Dùng các kỹ thuật dạy học tích cực để ôn tập và mở rộng từ

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy một trong những khó khăn lớn nhất làmngăn cản sự tiếp thu và phát triển kỹ năng ngoại ngữ của các em là vốn từ cơ bản củacác em qua các chủ điểm b

Tôi xin chân thành cảm ơn qúy thầy cô và các em học sinh

trường TH Văn Hải 1 đã động viên, góp ý và hợp tác cùng tôi

trong suốt thời gian hoàn thành sáng kiến này

1 Thầy Nguyễn Thanh Hoài – Hiệu trưởng Trường TH Văn Hải 1

2 Cô Trần Thị Huyền - Phó Hiệu trưởng Trường TH Văn Hải 1

3.Giáo viên tổ 3-4-5 Trường TH Văn Hải 1

4 Toàn thể học sinh khối lớp 3,4,5 Trường TH Văn Hải 1

Tên đề tài : DÙNG CÁC KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

ĐỂ ÔN TẬP VÀ MỞ RỘNG TỪ

Người Viết : Huỳnh Vũ Xuân Thi

Giáo viên giảng dạy bộ môn Tiếng Anh – khối lớp 3,4,5.

I HOÀN CẢNH NẢY SINH SÁNG KIẾN

Thưa quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp Hơn 13 năm giảng dạy bộ môn TiếngAnh ở trường phổ thông, đặc biệt là cấp Tiểu học tôi nhận thấy: Việc dạy và học bộmôn này trong bất kỳ cấp học nào thì mục đích cuối cùng là sử dụng Tiếng Anh nhưmột công cụ giao tiếp Đó cũng chính là yêu cầu đặc thù của phương pháp mới hiệnnay Bên cạnh đó không đi sâu vào phân tích ngữ pháp truyền thống mà thông qua cácmẫu câu cơ bản để rèn luyện cho các em một phản xạ tự nhiên trong giao tiếp dựa theocác tình huống nêu ra trong từng nội dung tiết dạy

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy một trong những khó khăn lớn nhất làmngăn cản sự tiếp thu và phát triển kỹ năng ngoại ngữ của các em là vốn từ cơ bản củacác em qua các chủ điểm bài học quá ít,vì thế các em không đủ vốn từ để thực hiện nộidung giao tiếp của mình Thực vậy từ vựng thật sự cần thiết và quan trọng đối vớingười học ngoại ngữ cho dù ở cấp độ nào,nếu không có một vốn từ cần thiết thì ngườihọc khó mà hoàn thành tốt kỹ năng giao tiếp của mình Như vậy điều quan trọng làcung cấp cho các em một vốn từ cần thiết theo chủ điểm mà các em đang học mộtcách nhẹ nhàng, kích thích tính sáng tạo và tư duy độc lập của các em trong một tiếthọc

Sau một thời gian tìm hiểu thực tế, trò chuyện cùng các em tôi nhận ra rằng muốncho các em có hứng thú, sáng tạo và tư duy trong học tập thì người giáo viên hiện nay

phải tích cực đổi mới phương pháp dạy học, từ đó tôi đã vận dụng các kỹ thuật dạyhọc tích cực trong tài liệu chuẩn kiến thức kỹ năng của bộ môn Tiếng Anh mà tôi đãđược tập huấn trong dịp đầu năm học 2009-2010 vào việc học từ và đã tìm được mộtphương pháp thích hợp để giúp đỡ các em ôn tập và mở rộng vốn từ một cách nhẹ

nhàng, sinh động Từ đó các em có thể dùng vốn từ mà mình vừa học vào các kỹ nănggiao tiếp ngay tại lớp Sau một thời gian thực hiện, tôi nhận thấy các em có những tiến

bộ rõ nét Với tinh thần quyết tâm đổi mới phương pháp dạy học, tôi mạnh dạn viết lạisáng kiến kinh nghiệm “ Dùng các kỹ thuật dạy học tích cực để ôn tập và mở rộng từ

” nhằm mục đích chia sẻ thông tin và mong được sự giúp đỡ, đóng góp và bổ sungcủa các đồng nghiệp để sáng kiến ngày càng hoàn thiện và đạt hiệu quả hơn

1.CƠ SỞ LÝ LUẬN

Mục đích của đổi mới phương pháp dạy học

Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là thay đổi lốidạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực”(PPDHTC) với các kỹ thuật dạy, học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợptác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập vàtrong thực tiễn; tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập Làm cho “Học” là quátrình kiến tạo; học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử líthông tin, tự hình thành tri thức, có năng lực và phẩm chất của con người mới tự tin,năng động, sáng tạo trong cuộc sống Tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh, dạyhọc sinh cách tìm ra chân lí Chú trọng hình thành các năng lực (tự học, sáng tạo, hợptác) dạy phương pháp và kĩ thuật lao động khoa học, dạy cách học Học để đáp ứngnhững yêu cầu của cuộc sống hiện tại và tương lai Những điều đã học cần thiết, bổích cho bản thân học sinh và cho sự phát triển xã hội

2.PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Sáng kiến kinh nghiệm này tôi thực hiện cho:

1.Tất cả các khối lớp 3,4,5 trường tiểu học Văn Hải 1

2.Giáo trình giảng dạy Let’s Go 1A, 1B, 2A

3 Phạm vi kiến thức : Ôn tập và mở rộng vốn từ theo từng chủ điểm

3.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Mỗi khối chọn hai lớp ngẫu nhiên để thực hiện sáng kiến Sau đó dùng kết quảcác bài kiểm tra hay thi học kỳ để so sánh và đối chiếu.

- So sánh kết quả điểm của các bài kiểm tra đầu năm và cuối học kỳ trong hai lớp

4.GIẢI PHÁP MỚI ĐỂ MỞ RỘNG VÀ ÔN TẬP VỐN TỪ

- Ôn tập, mở rộng, và hệ thống từ vựng theo từng chủ điểm dựa theo các kỹ thuật dạyhọc tích cực như : khăn trải bàn, các mảnh ghép, sơ đồ tư duy, học theo nhóm

-.Thực hiện trong các tiết học cuối của từng đơn vị bài học nhằm mục đích ôn lại và

mở rộng vốn từ đã học trong từng đơn vị bài học đó và giúp các em dễ dàng nhớ các

từ đã học

- Chỉ thực hiện trong khoảng 5 phút đầu mỗi tiết học nhằm mục đích ôn tập và kíchthích tinh thần học tập của các em

Học sinh lớp 3A đang ôn tập và mở rộng từ với kỹ thuật khăn trải bàn.

II QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN

VÀ CÁC GIẢI PHÁP

Dựa vào những thực tế đã được phân tích và đánh giá như trên, tôi bắt đầu tiếnhành vận dụng sáng kiến nhỏ này trong hai năm học từ đầu năm học 2009-2010 chođến năm học 2010-2011

Các bước tiến hành thử nghiệm:

Vào đầu năm học 2009-2010 tôi bắt đầu tiến hành thử nghiệm trên hai lớp 3A

và 3B , dùng kỹ thuật dạy học tích cực Sơ đồ tư duy để mở rộng từ vựng và đã đạtđược kết quả hết sức khả quan, từ đó động viên tôi tiếp tục thực hiện các kỹ thuật tíchcực còn lại như các mảnh ghép, khăn trải bàn , học tập theo góc vào đầu năm học2010-2011 tại trường Tiểu Học Văn Hải 1 Sau đây là các bước tiến hành của từng kỹthuật dạy học tích cực được ghi nhận và đúc kết lại trong quá trình thực hiện :

KỸ THUẬT 1 KỸ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN

Là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm:

- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực

- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân học sinh

- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa học sinh với học sinh

Dựa vào kỹ thuật này tôi cho học sinh mở rộng và ôn tập từ vựng của các chủ đề đã học theo từng nhóm nhỏ như sau :

Cách tiến hành kĩ thuật “khăn trải bàn”

• Hoạt động theo nhóm (4 người /nhóm)

• Mỗi người ngồi vào vị trí như vẽ trên tấm khăn phủ bàn dưới đây

• Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,…)

• Viết vào ô đánh số của bạn những điều bạn thích về câu hỏi (chủ đề) và những điều bạn không thích Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút

• Khi mọi người đều đã xong, chia sẻ và thảo luận các câu trả lời

• Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn

Tôi tận dụng những tờ lịch cũ và kẻ lên đó sơ đồ của khăn trải bàn, sau đó hướng dẫn các em thực hiện

Ví dụ minh họa:

Yêu cầu : Em hãy viết những danh từ chỉ dụng cụ học tập mà em đã học

Tiếng Anh lớp 3- Tiết 10Unit : One Let’s Learn

Đây là sơ đồ mẫu mà tôi dùng để hướng dẫn các em

HÃY VIẾT NHỮNG DANH TỪ CHỈTÊN DỤNG CỤ HỌC TẬP

BOOK, CHAIR, DESK, BAG, PEN, PENCIL, NOTE BOOK, ERASER.

BOOK, PENCIL ,RULER, PEN, BAG

SCHOOL BAG, DESK,PEN

Kết quả làm việc của nhóm

Viết ý kiến cá nhân

( Sau khi được cả nhóm thống nhất )

Tương tự với chủ điểm trên , chúng ta có thể thực hiện với bất kỳ chủ điểm nào của các khối lớp 3,4,5 trong chương trình tiếng Anh tiểu học Ví dụ như : Family, Food, color, Number…

Quang cảnh học sinh lớp 3D đang làm việc theo nhóm với sơ đồ ‘ khăn trải bàn’’

Các nhóm đang điền các ý kiến cá nhân Nhóm trưởng tập hợp các ý kiến

theo yêu cầu của giáo viên và viết vào khung kết quả

KỸ THUẬT 2 CÁC MẢNH GHÉP

Là hình thức học hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm: -Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp

- Kích thích sự tham gia tích cực của học sinh

- Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác

Giáo viên phát cho tất cả các em trong lớp, mỗi em một tấm bìa nhỏ có chứa một từ theo bốn chủ điểm giáo viên đã chọn trước Những tấm bảng con này được phân phát bất kỳ, sau đó giáo viên yêu cầu các em rời chỗ tự đi tìm những mảnh ghép theo từng chủ điểm đã cho trước và tập hợp theo thành từng nhóm; nếu nhóm nào hoàn thành trước thì nhóm đó đạt điểm cao hơn các nhóm còn lại

Ví dụ minh họa

Tiếng Anh lớp 3 Tiết 56Unit : 4 Let’s LearnTrên đây là bốn chủ điểm mà giáo viên đã chuẩn bị

Dưới đây là những mảnh ghép dựa theo 4 chủ điểm mà giáo viên đã cho trước

CÁCH LÀM CÁC MẢNH GHÉPNhững mảnh ghép này được làm từ những tấm bìa cứng của các tờ lịch cũ hay

từ những tấm bìa cứng, tận dụng mặt còn lại của những tấm quảng cáo sản phẩmhay các tờ rơi Chúng ta cũng có thể dùng sơn sắt hay sơn gỗ với nhiều màukhác nhau ( màu nhạt, nhiều kích cỡ khác nhau ) phủ lên và viết lên đó bằng viết

bảng trắng rồi có thể xóa đi và dùng lại cho các lần sau

Thầy cô có thể làm các mảnh ghép để sử dụng được nhiều lần theo các cách sau :

Cách 2:

Những mảnh ghép được làm từ những tấm bìa nhựa cứng của các tấm bảng con phục

vụ cho giáo viên và học sinh, hiện đang bán ở các hiệu sách, dùng kéo cắt thành từngbảng con nhỏ với nhiều kích cở và hình dạng khác nhau Để cho có nhiều màu sáctạo sự hấp dẩn và lôi cuốn các em vào tiết học , Thầy cô mua những tờ DECAL dùng

để dán xe môtô hiện đang bán dọc theo các con phố Sau đó thầy cô dán lên nhữngtấm và viết lên đó bằng viết bảng trắng rồi có thể xóa đi và dùng lại cho các lần sau

CUT

WALK

BUY DRINK

SWI M

OPEN

LISTEN

PLAY

HƯỚNG DẨN LÀM CÁC MẢNH GHÉP VÀ KHĂN TRẢI BÀN

Các mảnh ghép khi chưa được học sinh sắp xếp theo từng chủ điểm

Các mảnh ghép đã được học sinh sắp xếp theo từng chủ điểm

Các chủ điểm khác có thể áp dụng cho kỹ thuật này:

Chủ điểm Number Unit 3 Let’s Learn Some More Tiết 47

Chủ điểm color Unit 2 Let’s Learn Tiết 24

ONE

PEN RED

BROTHER

Các em rời chỗ ngồi và đang tìm các mảnh

ghép có cùng chủ đề Đã tìm xong và ghép thành từng nhóm nhỏ

Quang cảnh lớp học sau khi các em tìm các bạn mang những mảnh ghép có cùng chủ

đề và ngồi thành từng nhóm theo từng chủ đề của mình

đang giới thiệu kết quả của nhóm học tập theo góc.

KỸ THUẬT 3 SƠ ĐỒ TƯ DUY

Sơ đồ tư duy là một hình thức ghi chép sử dụng màu sắc và hình ảnh, để mở rộng vàđào sâu các ý tưởng Ở giữa bản đồ là một ý tưởng hay hình ảnh trung tâm Ý tưởnghay hình ảnh trung tâm này sẽ được phát triển bằng các nhánh tượng trưng cho các ýchính và đều được nối với các ý trung tâm Các nhánh chính lại được phân chia thànhcác nhánh cấp 2, cấp 3,…Trên các nhánh, ta có thể thêm các hình ảnh hay các kí hiệucần thiết Nhờ sự kết nối giữa các nhánh, các ý tưởng được liên kết với nhau khiến sơ

đồ tư duy có thể bao quát được các ý tưởng trên một phạm vi sâu rộng mà các ý tưởngthông thường không thể làm được

Vấn đề liên quan

Chủ đề

Vấn đề liên

quan

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên quan

- Sự phân nhánh cứ tiếp tục và các yếu tố, nội dung luôn được kết nối với nhau Sự liên kết này sẽ tạo ra một “bức tranh tổng thể” mô tả về chủ đề lớn một cách đầy đủ

và rõ ràng

* Để tiến hành ôn tập và mở rộng từ dựa theo kỹ thuật này tôi làm như sau:

Tôi đưa ra một từ nói lên một chủ điểm, sau đó yêu cầu các em làm việc theo nhóm để ra các từ có liên quan đến chủ điểm này

Ví dụ minh họa

TIME : DAY , MONTH, WEEK, YEAR, HOUR, SECOND , MINUTE,

ANIMAL : FROG, CAT , DOG, BIRD, SPIDER, RABBIT, CHICKEN,

KỸ THUẬT 4 HỌC THEO GÓC

ANIMAL

SPIDER

BIRD DOG

- Là một hình thức tổ chức hoạt động học tập, theo đó học sinh thực hiện các nhiệm

vụ khác nhau tại các vị trí cụ thể trong không gian lớp học

1 Cơ hội cho học sinh

- Học sinh được lựa chọn hoạt động

- Các góc khác nhau – cơ hội khác nhau: Khám phá, Thực hành, Hành động, …:

- Mở rộng, phát triển, sáng tạo (thí nghiệm mới, bài viết mới,…)

- Đọc hiểu các nhiệm vụ và các hướng dẫn bằng văn bản của giáo viên

- Cá nhân tự áp dụng

-Đáp ứng nhiều phong cách học khác nhau

2 Ưu điểm của học theo góc

- Kích thích học sinh tích cực học tập thông qua hoạt động

-Tăng cường sự tham gia, nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái ở học sinh

- Học sâu và hiệu quả bền vững

- Tương tác mang tính cá nhân cao giữa thầy và trò

- Cho phép điều chỉnh hoạt động dạy học sao cho phù hợp với trình độ và nhịp

độ học tập của học sinh (thuận lợi đối với học sinh)

- Nhiều không gian hơn cho những thời điểm học tập mang tính tích cực

- Nhiều khả năng lựa chọn hơn

3 Các bước dạy học theo góc

Bước 1 : Lựa chọn nội dung bài học phù hợp

Bước 2 : Xác định nhiệm vụ cụ thể cho từng góc

Bước 3 : Thiết kế các hoạt động để thực hiện nhiệm vụ ở từng góc bao gồm phương tiện, tài liệu (tư liệu nguồn, văn bản hướng dẫn làm việc theo góc; bản hướng dẫn theo mức độ hỗ trợ, bản hướng dẫn tự đánh giá,…)

Bước 4 : Tổ chức thực hiện học theo góc

HS được lựa chọn góc theo sở thích

Bước 5 : Tổ chức trao đổi, chia sẻ (thực hiện linh hoạt)

* Một số lưu ý

- Chọn nội dung bài học phù hợp với đặc trưng của học theo góc.

- Chuẩn bị đầy đủ các thiết bị, tư liệu phù hợp với nhiệm vụ học tập mỗi góc

- Đảm bảo cho HS thực hiện nhiệm vụ luân phiên qua các góc (Học sâu và học thoải mái)

Ví dụ minh họa

Yêu cầu tìm và viết những danh từ chỉ nghề nghiệp của một người

Giáo viên đưa ra 4 dạng bài tập cho 4 nhóm như sau :

Em hãy viết những từ chỉ nghề nghiệp của một người.

Em hãy nhặt ra những danh từ chỉ nghề nghiệp của một người

Học sinh được chia làm 4 nhóm nhỏ ở 4 góc lớp, và mỗi nhóm làm một loại bài tập khác nhau, nhưng có cùng một kết quả ( đáp án ) – đó chính là điều đặc biệt của kỹ thuật học tập theo góc

Đáp án của 4 bài tập trên :

teacher, farmer, cook, taxi driver, police officer, shopkeeper, student, nurse

Nhóm nghe băng và viết ra những danh từ chỉ Nhóm nhặt ra những danh từ chỉ nghề nghiệp nghề nghiệp và viết đáp án sau khi nghe xong và viết lại kết quả chọn lọc

Nhóm động não đang nhớ và ghi lại các từ Nhóm tìm tranh đang chọn cáctranh chỉ

chỉ nghề nghiệp nghề nghiệp và ghi lại các từ

đó

Các chủ điểm khác mà giáo viên có thể vận dụng kỹ thuật này vào các tiết học như sau:

Tiếng Anh lớp 4 Unit 8 Tiết 58 Chủ điểm động từ

VERB : RUN , WALK, SWIM, FLY, HOP,JUMP, HIT, CLIMB, PLAY, READ, Tiếng Anh lớp 4 Unit 6 + 8 Let’s Move

WEATHER : RAINY, CLOUDY, SUNNY, SNOWY,WIND

Nhóm nhặt ra các từ chỉ nghề nghiệp đang trình bày kết quả của nhóm

Các em đang rời chổ thực hiện yêu cầu của nhóm

III ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ

CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

THỐNG KÊ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Sau một thời gian ( hai năm ) thực hiện sáng kiến kinh nghiệm tôi đã đạt được những thành quả đáng khích lệ như sau :

1 Lượng từ của các em tăng rõ rệt qua các tiết học

2 Các em không còn ngại khi sử dụng các mẫu câu cơ bản trong tiết học để giao tiếp nữa , bởi vì các em giờ đây đã có đủ vốn từ để chuyển tải điều mình muốn nói

3 Sự tiến bộ này được thể hiện qua các con điểm kiểm tra theo từng học kỳ và cuối năm học cụ thể như sau :

SỰ TIẾN BỘ CỦA HỌC SINH QUABÀI KIỂM TRA NĂM HỌC 2009-2010Thống kê điểm kiểm tra của lớp được áp dụng sáng kiến kinh nghiệm