bản

hành chính có dấu hiệu vi

phạm pháp luật nghiêm trọng

Tuy nhiên, để đảm bảo tính

khoa học, hợp lí chỉ nên quy

định về biện pháp hủy bỏ đối

Đối tượng áp dụng biện pháp bãi bỏ chỉ là các văn bản quy phạm pháp luật có một trong các dấu hiệu khiếm khuyết; không bao gồm văn bản áp dụng pháp luật và văn bản hành chính

Như vậy, đối tượng áp dụng biện pháp bãi bỏ có phạm vi hẹp hơn đối tượng áp dụng biện pháp hủy bỏ

với văn bản áp dụng pháp luật

mà không nên quy định việc

hủy bỏ đối với văn bản quy

phạm pháp luật và văn bản

hành chính

Dấu

hiệu để

xem xét

áp dụng

Dấu hiệu để xem xét áp dụng

biện pháp hủy bỏ chỉ là dấu

hiệu vi phạm pháp luật của

văn bản pháp luật như: Nội

dung của văn bản pháp luật

bất hợp pháp; ban hành trái

thẩm quyền nội dung; sai

phạm về thủ tục ban hành dẫn

đến làm mất cơ sở pháp lí của

việc giải quyết công việc phát

sinh (không thành lập hội

đồng kỉ luật trước khi ra quyết

định kỉ luật công chức; không

lập biên bản khi xử phạt tiền

trên 100 nghìn đồng…)

Khác với hủy bỏ, dấu hiệu vi phạm pháp luật không phải là dấu hiệu duy nhất để xem xét áp dụng biện pháp bãi bỏ mà còn có các dấu hiệu khiếm khuyết khác của văn bản quy phạm pháp luật như: Nội dung của văn bản pháp luật không phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng; đại

đa số nội dung trong văn bản không phù hợp với quyền lợi chính đáng của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản; nội dung của văn bản không phù hợp với văn bản pháp luật do cấp trên ban hành; phần lớn nội dung của văn bản pháp luật không phù hợp với thực trạng kinh tế

- xã hội là đối tượng mà văn bản điều chỉnh; phần lớn nội dung của văn bản pháp luật không phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam kí kết hoặc tham gia; văn bản pháp luật không còn cần thiết tồn tại trong thực tiễn nữa

Hậu

quả

pháp lí

- Văn bản bị hủy bỏ sẽ bị hết

hiệu lực pháp luật kể từ thời

điểm văn bản đó được quy

định là có hiệu lực pháp lí

Điều đó có nghĩa Nhà nước

hoàn toàn không thừa nhận giá

trị pháp lí của văn bản bị hủy

ở mọi thời điểm, cho dù trên

thực tiễn, trước khi bị hủy nó

đã từng được coi là có hiệu lực

và có thể đã được thi hành

- Nếu văn bản bị hủy bỏ là

văn bản áp dụng văn bản pháp

- Văn bản bị bãi bỏ chỉ mất hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm văn bản xử

lí nó có hiệu lực pháp luật

- Biện pháp bãi bỏ không phát sinh trách nhiệm bồi thường, bồi hoàn

luật thì pháp luật còn quy định

trách nhiệm bồi thường, bồi

hoàn của chủ thể ban hành văn

bản Còn đối với văn bản quy

phạm pháp luật và văn bản

hành chính thì pháp luật không

quy định việc bồi thường

Thực trạng đó đã làm phát

sinh điểm bất hợp lí trong

pháp luật: Cùng ban hành văn

bản pháp luật sai trái, gây ra

những thiệt hại cho xã hội

nhưng có trường hợp phải bồi

thường, có trường hợp không

phải bồi thường

của của thể ban hành văn bản pháp luật sai trai đó

Ví dụ

- Ngày 25/08/2006 Ủy ban

nhân dân tỉnh Đồng Nai ra

Quyết định số

65/2006/QĐ-UBND về việc hủy bỏ quyết

định số 33/2006/QĐ-UBND

ngày 12/5/2006 của UBND

tỉnh Đồng Nai về quy định xử

phạt đối với chủ đầu tư thực

hiện chậm báo cáo quyết toán

vốn đầu tư dự án hoàn thành

Lí do văn bản bị hủy bỏ là

do quyết định số

33/2006/QĐ-UBND ngày 12/5/2006 của

UBND tỉnh Đồng Nai có dấu

hiệu trái pháp luật

Quyết định số

33/2006/QĐ-UBND ngày 12/5/2006 trên sẽ

sẽ bị hết hiệu lực pháp luật kể

từ thời điểm văn bản đó được

quy định là có hiệu lực pháp

lí

- UBND quận Tân Bình, thành phố

Hồ chí Minh ra “Quyết định số 04/2011/QĐ-UBND về bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật ngày 20/5/2011” Theo đó, trong số các văn quy phạm pháp luật bị bãi bỏ có: “Quyết định số 05/2007/QĐ-UBND về ban hành quy định về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền

sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại quận Tân Bình ngày 15/5/2007”

Lí do Quyết định số 05/2007/QĐ-UBND trên bị bãi bỏ là do không

còn phù hợp với quy định pháp luật hiện hành

Quyết định số 05/2007/QĐ-UBND trên hết hiệu lực kể từ khi Quyết định số 04/2011/QĐ-UBND có hiệu lực

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, giáo trình “ Xây dựng văn bản pháp luật”, Nxb CAND, Hà Nội, 2008;

2 Văn bản pháp luật:

- Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008;

- Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND 2004;

3 Trang web:

- http://vn.360plus.yahoo.com/lienl24/article?mid=153&fid=-1