sáng kiến kinh nghiệm Phú hiệu trưởng với công tác quản lí thiết bị đồ dùng nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường Tiểu học

Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực, phát huy tư duysáng tạo của người học được thực hiện theo nhiều cách, trong đó việc sử dụng thiết bị giáo dục TBGD là một trong

Môc lôc

I PhÇn më ®Çu

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chúng ta cùng nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI, thÕ kỷ của khoa học vàcông nghệ với xu thế hội nhập của nền kinh tế quốc tế ngày càng cao, với sự cạnhtranh trên thị trường thế giới ngày càng quyết liệt, với sự phát triển như vũ bão củakhoa học công nghệ thông tin Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước ta đã đẩy

nhanh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong đó coi “Giáo dục là quốc

sách hàng đầu”, coi con người là mục tiêu và động lực của sự phát triển Vì vậy,

đòi hỏi ngành Giáo dục và §ào tạo phải đào tạo đội ngũ những người lao động tự

chủ, năng động, sáng tạo, tiếp cận và làm chủ được công nghệ tiên tiến, có nănglực giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, có khả năng bắt kịp nhịp điệu phát triểncủa thời đại; Ngành Giáo dục và §ào tạo cần thực hiện giáo dục toàn diện tạochuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục, tập trung chỉ đạo đổi mới nội dungchương trình, phương pháp giáo dục Đặc biệt phương pháp giáo dục cần đổi mớitheo hướng phát huy tính tích cực của người học

Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực, phát huy tư duysáng tạo của người học được thực hiện theo nhiều cách, trong đó việc sử dụng thiết

bị giáo dục (TBGD) là một trong những cách thức phát huy tính tích cực của ngườihọc trong quá trình dạy học TBGD là một thành tố không thể thiếu được trong quátrình dạy học Muốn đổi mới phương pháp dạy học phải đổi mới cả nội dung dạyhọc, TBGD, tổ chức dạy học và cách kiểm tra đánh giá

Trong báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII được trình

bày tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã nhấn mạnh: “Tăng cường cơ sở vật

chất và từng bước hiện đại hoá nhà trường , lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tinh nối mạng internet, thiết bị học tập và giảng dạy hiện đại , thư viện, ký túc xá ”

và “Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay.”

Lý luận dạy học cũng đã khẳng định cơ sở vật chất (CSVC ), TBGD và hầuhết các sản phẩm khoa học kỹ thuật có chức năng xác định và mang mục đích sưphạm rất cao, chúng chứa đựng trình độ khoa học kỹ thuật, văn hoá nghệ thuật,chứa đựng một tiềm năng khoa học to lớn đồng thời đóng vai trò là đối tượng chứanội dung cần nhận thức

TBGD vừa là nguồn tri thức, vừa là phương tiện chứa đựng truyền tải thôngtin nhằm tích cực hoá quá trình nhận thức, kích thích hứng thú học tập, phát triểntrí tuệ, kỹ năng thực hành của học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy học

TBGD còn góp phần đảm bảo tính trực quan trong quá trình dạy học, mởrộng khả năng tiếp cận với các sự vật và hiện tượng, cho phép học sinh có điềukiện tự chiếm lĩnh kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo

Để cú một TBGD đến từng nhà trường và đến từng giỏo viờn phải trải qua

cỏc giai đoạn chủ yếu sau: từ chương trỡnh và SGK Xõy dựng danh mục trang bị

→Xõy dựng đề cương nghiờn cứu thể hiện mẫu → Chế thử→ Thựcnghiệm→ Hiệu chỉnh và sản xuất loạt nhỏ→ Sản xuất đồng loạt→ Trang bị đại trà→ Sử dụng và bảo quản để dựng lõu dài Trong cỏc cụng đoạn đú thỡ

quản lý, sử dụng và bảo quản là cỏc khõu cuối cựng nhưng cực kỳ quan trọng bởinếu khụng sử dụng hoặc sử dụng kộm hiệu quả thỡ sẽ gõy nờn sự lóng phớ hàngngàn tỷ đồng của Nhà nước và nhõn dõn, đồng thời khụng gúp phần đổi mớiphương phỏp dạy học và khụng nõng cao được chất lượng dạy học

Thực tế nhiều năm học qua, cỏc trường tiểu học đó cú nhiều cố gắng và bướcđầu cú thành tớch trong việc quản lý sử dụng và bảo quản TBGD , gúp phần nõngcao chất lượng dạy học, song việc làm này cũn nhiều hạn chế vỡ nhiều lý do khỏcnhau: TBGD cũn thiếu (nhất là cỏc thiết bị hiện đại), chất lượng chưa đồng bộ; ởnhiều nơi cú TBGD nhưng giỏo viờn chưa chỳ ý sử dụng thậm chớ cú nơi giỏo viờn

khụng biết sử dụng hoặc sử dụng mà khụng cú hiệu quả Tỡnh trạng “Dạy chay”

cũn phổ biến TBGD phần lớn chỉ được sử dụng trong cỏc trường hợp đặc biệtnhư: thao giảng, hội giảng, cú đoàn kiểm tra Cụng tỏc quản lý TBGD của Phú hiệutrưởng cỏc trường cũn mang tớnh hành chớnh, chiếu lệ Trong khi đú việc sử dụngTBGD của giỏo viờn lại chịu ảnh hưởng nhiều từ cỏch quản lý TBGD của Phú hiệutrưởng Do đú vấn đề quản lý TBGD hiện nay đang là vấn đề bức xỳc đặt ra, đượcnhiều nhà quản lý quan tõm

Từ những lý do trờn và với mong muốn tỡm được cỏc biện phỏp quản lý gúpphần nõng cao hiệu quả sử dụng TBGD ở trường tiểu học nờn tụi đó chọn đề tài:

"Phú hiệu trởng với công tác quản lí thiết bị đồ dùng nhằm nâng cao chất lợng

giảng dạy ở trờng Tiểu học".

2 Mục đớch nghiờn cứu:

Đề xuất và trao đổi một số kinh nghiệm quản lý nhằm nõng cao hiệu quả sửdụng TBGD ở trường Tiểu học

3 Thời gian, địa điểm.

- Thời gian nghiờn cứu: Từ thỏng 8 năm 2013 đến hết thỏng 4 năm 2014

Địa điểm nghiờn cứu: Trường Tiểu học Quyết Thắng.

4 Đúng gúp mới về mặt thực tiễn.

Từ việc nghiờn cứu thực trạng công tác quản lí thiết bị đồ dùng nhằm

nâng cao chất lợng giảng dạy ở trờng Tiểu học Thụng qua đú giỳp cho việc quản

lý và sử dụng TBĐD dạy học trong nhà trường cú hiệu quả hơn

II PHẦN NỘI DUNG

1 Chương I: Tổng quan

1.1 Cơ sở lý luận của việc quản lý , sử dụng TBGD:

* TBGD là một bộ phận của nội dung và phương phỏp dạy học:

Lý luận dạy học đó khẳng định: Quỏ trỡnh dạy học là một quỏ trỡnh trong đúhoạt động dạy và hoạt động học phải là những hoạt động khăng khớt giữa cỏc đốitượng xỏc định và cú mục đớch nhất định Để quỏ trỡnh dạy học cú chất lượng vàhiệu quả cao thỡ chỳng ta phải lựa chọn và sử dụng nhiều phương phỏp dạy họckhỏc nhau kết hợp với cỏc TBGD phục vụ cho việc truyền thụ nội dung kiến thức.Mục tiờu và nội dung học tập trong nhà trường phụ thuộc vào mục tiờu kinh tế - xó

hội vĩ mô Còn sách giáo khoa và TBGD một mặt phụ thuộc vào mục tiêu kinh tế

-xã hội, mặt khác còn chịu nhiều ảnh hưởng của khoa học công nghệ đương thời

Ngày nay khi khoa học công nghệ tiến bộ vượt bậc thì sự tiến bộ đó cũngđược phản ánh vào hệ thống TBGD ở nhà trường tiểu học

Đứng về mặt nội dung và phương pháp dạy học thì TBGD đóng vai trò hỗtrợ tích cực Vì có TBGD tốt thì ta mới có thể tổ chức được quá trình dạy học khoahọc, đưa người học thực sự tham gia vào quá trình này, tự khai thác và tiếp nhận trithức dưới sự hướng dẫn của người dạy TBGD phải đủ và phù hợp mới triển khaiđược các phương pháp dạy học một cách hiệu quả Tuy nhiên, đứng trên một góc

độ khác thì TBGD còn là một bộ phận không thể thiếu được của nội dung vàphương pháp dạy học TBGD hầu hết là các sản phẩm khoa học kỹ thuật có chứcnăng xác định và mang tính mục đích sư phạm rất cao, chúng chứa đựng một tiềmnăng tri thức to lớn đồng thời đóng vai trò là đối tượng nhận thức

*Vai trò của TBGD trong việc đảm bảo nâng cao chất lượng giáo dục:

TBGD có vai trò to lớn trong quá trình nhận thức.Theo Lê- nin ,qui

luật nhận thức của con người là: “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn.”

Để quá trình nhận thức của con người nói chung đạt hiệu quả cao thì cần

phải thông qua quá trình nghe, nhìn và thực hành Với học sinh tiểu học, (lứa tuổi

từ 6 đến 11, 12 tuổi ) tư duy của các em mới chỉ là tư duy cụ thể, tư duy hình ảnh

chiếm ưu thế hơn so với tư duy trừu tượng Các hình ảnh trực tiếp, các dụng cụ,

mô hình, hiện tượng được trực quan hoá luôn tạo ấn tượng mạnh mẽ đối với các

em

Không ít những nội dung học tập phức tạp cần đến sự hỗ trợ tích cực củaphương tiện trực quan mới giải quyết được như: chứng minh các hiện tượng khoahọc tự nhiên, toán học, … học sinh rất cần được trực tiếp tận mắt nhìn thấy, tainghe thấy, tay được cầm nắm, được trực tiếp làm thí nghiệm, được lắp ráp thao tác,quan sát nhận xét bằng việc sử dụng các dụng cụ, phương tiện cụ thể Nghĩa là họcbằng tất cả các giác quan huy động mọi tiềm năng để nhận thức Nhu cầu nhậnthức của các em gắn liền với các việc làm cụ thể và hoàn cảnh, môi trường về nghe

nhìn, sờ, sử dụng đồ dùng trực quan trước khi có thể hình thành logic, tư duy trừutượng đúng đắn Lúc này, sự hình thành các biểu tượng quan trọng hơn sự khámphá bản chất các mối quan hệ bên trong của sự vật hiện tượng Mà quá trình dạyhọc là quá trình nhận thức ở mức độ cao, vì vậy TBGD không thể thiếu trong quátrình dạy học.

Nâng dần tính trực quan của bài học và tỷ lệ bài học có thực nghiệm theoquy định của chương trình, tăng cường việc thực hành của học sinh là nhằm tạo ra

một nền tảng thực nghiệm của tri thức, làm ngắn lại con đường đạt được sự hiểu

biết Bằng thực nghiệm và trực quan, thực hành tạo ra hoạt động toàn diện ( vậnđộng và tư duy) và tích cực của người học, giúp học tự tìm ra các vấn đề cho chính

mình một cách chủ động theo triết lý “Tôi làm, tôi hiểu” và phương pháp “Tập

TBGD cho phép khai thác sâu sắc nội dung sự vật, hiện tượng khoa học

trong tài liệu học tập (thực nghiệm khoa học phải được “dựng’ từ trong sách giáo khoa lên mặt bàn bằng các vật liệu cụ thể của người học) Như vậy TBGD cho

phép:

- Thực hiện được “Nguyên tắc trực quan” trong dạy học (“trực quan” được

hiểu theo nghĩa rộng : liên quan đến mọi giác quan của con người )

- Góp phần đảm bảo chất lượng kiến thức theo những đặc trưng cơ bản:Tính chính xác, khoa học; Tính tổng quát; Tính hệ thống; Tính chuyển hoá; Tínhthực tiễn, vận dụng được; Tính bền vững

- Dạy phương pháp học tập, nghiên cứu khoa học, làm việc - bộ phận khôngtách rời của kiến thức

- Rèn kỹ năng nhiều mặt cho người học.

* Vai trò của các phương tiện kỹ thuật:

Trong các loại TBGD thì các phương tiện kỹ thuật dạy học (PTKTDH) cóvai trò quan trọng đặc biệt trong việc tạo khả năng hình thành, củng cố, hệ thốnghoá, vận dụng kiến thức vào thực tiễn PTKTDH gồm các máy chiếu quang học,máy tạo hoặc khuyếch đại âm thanh, hình ảnh, máy lưu giữ và tái hiện thông tin,máy tính và công nghệ thông tin… vốn chứa đựng những tiềm năng sư phạm tolớn trong việc hỗ trợ tích cực giảng dạy và học tập Bằng những phương tiện hiệnđại, người ta đã tổ chức được các hội thảo, hội nghị, các lớp học theo phương thứcgiáo dục từ xa, các lớp học qua vệ tinh… Việc học tập tại gia đình cho người lớntuổi cũng đã được một số nước áp dụng và sẽ mở rộng trong những năm tới

Hiện tại đã có nhiều phương tiện kỹ thuật mới được ứng sử dụng trong dạyhọc, giáo dục đặc biệt là việc ứng dụng tin học Với sự tiến bộ nhanh chóng củakhoa học và công nghệ, PTKTDH được sử dụng trong trường học ngày càng nhiều

sẽ làm thay đổi một cách căn bản về mặt phương pháp: làm cho quá trình giáo dụcsinh động và hiệu quả hơn

TBGD và PTKTDH tạo điều kiện đi sâu vào các đề tài nghiên cứu đồng thờicho phép trình bày vấn đề một cách sinh động, chứa đựng tiềm năng sư phạm tolớn hỗ trợ tích cực trong giảng dạy, học tập: Khả năng tăng tốc độ truyền tải thông

tin, thực hiện phương pháp dạy học trực quan, thực nghiệm, tạo những “vùng hợp

tác sinh động” giữa thày và trò, tạo khả năng hình thành, củng cố tri thức, rèn

luyện kỹ năng làm việc, học tập, sự khéo léo của đôi tay,đôi chân, bồi dưỡng khảnăng tự học, tự chiếm lĩnh tri thức, tạo ra hứng thú lôi cuốn người học, tiết kiệmthời gian trên lớp, cải tiền các hình thức lao động sư phạm, tạo khả năng tổ chứcmột cách khoa học và điều khiển hoạt động giáo dục

Ngày nay chúng ta đang thực hiện đổi mới chương trình, Sách giáo khoa,phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh, tăng cườngcông tác tự lập, thực hành của học sinh, phát triển tư duy sáng tạo, học sinh là chủthể tự mình tìm ra kiến thức thông qua sự tổ chức, điều khiển của giáo viên Việcđổi mới theo xu hướng đó đòi hỏi phải sử dụng rộng rãi các TBGD , nếu không có

TBGD thì không thể chuyển tải được nội dung của sách giáo khoa và cũng khôngthể đổi mới được phương pháp dạy và phương pháp học Vậy, TBGD là một trongnhững tiền đề quan trọng để đổi mới phương pháp dạy học.

Tóm lại: TBGD có vai trò quan trọng đối với quá trình dạy học Sử dụng

TBGD đảm bảo thông tin về các hiện tượng , đối tượng nghiên cứu đầy đủ vàchính xác hơn, làm cho chất lượng dạy và học cao hơn, giúp thoả mãn trong phạm

vi tối đa và phát triển hứng thú nhận thức của học sinh Sử dụng TBGD sẽ nângcao tính trực quan của dạy học, mở rộng khả năng tiếp cận với các sự vật và hiệntượng

Sử dụng TBGD sẽ gia tăng cường độ lao động học tập của học sinh và do đócho phép nâng cao nhịp độ nghiên cứu tài liệu giáo khoa, cho phép học sinh cóđiều kiện tự lực chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo Thông qua hànhđộng trên TBGD rèn luyện cho các em tính cẩn thận tỉ mỉ chính xác và phát triển

tư duy khoa học, giáo dục ý thức giữ gìn đồ vật và bảo vệ môi trường…góp phầnhình thành nhân cách cho học sinh

1.2 Cơ sở thực tiễn

Điều 47 trong điều lệ trường Tiểu học có quy định: “Trường Tiểu học

phải được trang bị đầy đủ thiết bị giáo dục; phải tổ chức quản lý và sử dụng có hiệu quả thiết bị giáo dục trong giảng dạy và học tập theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Giáo viên có trách nhiệm sử dụng thiết bị giáo dục theo đúng các yêu cầu về nội dung và phương pháp được quy định trong chương trình Giáo dục”.

Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam về đổi

mới chương trình giáo dục phổ thông đã nêu: “Đổi mới nội dung chương trình,

sách giáo khoa, phương pháp dạy và học phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị giáo dục …” Việc đổi mới đồng bộ này giúp

cho tiến hành nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học nóiriêng có hiệu quả

Quyết định số 1221/2000/QĐ – BYT ngày 18 tháng 4 năm 2000 của Bộtrưởng bộ Y tế quy định về vệ sinh trường học

Tại điều 10 của quy chế thiết bị giáo dục trong trường mầm non, trường phổthông (ban hành kèm quyết định số 41/2000/QĐ – BGD&ĐT ngày 07/9/2000 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ) quy định: “TBGD phải được sử dụng có hiệu quả cao

nhất, đáp ứng yêu cầu về nội dung và phương pháp được quy định trong chương trình giáo dục”.

Tại điều 11 của Quy chế quy định: “Đối với trường tiểu học, phải bảo đảm

mỗi lớp có ít nhất một bộ đồ dùng dạy học cho lớp đó ( theo danh mục chuẩn)”.

Tại điều 12 của Quy chế quy định: “Hiệu trưởng nhà trường có trách

nhiệm xây dựng kế hoạch mua sắm, trang bị, tiếp nhận, phân phối thiết bị giáo dục theo đúng các quy định của Nhà nước, phù hợp với chương trình giáo dục; thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục, lập báo cáo lên cơ quan cấp trên mỗi năm một lần”

Từ năm 2002 Bộ GD&ĐT đã ban hành một hệ thống các quyết định về danhmục TBGD như:

Quyết định số 31/QĐ/2002/ QĐ – BGD&ĐT, ngày 14 tháng 6 năm 2002 vàcông văn số 5150/ TH, ngày 17 tháng 6 năm 2002 của Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc ban hành mẫu chữ viết trong trường tiểu học và hướng dẫn dạy và học viếtchữ ở tiểu học

Quyết định số 4437/QĐ - BGD&ĐT ngày 30 tháng 9 năm 2002 của Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành các danh mục TBGD tối thiểu lớp 1

Quyết định số 01/2003/QĐ - BGD&ĐT ngày 02 tháng 01 năm 2003 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy định tiêu chuẩn thư việntrường phổ thông

Quyết định số 12/2003/QĐ – BGD&ĐT ngày 24 tháng 3 năm 2003 của BộGiáo dục và Đào tạo ban hành các danh mục TBGD tối thiểu ở lớp 2

Quyết định số 23/2003/QĐ – BGD&ĐT ngày 9 tháng 6 năm 2003 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Về điều chỉnh, bổ sung danh mục TBGD tối thiểulớp 2

Thông tư số 25/2003/QĐ – BGD&ĐT ngày 9 tháng 6 năm 2003 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hướng dẫn thực hiện mua sắm TBGD thực hiệnviệc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

Quyết định số 03/2004/QĐ – BGD&ĐT ngày 23 tháng 02 năm 2004 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành các danh mục TBGD tối thiểu ở lớp 3

2 CHƯƠNG II NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Thực trạng về TBGD và công tác quản lý, sử dụng TBGD ở trường Tiểu học QuyÕt Th¾ng.

Những TBGD được cấp phát chủ yếu là những TBGD thô sơ, đơn giản như:tranh ảnh, sách giáo khoa, một số bộ mẫu chữ viết, bảng nỉ, bộ dụng cụ học nhạc,

bộ dụng cụ đo đạc,… Tuy nhiên những TBGD được cấp số lượng còn quá ít,không đủ cho các lớp :

+ Môn Toán lớp 1: các mô hình con vật, hoa …bằng bìa rời có gắn namchâm phía sau để khi dạy gắn vào các mô hình của bài dạy còn thiếu rất nhiều

+ Toán lớp 4: Đồ dùng dạy phần kiến thức về phần biểu đồ không có

+ Phân môn Tâp đọc, Kể chuyện, Tập làm văn của môn Tiếng Việt, mônĐạo đức lớp 1,2,3,4,5 còn thiếu rất nhiều tranh ảnh minh hoạ phục vụ các bài dạy

+ Môn TN - XH vµ Khoa häc- LÞch sö+ §Þa lÝ ở các lớp 1,2,3,4,5 một sốchương, phần chưa có đủ đồ dùng

Do TBGD được cấp còn thiếu nhiều như vậy nên hàng năm nhà trường cũng

có kế hoạch mua sắm thêm một số trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động giáodục trong nhà trường như tăng âm, loa máy, đầu video,…nhưng những thiết bị nàychỉ phục vụ cho các hoạt động ngoại khoá, các buổi lễ, hội nghị là chủ yếu, chưa

có tác dụng thiết thực đối với từng tiết dạy

Ngoài ra hàng năm nhà trường cũng đã tổ chức thi làm đồ dùng dạy họcnhưng những đồ dùng do giáo viên tự làm cũng chỉ là những tranh vẽ đơn giản,hiệu quả sử dụng chưa cao, chỉ đáp ứng được kiến thức của 1 tiết dạy nào đó, độbền lại kém nên không thể sử dụng được lâu dài

Tóm lại, việc trang bị TBGD của nhà trường chủ yếu dựa vào nguồn NSNN

cấp phát, số lượng còn thiếu, không có các TBGD hiện đại nên giáo viên chưa có

cơ hội được tiếp xúc với các thiết bị này vì thế không biết cách sử dụng TBGD tựlàm không đáng kể, giá trị sử dụng chưa cao do đó chưa đáp ứng được nhu cầu cầnthiết cho việc dạy học trong giai đoạn hiện nay

Ở các lớp 2,3,4 TBGD được sử dụng chủ yếu nhất là các bảng gài, bảng nỉ,

bộ chữ dạy tập viết, bộ biểu diễn toán Các bộ tranh đạo đức, TN – XH, mỹ thuật,thủ công, các bộ tranh dạy tập làm văn, tập đọc, kể chuyện,… rất ít được sử dụng

Các TBGD môn Hát nhạc, Mỹ thuật do giáo viên dạy các môn này là giáoviên chuyên biệt, các TBGD này không để ở tủ mỗi lớp học nên giáo viên rất ngại

sử dụng Giáo viên hát nhạc lên lớp chủ yếu sử dụng đàn ócgan nhà trường có sẵncòn các bộ dụng cụ học nhạc dân tộc, bộ kèn, thanh phách, mõ song loan, trốnghầu như không sử dụng đến

Đặc biệt là các đĩa CD âm nhạc lớp 3, 4 , băng đĩa dạy các môn học lớp 1hầu như không giáo viên nào sử dụng

Như vậy, tình trạng dạy chay, học chay vẫn còn phổ biến, giáo viên vẫnquen với nếp cũ, lên lớp chủ yếu là thuyết trình, giảng giải, thày đọc – trò chép,

thày giảng – trũ nghe Giỏo viờn cũn ngại sử dụng TBGD , cũn cho rằng sử dụngTBGD mất thời gian, tốn cụng chuẩn bị, dành thời gian sử dụng TBGD để giảnggiải và cho học sinh luyện tập vẫn hơn TBGD chỉ được sử dụng cú hiệu quả trongcỏc giờ hội giảng, hội thi, trong cỏc đợt thanh tra, kiểm tra của cấp trờn và nhàtrường Cũng cú giỏo viờn sử dụng TBGD dạy học nhưng hiệu quả lại chưa cao: cúgiỏo viờn chỉ đưa ra coi như giới thiệu TBGD chứ chưa khai thỏc được nội dungkiến thức, chưa giỳp học sinh nhận biết kiến thức thụng qua quan sỏt, thực hànhtrờn TBGD; Cú giỏo viờn chưa biết cỏch sử dụng TBGD hợp lý, đặt TBGD trờnbàn hoặc treo trờn bảng từ đầu đến cuối tiết học làm học sinh phõn tỏn tư tưởng,khụng chỳ ý vào nội dung bài học Sử dụng TBGD như thế khụng những khụngphỏt huy được tỏc dụng của TBGD, khụng phỏt huy được khả năng tư duy độc lập,sỏng tạo, tớnh tự giỏc, tớch cực hoạt động của học sinh mà cũn làm giảm hiệu quả

sư phạm của TBGD, làm giảm chất lượng giỏo dục của giờ học

* Thực trạng việc bảo quản TBGD:

Ở từng lớp đó được trang bị tủ riờng nhưng tủ này lại quỏ nhỏ chỉ cú thểđựng một số sỏch vở, đồ dựng học tập của học sinh và một số TBGD phục vụ cỏcmụn Toỏn, Tiếng Việt mà giỏo viờn thường sử dụng, cũn rất nhiều TBGD được đểtrong phũng thiết bị, thư viện Trong phũng này tuy đó cú một số tủ kớnh để sỏch

vở và TBGD nhưng việc sắp đặt cũn lộn xộn, chưa khoa học, thậm chớ cũn lẫn lộnchồng chộo Cỏc bộ tranh ảnh khụng cú đủ chỗ để treo, cú những bộ cuộn trũn đểtrong tủ, cú bộ thỡ treo chồng lờn nhau trờn tường Vỡ vậy, khi muốn lấy mộtTBGD nào đú thỡ rất khú khăn, mất thời gian Cỏc TBGD do khụng được bảo quảnđỳng cỏch, khớ hậu Việt Nam núng, ẩm, mưa nhiều nờn rất dễ bị ẩm mốc, hỏnghúc, cú khi cũn bị mối mọt, một số thiết bị bằng gỗ bị cong vờnh khụng cũn giỏ trị

sử dụng

Giỏo viờn phụ trỏch thiết bị, thư viện học đúng chuyên ngành xong vừa mới

ra trờng nên còn hạn chế về kinh nghiệm Nhà trường chưa cú điều kiện để trang bịcỏc phương tiện chống ẩm mốc, chống mối mọt.Cuối mỗi năm học nhà trường đều

cú tổ chức kiểm kờ nhưng cũng chỉ làm dưới hỡnh thức đếm, rà soỏt lại xem cú

thiết bị nào thiếu, thiết bị nào hỏng mà không có kế hoạch bổ sung, sửa chữa, cũngkhông quy vào tinh thần trách nhiệm của ai

Máy vi tính và các thiết bị điện tử khác không có chế độ bảo quản riêng,không theo đúng quy trình kỹ thuật của nhà sản xuất, chưa có chế độ bảo dưỡngđịnh kỳ nên thường xuyên hỏng hóc, phải sửa chữa

Nhà trường đã có sổ sách theo dõi mượn, trả TBGD của giáo viên nhưngnhân viên phụ trách thiết bị thư viện chưa quan tâm chú ý Có giáo viên mượnTBGD mà không ghi vào sổ, có giáo viên mượn nhưng lại không sử dụng hoặc sửdụng không đúng mục đích, có TBGD giáo viên mượn không trả lại gây thất thoát,lãng phí Nhiều khi giáo viên trả TBGD cũng không được kiểm tra lại mà cứ thếtreo lên tường hoặc lại cuộn tròn cất vào tủ, do đó không phát hiện được hư hỏngnên không nêu cao được tinh thần trách nhiệm của giáo viên

Có thể nói, việc bảo quản TBGD ở trường Tiểu học n¬i t«i c«ng t¸c chưađược chú trọng đúng mức, tình trạng hư hỏng, thất thoát, lãng phí dẫn đến kémchất lượng và hiệu quả sử dụng còn xảy ra nhiều Đây chính là vấn đề đòi hỏi độingũ cán bộ quản lý và giáo viên, nhân viên nhà trường cần quan tâm chú ý

* Thực trạng về công tác quản lý TBGD:

Các đồng chí trong ban giám hiệu nhà trường cũng đã chú ý nhắc nhở, độngviên giáo viên sử dụng TBGD trong quá trình dạy học, giúp giờ học thêm sinhđộng hấp dẫn, nâng cao chất lượng giáo dục nhưng việc làm này chưa được tiếnhành thường xuyên, đôi khi mới chỉ là “ đánh trống, bỏ dùi”

Chưa đưa việc sử dụng TBGD thành tiêu chí đánh giá xếp loại giáo viên,chưa có những hình thức thi đua khen thưởng thích đáng để giáo viên tích cực sửdụng TBGD Vì vậy, việc sử dụng TBGD chưa thực sự trở thành nền nếp Mặtkhác việc dạy chay đã gần như là truyền thống, là lối mòn khó phá bỏ, giáo viên rấtngại sử dụng TBGD khi lên lớp mà người quản lý lại ít quan tâm đến việc tìm hiểu

lý do, tâm lý giáo viên nên TBGD chưa được sử dụng đúng với vai trò, chức năngcủa nó

Hàng năm nhà trường đã có kế hoạch đầu tư trang bị CSVC và TBGDnhưng chủ yếu chỉ là kế hoạch về xây dựng CSVC còn TBGD đa số vẫn trông chờ

việc cấp phỏt từ trờn Nhà trường chưa cú kế hoạch cụ thể về trang bị, bảo quản và

sử dụng TBGD Chưa chỳ ý đến việc bồi dưỡng chuyờn mụn nghiệp vụ cho nhõnviờn làm cụng tỏc thiết bị và bồi dưỡng nõng cao nhận thức cho giỏo viờn trực tiếpgiảng dạy

* Nguyờn nhõn dẫn đến thực trạng trờn:

Cụng tỏc TBGD của trường Tiểu học nơi tôi công tác cũn một số bất cập,hạn chế như trờn cú thể núi một phần là do điều kiện khỏch quan nhưng phần lớnvẫn là do những nguyờn nhõn chủ quan từ phớa nhà trường Những nguyờn nhõnkhỏch quan và chủ quan cú thể được kể đến như sau:

* Nguyờn nhõn khỏch quan:

Để đỏp ứng yờu cầu của sự đổi mới giỏo dục trong giai đoạn hiện nay, Nhànước ta cần cú nguồn ngõn sỏch đầu tư cho giỏo dục lớn hơn rất nhiều song donguồn ngõn sỏch cũn hạn hẹp nờn Nhà nước khụng đủ kinh phớ để cú thể trang bịđồng bộ TBGD cho tất cả cỏc trường học trờn cả nước

Trong hoàn cảnh chung của đất nước như vậy, CSVC và TBGD của nhàtrường phụ thuộc vào ngõn sỏch của cỏc địa phương là chủ yếu Hơn nữa đời sốngkinh tế của nhõn dõn cũng ở mức trung bỡnh nhưng nhận thức của họ về cụng tỏcgiỏo dục cũn chưa đầy đủ nờn việc vận động nhõn dõn đầu tư trang bị hệ thốngTBGD cho nhà trường rất khú khăn

Nh phần thực trạng đã nêu ở trên số lợng thiết bị còn thiếu nhưng vấn đềthiếu cũn cú khả năng khắc phục được, chủ yếu là do chất lượng của một số TBGDkhụng đảm bảo, thiết kế khụng hợp lý:

+ Phõn mụn Tập viết của lớp 3, bộ chữ mẫu dựng minh hoạ cho dạy tập viết

cỡ chữ khụng phự hợp với cỡ chữ trong chương trỡnh học của học sinh

+ Môn Âm nhạc lớp 3 : Tranh minh hoạ khụng gắn vào từng bài cụ thể nờnkhụng tiện sử dụng, kốn Mờlụdion ( Hàn Quốc) quỏ lớn, giỏo viờn thổi được đó làkhú, học sinh lớp 3 khụng thể đủ hơi để thổi

+ Mụn TN –XH lớp 3: Mụ hỡnh trỏi đất quay quanh mặt trời, mặt trăng quayquanh trỏi đất rất cồng kềnh, khú sử dụng, cần phải cú phũng tối, cú rốm che thỡ sửdụng mới đạt hiệu quả

+ Tranh minh hoạ phõn mụn Kể chuyện lớp 4 cỏc bức tranh ứng với từngđoạn của cõu chuyện đỏng lẽ phải được trỡnh bày riờng thành từng bức rời nhau thỡlại được trỡnh bày chung trờn cựng một tranh khổ to, như vậy rất bất tiện trong việc

sử dụng, khi hướng dẫn học sinh kể từng đoạn học sinh dễ bị phõn tỏn sang đoạnkhỏc

+ Mụn Khoa học lớp 4 : Ở cỏc tranh dạy bài 37, 23,60 cỏc phiếu ghi tờn cỏc

cơ quan, bộ phận của từng tranh cũn quỏ nhỏ, khụng tiện sử dụng; Chương “Ánhsỏng” đốn pin để dạy bài “Ánh sỏng” hơi nhỏ nờn khi làm thớ nghiệm học sinh khúquan sỏt, khú phỏt hiện ra đường chuyền của ỏnh sỏng v v…

Với một hệ thống TBGD thiếu về số lượng, yếu về chất lượng và thời giancung ứng lại chậm như vậy gõy tõm lý khụng tốt trong giáo viờn, làm họ ngại sửdụng vỡ lo nếu TBGD khụng đảm bảo sẽ mất thời gian mà lại khụng mang lại hiệuquả cho giờ học

*Nguyờn nhõn chủ quan:

Sự nhận thức chưa đỳng của giỏo viờn và đội ngũ cỏn bộ quản lý Họ chưanhận thức được vị trớ, vai trũ, tầm quan trọng của TBGD trong quỏ trỡnh dạy học.Nếp nghĩ và thúi quen dạy chay, ngại đổi mới dường như đó hằn sõu trong họ nờn

họ rất ngại sử dụng TBGD khi lờn lớp Đời sống của giỏo viờn cũng tương đối ổnđịnh nhưng rất ớt giỏo viờn đủ điều kiện để sắm những TBGD cho riờng mỡnh ( cảtrường chỉ cú một giỏo viờn nhà cú mỏy vi tớnh nhưng trình độ vi tính còn hạn chế)

Do vậy giỏo viờn rất ớt được tiếp xỳc với cỏc PTKTDH hiện đại, họ khụng biết sửdụng nờn cũng thường cú tõm lý ngại tỡm hiểu

Do những nguyờn nhõn khỏch quan và chủ quan trờn nờn hiệu quả sử dụngTBGD ở trường Tiểu học chưa cao, đũi hỏi phải đổi mới cụng tỏc quản lý TBGDbàng những biện phỏp hữu hiệu nhằm nõng cao hiệu quả sử dụng TBGD và gúpphần quan trọng nõng cao chất lượng giỏo dục của nhà trường

2.2 MỘT Số BIỆN PHÁP QUẢN Lí CỦA PHể HIỆU TRƯỞNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TBGD Ở TRƯỜNG Tiểu HỌC

Qua nghiờn cứu lý luận và thực tiễn trong việc nõng cao hiệu quả sử dụngTBGD, tụi nhận thấy rằng TBGD chịu sự chi phối của nội dung và phương phỏp