Tên hồ sơ dạy học: GIÁO DỤC TÍCH HỢP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG - SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN 2.. Kiến thức: - Nắm rõ các kiến thức cơ bản của từng môn khoa học tự nhiên trong chương t
Trang 2PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Gia Lâm
- Trường: THCS Trung Mầu
- Địa chỉ: Trung Mầu- Gia Lâm- Hà Nội
- Điện thoại:
- Email:
- Họ và tên giáo viên: Đặng Thị Minh Khai
Ngày sinh: 18-07-1984 Môn: Sinh
Điện thoại: 01668583469 Email: khaic2tm1984@gmail.com
Trang 3PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
1 Tên hồ sơ dạy học:
GIÁO DỤC TÍCH HỢP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG - SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
2 Mục tiêu dạy học
2.1 Kiến thức:
- Nắm rõ các kiến thức cơ bản của từng môn khoa học tự nhiên trong chương trình THCS
- Vận dụng các kiến thức trong SGK để giải quyết các vấn đề thực tiễn
- Giúp hs phân biệt được 3 dạng tài nguyên thiên nhiên, nêu được tầm quan trọng
và tác dụng của việc sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên và khái niệm phát triển bền vững
2.2 Kỹ năng:
- Có kĩ năng xử lý và phân tích thông tin, vận dụng linh hoạt các kiến thức đã học giải quyết các vấn đề
- Hình thành kỹ năng tự học, tự nghiên cứu đào sâu kiến thức
- Phát triển kỹ năng giao tiếp, khả năng làm việc theo nhóm
2.3 Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên; ủng hộ các biện pháp bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Sinh học, Vật lý, Hóa học, Địa lí… để giải quyết các vấn đề dự án dạy học đặt ra
3 Đối tượng dạy học của bài học
Đối tượng dạy học là học sinh khối 9
4 Ý nghĩa của bài học
- Qua thực tế quá trình dạy học chúng tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức các môn học vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy
mà còn phải không ngừng trao dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách
Trang 4nhanh nhất, hiệu quả nhất Đồng thời chúng tôi thấy rằng “tích hợp” là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề đặt ra trong môn học đó, giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tế đời sống
- Trong thực tế chúng tôi nhận thấy khi soạn bài có kết hợp các kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt
ra Từ đó tổ chức hướng dẫn học sinh sẽ linh hoạt hơn, sinh động không Học sinh có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn
5 Thiết bị dạy học, học liệu
GV:
- Tranh ảnh, thông tin, video clip
- Phiếu câu hỏi
- Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT:
+ Phần cứng (Máy tính kết nối mạng intrnet; Đĩa CD in sản phẩm đã đóng gói; Máy chiếu projecter)
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Trang 5CHƯƠNG IV: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TIẾT 61: BÀI 58:
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
I - MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Giúp hs phân biệt được 3 dạng tài nguyên thiên nhiên, nêu được tầm quan trọng
và tác dụng của việc sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên và khái niệm phát triển bền vững
2 Kỹ năng:
- Rèn cho hs kĩ năng hoạt động nhóm,kĩ năng trình bày, tổng hợp kiến thức liên môn và vận dụng vào thực tế
3 Thái độ:
- Giáo dục cho hs ý thức bảo vệ cây xanh, môi trường, giữ gìn nguồn tài nguyên thiên nhiên
4 Tích hợp GDBVMT tại địa phương:
- Trồng nhiều cây xanh,cải tạo môi trường đất và nước tại địa phương
II – CÁC PHƯƠNG PHÁP / KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:
- Dạy học nhóm, tranh luận tích cực, trực quan
III – CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Bài giảng điện tử
- Tranh phóng to hình 58.1; 58.2 SGK
- Tranh ảnh tư liệu về các mỏ khai thác, cánh rừng, ruộng bậc thang
2 Học sinh:
- SGK, vở ghi, phiếu học tập
IV - HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ: (4/)
Trang 6- Nêu các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
2 Bài mới:
Vào bài (1 / )
- Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu sang chương 4: Bảo vệ môi trường Trong
chương này chúng ta sẽ tìm hiểu về cách sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên, khôi phục môi trường và gìn giữ thiên nhiên hoang dã, bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái, tìm hiểu về luật bảo vệ môi trường Trong bài học ngày hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu cách sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên nếu không sẽ bị cạn kiệt nhanh chóng
HOẠT ĐỘNG 1: (15/)
I - Các dạng tài nguyên thiên nhiên chủ yếu
- GV yêu cầu HS
nghiên cứu SGK, thảo
- Cá nhân HS nghiên cứu thông tin mục - Có 3 dạng tài
Trang 7luận nhóm 2hs và hoàn
thành bài tập bảng 58.1
SGK trang 173
- GV nhận xét,
thông báo đáp án đúng
bảng 58.1
1- b, c, g; 2- a, e i;
3- d, h, k, l
- GV cho hs xem
hình ảnh các dạng tài
nguyên thiên nhiên
Yêu cầu hs rút ra
kết luận:
Nêu các dạng tài
nguyên thiên nhiên và
đặc điểm của mỗi dạng ?
Cho VD ?
- Yêu cầu HS thực
hiện bài tập SGK
trang 174
+ Nêu tên các dạng
tài nguyên không có khả
năng tái sinh ở nước ta ?
+ Tài nguyên rừng
là dạng tài nguyên tái
sinh hay không tái sinh ?
Vì sao ? Gv giảng giải
thêm cho hs là hiện nay
chúng ta đang nghiên cứu
sử dụng ngày càng nhiều
I SGK, trao đổi nhóm hoàn thành bảng 58.1
- Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS dựa vào thông tin và bảng 58.1 để trả lời, rút ra kết luận
- HS tự liên hệ và trả lời:
+ Than đá, dầu lửa,
mỏ thiếc, sắt, vàng
+ Rừng là tài nguyên tái sinh vì bảo vệ
và khai thác hợp lí thì có thể phục hồi sau mỗi lần khai thác
nguyên thiên nhiên: + Tài nguyên tái sinh: khi sử dụng hợp
lí sẽ có khả năng phục hồi (tài nguyên sinh vật, đất, nước )
+ Tài nguyên không tái sinh là dạng tài nguyên qua 1 thời gian sử dụng sẽ bị cạn kiệt (than đá, dầu mỏ, khí đốt )
+ Tài nguyên vĩnh cửu: là tài nguyên
sử dụng mãi mãi, không gây ô nhiễm môi trường (năng lượng mặt trời, gió, sóng )
Trang 8dạng tài nguyên năng
lượng vĩnh cửu thay thế
cho các dạng tài nguyên
đang bị cạn kiệt dần
Trang 9HOẠT ĐỘNG 2: (20/)
II - Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên
- GV giới thiệu 2 vấn
đề sử dụng hợp lí tài
nguyên thiên nhiên:
+ Cần tận dụng triệt để
năng lượng vĩnh cửu để
thay thế dần năng lượng
đang bị cạn kiệt dần và hạn
chế ô nhiễm môi trường
+ Đối với tài nguyên
không tái sinh, cần có kế
hoạch khai thác thật hợp lí
và sử dụng tiết kiệm
Vậy còn tài nguyên tái
sinh cần được sử dụng như
thế nào?
- HS tiếp thu kiến thức.
- HS tiếp thu kiến thức.
Trang 10- Dựa vào kiến thức
Địa 6 hãy nhắc lại về thành
phần của đất
- Yêu cầu HS quan sát
hình ảnh và nêu vai trò của
đất ?
-Dựa vào thông tin sgk
trả lời câu hỏi: Sử dụng tài
nguyên đất như thế nào là
hợp lí?
- Vậy cần có biện pháp
gì để sử dụng hợp lí tài
nguyên đất ?
- GV cho HS làm bảng
58.2 trang 174
-KL:Thực vật đóng vai
trò quan trọng trong việc
bảo vệ đất
- Dựa vào kiến thức
môn Lí hãy giải thích vì sao
trên vùng đất dốc, những nơi
có thực vật bao phủ và làm
ruộng bậc thang lại có thể
góp phần chống xói mòn
đất?
-HS nhắc lại: gồm chất khoáng, nước, không khí, sinh vật
- Vai trò: sản xuất lương thực, xây nhà, khu công nghiệp, làm đường, nơi sinh sống của sinh vật
- HS nghiên cứu thông tin mục 1 và trả lời:
Là làm cho đất không
bị thoái hóa
-Chống xói mòn, khô hạn, nhiễm mặn nâng cao
độ phì nhiêu cho đất
+ HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập
+ Đánh dấu vào bảng
kẻ sẵn trong vở bài tập
- Cá nhân trả lời, lớp
bổ sung
+Vận tốc nước giảm, lực tác động của nước lên mặt đất giảm, nước chảy chậm vì va vào gốc cây và lớp thảm mục chống xói mòn đất, nhất là ở những sườn dốc
-HS nêu hiện trạng đất tại địa phương(bỏ hoang nhiều, bạc màu…)
1 Sử dụng hợp
lí tài nguyên đất
- Vai trò của đất:
là nơi sinh sống của con người và sinh vật, xây dựng, làm đường
- Cách sử dụng hợp lí: chống xói mòn, chống khô hạn, chống nhiễm mặn và nâng cao độ phì nhiêu của đất
Trang 11nguyên đất đã được sử dụng
hợp lí chưa? Vì sao? Nêu
biện pháp sử dụng hợp lí
-GV nhận xét
Xã cần giao đất sử dụng đúng mục đích cho nông dân để phát triển trồng trọt
Chuyển ý: Tài nguyên
đất có vai trò rất quan trọng
trong cuộc sống nhưng nếu
thiếu nước thì đất cũng bị
khô hạn Vậy tài nguyên
Trang 12nước có vai trò như thế nào?
-Chiếu hình ảnh minh
họa vai trò của nước
Nước được sử dụng
vào những mục đích gì?
Nêu vai trò của nước ?
- GV nhận xét và rút ra
kết luận
?-Nếu thiếu nước sẽ có
tác hại gì?(chiếu hình minh
họa)
- GV nói: Tài nguyên
nước hiện nay đang ngày
một ít dần và bị ô nhiễm vì
vậy cần phải sử dụng hợp lí
để bảo vệ nguồn nước
- Cho HS thảo luận
nhóm 4 hs (5 phút) làm bài
tập điền bảng 58.3, nêu
nguyên nhân ô nhiễm nguồn
nước và cách khắc phục
- Cá nhân trả lời, lớp
bổ sung -Nước sử dụng trong sinh hoạt,nông nghiệp,vui chơi giải trí,…
Hs trả lời -Thực vật khô héo,đất nứt nẻ, bệnh tật nảy sinh…
- HS làm bài tập theo yêu cầu của GV
2 Sử dụng hợp
lí tài nguyên nước:
- Nước là một nhu cầu không thể thiếu của tất cả các sinh vật trên trái đất,là yếu tố quyết định chất lượng cuộc sống
- Cách sử dụng hợp lí: không làm ô nhiễm nước và cạn kiệt nguồn nước
Trang 13-Sử dụng hợp lí tài
nguyên nước như thế nào?
-Kết luận
-Cho HS quan sát
h58.2 y/c:
Dựa vào kiến thức Địa
6 trình bày chu trình nước
trên Trái đất
-Không làm ô nhiễm nguồn nước
- HS trình bày
Trang 14?-Thực vật có vai trò
như thế nào trong việc bảo
vệ tài nguyên nước?
-Liên hệ thực tế:
Nguồn nước ở địa phương
em đã được sử dụng hợp lí
chưa? Vì sao? Biện pháp sử
dụng hợp lí?
- Tạo điều kiện cho tuần hoàn nước, tăng nước bốc hơi và nước ngầm…
- nguồn nước bị ô nhiễm nặng do chăn nuôi, nhiễm sắt, mangan … -Chăn nuôi cần cách
xa nhà dân, nếu là hộ gia đình cần vệ sinh sạch sẽ, làm bể bioga, cần lọc nước
Trang 15Chuyển ý: Tài nguyên
đất và nước chịu tác động
lớn của rừng Vậy rừng có
vai trò quan trọng thế nào và
phải sử dụng tài nguyên
rừng như thế nào cho hợp lí?
- Quan sát hình và cho
3 Sử dụng hợp
lí tài nguyên rừng:
Trang 16biết vai trò của rừng?
-Cho biết hậu quả của
việc phá rừng là gì?
- Vậy phải sử dụng tài
nguyên rừng như thế nào
cho hợp lí?
- GV giới thiệu một số
rừng ở Việt nam qua hình
ảnh và hỏi: Cần làm gì để
bảo vệ các khu rừng đó?
V Kết luận: Tài
nguyên thiên nhiên không
phải là vô tận, chúng ta phải
sử dụng một cách tiết kiệm
và hợp lí vừa đáp ứng nhu
cầu sử dụng tài nguyên của
xã hội hiện tại, vừa bảo đảm
duy trì lâu dài các nguồn tài
nguyên cho thế hệ mai sau
+ Trồng rừng tạo điều kiện cho tuần hoàn nước, tăng nước bốc hơi và nước ngầm…
- Đất trống, đồi trọc, động vật mất nơi cư trú…
- Khai thác hợp lí kết hợp trồng rừng và bảo vệ rừng Thành lập khu bảo tồn thiên nhiên
- Không khai thác tài nguyên ở các rừng đó
Trồng mới, chăm sóc và bảo vệ sinh vật rừng
- Vai trò của rừng : SGK
- Sử dụng hợp lí tài nguyên rừng: khai thác hợp lí kết hợp với trồng rừng và bảo
vệ rừng
Trang 173 Củng cố: (4/)
- Phân biệt tài nguyên tái sinh và tài nguyên không tái sinh?
- Vì sao phải sử dụng tiết kiệm và hợp lí tài nguyên thiên nhiên?
4 Dặn dò: (1/)
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK