THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM

Trải qua hàng chục năm hình thành và phát triển, thị trường TPCP ở Việt Nam đã khẳng định được vai trò và vị trí quan trọng trong việc huy động vốn cho Ngân Sách Nhà Nước NSNN và cho đầu

Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH

BÀI TIỂU LUẬN

Đề tài:

THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ TRÁI

PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM

TP Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2015

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

LỜI MỞ ĐẦU iii

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ 1

1.1 Thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ 1

1.1.1 Khái niệm - đặc điểm 1

1.1.2 Phân loại Trái Phiếu Chính Phủ 3

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc huy động 3

1.2 Khái quát quá trình phát triển 4

1.2.1 i i đoạn h ng chiến 4

1.2.2 h i y d ng đ t nư c 5

1.2.3 i i đoạn th nh p hệ thống ho Bạc Nhà Nư c 5

1.2.4 Khi sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội v n hành hệ thống giao dịch Trái Phiếu Chính Phủ chuyên biệt 6

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM 8

2.1 Diễn biến thị trường trái phiếu giai đoạn 2006 - 2014 8

2.1.1 h c trạng thị trư ng r i Phiếu Chính Phủ 8

2.1.2 h c trạng thị trư ng ín Phiếu ho Bạc 10

2.2 Đánh giá thực trạng thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ ở Việt Nam 11

2.2.1 Một số cải cách về chính sách phát triển thị trư ng trái phiếu 11

2.2.2 Những kết quả đạt được 12

2.2.3 Một số tồn tại, hạn chế 16

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM 18

3.1 Định hướng phát triển thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính

Phủ ở Việt Nam 18

3.2 Giải pháp phát triển thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ ở Việt Nam 19

3.2.1 Một số giải ph p cụ thể cho ph t triển 2015 – 2016 19

3.2.2 Các giải pháp dài hạn 20

KẾT LUẬN v

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO vi

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC viii

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thị trường Trái Phiếu Chính Phủ (TPCP) là một bộ phận quan trọng của thị trường tài chính Thị trường TPCP bao gồm thị trường Tín Phiếu Kho Bạc (thị trường TPCP ngắn han) và thị trường Trái Phiếu Chính Phủ (thị trường TPCP dài hạn) Nó có chức năng thu hút, di chuyển các nguồn vốn từ nơi có khả năng sinh lợi thấp đến nơi có khả năng sinh lợi cao hơn và từ nơi thừa vốn đến nơi thiếu vốn, đáp ứng các yêu cầu về vốn

để phát triển kinh tế và là công cụ hữu hiệu của Chính phủ trong quá trình điều hành vĩ

mô nền kinh tế

Trải qua hàng chục năm hình thành và phát triển, thị trường TPCP ở Việt Nam đã khẳng định được vai trò và vị trí quan trọng trong việc huy động vốn cho Ngân Sách Nhà Nước (NSNN) và cho đầu tư phát triển, ổn định nền tài chính quốc gia, kiểm soát được lạm phát, thúc đẩy quá trình phát triển của thị trường tài chính Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động thị trường TPCP còn bộc lộ không ít nhược điểm, thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp còn những hạn chế nhất định Để khai thác có hiệu quả các nguồn vốn thông qua thị trường TPCP thì đòi hỏi thị trường này phải càng được củng cố, phát triển

và hoàn thiện hơn nữa Vì thế, nhóm chọn đề tài “Hoạt động Tín phiếu Kho bạc và Trái phiếu Chính Phủ ở Việt N m” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Trình bày lý luận cơ bản, tổng quan về Trái Phiếu Chính Phủ, làm rõ chức năng và vai trò của thị trường Trái Phiếu Chính Phủ trong nền kinh tế Nghiên cứu thực trạng hoạt động thị trường TPKB và TPCP của Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2006-2014, đánh giá những kết quả đạt được, những điểm hạn chế, tồn tại và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế của thị trường TPCP ở Việt Nam Trên cơ sở đó, nêu ra quan điểm, định hướng

và đề xuất các giải pháp, lộ trình phát triển và hoàn thiện thị trường TPCP ở Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là thị trường TPKB và TPCP ở Việt Nam, bao gồm thị trường

sơ cấp và thứ cấp

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường TPKB và TPCP, thực trạng thị trường TPKB và TPCP ở Việt Nam, từ đó đưa ra những giải pháp phát triển và hoàn thiện thị trường TPCP ở Việt Nam trong thời gian tới

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài đã áp dụng các phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích các số liệu lịch sử,

so sánh đối chiếu trong quá trình nghiên cứu Các phương pháp này dựa trên nền tảng của phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

5 Những đóng góp

Phương diện lý luận: Hệ thống hóa, tổng quan những lý luận cơ bản về TPKB và TPCP, thị trường TPKB và thị trường TPCP Phân tích và đánh giá về thực trạng thị trường Việt Nam trong những năm gần đây

Phương diện thực tiễn: Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển và hoàn thiện thị trường TPCP trong thời gian tới

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm 3 chương: Chương 1: Tổng quan về thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và thị trường Trái Phiếu Chính Phủ

Chương 2: Thực trạng thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ ở Việt Nam

Chương 3: Giải pháp phát triển thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ ở Việt Nam

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

1.1 Thị trường Tín Phiếu Kho Bạc và Trái Phiếu Chính Phủ

1.1.1 Khái niệm - đặc điểm

Trái phiếu Chính phủ (TPCP) là loại trái phiếu do Bộ Tài chính phát hành nhằm huy động vốn cho Ngân sách Nhà nước hoặc huy động vốn cho chương trình, dự án đầu tư cụ thể thuộc phạm vi đầu tư của nhà nước Chủ thể phát hành TPCP là Bộ Tài chính Đối tượng mua trái phiếu là tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài TPCP được phát hành cho các mục đích sau:

- Đầu tư phát triển kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương theo quy định của Luật NSNN;

- Bù đắp thiếu hụt tạm thời của NSNN từ vay trái phiếu ngắn hạn

- Cơ cấu lại khoản nợ, danh mục nợ Chính phủ

- Cho doanh nghiệp, tổ chức tài chính, tín dụng, chính quyền địa phương vay lại theo quy định của pháp luật

- Các mục đích khác nhằm bảo đảm an ninh tài chính quốc gia

Tín phiếu Kho bạc Nhà nước là TPCP có kỳ hạn dưới một năm, các loại TPCP khác

có kỳ hạn từ một (01) năm trở lên

TPCP được phát hành dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử, được đăng ký, lưu ký tại Trung tâm lưu ký chứng khoán; được niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán theo quy định của Bộ Tài chính; được giao dịch trên thị trường tiền tệ và tại

sở giao dịch chứng khoán nơi niêm yết trái phiếu Trái phiếu được phát hành theo lãi suất

cố định, lãi suất thả nổi và lãi suất chiết khấu theo phương án phát hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt

TPKB là công cụ vay nợ ngắn hạn của chính phủ do Kho bạc phát hành để bù đắp cho những thiếu hụt tạm thời của NSNN và là một công cụ quan trọng để Ngân hàng Nhà nước (NHNN) điều hành chính sách tiền tệ TPKB thuộc loại chứng khoán chiết khấu, là

loại chứng khoán không được nhà phát hành trả lãi, được bán với giá chiết khấu tức là giá thấp hơn mệnh giá Khi đến hạn, nhà đầu tư được nhận lại đủ mệnh giá, vì vậy phần chênh lệch giữa mệnh giá chứng khoán và giá mua chứng khoán chính là lãi của nhà đầu

tư TPKB được xem là công cụ tài chính có độ rủi ro thấp nhất trên thị trường tiền tệ bởi

vì hầu như không có khả năng vỡ nợ từ người phát hành Tuy nhiên mức lãi suất của nó thường thấp hơn các công cụ khác lưu thông trên thị trường tiền tệ TPKB thường được phát hành theo từng lô bằng phương pháp đấu giá Người mua chủ yếu là các ngân hàng, ngoài ra còn có các công ty và các trung gian tài chính khác TPKB được xem là công cụ

có tính lỏng cao nhất trên thị trường tiền tệ do nó được mua bán nhiều nhất

Về phương thức phát hành trái phiếu:

- TPKB được phát hành theo phương thức đấu thầu qua sở giao dịch NHNN Việt Nam hoặc phát hành trực tiếp cho NHNN Việt Nam Bộ Tài chính và NHNN Việt Nam hướng dẫn về trình tự thủ tục phát hành TPKB Trường hợp phát hành trực tiếp TPKB cho NHNN Việt Nam, Bộ Tài chính thống nhất với NHNN Việt Nam để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với từng đợt phát hành

- TPCP được phát hành theo các phương thức sau:

+ Đấu thầu phát hành trái phiếu

+ Bảo lãnh phát hành trái phiếu

+ Đại lý phát hành trái phiếu

+ Bán lẻ trái phiếu

Đối tượng tham gia đấu thầu TPKB là các Ngân hàng Thương mại (NHTM), công ty chứng khoán, công ty tài chính và các định chế tài chính khác Trường hợp các đối tượng này không mua hết khối lượng TPKB của đợt phát hành thì NHNN Việt Nam được quyền mua một phần hoặc toàn bộ khối lượng tín phiếu còn lại phù hợp với mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ trong từng thời kỳ sau khi thỏa thuận với Bộ Tài chính Đối với trái phiếu kho bạc và công trái xây dựng tổ quốc, đối tượng tham gia đấu thầu, bảo lãnh, đại

lý phát hành là các NHTM, công ty chứng khoán, công ty tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các định chế tài chính khác

1.1.2 Phân loại Trái Phiếu Chính Phủ

Trái Phiếu Chính Phủ gồm các loại hình như sau:

Thứ nh t, TPKB là loại TPCP có kỳ hạn 13 tuần, 26 tuần hoặc 52 tuần và đồng tiền

phát hành là đồng Việt Nam Các kỳ hạn khác của TPKB do Bộ Tài chính quyết định tùy theo nhu cầu sử dụng vốn và tình hình thị trường nhưng không vượt quá 52 tuần

Thứ hai, trái phiếu kho bạc là loại TPCP có kỳ hạn từ một (01) năm trở lên và đồng

tiền phát hành là đồng tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi

Cuối cùng là công trái xây dựng Tổ quốc là loại TPCP có kỳ hạn từ một (01) năm

trở lên, đồng tiền phát hành là đồng Việt Nam và được phát hành nhằm huy động nguồn vốn để đầu tư xây dựng những công trình quan trọng quốc gia và các công trình thiết yếu khác phục vụ sản xuất, đời sống, tạo cơ sở vật chất, kỹ thuật cho đất nước

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc huy động

Các nhân tố khách quan:

- Nhân tố về kinh tế: từ khi nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường, nền kinh tế đã tăng trưởng r rệt Tuy nhiên nền kinh tế vẫn mất cân đối, lạc hậu, nguồn thu cho NSNN còn thấp ảnh hưởng lớn đến việc huy động vốn của KBNN

- Nhân tố về thu nhập: Thu nhập bình quân đầu ngươi trong cả nước còn thấp, t lệ

hộ đói ngh o còn cao, tích luỹ trong dân cư chưa lớn, chưa đồng đều mà chỉ tập trung vào một số hộ, một số doanh nghiệp tư nhân Trình độ dân trí thấp nên việc phát hành TPCP của Kho Bạc để thu hút vốn nhàn r i trong dân cư chưa đạt hiệu quả cao

- Nhân tố lạm phát: Do tình hình lạm phát còn lớn, đồng tiền vẫn bị mất giá, do vậy rủi ro là không tránh khỏi Dù lãi suất cao nhưng tiền mất giá thì lãi suất không bù được vốn gốc, người dân mua TPKB phải chịu lãi suất âm Đó là lý do khiến người dân không dám mạo hiểm bỏ tiền vào mua Trái Phiếu Chính Phủ Do đó, lạm phát c ng là một nhân

tố ảnh hưởng tới việc huy động vốn của KBNN

Các nhân tố chủ quan:

- Nhân tố lãi suất: Đây là nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới việc huy động vốn Người dân mua TPCP trước tiên phải xem x t yếu tố lãi suất vì cho Nhà Nước vay c ng là đầu

tư gián tiếp, mà đầu tư phải sinh lợi, ít nhất là sinh lợi đó phải bằng lợi tức bình quân của các ngành kinh tế đạt được sau khi bảo toàn vốn Song lãi suất Chính Phủ chưa hấp dẫn được người dân trong khi người dân có thói quen gửi tiết kiệm Ngân hàng vì lãi suất Ngân hàng cao hơn, linh hoạt hơn, dễ rút vốn hơn Thực tế đã có nhiều đợt lãi suất Ngân hàng cao hơn nên dân đã rút tiền ra chịu không hưởng lãi để quay sang gửi tiết kiệm Ngân hàng Hiện nay lãi suất TPCP đã phần nào hấp dẫn được dân chúng, do vậy việc huy động vốn qua phát hành Trái Phiếu Chính Phủ ở hệ thống KBNN đã tăng lên

- Nhân tố thông tin, tuyên truyền: Do thông tin, tuyên truyền còn hạn chế, chưa tổ chức được mạng lưới tuyên truyền rộng rãi trên địa bàn cả nước, chưa có hoạt động Marketing chuyên sâu nên người dân chưa quen với Trái Phiếu Chính Phủ Tập quán cho Nhà nước vay dài hạn chưa hình thành vững chắc trong dân cư nên họ chưa tin vào tương lai của việc mua trái phiếu

- Nhân tố về tổ chức công tác huy động vốn: Việc tổ chức phát hành trái phiếu Chính phủ tại các địa bàn như thế nào c ng là yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lớn tới việc huy động vốn

1.2 Khái quát quá trình phát triển

1.2.1 i i đoạn h ng chiến

Trong thời kỳ đầu lập nước và giữ nước, Chính phủ c ng đã áp dụng các hình thức công phiếu để huy động sự đóng góp và vay của dân để tăng cường nguồn lực tài chính phục vụ cho các mục tiêu chính trị, quân sự và phát triển kinh tế đất nước trong từng thời

kỳ Sau khi giành được chính quyền, để giải quyết những khó khăn về mặt tài chính, ngày

16 7 1946 Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà đã ra sắc lệnh số 122 cho ph p U ban hành chính Nam bộ phát hành công trái vay của dân 5 triệu đồng, lãi suất thường niên không quá 5 để phục vụ cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam bộ

Năm 1948, Bác Hồ ký sắc lệnh số 160-S ngày 14 4 1948 cho ph p phát hành trong toàn quốc “Công trái kháng chiến Nhằm một là: Huy động số tiền nhàn r i trong dân để phục vụ sản xuất và chiến đấu; hai là: Dùng công phiếu kháng chiến như một thứ tiền dự trữ với lãi suất 3 , thời hạn trả lãi 5 năm Đến năm 1950, trên tinh thần tổng động viên,

Chính phủ cho ph p phát hành loại Công trái quốc gia ghi bằng thóc để đảm bảo giá trị số tiền vay lãi suất 3 thời hạn 5 năm (Sắc lệnh số 139-S ngày 19 9 1950)

1.2.2 h i y d ng đ t nư c

Thời kỳ xây dựng đất nước, để tăng cường huy động vốn phục vụ cho nhu cầu đầu

tư phát triển, đưa đất nước thoát khỏi ngh o nàn, lạc hậu nhanh chóng hội nhập cộng đồng quốc tế Ngày 25 11 1983 Chính phủ ban hành pháp lệnh về việc phát hành Công trái xây dựng Tổ Quốc bằng đồng Việt Nam, bằng thóc, bằng ngoại tệ thời hạn công trái

là 10 năm, 5 năm, đảm bảo bằng một số mặt hàng chiến lược Với mục đích cải thiện tình hình tài chính - ngân sách góp phần ổn định và phát triển kinh tế - xã hội

Từ giữa năm 1995, KBNN đã phối hợp với Ngân hàng Nhà nước thành lập và đưa vào hoạt động thị trường đấu thầu tín phiếu kho bạc, tạo thêm một kênh huy động vốn mới cho NSNN, thời gian huy động vốn nhanh, lãi suất thấp hơn hình thức bán lẻ trái phiếu, thuận lợi cho người phát hành và nhà đầu tư Ngoài ra, KBNN còn phối hợp và hướng dẫn UBND các tỉnh, các Bộ, ngành xây dựng đề án huy động vốn đầu tư cho các công trình thuộc các ngành: i măng, thu điện; cơ sở hạ tầng tỉnh Bình Thuận, Tiền Giang, Cà au, Khánh Hoà, ào Cai, Hà Nội, TP Hồ Chí inh với số vốn huy động hàng nghìn t đồng

1.2.4 Khi sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội v n hành hệ thống giao dịch Trái Phiếu Chính Phủ chuyên biệt

Kể từ khi Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội chính thức đưa vào vận hành hệ thống giao dịch TPCP chuyên biệt (24/9/2009), thị trường đã rất thành công trong việc huy động vốn cho NSNN thông qua hình thức đấu thầu TPCP Trong giai đoạn từ ngày 24 9 2009 đến 31/8/2014, thị trường TPCP chuyên biệt đã huy động thành công hơn 648.000 t đồng cho NSNN thông qua đấu thầu Trên thị trường sơ cấp đã hình thành rõ một thị trường đấu thầu có xu hướng cạnh tranh, minh bạch về giá Hình thức đấu thầu công khai qua Sở đã trở thành kênh phát hành chính của các tổ chức phát hành, theo đó t trọng đấu thầu tăng từ mức 49 năm 2009 lên gần 100 năm

2014

Điểm thành công nổi bật thứ hai là thanh khoản của thị trường đã được cải thiện

rõ rệt từ sau năm 2009 Quy mô giao dịch tăng rất mạnh qua các năm: Tính đến cuối năm 2013, tổng giá trị giao dịch đạt 404.993 t đồng, tăng 4,37 lần so với năm 2010 Điểm thành công nổi bật thứ ba là hạ tầng công nghệ đã được hiện đại hóa kịp thời để phục vụ tối đa cho thị trường Từ năm 2012 trở lại đây, thị trường TPCP đã

có bước phát triển đột phá về công nghệ với việc xây dựng và vận hành thành công

Hệ thống giao dịch TPCP phiên bản 2 và Hệ thống đấu thầu điện tử Cả hai hệ thống này đều được xây dựng trên nền công nghệ mới, cho phép áp dụng các kỹ thuật giao dịch và quản lý hiện đại, tiệm cận với tiêu chuẩn của các thị trường chứng khoán phát triển trên thế giới

Tháng 6/2012, SGDCK Hà Nội đã đưa Hệ thống đấu thầu điện tử vào vận hành chính thức Hệ thống đã kết nối trực tiếp giữa SGDCK Hà Nội, thành viên thị trường

và cơ quan quản lý; góp phần liên kết thị trường sơ cấp và thứ cấp; rút ngắn thời gian

từ khi phát hành đến khi niêm yết, giao dịch c ng như cung cấp thông tin kịp thời phục vụ công tác điều hành của cơ quan quản lý

Trên thị trường thứ cấp, ngày 18/3/2013, SGDCK Hà Nội đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống giao dịch TPCP phiên bản 2 h trợ đa thị trường, đa tiền tệ Đây

là hệ thống hiện đại tích hợp các hoạt động đấu thầu, giao dịch tín phiếu, trái phiếu

và công bố thông tin, tạo được sự liên thông giữa đấu thầu với giao dịch công cụ nợ ngắn hạn và dài hạn

TPKB Nhà nước được đưa vào lưu ký tập trung và giao dịch trên thị trường thứ cấp

kể từ ngày 24 8 2012 Trong thời gian đó, hoạt động giao dịch tín phiếu đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô giao dịch Việc đưa tín phiếu vào giao dịch trên cùng sàn giao dịch TPCP thứ cấp đã khắc phục sự phân đoạn giữa thị trường ngắn hạn và dài hạn, tạo sự liên thông chặt chẽ giữa thị trường tiền tệ và thị trường chứng khoán

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG TÍN PHIẾU KHO BẠC VÀ

TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM

2.1 Diễn biến thị trường trái phiếu giai đoạn 2006 - 2014

2.1.1 h c trạng thị trư ng Trái Phiếu Chính Phủ

 Về tổ chức thị trường

rên thị trư ng sơ c p: TPCP phát hành theo 3 phương thức: (1) Đấu thầu phát hành

trái phiếu tại HN ; (2) Bán lẻ trái phiếu; (3) Bảo lãnh phát hành TPKB được phát hành thông qua Sở Giao dịch NHNN dưới 2 phương thức: (1) Phương thức đấu thầu; (2) Phát hành TPKB trực tiếp cho NHNN theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ

rên thị trư ng thứ c p: Trái phiếu phát hành theo phương thức đấu thầu, bảo lãnh

phát hành được đăng ký, lưu ký tập trung tại Trung tâm ưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), được niêm yết và giao dịch trên HNX

 Về quy mô của thị trường

Từ năm 2012, đấu thầu TPCP qua Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HN ) đã trở thành kênh chủ đạo, huy động vốn cho NSNN và đã huy động được 654.493 t đồng Tính đến thời điểm hiện tại, tổng giá trị TPCP đang lưu hành đạt 680.000 t đồng, tăng hơn 4 lần so với năm 2009 (tương đương 18 GDP) Quy mô thị trường TPCP Việt Nam phát triển trong 5 năm vừa qua với tốc độ tăng trưởng bình quân 23 năm, dẫn đầu các nền kinh tế mới nổi ở Đông Á và ASEAN + 3

2009 Sau đó, khối lượng đã tăng trở lại trong giai đoạn 2010 - 2014

 Về ãi su t ph t h nh

Bộ Tài chính thực hiện điều hành lãi suất phát hành phù hợp với lãi suất của thị

trường Đặc biệt, từ năm 2012 đến nay, lãi suất phát hành TPCP và TPCPB đã giảm hoàn toàn tương ứng với điều hành giảm lãi suất của NHNN

Cụ thể, phiên đấu thầu TPCP do Kho bạc Nhà nước (KBNN) phát hành (5/3/2015)

có tổng khối lượng gọi thầu 7.000 t đồng, các kỳ hạn 5 năm (5.000 t đồng), 10 năm (1.000 t đồng) và 15 năm (1.000 t đồng), đã huy động được 6.149 t đồng với các mức lãi suất đấu thầu giảm từ 0,1%-0,25% tại các kỳ hạn dài 10 năm và 15 năm

Ngày 2 3 2015, Ngân hàng Chính sách ã hội c ng phát hành 1.500 t đồng kỳ hạn

3 năm (400 t đồng), 5 năm (600 t đồng), 10 năm (200 t đồng) và 15 năm (300 t đồng)

và huy động được 751,6 t đồng Kết quả lãi suất trúng thầu trái phiếu kỳ hạn 3 năm là

5 năm, kỳ hạn 5 là 5,65 năm, kỳ hạn 15 năm là 7,69 năm và cùng thấp hơn từ 0,1%-0,31 so với các phiên liền trước đó

Phương thức phát hành TPCP đã chuyển dịch dần từ bảo lãnh sang đấu thầu Trước năm 2010, TPCP được phát hành chủ yếu qua phương thức bảo lãnh (chiếm trên 80 khối lượng phát hành) Từ năm 2011 đến nay, TPCP được phát hành chủ yếu bằng phương thức đấu thầu (chiếm đến 95 khối lượng phát hành)

Cơ cấu nhà đầu tư TPCP và TPCPB chưa có chuyển biến, tập trung chủ yếu vào các NHT (chiếm đến 86,7 khối lượng trái phiếu đang niêm yết) TTTP trong nước vẫn chưa thực sự thu hút được các nhà đầu tư nước ngoài (chỉ chiếm 13,33 khối lượng trái phiếu đang niêm yết)

Thanh khoản của thị trường TPCP c ng đã tăng gấp 7,5 lần từ 365 t đồng/phiên năm 2009 lên 2.734 t đồng/phiên cuối năm 2014 T lệ doanh số giao dịch thứ cấp so với giá trị TPCP đang lưu hành tăng gấp 2,6 lần trong vòng 5 năm vừa qua Các chương trình hoán đổi trái phiếu, phát hành bổ sung vào các mã hiện có đã được thực hiện, giúp tăng quy mô niêm yết trái phiếu bình quân toàn thị trường cuối năm 2014 đạt gần 1.254 t đồng mã, tăng gấp gần 4 lần so với năm 2009

2.1.2 h c trạng thị trư ng ín Phiếu ho Bạc

Theo báo cáo thống kê từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) cho biết, sau 2 năm TPKB Nhà nước được đưa lên HN , tổng giá trị giao dịch đã đạt gần 21.000 t đồng, chiếm gần 2% tổng giá trị giao dịch TPCP toàn thị trường TPKB Nhà nước được đưa vào lưu ký tập trung và giao dịch trên thị trường thứ cấp kể từ ngày 24/8/2012 Trong thời gian đó, hoạt động giao dịch tín phiếu đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô giao dịch

Cụ thể, năm 2012 tổng giá trị giao dịch tín phiếu đạt hơn 909 t đồng, năm 2013 đạt 11.695 t đồng và 7 tháng đầu năm 2014 đạt 8.103 t đồng, đồng thời chiếm hơn 69 so với cả năm 2013 Theo báo cáo, giá trị giao dịch tự doanh của các NHTM chiếm trên 75% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, giá trị giao dịch môi giới của các công ty chứng