BÀI GIẢNG NHÓM MÁU, PGS.TS. TRẦN THỊ LIÊN MINH, ĐH Y DƯỢC TPHCM

Nghiệm pháp hồng cầu Định nhóm xuôi Nguyên tắc đã chuẩn hóa chứa KT anti A, anti B, anti AB trộn với máu cần thử  Dựa trên p.ứng ngưng kết để định nhóm máu người thử... Nghiệm pháp h

Trao đổi trực tuyến tại:

http://www.mientayvn.com/Y_online.html

PGS TS TRAÀN THÒ LIEÂN MINH

Mục tiêu

nhóm máu khác

hệ ABO và Rh

4 Trình bày phương pháp định nhóm

máu hệ ABO và Rh

5 Trình bày phương pháp định nhóm

máu hệ ABO và Rh

6 Vận dụng các kiến thức trên để

giải thích p.ứng do truyền máu và ứng dụng trong LS

I Phân loại

- Trong huyết tương chứa một số KT tự

nhiên : anti A () , anti B ()

- Màng HC chứa một số KN A, B, O

 Dựa vào sự có mặt của các KN và KT

 Landsteiner phân thành 4 nhóm máu

A, B, AB, O

A Hệ ABO

1 Bốn nhóm máu của hệ ABO

2 Phương pháp định nhóm máu

a Nghiệm pháp hồng cầu (Định

a Nghiệm pháp hồng cầu (Định

nhóm xuôi)

Nguyên tắc

đã chuẩn hóa chứa KT anti A, anti

B, anti AB trộn với máu cần thử  Dựa trên p.ứng ngưng kết để định nhóm máu người thử

b Nghiệm pháp huyết thanh

(Định nhóm ngược)

Nguyên tắc

biết , làm phản ứng ngưng kết với huyết thanh của người cần định nhóm máu

 Xác định sự có mặt hay không có mặt của kháng thể anti A, anti B trong huyết thanh suy ra nhóm máu người thử

Bảng kết quả định nhóm máu ABO

Nghiệm pháp HC Nghiệm pháp huyết thanh Nhóm

Nghiệm pháp hồng cầu

Để bảo đảm tính chính xác

cần phải

nghiệm pháp trên và KQ của 2 nghiệm pháp phải khớp nhau

A, anti A, anti AB

- Hồng cầu mẫu phải đủ HC A,

3 Sự thành lập KT hệ ABO

- 2 – 8 tháng sau khi sinh cơ

thể sản xuất KT trong HT với nồng độ tăng dần

khoảng 8-10 tuổi

theo tuổi già

- Do đó  Chú ý khi định nhóm

máu ở trẻ sơ sinh trong lứa tuổi

4 – 6 tháng

loại anti A hoặc anti B miễn dịch từ huyết thanh mẹ 

thai nhi

- Anti A, anti B tự nhiên

của cơ thể sản xuất  hằng định suốt đời

- Anti A, anti B miễn dịch

quá trình ĐƯMD như:

+ Không cùng nhóm máu

giữa mẹ và thai nhi

+ Những người không có KN

A mà bị nhiễm những chất mang KN A vào cơ thể

- Các kháng thể miễn dịch

 Qua được màng nhau thai từ mẹ

 thai nhi

 Hoạt tính mạnh ở 37 0 C trong môi

trường Albumin

 Hoạt tính khuếch tán mạnh

nhưng hoạt tính sẽ giảm dần  mất hẳn nếu không được lập lại kích thích miễn dịch

- Các anti A, anti B miễn dịch

thường gặp ở người nhóm

dụng để truyền như máu

nhóm máu O thông thường

4 Các nhóm phụ của hệ ABO

a Nhóm máu A: A1 & A2

HC A1 HC A2

Phản ứng mạnh với

anti A Phản ứng yếu với anti A

Chứa chất đặc hiệu

nhóm A Chứa chất biến đổi đặc biệt nhóm A và

chất đặc hiệu nhóm 0

- 80% nhóm máu A hay AB thuộc A1 và 20% là A2

- Phản ứng truyền máu ít xảy ra

b Các nhóm dưới B: B3, B X , Bel

Ít gây ngưng kết anti B 

không có ý nghĩa trong

truyền máu

B Hệ Rhesus

máu khỉ Maccacus Rhesus 

được quy ước:

+ HC người nào không có Rh

Yếu tố Rh gồm 13 kháng

mạnh nhất, có ý nghĩa quan trọng trong truyền máu 

anti D là kháng thể quan

trọng nhất của hệ Rh

- Các KT hệ Rh không có sẵn

trong máu mà chỉ có khi có sự tiếp xúc với KN trong

truyền máu hoặc cơ thể tạo

KT đến một nồng độ đủ gây

- Anti D là một loại IgG

- Những p.ứng do Rh thường

xảy ra trong 2 trường hợp

- Sự thành lập KT anti D

-+ Anti D hình thành từ từ

+ Sau 2–4 tháng  đạt nồng

độ tối đa

 Khi tiếp xúc nhiều lần với

mạnh với Rh  tạo lượng

lớn anti D

 Anti D gắn vào HC Rh + 

không gây tan máu trực tiếp nhưng hình thành nút chận

ở mao mạch ngoại biên bị

phá hủy dần bằng thực bào trong vài giờ hoặc vài ngày

 Người mẹ có máu Rh - có

thường không thành lập đủ lượng anti D gây hại thai

anti D được sản xuất nhanh

máu nặng

C Hệ thống nhóm máu khác

nhưng phải chú ý ở những người truyền máu nhiều lần

2 Hệ HLA

KN đồng loại (iso–antigen)

nhân, có khả năng chủ động

TH các protein  vai trò quan trọng trong p.ứng ghép

- HLA có ý nghĩa lớn về:

II TRUYỀN MÁU

phần của máu ngoài HC

Hemophilie

1 CĐ và nguyên tắc truyền máu

a Chỉ định

b Nguyên tắc

nhóm máu đó

cho nhóm máu khác máu

khác  chỉ truyền HC

- Bảo đảm phù hợp nhóm máu

(ABO, Rh )

 Hoặc máu A và B truyền cho

AB  chỉ truyền HC rửa

BN cần

tình trạng tim mạch và tổng trạng chung của BN

c Phản ứng chéo

- Cần thiết lập áp dụng trước khi

truyền máu: lấy HC hoặc lấy

máu người cho trộn với huyết thanh máu người nhận  quan sát hiện tượng ngưng kết:

 Nếu không có ngưng kết :

truyền được

 Nếu ngưng kết : không truyền

được

- Tránh nhầm lẫn khi truyền máu

và phát hiện những KT bất

thường

2 Một số p.ứng trong truyền máu

a Những p.ứng không tan huyết

Phản ứng sốt, run lạnh, nhiễm khuẩn, dị ứng gây miễn dịch cho cơ thể nhận máu

b Những p.ứng gây tan huyết

- Do miễn dịch : không hòa

hợp kháng nguyên–kháng thể  tiêu hủy hồng cầu

- Nguyên nhân khác

bảo

nồng độ đường

đông và pH không đúng quy định

 Truyền máu với áp lực quá

cao truyền máu qua kim nhỏ

G6PD hoặc có myoglobin

máu, myoglobin niệu từ

trước