Bài giảng Hệ thống thông tin địa lý - Hồ Văn Hóa

Bài giảng Hệ thống thông tin địa lý - Hồ Văn Hóa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về...

MÔN HỌC ĐƯỢC DẠY TRONG 3 TÍN CHỈ

15 TIẾT LÝ THUYẾT

30 THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM

§T: 0977271255

Mục tiêu yêu cầu môn học

+ Về kiến thức: Trang bị những kiến thức cơ bản nhất về GIS trong xây dựng, thiết kế và biên tập BĐ

số, cách khai thác thông tin BĐ số và những ứng dụng tiện lợi của nó

+ Về kỹ năng: Yêu cầu phải nắm chắc các bước xây dựng BĐ số và thao tác thành thạo định vị BĐ,

số hoá và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu BĐ, thiết

kế biên tập trang in cho một tờ BĐ đơn giản

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 1 Chu ThÞ B×nh, Gi¸o tr×nh HTTT§L, Tr−êng §¹i häc L©m nghiÖp.

 2 TrÇn ThÞ B¨ng T©m, Gi¸o tr×nh HTTT§L, Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp Hµ Néi 2006

 3 NguyÔn Tr−êng Xu©n, Gi¸o tr×nh HTTT§L, Tr−êng §¹i häc

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH

CHƯƠNG 4: CÁC PHƯƠNG PHÁP SỐ HÓA BẢN ĐỒ (2/15) CHƯƠNG 3: CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ CẤU TRÚC DỮ LIỆU BĐ (2/0) CHƯƠNG 2: NHỮNG YẾU TỐ CƠ BẢN CỦA MỘT HTTTĐL (2/0) CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG (1/0)

CHƯƠNG 6: THIẾT KẾ VÀ THÀNH LẬP BẢN ĐỒ SỐ (3/9) CHƯƠNG 7: GIỚI THIỆU MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA HTTTĐL (2/0)

CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG CSDL CHO TỆP TIN (3/6)

(CÓ 01 KT GIỮA KÌ )

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG

Lược sử ra đời và phát triển của HTTTĐL

I

4 3

2

G ia

i đo ạn III

G ia

i

đo ạn

II

G ia

i

đo ạn

IV 1

1 Giai đoạn 1: Từ năm 1960 - 1970

HTTT địa lý (GIS) được sử dụng mang tính đơn lẻ, các nhân, hệ thống thiếu tính linh hoạt

Có thể kể ra một số tác giả và hệ GIS đầu tiên trong giai đoạn này như R.Tomlinson và Canada Geographic Information (CGIS), H.Fisher và SYMAP mapping package.

2 Giai đoạn 2: Từ năm 1970 đến đầu năm 1980

Chủ yếu là sự truyền bá về GIS, ít phát kiến mới, tập trung chủ yếu ở các cơ quan nghiên cứu Nhà nước.

1.1 LƯỢC SỬ RA ĐỜI VÀ PT CỦA HTTTĐL

3 Giai đoạn 3: Từ năm 1980 - 1990

Do sự phát triển của kinh tế thị trường, các phần mềm GIS nổi tiếng như ArcInfo, Mapinfo ra đời, sựphát triển của GIS được chấp nhận

4 Giai đoạn 4: Từ năm 1990 đến nay

Đánh dấu sự tiến bộ vượt bậc của công nghệsản xuất máy tính điện tử

Cấu hình máy vi tính ngày càng mạnh và giáthành của cả phần cứng và phần mềm đều hạ giúp

sự vượt trội của bản đồ vẽ trên máy so với bản đồgiấy (nhanh hơn, đẹp hơn, chứa nhiều thông tin hơn, dễ cập nhật, lưu trữ tiện lợi, giá trị sử dụng cao, sai số kỹ thuật và ngẫu nhiên thấp)

1.1 LƯỢC SỬ RA ĐỜI VÀ PT CỦA HTTTĐL

TRONG QUẢN LÝ

XÃ HỘI

1.2 NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA NGÀNH ĐLÝ TRONG QLÝ XH

việc thu thập thông tin, xử lý thông tin, quản lý thông tin, truyền thông tin và cung cấp thông tin nhằm đạt được mức độ tốt nhất mục tiêu đặt ra

từ trước của con người.

Thông tin có ở khắp mọi nơi và các nhu cầu thu thập, lưu trữ, truyền nhận, xử lý thông tin là phổ biến trong mọi hoạt động của tự nhiên và xã hội

Theo thời gian, ngành địa lý đã từng bước thể hiện vai trò ưu việt trong nhiều lĩnh vực KHKT, KTXH và đã từng bước khẳng định vị trí không thể thiếu được trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia, mỗi khu vực trên một số lĩnh vực cơ bản đó là:

1.2 NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA NGÀNH ĐLÝ TRONG QLÝ XH

* Thu thập thông tin

+ Kỹ thuật điều tra thu thập số liệu trực tiếp tại hiện trường

+ Kế thừa những thông tin đã có thông qua bộ máy quản lý của ngành

+ Tổ chức hệ thống cập nhật bổ sung dữ liệu

* Quản lý thông tin

+ Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu

+ Xây dựng hệ quản trị dữ liệu

* Xử lý, phân tích thông tin

+ Phân tích và tổng hợp hệ thống thông tin

+ Giải các bài toán ứng dụng chuyên ngành

1.2 NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA NGÀNH ĐLÝ TRONG QLÝ XH

* Truyền thông tin

+ Xây dựng hệ thống luồng truyền tin

+ Giải pháp truyền thông tin trên mạng

+ Hệ quản trị mạng thông tin

+ Bảo vệ an toàn trên đường truyền thông tin

+ Bảo mật thông tin

* Cung cấp thông tin

+ Xây dựng giao diện với người sử dụng

+ Hiển thị thông tin theo nhu cầu

+ Tổ chức mạng dịch vụ thông tin

1.2 NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA NGÀNH ĐLÝ TRONG QLÝ XH

Cung cấp Thông tin

Truyền thông tin

1.2 NHỮNG KHẢ NĂNG CỦA NGÀNH ĐLÝ TRONG QLÝ XH

Hiện nay ở hầu hết các nước có trình độ phát triển cao

đã có một khối lượng TT lớn để phục vụ cho nhu cầu sử dụng TT của XH Ngay cả những nước đang phát triển còn thiếu hụt khá nhiều TT nhưng vẫn có nhiều dữ liệu và thông tin được tạo ra.

Hệ thống thông tin được hiểu là tập hợp các dữ liệu được khảo sát, thu thập, lưu trữ xử lý và sử dụng giúp cho

việc lựa chọn để ra quyết định có lợi nhất cho con người.

Nếu gọi TT là đầu ra thì các dữ liệu là đầu vào được thu thập bằng nhiều cách, ở nhiều mức khác nhau, ở những vị trí khác nhau trong nhiều thời điểm khác nhau,

vẽ lên một bức tranh tổng quát hay chi tiết sự vật hiện tượng cần nghiên cứu.

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

Khi thu thập thông tin phải biết được thông tin đó

dùng để làm gì, độ chính xác của thông tin đến đâu thì các dữ liệu được tạo ra mới có giá trị sử dụng.

Theo những mục tiêu cụ thể sẽ đòi hỏi nội dung và hình thức một HTTT riêng chính vì lẽ này mà người ta thường thiết kế HTTT dạng chuyên đề.

Ví d
: Hệ thông tin về khí hậu, hệ thông tin về thảm thực vật, hệ thông tin địa chất, hệ thông tin quản lý đô thị.

Ở những nước phát triển người ta lại xây dựng hệ thông tin tổng hợp, đa chức năng Nó có thể đáp ứng hầu hết các yêu cầu sử dụng thông tin của các cơ quan nhưng khối lượng thông tin rất lớn và sự liên kết nội bộ

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

- Chức năng trình bày dữ liệu

- Chức năng suy giải và phân tích thông tin để

ra quyết định

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

Tùy theo các chức năng, nhiệm vụ của mỗi HTTT địa lý

có nhiều định nghĩa khác nhau, tuy nhiên các khái niệm về

GIS đều dựa trên 3 yếu tố quan trọng là: “Dữ liệu đầu vào,

hệ thống vi tính số kỹ thuật cao và khả năng phân tích số liệu không gian”.

gồm 4 hệ con: dữ liệu đầu vào Quản trị dữ liệu (quản lý

và phân tích dữ liệu) và dữ liệu ra.

HTTTĐL có thể sử dụng các pp tính đại số, hình học từ đơn giản đến phức tạp Các phép đo đạc có thể thực hiện với các phép tính đơn giản như tính DT, đo chiều dài, tính

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

lưu trữ, phân tích và trình bày các thông tin không gian và phi không gian.

* GIS là hệ thống trợ giúp ra quyết định. GIS có thể coi là 1 hệ thống trợ giúp việc ra quyết định, có thể tích hợp các số liệu không gian trong 1 cơ chế thống nhất Gis được sử dụng để cung cấp thông tin nhanh hơn và hiệu quả hơn cho các nhà hoạch định chính sách.

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

phục vụ các mục đích cụ thể”.

1.3 HTTTĐL VÀ VIỆC TIẾP CẬN HỆ THỐNG

Hiện nay hầu hết các lĩnh vực chuyên ngành như Địa chất,

Địa lý, Trắc địa BĐ, Quy hoạch đô thị, Bảo vệ môi trường đều ứng

dụng GIS rất rộng rãi bởi những khả năng đặc biệt của nó:

- Xử lý dễ dàng nhanh chóng với số lượng DL địa lý lớn.

- Có khả năng tìm kiếm theo các tính chất đặc trưng đặc biệt của một hay nhiều đối tượng địa lý.

- Có khả năng phân tích các dữ liệu không gian, liên kết các dữ liệu không gian và thuộc tính.

- Có khả năng cập nhật DL nhanh chóng với chi phí thấp.

- Có khả năng mô hình hóa DL và đề ra các PA chọn lựa.

- Có khả năng trao đổi DL với các HTTT khác, có khả năng để phát triển tiếp với các chức năng tiện ích khác.

- Có khả năng kết xuất DL với các hình thức khác nhau.

1.4 ƯU ĐIỂM CỦA VIỆC ƯD HTTTĐL TRONG XD QL BĐ

Trong XD qun lý bn đ GIS có các u đim sau:

- Tạo một bản đồ trên nền một bản đồ cũ nhanh và rẻ hơn.

- Với các bản đồ chuyên đề chỉ mô tả về một chuyên đề nào đó thì bằng phép chồng xếp các lớp thông tin sẽ cho một bản đồ mới với mục đích tổng quát hơn và chứa đựng nhiều thông tin hơn.

- Thuận tiện trong việc tạo và cập nhật bản đồ khi dữ liệu

- Việc tra cứu các thông tin trên bản đồ được thực hiện nhanh và chính xác.

1.4 ƯU ĐIỂM CỦA VIỆC ƯD HTTTĐL TRONG XD QL BĐ

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1