PHÂN TÍCH CÁC PHƯƠNG PHÁP SÁNG TẠO SCAMPER TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ ĐIỀU HÀNH UBUNTU

Phép thích ứng – Adapt: Thích ứng hệ thống trong một bối cảnh khác.Nghĩ xem khi thay đổi, các tính năng này có phù hợp không?. Hoary cũng đã tích hợp thêm một số công cụ Live CD bổ sung

Phần I Cơ sở lý thuyết về phương pháp SCAMPER

I Giới thiệu

Hiện nay, có khá nhiều phương pháp sáng tạo khác nhau nhưng không có phương pháp nào vượt trội trong mọi tình huống, trong mọi lĩnh vực Tuy nhiên, phương pháp sáng tạo SCAMPER tỏ ra có nhiều ưu điểm trong việc phát triển hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Hai trọng tâm sáng tạo trong doanh nghiệp là sáng tạo trong phát triển/đổi mới sản phẩm và sáng tạo trong tiếp thị/kinh doanh sản phẩm

Phương pháp sáng tạo SCAMPER được giáo sư Michael Mikalko phát triển SCAMPER là ghép các chữ cái đầu của nhóm từ sau: Substitute (thay thế), Combine (kết hợp), Adapt (thích nghi), Modify (hiệu chỉnh), Put (thêm vào), Eliminate (loại bỏ)

và Reverse (đảo ngược)

Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ lĩnh hội, dễ vận dụng nhưng khá hữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp

II NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP

1 Phép thay thế - Substitute: Thay thế thành tố hiện có của hệ thống bằng thành tố

khác

Với 1 sản phẩm, bạn hãy quan sát thành phần tạo nên chúng và thử suy nghĩ xem liệu các thành phẩm này có thể được thay thế bằng nguyên vật liệu nào khác? Trong một quá trình làm việc, liệu vấn đề nhân lực thay thế sẽ là ai? Có nên thay địa điểm? Đối tượng? Các câu hỏi có thể đặt ra: Thay đổi cái gì để nâng cao chất lượng? Chuyện gì xảy ra nếu tôi thay cái này bằng cái khác? Làm cách nào để đổi địa điểm, thời gian, nguyên vật liệu, vấn đề nhân lực?

Ví dụ: Trước đây ta không có món xúc xích hotdog chay nhưng giờ đã có, nó làm bằng chất liệu ra củ quả

2 Phép kết hợp – Combine: Kết hợp thành tố của các hệ thống khác nhau để tạo ra hệ

thống mới

Bạn hãy quan sát xem có thể biến tấu thêm gì, kết hợp thêm được gì để tạo ra 1 sản phẩm mới, đề cao khả năng hợp lực của từng tính năng Các câu hỏi có thể đặt ra: Nguyên vật liệu cần là gì? Các tính năng? Quy trình? Nhân lực? Cái gì có thể kết hợp lại? Sẽ kết hợp khâu nào? Ở đâu?

Ví dụ: Chúng ta cho ra loại bưu thiếp có nhạc, TV với đầu máy video

3 Phép thích ứng – Adapt: Thích ứng hệ thống trong một bối cảnh khác.

Nghĩ xem khi thay đổi, các tính năng này có phù hợp không? Các câu hỏi có thể đặt ra: chúng ta có thể bắt chước cái gì? Mô phỏng cái gì?

Ví dụ: giường cho trẻ em cấu tạo như 1 chiếc xe đua

4 Phép điều chỉnh – Modify: Điều chỉnh qui mô thành tố của hệ thống.

Việc tăng và giảm kích cỡ, thay đổi hình dáng, thuộc tính ( ví dụ như màu sắc,

âm thanh, hương vị, hình thức mẫu mã,…) Nó có thể mạnh lên, cao lên, to lên hoặc ngược lại: nhẹ hơn, nhỏ hơn,…

5 Phép thêm vào – Put:Thêm thành tố mới vào hệ thống.

Có thể áp dụng cho cách dùng khác? Mục đích khác? Lĩnh vực khác?Các câu hỏi đặt ra: Tôi có thể lấn sân sang thị trường nào? Thị trường nào có thể tiêu thụ hàng của tôi?

Ví dụ: lốp xe có thể dùng làm hàng rào

6 Phép Loại bỏ – Eliminate: Loại bỏ thành tố khỏi hệ thống.

Việc loại bỏ và đơn giản hoá các thành phần, nghĩ xem chuyện gì xảy ra nếu bạn loại đi hàng loạt các quy trình, sản phẩm, vấn đề và cơ hội(probortunity ), nghĩ xem bạn

sẽ làm gì với tình huống này? Câu hỏi có thể đặt ra: : chuyện gì xảy ra nếu tôi loại bỏ 1

số thành phần của sản phẩm? Hướng giải quyết không theo cách thông thường?

Ví dụ: điện thoại không dây cố định ra đời

7 Phép đảo ngược – Reverse: Đảo ngược trật tự các thành tố của hệ thống.

Bạn có thể lật ngựợc vấn đề? Cách suy nghĩ này sẽ giúp bạn nhìn rõ mọi góc cạnh của vấn đề cũng như như cơ hội thấy điểm mới cho vấn đề (tham khảo thêm nguyên tắc

tư duy Reversal).Câu hỏi có thể đặt ra: Chuyện gì xảy ra nếu tôi làm theo theo hướng khác? Nếu tôi lật ngược trât tự cách làm cũng như cách sử dụng?

Ví dụ: Cho ra loại vải không phân biệt mặt phải hay trái

Phần II QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN HỆ ĐIỀU HÀNH UBUNTU

Dựa vào cơ sở lý thuyết của phương pháp SCAMPER, chúng ta nhận thấy có nhiều sáng kiến, phát minh các sản phẩm điều có vận dụng phương pháp này Trong phạm vi bài báo cáo này, tôi phân tích một sản phẩm công nghệ thông tin đó là hệ điều hành Ubuntu Trong quá trình phát triển sản phẩm này nhà sản xuất đã đưa ra nhiều phiên bản mới với những cải tiến mới Từ những cải tiến đó, tôi vận dụng 7 phương pháp SCAMPER để phân tích sự cải tiến đó như thế nào

Hệ điều hành Ubuntu được phát triển bởi Canonical với phiên bản đầu tiên từ

tháng 10 năm 2004 Đến nay đã có nhiều phiên bản với nhiều cải tiến mới nhằm đáp ứng nhu cầu người sử dụng.Các phiên bản Ubuntu theo thời gian cứ 6 tháng được phát hành

1 lần Ví dụ như phiên bản 4.10 được phát hành vào tháng 10/2004, thì 6 tháng sau tức vào tháng 4/2005 phiên bản 5.04 được giới thiệu

I Phiên bản 4.10 (Warty Warthog)

Ubuntu 4.10 (Warty Warthog) được phát hành vào 20 tháng 10 năm 2004 bởi

Canonical, xây dựng dựa vào Debian Warty là phiên bản đầu tiên của Ubuntu, khi mới xuất hiện nó chỉ là cái tên lạ lẫm đến mức chỉ có một số ít người nói chuyện về nó Trong phiên bản đầu tiên này chỉ có rất ít điểm nhấn kỹ thuật gây được ấn tượng sâu sắc, thậm chí nó còn không thân thiện với người dùng khi so sánh với các bản phân phối Linux khác ở cùng thời điểm

II Phiên bản 5.04 (Hoary Hedgehog)

Đây là phiên bản đầu tiên sử dụng X.org thay thế cho XFree86, mà bây giờ tất cả

đã bị lãng quên trong các bản phân phối hiện đại Hoary đã mang đến rất nhiều đặc tính mới, đáng kể nhất đó là nó cho phép người sử dụng chọn lựa các chế độ công suất khác

nhau cho máy tính thông qua Power Options như chế độ suspend, hibernate và stanby.

Đây cũng là lần đầu tiên Ubuntu có thêm các sản phẩm update manager và notifier

Hoary cũng đã tích hợp thêm một số công cụ Live CD bổ sung như Kickstart, trong đó cho phép nhiều cài đặt giống hệt nhau và hợp nhất việc phát hiện phần cứng trên Live CD và hệ thống đã cài đặt Điều này có nghĩa rằng Live CD có thể là một đánh giá chính xác hơn về cách thức hệ thống cài đặt sẽ làm việc tốt với phần cứng của bạn như thế nào

Phân tích SCAMPER:

- Phép thay thế: X.org thay thế cho XFree86

- Phép kết hợp: Power Options như chế độ suspend, hibernate và stanby

- Phép thích ứng: tích hợp thêm một số công cụ Live CD

- Phép thêm vào: thêm các sản phẩm update manager và notifier

III Phiên bản 5.10 (Breezy Badger)

Với sự hỗ trợ ngôn ngữ tăng lên rất nhiều, Breezy là phiên bản được truy cập nhiều nhất cho đến nay Phiên bản này cũng có nhiều tiến bộ trong việc hỗ trợ Bluetooth, chức năng máy tính xách tay, quản lý phân vùng logic và khả năng phát hiện máy in / máy quét Usplash đã được giới thiệu tại Breezy, cho phép các khởi động đồ họa nhiều hơn

Ngoài ra, Breezy đi kèm với một trình cài đặt được cải tiến bao gồm một cài đặt OEM đặc biệt để các nhà sản xuất thiết bị sẽ có một cách tốt hơn trong triển khai Ubuntu Khả năng khởi động kép với hệ điều hành khác cũng đã được cải thiện, cùng với đó là cách phân vùng tốt hơn

Phân tích SCAMPER:

- Phép điều chỉnh: sự hỗ trợ ngôn ngữ tăng lên rất nhiều

- Phép thêm vào: việc hỗ trợ Bluetooth, chức năng máy tính xách tay, quản lý phân vùng logic và khả năng phát hiện máy in / máy quét,

- Phép đảo ngược: Khả năng khởi động kép với hệ điều hành khác cũng đã được cải thiện, cùng với đó là cách phân vùng tốt hơn

IV Phiên bản 6.06 (Dapper Drake)

Đây là lần đầu tiên LTS (Long Term Support) phát hành Kế hoạch ban đầu là 6,04, nhưng việc phát hành đã bị trì hoãn trong 2 tháng để đảm bảo việc phát hành cuối cùng có đủ độ vững chắc, để đảm bảo tên LTS Khởi đầu với Dapper, ban đầu nhìn giống như là Ubuntu chúng ta biết ngày nay Dapper bao gồm một cài đặt đồ họa mới, quản lý mạng và hỗ trợ cho việc cài đặt USB

Phân tích SCAMPER:

- Phép thêm vào: Dapper bao gồm một cài đặt đồ họa mới, quản lý mạng và hỗ trợ cho việc cài đặt USB

V Phiên bản 6.10 (Edgy Eft)

Ngay sau Dapper, Edgy là một phiên bản thu nhỏ một chút Sự thay đổi đáng chú

ý nhất của nó có lẽ là việc chuyển sang Upstart thay cho hệ thống init truyền thống.

Upstart được thiết kế để xử lý không chỉ là thứ tự của các kịch bản trong hệ thống khởi động, mà còn là sự kiện diễn ra sau khi khởi động đã được hoàn chỉnh (như cắm vào một

ổ đĩa USB) Chi tiết về các lý do chính xác tại sao họ muốn thay thế init và cách họ đến

với Upstart có thể được tìm thấy ở đây

Phân tích SCAMPER:

- Phép thay thế: Upstart thay cho hệ thống init truyền thống

VI Phiên bản 7.04 (Feisty Fawn)

Người ta cho rằng sự cải tiến khả năng sử dụng lớn nhất được tìm thấy trong Feisty là hỗ trợ tìm các nội dung có bản quyền (Flash, Java, trình điều khiển video nhị

phân, vv) khi hệ thống đã được cài đặt Trước đó, việc làm cho các trình điều khiển Flash hoặc Nvidia hoạt động đúng cách có thể chứng minh là một nhức đầu lớn và làm mất đi rất nhiều người sử dụng tiềm năng Đây cũng đánh dấu lần đầu tiên Compiz, các máy tính để bàn lớp hiệu ứng 3D, đã có trong Ubuntu

Phân tích SCAMPER:

- Phép thêm vào: các máy tính để bàn lớp hiệu ứng 3D

- Phép đảo ngược: hỗ trợ tìm các nội dung có bản quyền (Flash, Java, trình điều khiển video nhị phân, vv)

VII Phiên bản Ubuntu 7.10 (Gutsy Gibbon)

Ubuntu 7.10 (Gutsy Gibbon) đã ra bản chính thức, một số chức năng mới trong

Ubuntu (dựa trên môi trường của GNOME) và một số tính năng trong Kubuntu (giống Ubuntu, nhưng lại viết dựa trên môi trường KDE) Bản mới nhất của GNOME 2.20 là bản nâng cấp của nhiều tính năng Compiz Fusion kích hoạt một cách tự động, ngay sau khi bạn cài video drivers cho card màn hình Ngay lập tức tìm những video cần thiết và audio khi bạn muốn view một file với Totem; ngày nay, bạn chỉ cần một click chuột để lấy tất cả về Với Ubuntu, những gói thêm sẽ có hết trong Add/Remove Programs application

Dễ dàng cài Adobe Flash Player 9 với một click! Thêm một tính năng mới là nhanh chóng chuyển user, chỉ có trong Ubuntu 7.10, bạn không cấn mất thời gian đánh username và password Tự động dò tìm màn hình mới, thay đổi kích thước, quay màn hình đều có trong bản beta Tool cấu hình đồ hoạ cho phép chạy 2 màn hình, thay đổi cấu hình khi thay đổi user, thay đổi độ quét màn hình không cần phải chuyển qua dòng lệnh Một công cụ search mới như Desktop Search, là Tracker Cho phép thi hành nhanh những lệnh đơn giản, bao gồm mở đánh dấu tìm kiếm, gỏi thông điệp,

Phân tích SCAMPER:

- Phép thay thế: Một công cụ search mới như Desktop Search, là Tracker

- Phép đảo ngược: nhưng lại viết dựa trên môi trường KDE, Tool cấu hình đồ hoạ cho phép chạy 2 màn hình, thay đổi cấu hình khi thay đổi user, thay đổi độ quét màn hình không cần phải chuyển qua dòng lệnh

VIII Phiên bản Ubuntu 8.04 LTS (Hardy Heron)

Bản thân việc cài đặt Hardy Heron cũng là một sự thay đổi lớn Trong phiên bản này cho phép người dùng chọn một cách cài đặt rất mới, gọi là Wubi Wubi sẽ chạy như

là ứng dụng Windows và cài đặt toàn bộ hệ thống Ubuntu vào thành 1 file nằm trên đĩa

dữ liệu theo chuẩn Windows Người dùng không cần phải chia lại ổ đĩa và tất nhiên khả năng đánh mất dữ liệu từ việc này cũng sẽ không còn Khi khởi động vào Ubuntu, hệ thống đọc và ghi file nói trên như là một ổ đĩa độc lập Sau này, nếu bạn thấy mình không hợp với Linux, bạn có thể dễ dàng gỡ bỏ Hardy Heron giống như gỡ bỏ 1 ứng dụng Windows vậy

Phân tích SCAMPER:

- Phép kết hợp: Wubi sẽ chạy như là ứng dụng Windows và cài đặt toàn bộ hệ thống Ubuntu

- Phép loại bỏ: Người dùng không cần phải chia lại ổ đĩa

IX. Phiên bản UBUNTU 8.10 ( Intrepid Ibex)

So với Ubuntu 8.04, bản nâng cấp lần này sử dụng nhân Linux phiên bản mới (2.6.27); giao diện GNome cũng được nâng lên phiên bản 2.24 với một số cải tiến như:

Hỗ trợ duyệt file theo thẻ (tab), mở rộng hỗ trợ các định dạng file nén, Bên cạnh đó, thư viện X11 cũng được nâng cấp lên phiên bản 7.4 hỗ trợ khả năng “cắm nóng” (hot-pluggable) các thiết bị nhập như: bàn phím, chuột, bảng vẽ

Ngoài ra, Ubuntu 8.10 còn có một số nâng cấp quan trọng khác như: Cho phép

mã hóa thư mục cá nhân thông qua gói tiện ích ecryptfs-utils; nâng cấp lên Network Manager 0.7 (hỗ trợ cả mạng 3G); Tự động sao lưu phần lõi (kernel) của hệ thống sau mỗi lần hoàn tất khởi động; Phiên bản Kubuntu cũng được nâng cấp lên KDE 4.1.2, nâng cấp trình quản lý ứng dụng Adept 3.0; bộ hiệu ứng desktop (KWin) cũng được nâng cấp đồng thời được thiết lập mặc định trong khi KMix đã có thể hỗ trợ nhiều bàn phím multimedia hơn

Phân tích SCAMPER:

- Phép thêm vào: khả năng “cắm nóng” (hot-pluggable) các thiết bị nhập như: bàn phím, chuột, bảng vẽ : Cho phép mã hóa thư mục cá nhân thông qua gói tiện ích ecryptfs-utils; nâng cấp lên Network Manager 0.7 (hỗ trợ cả mạng 3G); Tự động sao lưu phần lõi (kernel) của hệ thống sau mỗi lần hoàn tất khởi động

- Phép loại bỏ: bộ hiệu ứng desktop (KWin) cũng được nâng cấp đồng thời được thiết lập mặc định trong khi KMix đã có thể hỗ trợ nhiều bàn phím multimedia hơn

X Phiên bản Ubuntu 9.04 (Jaunty Jackalope)

Có nhiều tính năng mới như: thời gian khởi động nhanh tích hợp dịch vụ web và ứng dụng vào giao diện desktop Do đó, họ đặt tên cho nó sau khi huyền thoại động vật Jackalope Vì vậy, đến nay nó là phiên bản duy nhất được đặt tên sau khi một con vật thần thoại Nó có một màn hình usplash mới, một màn hình đăng nhập mới và cũng có thể hỗ trợ cho cả hai Wacom (hotplugging) và netbook Nó cũng bao gồm một hệ thống thông báo mới, thông báo cho OSD, [76] và chủ đề Này đánh dấu lần đầu tiên mà tất cả các phát triển cốt lõi của Ubuntu chuyển Bazaar kiểm soát hệ thống phân phối sửa đổi

Phân tích SCAMPER:

- Phép điều chỉnh: thời gian khởi động nhanh tích hợp dịch vụ web và ứng dụng vào giao diện desktop

- Phép thêm vào: Nó có một màn hình usplash mới, một màn hình đăng nhập mới

và cũng có thể hỗ trợ cho cả hai Wacom (hotplugging) và netbook

XI Phiên bản Ubuntu 9.10 (Karmic Koala)

Phiên bản 9.10 của Ubuntu( Karmic Koala) mang đến các thay đổi lớn cũng như nhỏ, tất cả chung một mục đích: trở thành HĐH thân thiện nhất với người dùng Ubuntu 9.10 có 3 thay đổi lớn: quá trình khởi động mới hoàn toàn, nền tảng âm thanh mới và hỗ trợ Internet 3G tốt hơn

Sofware Center

Với hàng nghìn ứng dụng miễn phí và mã nguồn mở bao gồm các danh mục: Giáo dục, Trò chơi, âm thanh và video, đồ họa, Lập trình và Office Đơn giản chỉ cần chọn ứng dụng bạn muốn sử dụng và Software Center sẽ thêm chúng vào máy tính của bạn Không

có đĩa CD, không có giấy phép, không có rắc rối

Phân tích SCAMPER:

- Phép thêm vào: Với hàng nghìn ứng dụng miễn phí và mã nguồn mở

- Phép đảo ngược: quá trình khởi động mới hoàn toàn, nền tảng âm thanh mới và

hỗ trợ Internet 3G tốt hơn

XII Phiên bản Ubuntu 10.04 LTS (Alpha 3)

Ubuntu 10.04 LTS Alpha 3 dựa trên môi trường desktop GNOME 2.30 Beta 1 (2.29.91), gói nhân Linux cũng đã được cập nhật lên phiên bản 2.6.32-14.20, dựa trên

Linux kernel 2.6.32.8 Indicator Canonicalt Session có các tính năng mới quan trọng, còn tiểu trình điều chỉnh âm lượng được cải tiến chút ít Trình chát trên Linux Gwibber cũng đã được thêm vào để bổ sung cho các dịch vụ mạng xã hội nói trên Các hình ảnh dưới đây minh họa về những tính năng mới

Phiên bản alpha thứ ba của hệ điều hành Kubuntu 10.04 LTS được xây dựng dựa trên KDE Software Compilcation 4.4.0, và bao gồm Amarok 2.2.90, ứng dụng khay hệ thống Gnome, tương thích tốt hơn cho Mozilla Firefox, hỗ trợ cấu hình touchpad trong System Settings, và nhiều hơn nữa!

Phân tích SCAMPER:

- Phép kết hợp: , hỗ trợ cấu hình touchpad trong System Settings, và nhiều hơn nữa!

- Phép thêm vào: Trình chát trên Linux Gwibber cũng đã được thêm vào để bổ sung cho các dịch vụ mạng xã hội nói trên

XIII Phiên bản Ubuntu 10.10 (Maverick Meerkat)

Canonical cũng mang đến Ubuntu Software Center hoàn toàn mới mẻ, một giao diện tinh chỉnh trước đây nay bổ sung thêm một số tính năng mới Các addons hỗ trợ bây giờ có thể được liên kết đến các ứng dụng và cài đặt trực tiếp từ Software Center Phiên bản 10.10 cũng giới thiệu một cửa hàng ứng dụng mới, nơi có chứa các phần mềm cung cấp trên đây mà có thể bạn sẽ phải bỏ ra chút kinh phí để sở hữu nó Trong khi Ubuntu