MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ VIỆC CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG LỚP 1-2-3-4.DOC

Đổi mới giáo dục phổ thông là một sự nghiệp rất to lớn của Đảng và nhân dân ta, từ mục tiêu nội dung chơng trình, phơng pháp giảng dạy – học tập, cách đánh giá, kiểm tra đến sách giáo kh

Một số kinh nghiệm

về việc chỉ đạo thực hiện đổi mới giáo dục

phổ thông lớp 1-2-3-4

I Đặt vấn đề:

Đổi mới giáo dục phổ thông là một công cuộc đổi mới giáo dục toàn diện và sâu sắc Kết luận Hội nghị lần thứ 6 ( khoá IX ) của Ban chấp hành trung ơng

Đảng chỉ rõ “ Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ đang đứng trớc những đòi hỏi thúc bách, những nhiệm vụ rất nặng nề, cần tập trung phát triển mạnh hơn, nhanh hơn, khẩn trơng hơn, tốt hơn mới có thể đáp ứng yêu cầu sự nhgiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc ”

Đổi mới giáo dục phổ thông tạo bớc chuyển biến mạnh mẽ về chất lợng,

đa nền giáo dục nớc ta sớm tiến kịp các nớc trong khu vực Đổi mới giáo dục phổ thông là một sự nghiệp rất to lớn của Đảng và nhân dân ta, từ mục tiêu nội dung chơng trình, phơng pháp giảng dạy – học tập, cách đánh giá, kiểm tra

đến sách giáo khoa, thiết bị đồ dùng dạy học đều đợc đổi mới theo tinh thần hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển giáo dục trong khu vực và trên thế giới, phù hợp điều kiện thực tế của nớc ta trong những thập kỷ đầu của thế kỷ XXI Đổi mới giáo dục phổ thông là đòi hỏi ngành giáo dục phải huy động tối đa hết khả năng của mình, đồng thời đòi hỏi Đảng, Nhà nớc và toàn xã hội phải rất quan tâm

Là năm thứ t thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông, kết quả của nó ảnh h-ởng to lớn đến các bớc tiếp theo của quá trình đổi mới Bản thân tôi nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề: Bậc tiểu học là cấp học trực tiếp thực hiện

đổi mới giáo dục phổ thông về chơng trình, sách giáo khoa mới, vì vậy, công tác quản lý chỉ đạo về đổi mới giáo dục phổ thông là yếu tố quyết định sự thành công của việc thay sách

Trong năm học, với ý thức tinh thần trách nhiệm trớc ngành, trớc phụ huynh học sinh, trớc nhân dân địa phơbg, lãnh đạo trờng Tiểu học Mai Thủy

đã hết sức lo lắng, trăn trở chỉ đạo công tác thực hiện đổi mới chơng trình, sách giáo khoa mới lớp 1,2,3,4 đạt những kết quả đáng ghi nhận

II Thực trạng tình hình nhà tr ờng trong công tác

quản lý chỉ đạo.

1.Thực trạng tình hình.

Năm học 2005 –2006 trờng Tiểu học Mai Thủy có 16 lớp thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông : Nội dung chơng trình, sách giáo khoa mới Trong đó

có 3 lớp Một với 93 học sinh, 4 lớp Hai với 130 học sinh, 4 lớp Ba với 153 học sinh, 5 lớp Bón với 160 học sinh Đặc biệt, trong khối đổi mới GDPT có 03

em học sinh lớp Một, 02 em lớp Hai, 01 em lớp Bốn đợc học hoà nhập do bị khuyết tật, động kinh, ốm đau thần kinh nên khả năng tiếp thu chậm

Học sinh trong các lớp chỉ thống nhất một độ tuổi

*Thuận lợi:

- Là năm thứ t thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông, nên đã đúc rút đợc nhiều kinh nghiệm

- Tất cả học sinh lớp 1 đều đợc học qua lớp mẫu giáo

- Các văn bản chỉ đạo đợc triển khai đầy đủ và kịp thời

- Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền vận động nên các cấp lãnh đạo trong địa phơng cùng phụ huynh học sinh chăm lo đến công tác đổi mới giáo dục phổ thông

- Lãnh đạo nhà trờng u tiên tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất phục

vụ cho dạy và học: Phòng học, bàn ghế vừa tầm với học sinh, học sinh có đủ sách và dụng cụ học tập

* Khó khăn:

- Đội ngũ biến động, có sự thay đổi giáo viên giữa chừng Ba giáo viên nghỉ sinh, một giáo viên đi học

- Đồ dùng dạy học còn thiếu: Môn thủ công lớp một, các môn học khác có cơ số đồ dùng cha đủ cho đầu lớp ở lớp 1

- Học sinh đi học xa, phụ huynh phải vất vả đa đón, nhất là vào mùa ma rét

- Cha có giáo viên dạy chuyên biệt môn âm nhạc, Mỹ thuật

Mặc dù gặp không ít khó khăn nhng thuận lợi là cơ bản, tôi đã cố gắng tìm ra một số giải pháp thực hiện trong quá trình chỉ đạo

III.Một số biện pháp về chỉ đạo thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông

1 Tổ chức quán triệt các văn bản chỉ đạo của cấp trên về đổi mới giáo dục phổ thông:

Các văn bản chỉ đạo đổi mới giáo dục phổ thông gồm có: Nghị quyết

40 của Quốc hội, chỉ thị 14 của Thủ tớng Chính phủ tiếp tục đợc quán triệt trong năm học này cho toàn thể đội ngũ

Các văn bản hớng dẫn về thay sách của Bộ, Sở, Phòng giáo dục đã đợc chỉ đạo kịp thời Hệ thống các văn bản này thể hiện tính pháp lý để hớng dẫn

về chuyên môn nghiệp vụ cụ thể cho đội ngũ

Lãnh đạo nhà trờng đã tổ chức nghiêm túc việc học tập quán triệt đầy đủ các văn bản chỉ đạo đồng thời nhân bản đến tận tay cho giáo viên trực tiếp dạy lớp 1,2,3,4 để nghiên cứu Các văn bản này đợc tuyên truyền rộng rãi trong lãnh đạo địa phơng, trong phụ huynh học sinh về đổi mới giáo dục phổ thông Đội ngũ dạy lớp 1, 2, 3, 4 phải đợc qua tập huấn dài ngày trong đợt 1: Lớp một 9 ngày, lớp hai 13 ngày, lớp Ba 13 ngày và lớp Bốn 16 ngày Số giáo viên còn lại đợc tập huấn đợt 2 Sau khi tập huấn, nhà trờng tiếp tục triển khai thực hiện theo văn bản chỉ đạo của Phòng giáo dục: Giáo viên tự nghiên cứu

học tập lại các tài liệu hớng dẫn về chuyên môn nh chơng trình, kế hoạch dạy học, phơng pháp giảng dạy các môn học chuẩn bị dạy minh hoạ các tiết lớp Bốn Lớp 1 tổ chức rút kinh nghiệm qua ba năm thực hiện, lớp Hai hai năm thực hiện và lớp Ba một năm thực hiện

Đầu năm học, chúng tôi tổ chức cho giáo viên học tập nghiên cứu về quyết

định 30 của Bộ giáo dục hớng dẫn về đánh giá xếp loại học sinh lớp 1, 2, 3, 4

Tổ chức học tập kỹ quy định này vì có sự thay đổi, điều chỉnh so với năm

tr-ớc, cách đánh giá xếp loại hoàn toàn mới

Xác định đổi mới giáo dục phổ thông là nhiệm vụ trọng tâm số một trong việc thực hiện kế hoạch năm học 2005-2006, nên nhà trờng đã tham mu thành lập ban chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ đổi mới giáo dục phổ thông trên địa bàn nhằm tuyên truyền sâu rộng về mục đích, nội dung, kế hoạch triển khai về đổi mới trong nhân dân nhằm làm cho xã hội hiểu rõ và tạo điều kiện cho nhà tr-ờng thực hiện tốt công tác đổi mới giáo dục phổ thông

Đặc biệt đối với phụ huynh lớp 1 chúng tôi tổ chức họp phụ huynh trong tháng 8 hớng dẫn cụ thể về nội dung chơng trình các môn học, sách giáo khoa,

đồ dùng học tập, phơng pháp học để xây dựng môi trờng giáo dục thống nhất Làm nh vậy để tạo sự phối hợp tốt giữa nhà trờng và cha mẹ học sinh giúp các

em học tốt chơng trình sách giáo khoa mới Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền nên phụ huynh chuẩn bị đầy đủ mọi điều kiện cho con em bớc vào năm học mới với một tâm thế tốt nhất

2 Sắp xếp bố trí đội ngũ giáo viên dạy lớp 1,2,3,4.

Do tầm quan trọng của việc thực hiện chơng trình sách giáo khoa mới lớp1,2,3,4 nên công tác phân công bố trí giáo viên chúng tôi đặc biệt quan tâm Đặc biệt là giáo viên dạy lớp 4 đợc u tiên cả trình độ cũng nh năng lực Cuối năm học 2004 - 2005 lãnh đạo đã có sự bàn bạc phân công sắp xếp bố trí

đội ngũ cho năm học mới Chúng tôi bố trí GV đợc nghiệm thu ngay chất

l-ợng học sinh cuối năm Do có sự chuẩn bị kỹ nên khi tập huấn học thay sách, chúng tôi đã sẵn sàng có đội ngũ

Những giáo viên đợc dạy lớp đổi mới cần phải đạt đợc các yêu cầu sau:

- Đạt chuẩn về trình độ đào tạo

- Có năng lực s phạm vững vàng, có kinh nghiệm giảng dạy

- Có phong cách lên lớp nhẹ nhàng

- Có tính cẩn thận, chăm chỉ

- Phải biết gần gũi yêu thơng học sinh

- Chọn đội ngũ giáo viên trẻ

Tất cả giáo viên dạy khối đổi mới GDPT của trờng chúng tôi hầu hết đều

đạt đợc các yêu cầu trên Các cô rất lo lắng, có trách nhiệm cao với công việc và cũng rất tự tin mặc dù họ biết rất rõ phải gặp nhiều khó khăn khi thực hiện

3 Chuẩn bị cơ sở vật chất, sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo về chuyên môn nghiệp vụ, trang thiết bị đồ dùng dạy học:

Yếu tố tạo nên sự thành công về đổi mới giáo dục phổ thông phải kể đến

là cơ sở vật chất, vì vậy trong năm học vừa qua trờng Tiểu học Mai Thủy đã chú trọng và tăng cờng xây dựng cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lợng dạy- học:

-Về phòng học:

Nhà trờng bố trí đủ 16 phòng học cho khối đổi mới đợc học hai buổi/ngày Ưu tiên 8 phòng học nhà cao tầng cho khối đổi mới Trong phòng học có đủ quạt mát, hệ thống chiếu sáng, có đủ bảng chống loá, có

đủ bàn ghế đủ chỗ ngồi và ghế rời cho học sinh vừa tầm để ngồi viết, đồng

thời thuận tiện trong việc tổ chức các hoạt động và hình thức học tập Trong phòng học có tủ đựng đồ dùng và sách vở học sinh

-Về sách giáo khoa:

Theo quy định mỗi em học sinh phải có đủ một bộ sách giáo khoa và vở bài tập các môn Vở học sinh phải đợc dùng loại vở năm dòng li

Th viện tổ chức phát hành sớm cùng với những biện pháp linh hoạt của giáo viên nên 100% học sinh có đủ sách giáo khoa và vở bài tập các loại

Phía giáo viên ngoài việc có đủ sách giáo khoa còn phải có đủ các loại sách tham khảo và các tài liệu chuyên môn khác Đây là những tài liệu phục vụ cho giảng dạy, lãnh đạo nhà trờng đã chỉ đạo cho th viện phải cung cấp đầy đủ cho giáo viên Mỗi giáo viên khi bớc vào dạy chơng trình mới phải có đầy đủ sácg giáo khoa, sách giáo viên, bài soạn mẫu, các tài liệu hớng dẫn chuyên môn của các môn học

- Về thiết bị đồ dùng dạy học:

Đổi mới phơng pháp dạy học gắn liền với việc tăng cờng sử dụng đồ dùng dạy học Vai trò của đồ dùng dạy học rất quan trọng Không thể đổi mới

ph-ơng pháp khi cha đổi mới phph-ơng tiện dạy học

+ Đối với lớp 1-3: Với lớp Một giáo viên phải có đủ bộ biểu diễn để dạy tốt hai môn công cụ Toán và Tiếng Việt Một tiết dạy sẽ rất khó thành công khi không có đồ dùng, xác định đợc yếu tố này, nhà trờng đã chú trọng việc mua sắm thêm thiết bị dạy học khi việc cung ứng của Phòng GD Lệ Thủy cha kịp + Đối với lớp 4: Trong năm học đã đợc Phòng GD cấp đầy đủ và sớm đồ dùng dạy học các môn với tổng số tiền trên 25 triệu đồng Lãnh đạo nhà trờng chỉ

đạo nhà trờng tiến hành sử dụng qua các công đoạn: Cho giáo viên tiếp xúc và làm quen tại th viện trớc khi sử dụng ở lớp; tiếp đến là phân loại đồ dùng theo các môn học, vào sổ đầy đủ các loại đồ dùng dạy học theo bài và môn học cụ thể Thực hiện nghiêm túc chủ trơng của Phòng GD là tất cả đồ dùng dạy học

đa về tận các lớp học và tiến hành sử dụng có hiệu quả

Trong năm học ở trờng chúng tôi, số tiết sử dụng có đồ dùng dạy học đảm bảo 100%, không có tiết dạy “chay”, giáo viên của nhà trờng đã có thói quen biết sử dụng và khai thác hết lợi thế của đồ dùng dạy học để nâng cao hiệu quả của tiết dạy

Muốn khai thác hết lợi thế của đồ dùng dạy học trong công việc học tập, nhà trơừng đã chỉ đạo phụ hunynh học sinh lớp 1 phải mua đủ cho bộ đồ dùng hai môn lắp ghép Toán và Tiếng Việt Ngoài ra, các lớp phải có bộ đồ dùng dùng chung để tại tủ lớp nhằm tạo thuận lợi cho các em trong học tập

Không ngừng tổ chức các cuộc thi tự làm và sử dụng đồ dùng dạy học trong

đội ngũ giáo viên để nhằm phong phú thêm các loại đồ dùng dạy học Trong năm qua, trờng phát động làm đồ dùng dạy học và đã làm đợc nhiều đồ dùng dạy học có giá trị sử dụng

4 Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo khối:

Đối với lớp 1 là năm thứ t thực hiện đổi mới chơng trình và sách giáo khoa

đại trà, lớp 2 năm thứ ba, lớp ba năm thứ hai, nhng lớp bốn là năm đầu dạy theo sách và phơng pháp mới, đánh giá xếp loại mới nên giáo viên không khỏi

bỡ ngỡ, lúng túng Từ thực tế đó chúng tôi chỉ đạo bồi dỡng chuyên môn tại chỗ thông qua tổ chuyên môn, tiến hành thăm lớp dự giờ, thao giảng Đây

là một hoạt động truyền thống và vô cùng quan trọng, là cách nhanh nhất để giáo viên chiếm lĩnh phơng pháp mới, tạo cho mình có kỹ năng lên lớp tốt, đạt hiệu quả cao

Dựa trên lịch trình của Hiệu trởng đề ra trong năm học, tôi đã sắp xếp lịch sinh hoạt chuyên môn hàng tháng, hàng tuần riêng cho khối đổi mới giáo dục phổ thông để chỉ đạo thực hiện Nội dung sinh hoạt hàng tuần tập trung vào các nội dung chủ yếu sau đây:

- Vào đầu năm học, lớp một, hai , ba tổ chức rút kinh nghiệm hiệu quả giảng dạy theo sách giáo khoa mới trong năm học trớc

- Soạn các bài điển hình, thống nhất phơng pháp giảng dạy

- Thao giảng các môn học, u tiên hai môn Toán và Tiếng Việt.

- Cùng nhau trao đổi thảo luận, tháo gỡ những vớng mắc trong việc thực hiện chơng trình sách giáo khoa mới

- Tự làm thêm đồ dùng dạy học đối với các môn còn thiếu nh: Thủ công, tranh dạy luyện nói (Lớp 1)

- Học tập quy định 30 về đánh giá xếp loại học sinh

Trong suốt năm học, nội dung sinh hoạt nhiều nhng chủ yếu giành phần lớn thời gian của buổi sinh hoạt tổ chức chuyên môn cho nội dung thao giảng dự giờ

Trong môn Tiếng Việt, chúng tôi chọn đủ kiểu bài để giảng và soạn giảng

đủ tất cả các phân môn

Hai môn Toán và Tiếng Việt đợc u tiên giảng nhiều hơn Yêu cầu giáo viên phải giảng đủ số lợng quy định và đảm bảo đủ số tiết thao giảng, dự giờ đề ra

đầu năm

Lớp 1 thao giảng 4 tiết, dự giờ 35 tiết trên năm/ ngời

Lớp 2, 3 thao giảng 6 tiết, dự giờ trên 35 tiết trên năm/ngời

Lớp 4 thao giảng 9 tiết , dự giờ 35 tiết trên năm/ ngời

Quy trình soạn giảng đợc đợc tiến hành: Chọn bài- định hớng kế hoạch- xác

định mục tiêu- lựa chọn phơng pháp- kỹ năng cần đạt các bài soạn giảng đều phải tuân thủ quy định chặt chẽ nh vậy mới đạt đợc hiệu quả

Trong năm học, khối đổi mới giáo dục phổ thông đã thao giảng đợc 68 tiết,

dự giờ đợc 732 tiết

Các tiết thao giảng đều đạt kết quả khá, tốt

5 Tổ chức kiểm tra quản lý:

Ban giám hiệu nhà trờng phải xem công tác kiểm tra là một quá trình tiếp cận, phối hợp hệ thống trong một tổng thể nhiều mặt, toàn vẹn và thống nhất

Vì vậy công tác kiểm tra đánh giá của quản lý là không thể thiếu nhằm nâng cao chất lợng dạy và học

- Kiểm tra giáo viên:

Bao gồm kiểm tra công tác chủ nhiệm lớp, kiểm tra việc thực hiện soạn giảng đổi mới phơng pháp dạy học, kiểm tra việc sử dụng đồ dùng dạy học, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn

Trong năm học, chúng tôi giành nhiều thời gian cho việc kiểm tra thực hiện

đổi mới phơng pháp dạy học Chủ yếu qua tiết dạy xem giáo viên có thực hiện

đợc 3 chức năng: ngời tổ chức, ngời điều hành, ngời hớng dẫn hay không? Từ

đó có biện pháp giúp đỡ, tiếp sức

Trong năm, Ban giám hiệu đã dự giờ đợc160 tiết

Số lần kiểm tra trong năm học đối với khối đổi mới là 146 lần

- Kiểm tra học sinh:

Kiểm tra học sinh chủ yếu qua dự giờ thăm lớp Kiểm tra sản phẩm các em làm qua vở bài tập, qua làm bài kiểm tra trên lớp

Kiểm tra dụng cụ học tập của học sinh

Phải làm tốt công tác kiểm tra thì mới nắm chắc đợc kết quả để có định hớng

và bớc đi đúng, đạt đợc mục đích mình đề ra trong công tác chỉ đạo thực hiện

đổi mới giáo dục phổ thông

IV.Một số kết quả đạt đ ợc:

Năm học 2005– 2006 là năm thứ t thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông,

là năm đầu tiên thực hiện chơng trình sách giáo khoa mới lớp 4, đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý của nhà trờng đã vợt qua mọi khó khăn, tự tin thực hiện thành công chơng trình sách giáo khoa mới bằng những kết quả học tập thuyết phục của học sinh

Kết quả chất lợng cuối năm:

1 93 93 100 88 94,6 93 100 90 96,8

2 130 130 100 125 96,2 130 100 128 98,5

3 153 153 100 153 100 153 100 146 95,4

4 160 160 100 155 96,9 160 100 156 97,5 KĐM 536 536 100 521 97,2 536 100 520 97,0

- Học sinh giỏi: 165 em

- Học sinh tiến tiến: 164 em.

- 100% học sinh xếp loại hạnh kiểm Thực hiện đầy đủ

* Kết quả cuối năm học của học sinh khối đổi mới chúng tôi đánh giá:

- Về kiến thức: Học sinh nắm chắc nội dung kiến thức đã đợc học.

- Về kỹ năng: Học sinh biết đọc, viết nhanh Kỹ năng đọc trôi chảy diễn

cảm khá tốt Kỹ năng vận dụng bài đọc vào tập làm văn và luyện từ và câu lớp 2, 3 khá thành thạo Kỹ năng viết văn của học sinh lớp 4 thành thạo, có cảm xúc Kỹ năng tính toán và giải toán chắc chắn

Thực hiện chơng trình đổi mới GDPT giúp học sinh t duy phát triển khá, các

em hiểu biết nhanh hơn, tự tin và mạnh dạn hơn

* Giáo viên tiếp cận và vận dụng khá tốt phơng pháp dạy học mới Giáo viên thực sự có kỹ năng hớng dẫn, tổ chức, điều hành các hoạt động học tập của học sinh Đồng thời biết phối hợp nhiều phơng pháp và hình thức dạy học linh hoạt

V Bài học kinh nghiệm:

Từ việc chỉ đạo thực hiện chơng trình, sách giáo khoa mới, tôi rút ra một số bài học: