Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho một số doanh nghiệp vùng Trung du miền núi phía Bắc hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HOÀNG THỊ THU HẰNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO MỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TRUNG DU MIỀ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

HOÀNG THỊ THU HẰNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO MỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TRUNG DU

MIỀN NÚI PHÍA BẮC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

HOÀNG THỊ THU HẰNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO MỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TRUNG DU MIỀN

NÚI PHÍA BẮC HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Mã số : 60 22 85

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS VŨ THỊ TÙNG HOA

HÀ NỘI - 2012

MỤC LỤC

1

Chương 1 KHÁI LƯỢC VỀ NG ỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO VÀ ẶC IỂ CỦA ỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TR NG D IỀN NÚI PHÍA BẮC 9

9

p r ể 9

2 17

1.2 Đặ đ ểm ủ mộ số d ệp ù r d m ú p í Bắ 32

2 V é k q đ k ệ ê k ế xã ộ ỉ m ú p í Bắ ớ ệ y 32

2 2 Đặ đ ểm ơ bả ủ mộ số d ệp ù r d m

ú p í Bắ 36

Chương 2 THỰC TRẠNG NG ỒN NHÂN LỰC VÀ NH C PHÁT TRIỂN NG ỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÙNG TR NG D IỀN NÚI PHÍA BẮC 39

2.1 r r mộ số d ệp ù r d m ú p í Bắ 39

2.1.1 Số r mộ số d ệp ù r

d m ú p í Bắ 39

2.1.2 V ủ r mộ số d ệp ù r d m ú p í Bắ 50

2.1.3 C ă ơ bả ủ ệ ữ r mộ số d ệp ù r d m ú p í Bắ 60

2.2 N ầ p r ể r d

ệp ù r d m ú p í Bắ 69

Chương 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NG ỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO CHO ỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TR NG D IỀN NÚI PHÍA BẮC 76

3.1 G ả p p p í d ệp 76

3 D ệp p ả r ơ ệ ố rê ị r ờ 77

3 2 D ệp ầ ó ế d (đặ b ệ

3 3 V í s ơ bổ 79

3 4 P ả đ mô r ờ m ệ ố 80

3.2 V p í ờ độ 81

3 2 Có kế ọ ệp p ù p ớ ă đ

k ệ ụ ể ủ mì 82

3 2 2 Có m ý ổ đị , m ệ d d ệp 83

3.2.3 rì độ yê mô ệp ụ, rè yệ ữ k ả ă kỹ ă ệp để rở

84

3 2 4 N ờ độ đ x ữ ý k ế p ý đố ớ d

ệp 85

3 3 G ả p p r ờ đ 86

3 3 N đ d ệ 86

3.3.2 Đ e ầ xã ộ 91

KẾT L ẬN 97

DANH ỤC TÀI LIỆ THA KHẢO 99

PHỤ LỤC 102

mộ q ố đ p r ể V ệ N m ì ệ p r ể , q ả ý sử

dụ ờ ê q đế đ : p r ể , sử dụ ờ , q ả ý

ờ ệ ữ , ô d ỡ đ ờ r ơ …

s ầ ế Mặ k , r bố ả ộ ập k ế q ố ế, Đả

x đị y ệ p y ờ m yế ố ơ bả để p

r ể b ữ Để p r ể ờ V ệ N m d ệ ớ “độ ủ s ệp x y d xã ộ mớ ” ì p ả ập r x y

p r ể ệ ờ e yê ầ ủ ờ kỳ

ô ệp ó , ệ đ ó

GS Nguyễn Trọng Chuẩn k ẳ đị : “Nguồn lực con người là chìa

khóa đảm bảo cho sự phát triển nhanh và lâu bền của Việt Nam trong thế kỷ XXI” [2], ả đã p í ị rí r q ệ ớ

k , ả đã k ẳ đị q rọ , q yế đị

ỉ ó ể ờ ừ đó, ả đ ập đế mộ số yế ố ầ ế

để kí í í í ủ ờ , k ố

ủ đ ớ

r b ế “Phát triển giáo dục - đào tạo nhân tài để thực hiện

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đă rê p í Cộ sả số ăm

997, k đ ập đế yế ố ầ ế để p r ể , ả N yễ Vă H ệ đã m đế rò, ộ d

ứ ủ dụ đ r ệ b d ỡ

Ở b ế : “Mối quan hệ giữa đào tạo với sử dụng nhân lực: khái niệm,

nội dung và cơ chế” đă rê p í ọ G dụ số 6 ăm 2007,

PGS S P Vă đã ê ê í yế ủ mố q ệ ữ đ

sử dụ r ơ ế ị r ờ đ đế kế ậ rằ : Để , ệ q ả đ ầ p ả ă ờ q ệ ữ ệ ố

đ ớ sử dụ đ d ó ộ d đ

ả oàn Gia Dũng - Trường ại học Kinh tế, ại học à Nẵng

r b ế “Bàn về sự tích hợp chiến lược nguồn nhân lực với chiến lược

công ty” ũ đã k ẳ đị “trong các cách để tạo ra năng lực cạnh tranh của công ty thì lợi thế thông qua con người được xem là yếu tố căn bản và có tính quyết định của mọi thời đại”

TS Vũ Thị Tùng Hoa - ại học Sư phạm Thái Nguyên - Đ

ê ứ k ọ p Bộ “Mối liên hệ giữa sự nghiệp đào tạo nguồn lực

con người ở Đại học Thái Nguyên với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại

hóa ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc” ũ đã đ ập đế đ đ

p ụ ụ s p r ể ở V ệ N m r đ

ô ệp ó , ệ đ ó đặ b ệ ỉ m ú p í Bắ

GS TSKH Phạm inh Hạc r “Vấn đề con người trong sự nghiệp

công nghiệp hóa, hiện đại hóa” N x bả C í rị q ố H Nộ , 996

đã ê ê rò ớ ủ ờ r q rì ệ

ô ệp ó , ệ đ ó đ ớ

L ậ ế sĩ r ế ọ ủ oàn Văn Khái: “Nguồn lực con người

trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã m rõ s ầ

phía Bắc hiện nay” m ộ d ê ứ ớ m m ố đó óp mộ

p ầ ô sứ ủ mì s ệp p r ể k ế xã ộ ủ ù

r d m ú p í Bắ ủ đ ớ

3 ục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

+ ục đích của luận văn: rê ơ sở p í r

KHÁI LƯỢC VỀ NG ỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO

VÀ ẶC IỂ CỦA ỘT SỐ DOANH NGHIỆP VÙNG TR NG D IỀN

r độ ổ độ k ô ó ầ độ [33]

Ở V ệ N m, đ ể e ĩ s đ y:

e ĩ rộ : Vớ p sứ độ để

p r ể k ế xã ộ ì b m bộ d ó k ả

ă độ , k ô p b ệ ờ đó đ độ r ,

ĩ , k N ậy, ó ể đ y xã ộ [26, tr.21]

1.1.1.2 Khái niệm phát triển nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực trong độ tuổi lao động b m bộ ữ

* Căn cứ vào vị trí, nguồn nhân lực có thể chia thành ba loại sau: [29,

1.1.2 Khái lược về nguồn nhân lực chất lượng cao

1.1.2.1 Quan niệm chung về nguồn nhân lực chất lượng cao

C đế y, ậ ữ “ ” x

ệ r ừ đ ể B k V ệ N m ũ r ừ đ ể ế V ệ

y ừ đ ể k ế k , mặ dù r ễ p r ể k ế ủ đ

r b ê ứ “Vă ó ờ - đầ ế kỷ

XXI”, GS S N yễ rọ C ẩ đã đ r q ệm: “Một nguồn nhân

lực mới” để ỉ mộ độ ó ọ , ó rì độ yê mô

e mộ q ệm ụ ể k ì

mộ k ệm dù để ỉ mộ ờ , mộ độ ụ ể ó rì độ ( yê mô , kỹ ậ ) ứ ớ mộ ụ ể e ê

ể ẹp ơ ữ , ỉ xem ữ ờ ó rì độ sĩ, ế sĩ

ọ ô ệ, ếp ă ó , ă m ế ớ Độ ũ rí ứ

p ả d ệ ó ệ q ả ứ ă : ê ứ , ế kế, m

m , , ứ dụ , p r ể , đ , ỉ y, ã đ Bộ p ậ

ó rò s r độ ũ độ - ó cao - độ ũ k ọ đầ đ , ê b ể ầ , rí ệ ủ

d ộ

* Về phẩm chất đạo đức của nguồn nhân lực

ệ đ ó p ả “những con người phát triển cả về thể lực và trí lực, cả

về khả năng lao động, về tính tích cực chính trị xã hội, về đạo đức tình cảm

q đ e đ ủ Bộ L độ - ơ b Xã ộ ì ơ

độ ở V ệ N m ệ y - 0,8 - 3,7 ứ ứ 00 độ ó

rì độ đẳ rở ê ì ó 80 độ ó rì độ r p 370 ô

kỹ ậ r k ơ độ ủ ớ p r ể - 12- 24 ( ứ độ ó rì độ đẳ rở ê ì ó 2 độ ó rì độ

p í ờ , ô sứ , b ủ đì ũ xã ộ k ế

ì r ầ độ ô ẩ q ẩ ở r “ ế ẫ ế ,

ừ ẫ ừ ”

Sở dĩ ó r rê d ò ữ k ó k ă ơ sở ậ , ộ d ơ rì đ p ơ p p ả d y, độ ũ

Về phương pháp đào tạo, để í ủ độ , s ủ

ập r ủ yế ở k Đô Bắ ( N yê ), k Đô Bắ ó

p ù p ớ yê ầ ủ mộ k ế - s mô r ờ ,

đị p ơ m ú p í Bắ ẫ ậ dụ p y đú ớ m

Chương 2

THỰC TRẠNG NG ỒN NHÂN LỰC VÀ NH C PHÁT TRIỂN

NG ỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

VÙNG TR NG D IỀN NÚI PHÍA BẮC

2.1 Thực trạng nguồn nhân lực trong một số doanh nghiệp vùng trung du miền núi phía Bắc

ô ệ ó rả ơ ơ ì m ý yể ô ì

p ả ếp xú ớ mô r ờ m ệ mớ ê ọ p ậ m ệ doa ệp ọ đ m ( y ê số y ếm r í r số ữ

Bảng 2.2: ộ tuổi và giới tính của người lao động trong một số doanh

nghiệp vùng trung du miền núi phía Bắc qua khảo sát

Bảng 2.3: Chất lượng nguồn nhân lực thể hiện ở trình độ

của người lao động khi bắt đầu làm việc cho doanh nghiệp

Trình độ Sau đại

học

ại học

Cao đẳng

Trung cấp Nghề

Chưa qua đào tạo

N ậy ă ứ bả 3 y số ờ độ đ ỏ k

Bảng 2.4: Sự thay đổi về trình độ chuyên môn của người lao động

khi đã tham gia làm việc cho doanh nghiệp

Trình độ Sau đại

học ại học

Cao đẳng

Trung cấp Nghề

Chưa qua đào tạo

d ệp ó k ơ , ể ệ ở số ờ ó rì độ đ ọ ếm 8%, đẳ 28%, r p 40%, số ò độ p ổ ô

k yể dụ s ì mộ bộ p ậ ớ ờ độ ó k ế ứ ý

yế ơ đố ố k r ếp ậ dụ k ế ứ đó kém ặ k ô đ yê ầ

ép N yê ăm k yể dụ độ m ệ ũ đ

ệ y ớ mộ ớ ó d số rẻ, số ờ r độ ổ độ

ơ đố m k ả ă ả q yế ô ă , ệ m ờ độ

ủ N ớ ò yế , êm đó r ờ đ

ắm bắ đ ầ ầ sử dụ độ ở ữ rì độ , ỷ ệ ơ độ r ừ ụ ể r s để ó ế , kế đ p ù p Mộ yê ữ d ờ ọ

p ụ đ r ế rê ầ p ả ó mộ k ả ờ ơ

đố d ù ữ ơ ế í s p ù p, đ bộ ừ p í ơ q

ứ ă , r ờ , d ệp ả p í ờ ọ r đó

r ớ ế r ờ đ ọ , đẳ d y ó d ngh ệp ó ầ sử dụ ờ độ ó ầ p ả ó mộ s

2.1.3 Các năng lực cơ bản của nguồn nhân lực hiện hữu trong một

số doanh nghiệp vùng trung du miền núi phía Bắc

Bảng 2.6: Sự đánh giá của người quản lý doanh nghiệp về những khả

năng và kỹ năng của người lao động khi bắt đầu làm việc

tại doanh nghiệp

Nhận xét Tiêu chí

34 13,6

67 26,8

126 50,4

45

18

168 67,2

ả ă m ệ e óm

Số p ế

ỷ ệ (%)

17 6,8

28 11,2

36 14,4

169 67,6

ả ă ậ xử ý ô

Số p ế

ỷ ệ (%)

11 4,4

19 7,6

64 25,6

156 62,4

52 20,8

137 54,8

ả ă ơ

Số p ế

ỷ ệ (%)

12 4,8

19 7,6

48 19,2

171 68,4

ả ă ớ dẫ ờ k

Số p ế

ỷ ệ (%)

7 2,8

14 5,6

20

8

209 83,6

ả ă í ứ p ậ s đ d

Số p ế

ỷ ệ (%)

13 5,2

25

10

54 21,6

158 63,2

ả ă đ ả q yế đ

Nhận xét Tiêu chí

44 17,6

73 29,2

112 44,8

ả ă p dụ k ế ứ ễ

Số p ế

ỷ ệ (%)

29 11,6

51 20,4

47 18,8

62 24,8

118 47,2

ả ă đ , k ểm r m s

Số p ế

ỷ ệ (%)

24 9,6

40

16

71 28,4

40

16

94 37,6

83 25,2

67 26,8

134 53,6

Nhận xét Tiêu chí

43 17,2

57 22,8

123 49,2

ả ă ậ xử ý ô

Số p ế

ỷ ệ (%)

22 8,8

38 15,2

87 34,8

82 32,8

37 14,8

59 23,6

132 52,8

ả ă ớ dẫ ờ k

Số p ế

ỷ ệ (%)

13 5,2

31 12,4

68 27,2

112 44,8

ả ă í ứ p ậ s đ d

Số p ế

ỷ ệ (%)

26 10,4

54 21,6

81 32,4

89 35,6

ả ă đ ả q yế đ

Số p ế

ỷ ệ (%)

28 11,2

41 16,4

79 31,6

82 32,8

ả ă ọ rì độ

Số p ế

ỷ ệ (%)

42 16,8

65

26

93 37,2

64 25,6

84 33,6

69 27,6

89 35,6

67 26,8

L m mộ p ép s s ú ó ể ậ y rằ s yể b ế ,

y đổ rì độ ữ k ả ă ủ ờ độ mộ số d

x ớ í s ò ậm, rõ é , ố ă 4,4%, k ă 7,6%… S s yể b ế k ả ă ếp ở ờ độ d ễ

Kiến thức, kỹ năng, thái độ Số phiếu Tỷ lệ (%)

ờ độ ù , m r ờ p để x y d đ

ơ rì đ p ù p ễ sử dụ độ , r ì r ệ

3.1.1 Doanh nghiệp phải tạo ra thương hiệu tốt trên thị trường

3.1.2 Doanh nghiệp cần có chiến lược dài hạn về nhân lực (đặc biệt

là nhân lực chất lượng cao)

Đ y đ ể ệ ở ệ p r ể ệp ời lao

ầ ệ đú ế độ ơ ờ độ đ q y đị r

Bộ L ậ L độ ệ , r r ờ p d ệp ó ầ

d ệp q m ệ đú

3.1.4 Phải tạo được môi trường làm việc tốt

Bê yế ố k ế, mô r ờ m ý - xã ộ ơ m ệ ũ

3.2.1 Có kế hoạch lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và điều kiện cụ thể của mình

d ệp ì ờ độ ó ể ếp ụ rì độ ủ mì

ô q đ ờ ọ ếp ở ữ bậ ọ ơ ệ đ đ

n y sẽ óp p ầ m ờ độ ừ ó k ế ứ ý yế ó

đ y , ơ sở óp p ầ k ắ p ụ mộ b ớ

3.3 Giải pháp cho các trường đào tạo

3.3.1 Nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện

r ớ ế p ả ó ữ ờ xã ộ ủ ĩ ừ ừ yê ,

y ó k ờ xã ộ ủ ĩ p ả ờ ó ó s , ó k ả ă ếp ậ xử ý ô mộ y,

í y ớ s đổ mớ p r ể , đ p ứ đ

ầ rú ắ q rì ô ệp ó , ệ đ ó V p ơ d ệ b

d ỡ : p ả ú rọ b d ỡ đô đả độ ũ ứ

k ô ỉ mộ số í ữ ờ x ú

Mộ r yê ầ ữ đặ r r ệ đ

đ p ứ ầ xã ộ đó p ả e ớ ă dụ

đ ữ ờ độ ó đủ rì độ yê mô , ó y , ó ữ kỹ ă ơ bả ữ k ả ă m ệ e đú ê chuẩ ủ k ô ể ậm rễ

DANH ỤC TÀI LIỆ THA KHẢO

1 H C í Bả (200 ), “ ầ ó k ế k ế r ứ ”,

Tạp chí triết học, (6)

2 N yễ rọ C ẩ ( 998), Nguồn lực con người - Chìa khóa đảm

bảo cho sự phát triển nhanh và lâu bền của Việt Nam trong thế kỷ XXI,

5 Đả Cộ sả V ệ N m ( 99 ), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong

thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb S ậ , H Nộ

6 Đả Cộ sả V ệ N m ( 993), Văn kiện ội nghị lần thứ IV Ban

Chấp hành Trung ương (khóa VII), Nxb C í rị q ố , H Nộ

7 Đả Cộ sả V ệ N m ( 996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ VIII, Nxb C í rị q ố , H Nộ

8 Đả Cộ sả V ệ N m ( 997), Văn kiện ội nghị lần thứ II Ban

Chấp hành Trung ương (khóa VIII), Nxb C í rị q ố , H Nộ

9 Đả Cộ sả V ệ N m ( 997), Văn kiện ội nghị lần thứ V Ban

Chấp hành Trung ương (khóa VIII), Nxb C í rị q ố , H Nộ

10 Đả Cộ sả V ệ N m (200 ), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc