Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới ở huyện quỳnh phụ tỉnh thái bình

Quan điểm này được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết 26 - NQ/TW Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X ngày 5/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn với mục tiêu tổng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

- -

LƯƠNG THỊ OANH

VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐOÀN THỂ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở

HUYỆN QUỲNH PHỤ,TỈNH THÁI BÌNH

Chuyên ngành : QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số : 60.34.04.10

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS QUYỀN ĐÌNH HÀ

HÀ NỘI - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Tôi cũng xin cam kết rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Lương Thị Oanh

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Quyền Đình

Hà, người thầy tâm huyết đã tận tình đã hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn, Viện Sau đại học - Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Tôi xin cảm ơn Lãnh đạo Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Cục thống kê, Chi cục phát triển nông thôn tỉnh Thái Bình; UBND huyện, phòng Kinh tế huyện Quỳnh Phụ; UBND, các tổ chức, ban ngành đoàn thể các xã Quỳnh Minh, Quỳnh Giao, An Đồng, An Ninh đã cung cấp số liệu thực tế và thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đồng nghiệp, bạn bè, cùng toàn thể gia đình, người thân đã động viên, chia sẻ khó khăn, khích lệ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu đề tài

Hà Nội, ngày tháng năm 2014

Tác giả

Lương Thị Oanh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC HỘP viii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ix

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 3

1.3 Các câu hỏi nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 5

2.1 Cơ sở lý luận 5

2.1.1 Các khái niệm cơ bản về nông thôn, phát triển nông thôn, mô hình nông thôn mới, tổ chức đoàn thể 5

2.1.2 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 10

2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 18

2.2 Cơ sở thực tiễn 19

2.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về vai trò của các tổ chức xã hội, các tổ chức NGOs trong phát triển nông thôn 19

2.2.2 Kinh nghiệm ở Việt Nam về vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 26

2.2.3 Bài học kinh nghiệm rút ra sau nghiên cứu phát huy vai trò của các tổ đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới ở các địa phương 34

PHẦN 3 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU 36

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 36

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 36

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 39

3.1.3 Đặc điểm vùng nghiên cứu 52

3.2 Phương pháp nghiên cứu 53

3.2.1 Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu nghiên cứu 53

3.2.2 Phương pháp thu thập số liệu 55

3.2.3 Phương pháp xử lý số liệu 57

3.2.4 Phương pháp chuyên gia 57

3.2.5 Phương pháp phân tích 57

3.3 Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu 58

3.3.1 Chỉ tiêu đánh giá các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân trong huyện 58

3.3.2 Chỉ tiêu đánh giá vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 59

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 60

4.1 Khái quát thực trạng XDNTM ở huyện Quỳnh Phụ 60

4.1.1 Công tác triển khai XDNTM huyện Quỳnh Phụ 60

4.1.2 Ban hành các văn bản điều hành chương trình XDNTM của Huyện 61

4.1.3 Phát huy dân chủ, trong xây dựng nông thôn mới 62

4.2 Thực trạng vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình 64

4.2.1 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong tuyên truyền, vận động xây dựng nông thôn mới 64

4.2.2 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong tham gia thành lập Ban quản lý xây dựng nông thôn mới 69

4.2.3 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong tham gia thảo luận chiến lược phát triển nông thôn mới 71

4.2.4 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong lập kế hoạch và quy hoạch

xây dựng nông thôn mới 75

4.2.5 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc phát triển kinh tế 78

4.2.6 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong huy động nguồn lực để xây dựng nông thôn mới 86

4.2.7 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong công tác giám sát xây dựng nông thôn mới 91

4.2.8 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong nghiệm thu và quản lý sử dụng các công trình 92

4.2.9 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 94

4.3 Đánh giá chung về kết quả đạt được trong thực hiện chủ trương xây dựng nông thôn mới tại huyện Quỳnh Phụ 98

4.3.1 Kết quả chung đạt được 98

4.3.2 Tác động đến phát triển kinh tế - xã hội - môi trường 99

4.4 Một số giải pháp nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình vào thời gian tới 105

4.4.1 Căn cứ để đề xuất giải pháp 105

4.4.2 Định hướng 106

4.4.3 Các giải pháp để nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới 106

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 110

5.1 Kết luận 110

5.2.1 Đối với Nhà nước 112

5.2.2 Đối với địa phương 112

5.2.3 Đối với các tổ chức đoàn thể 113

5.2.4 Đối với người dân 113

TÀI LIỆU THAM KHẢO 115

PHỤ LỤC 117

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất năm 2013 41

Bảng 3.2 Tình hình dân số lao động của huyện Quỳnh Phụ, 2011- 2013 43

Bảng 3.3 Giá trị sản xuất và cơ cấu kinh tế huyện Quỳnh Phụ qua một số năm 49

Bảng 3.4 Tình hình kinh tế - xã hội của bốn xã trong vùng nghiên cứu 53

Bảng 3 5 Tổng hợp điều tra cán bộ hội viên đoàn thể 54

Bảng 3.6 Ma trận SWOT 58

Bảng 4.1 a: BAN CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 61

Bảng 4.1 Các kênh thông tin của các tổ chức đoàn thể tới người dân về xây dựng nông thôn mới 67

Bảng 4.2 Kết quả tham gia BQLXDNTM của các tổ chức đoàn thể ở 4 xã huyện Quỳnh Phụ 70

Bảng 4.3 Tiến trình hoạt động của xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội 73

Bảng 4.4.Tỷ lệ đại diện các tổ chức đoàn thể tham gia các cuộc họp 74

Bảng 4.5 Các tổ chức đoàn thể tham gia lập kế hoạch phát triển 76

Bảng 4.6 Các tổ chức đoàn thể tham gia công tác xây dựng quy hoạch 78

Bảng 4.7 Số lượng lớp đào tạo, tập huấn do các tổ chức đoàn thể tổ chức 79

Bảng 4.8 Các đoàn viên, hội viên và người dân tham gia tập huấn, ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất 81

Bảng 4.9 Hỗ trợ các đoàn viên, hội viên và người dân vốn để phát triển sản xuất năm 2013 84

Bảng 4.10 Phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi qua 3 năm (2011 - 2013) 86

Bảng 4.11 Các tổ chức đoàn thể tham gia đóng góp kinh phí Xây dựng nông thôn mới 87

Bảng 4.12 Các tổ chức đoàn thể tham gia vận động nhân dân đóng góp đất đai xây dựng nông thôn mới 88

Bảng 4.13 Các tổ chức đoàn thể và người dân góp công lao động xây dựng các

công trình 90

Bảng 4.14 Kết quả cán bộ, hội viên của các tổ chức đoàn thể tham gia Ban giám sát xây dựng nông thôn mới 91

Bảng 4.15 Công tác quản lý và sử dụng tài sản 93

Bảng 4.16 Phân tích ma trận SWOT 97

Bảng 4.17 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến thu nhập hộ gia đình 100

DANH MỤC HỘP

Hộp 4.1 Tâm sự của cán bộ Hội phụ nữ trong việc tuyên truyền, vận động

người dân tham gia xây dựng nông thôn mới 68 Hộp 4.2 Tâm sự của cán bộ hội viên, đoàn viên và người dân khi tham gia

tập huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật năm 2013 80 Hộp 4.3 Tâm sự của cán bộ Hội Nông dân trong việc giúp đỡ hội viên làm

kinh tế 83 Hộp 4.4 Tâm sự của hộ dân về việc tự nguyện hiến đất 88 Hộp 4.5 Tâm sự của cán bộ Hội Cựu chiến binh trong việc vận động đoàn

viên, hội viên và người dân hiến đất làm đường giao thông 90 Hộp 4.6 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến đời sống của người dân 99 Hộp 4.7 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến tình hình an ninh trật tự 102 Hộp 4.8 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến môi trường 103

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Nông nghiệp, nông thôn, nông dân có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước Trong đó, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, vì vậy để phát triển toàn diện vấn đề tam nông trước hết cần phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của người nông dân Quan điểm này được thể hiện rõ nét trong Nghị quyết 26 - NQ/TW Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X ngày 5/8/2008 về nông

nghiệp, nông dân, nông thôn với mục tiêu tổng quát là: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức

tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Ðảng được tăng cường”

Để thực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng và nhà nước về xây dựng nông thôn mới, trong những năm qua các tổ chức đoàn thể trên địa bàn huyện Quỳnh Phụ (Thái Bình) đã phát huy thế mạnh của mình đưa chủ trường chính sách pháp luật của nhà nước đến từng hộ dân; Thực hiện tốt công tác tuyên truyền tới cán bộ, hội viên và các tầng lớp nhân dân thực hiện tiêu trí xây dựng nông thôn mới với nhiều hình thức phong phú đa dạng, gắn chặt tuyên truyền với vận động, lấy kết quả vận động để tuyên truyền Từ đó người dân thấy được trách nhiệm của mình, không trông,chờ ỷ lại mà chủ động tham gia xây dựng nông thôn mới bằng những việc làm cụ thể Đồng thời các tổ chức đoàn thể phát động phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới gắn với phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị vận động nhân dân cúng nhau tham gia thực hiện xây dựng nông thôn mới

Với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng lợi”, các tổ đoàn thể đã vận động nhân dân tích cực tham gia đóng góp

ý kiến, cùng Đảng ủy, Chính quyền bàn bạc, chọn lựa công trình xây dựng, xác định việc nào làm trước, việc nào làm sau Tuyên truyền vận động nhân dân đóng góp ngày công lao động và tiền của vật chất tham gia xây dựng nông thôn mới Đến nay Quỳnh Phụ đã đạt được những kết quả rõ nét, toàn diện hơn; hoạt động văn hóa xã hội và môi trường được quan tâm, hệ thống chính trị được tăng cường; an ninh trật tự được giữ gìn; đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt đặc biệt Chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện đã khơi dậy niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại Quỳnh Phụ vẫn còn bộc lộ một số tồn tại: Năng lực của cán bộ còn hạn chế có lúc vai trò của các tổ chức đoàn thể chưa được phát huy đúng mức, hình thức tuyên truyền chậm đổi mới, nội dung tuyền truyền chưa đa dạng phong phú Làm thế nào để đưa phong trào xây dựng nông thôn mới trở thành một phong trào rộng lớn, phát huy đầy đủ vai trò của các tổ chức đoàn thể, mỗi cộng đồng dân cư và của cả hệ thống chính trị ở cơ sở, phát huy tối đa nội lực và nguồn lực từ bên ngoài đã, đang là câu hỏi được đặt ra cho cán bộ và nhân dân huyện Quỳnh Phụ

Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của các tổ

chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới

- Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Quỳnh Phụ, tỉnh

Thái Bình trong thời gian qua

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương trong thời gian tới

1.3 Các câu hỏi nghiên cứu

- Kết quả xây dựng nông thôn mới tại huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình so sánh với mục tiêu đã đề ra??

- Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới được thể hiện như thế nào?

- Những kết quả các tổ chức đoàn thể phát huy vai trò trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới??

- Rút ra bài học kinh nghiệm gì các tổ chức đoàn thể phát huy vai trò trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới?

- Giải pháp nào nhằm không ngừng nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả thiết thực?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

Các cơ sở lý luận cơ bản và cơ sở thực tiễn các nghiên cứu đã thực hiện

về vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới trong nước và các bài học kinh nghiệm được kết luận trong các nghiên cứu đã công bố

Các cá nhân, các cơ quan đơn vị trong địa bàn và các vấn đề kinh tế, tổ chức có liên quan đến đề tài

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu tại huyện Quỳnh Phụ, tỉnh

Thái Bình

- Phạm vi thời gian: Số liệu phản ánh thực trạng được thu thập từ năm

2011 đến năm 2013 Dữ liệu khảo sát chuyên sâu được thu thập thông qua kết quả điều tra năm 2013 Các giải pháp đưa ra trong thời gian tới

Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 8/2012 đến tháng 8/2013

- Phạm vi nội dung: Trong phạm vi đề tài chúng tôi chủ yếu nghiên cứu và đánh giá quá trình thực hiện, những kết quả đạt được trong thực hiện chủ trương xây dựng nông thôn mới đặc biệt làm rõ vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới, những khó khăn hạn chế đến vai trò của các tổ chức đoàn thể Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm đồng thời định hướng đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới tại địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới

PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Các khái niệm cơ bản về nông thôn, phát triển nông thôn, mô hình nông thôn mới, tổ chức đoàn thể

2.1.1.1.Khái niệm về nông thôn

Nông thôn là vùng sinh sống, làm việc của cộng đồng chủ yếu là nông dân,

cơ sở hạ tầng kém phát triển, tiếp cận thị trường và sản xuất hàng hóa thấp

2.1.1.2 Khái niệm về phát triển nông thôn

Phát triển nông thôn là phát triển toàn diện các mặt kinh tế, chính trị,

văn hóa - xã hội thu hút mọi người dân tham gia nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn

2.1.1.3 Khái niệm xây dựng nông thôn mới

2.1.1.3.1 Mô hình nông thôn mới

Theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW của Trung ương, nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Với tinh thần đó, nông thôn mới có 5 nội dung cơ bản Thứ nhất là nông thôn có làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại Hai là sản xuất bền vững, theo hướng hàng hóa Ba là đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao Bốn là bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển Năm là xã hội nông thôn được quản lý tốt và dân chủ

Để xây dựng nông thôn với 5 nội dung đó, Thủ tướng Chính phủ cũng

đã ký Quyết định số 491/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới bao gồm 19 tiêu chí

2.1.1.3.2 Đặc trưng của nông thôn mới

Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 gồm các đặc trưng sau

- Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao

- Nông thôn phát triển theo quy hoạch, cơ cấu hạ tầng, kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ

- Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy

- An ninh tốt, quản lý dân chủ

- Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao

2.1.1.3.3 Vai trò mô hình nông thôn mới trong phát triển kinh tế - xã hội

Về kinh tế; Nông thôn có nền sản xuất hàng hóa mở, hướng đến thị

trường và giao lưu, hội nhập Để đạt được điều đó, cơ sở hạ tầng của nông thôn phải hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng sản xuất, giao lưu buôn bán, chăm sóc sức khỏe cộng đồng

- Thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển nhanh, kích thích mọi người tham gia vào thị trường, hạn chế rủi ro cho nông dân, điều chỉnh, giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo, chênh lệch về mức sống giữa các vùng, giữa nông thôn và thành thị

- Phát triển các hình thức sở hữu đa dạng, trong đó chú ý xây dựng mới các HTX theo mô hình kinh doanh đa ngành Hỗ trợ các HTX ứng dụng tiến

bộ khoa học - công nghệ phù hợp với các phương án sản xuất, kinh doanh, phát triển ngành nghề ở nông thôn

- Sản xuất hàng hóa với chất lượng sản phẩm mang nét độc đáo, đặc sắc của từng vùng, địa phương Tập trung đầu tư vào những trang thiết bị, công nghệ sản xuất, chế biến nông sản sau thu hoạch vừa có khả năng tận dụng nhiều lao động vừa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu

Về chính trị;Phát huy dân chủ với tinh thần tôn trọng pháp luật, gắn lệ

làng, hương ước với pháp luật để điều chỉnh hành vi con người, đảm bảo tính pháp lý, phát huy tính tự chủ của làng xã

Phát huy tối đa Quy chế dân chủ cơ sở, tôn trọng hoạt động của các hội, đoàn thể, các tổ chức hiệp hội vì lợi ích cộng đồng, nhằm huy động tổng lực vào xây dựng nông thôn mới

Về văn hóa - xã hội; Tăng cường dân chủ ở cơ sở, phát huy vai trò tự

chủ trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, giúp nhau xóa đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng

Về con người; Xây dựng nhân vật trung tâm của mô hình nông thôn

mới, đó là người nông dân sản xuất hàng hóa khá giả, giàu có; là người nông dân kết tinh các tư cách công dân, thể nhân, dân của làng, người con của dòng

họ, gia đình

Có kế hoạch, chương trình, lộ trình xây dựng người nông dân nông thôn thành người nông dân sản xuất hàng hóa trong kinh tế thị trường, thành nhân vật trung tâm của mô hình nông thôn mới, người quyết định thành công của mọi cải cách ở nông thôn

Người nông dân và các cộng đồng nông thôn là trung tâm của mọi chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn Đưa nông dân vào sản xuất hàng hóa, doanh nhân hóa nông dân, doanh nghiệp hóa các cộng đồng dân cư, thị trường hóa nông thôn

Về môi trường; Môi trường sinh thái phải được bảo tồn, củng cố và bảo

vệ Bảo vệ rừng đầu nguồn, chống ô nhiễm nguồn nước, môi trường không khí

và chất thải từ các khu công nghiệp để nông thôn phát triển bền vững

Các nội dung trên trong cấu trúc vai trò mô hình nông thôn mới có mối liên

hệ chặt chẽ với nhau Nhà nước đóng vai trò chỉ đạo, tổ chức điều hành quá trình hoạch định và thực thi chính sách, xây dựng đề án, cơ chế, tạo hành lang pháp lý, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, nguồn lực, tạo điều kiện, kích thích tinh thần Nhân dân tự

nguyện tham gia, chủ động trong thực thi và hoạch định chính sách

2.1.1.4 Khái niệm tổ chức đoàn thể

Trong cấu trúc của hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam hiện nay bao gồm các tổ chức đoàn thể như; Mặt trận Tổ quốc, Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh

Các tổ chức đoàn thể thống nhất giữa hai mặt chính trị và xã hội Điều này thể hiện sự tập hợp đoàn kết các lực lượng quần chúng đông đảo để thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước Phương thức tổ chức và hoạt động của các tổ chức này tuy khác với tổ chức Đảng và các cơ quan nhà nước nhưng đều gắn chặt với việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ do Đảng và Nhà nước giao phó Các tổ chức đoàn thể là hình thức tổ chức động viên, triển khai nguồn lực con người cho các mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong công cuộc do Đảng lãnh đạo, Nhà nước thống nhất quản lí Cùng với Đảng, Nhà nước, các tổ chức đoàn thể hợp thành hệ thống chính trị Việt Nam, trong đó Đảng giữ vai trò và trọng trách

là người lãnh đạo trực tiếp Trong hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam, với tính chất chính trị và tính chất xã hội rộng lớn, các tổ chức đoàn thể đóng vai trò là người tổ chức, vận động đông đảo quần chúng nhân dân thực hiện các nhiệm vụ đặt ra đối với cách mạng Việt Nam thông qua những hình thức phù hợp

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên hiệp tự nguyện của các

đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu của các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo; là tổ chức đại diện cho ý chí đại đoàn kết và nguyện vọng chân chính của nhân dân; nơi tập hợp trí tuệ của con người Việt Nam yêu nước, nơi thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên, phối hợp với chính quyền thực hiện nền dân chủ, chăm lo bảo vệ lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân; giám sát, bảo vệ, tham gia xây dựng Nhà nước, quản lí xã hội

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức của thanh niên

Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan nhà nước, các đoàn thể và tổ chức xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội

Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam là tổ chức tập hợp rộng rãi các tầng lớp

phụ nữ Việt Nam Hội tham gia tích cực trong các hoạt động vì hoà bình, đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới Mục đích của Hội là hoạt động vì sự bình đẳng, phát triển của phụ nữ, chăm lo bảo

vệ quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của phụ nữ Từ những tổ chức tiền thân cho đến Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, Hội đoàn kết các tầng lớp phụ nữ, phát huy truyền

thống yêu nước, anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang, tài năng, trí tuệ

góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vì mục tiêu dân

giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Hội Nông dân Việt Nam là tổ chức của giai cấp nông dân do Đảng

Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ sở chính trị của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hội nông dân Việt Nam có chức năng tập hợp, vận động, giáo dục hội viên nông dân phát huy quyền làm chủ, tích cực học tập nâng cao trình độ, năng lực về mọi mặt; đại diện giai cấp nông dân tham gia xây dựng Đảng và Nhà nước; chăm lo bảo vệ các quyền và lợi ích của nông dân Việt Nam

Hội Cựu chiến binh Việt Nam là tổ chức đoàn thể thành viên của Mặt

trận Tổ quốc Việt Nam, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, một tổ chức trong hệ thống chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, hoạt

động theo đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và Điều lệ của Hội Mục đích của Hội là tập hợp, đoàn kết, tổ chức, động viên các thế hệ cựu chiến binh giữ gìn và phát huy bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mạng, xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền, chế độ, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp của cựu chiến binh, chăm lo giúp đỡ nhau về tinh thần và vật chất trong cuộc sống, gắn bó tình bạn chiến đấu Các tổ chức đoàn thể bao gồm như: Mặt trận tổ quốc, Đoàn thanh niên, Hội nông dân, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Hội người cao tuổi

là nơi gắn kết các thành viên và hoạt động theo pháp luật, Điều lệ hội, những quy định của từng tổ chức đoàn thể Điểm chung của các tổ chức đoàn thể là được lập ra do nhu cầu cần thiết của các thành viên, người lãnh đạo và các thành viên đều tự nguyện, hào hứng tham gia các hoạt động vì lợi ích chung Thông qua vai trò thành viên của một tổ chức, các cá nhân trở nên tích cực hơn, tự giác hơn, họ sẵn sàng tham gia các hoạt động mang lại lợi ích thiết thực cho bản thân và cho các thành viên khác Ở nông thôn, các thành viên của các tổ chức này có gắn kết với nhau bởi tình làng nghĩa xóm, có vai trò tích cực trong các hoạt động khuyến nông, xóa đói giảm nghèo cho các thành viên, tín dụng, vận động các thành viên tham gia tích cực các hoạt động sản xuất, văn hóa, y tế, giáo dục, môi trường

Như vậy, các tổ chức đoàn thể trong nông thôn đã và đang hình thành ngày càng thích ứng với nền kinh tế thị trường của đất nước có xu hướng ngày càng phát triển và hoạt động ngày càng có hiệu quả trên nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế -

xã hội trong nông thôn Các tổ chức này đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, trung thành với Đảng và Nhà nước

2.1.2 Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới

Cơ chế hoạt động trong xã hội ta hiện nay là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và điều hành, nhân dân là chủ Xác định rõ vai trò, trách nhiệm, quyền

lợi của người dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:” Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân, công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân, sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là công việc của dân”… Trong quá trình đổi mới đất nước Đảng và Nhà nước đã

có chủ trương và tổ chức thực hiện có hiệu quả quy chế dân chủ ở cơ sở với

tinh thần : dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng lợi Và cũng

từ đó việc huy động sức dân để xây dựng hệ thống điện, thủy lợi, giao thông, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa thôn … được tiến hành thường xuyên, đạt hiệu quả cao, phát huy tốt sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trong xây dựng quê hương, đất nước

Trong những năm qua việc triển khai thực hiện qui chế dân chủ ở cơ sở được tiến hành sâu rộng, dần dần đi vào nề nếp, chất lượng Nội dung qui chế dân chủ ở cơ sở đã tập trung vào các lĩnh vực liên quan đến đời sống nhân dân Tính công khai, dân chủ ngày càng được thể hiện rõ, từ đó huy động được sự đóng góp tích cực của nhân dân vào sự phát triển địa phương

Xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn

xã hội Xác định rõ điều đó, các tổ chức đoàn thể đã phát huy vai trò của mình trong việc xây dựng nông thôn mới, là thành viên trong Ban chỉ đạo tích cực tham gia đóng góp ý kiến xây dựng đề án, lập qui hoạch, xây dựng kế hoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng; Tuyên truyền vận động nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới, tích cực tham gia phát triển kinh tế, đóng góp nguồn lực xây dựng nông thôn mới, giám sát triển khai thực hiện chương trình, nghiệm thu đánh giá chất lượng và quản lý sử dụng các công trình

Vai trò của các tổ chức đoàn thể được thể hiện:

- Hội Cựu chiến binh

Phát huy bản chất truyền thống anh Bộ đội cụ Hồ cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh luôn nêu cao tính tiền phong gương mẫu, tham gia đóng góp

tích cực xây dựng nông thôn mới ở địa phương, thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên về ý nghĩa, mục đích chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới Gắn phong trào thi đua " Cựu chiến binh gương mẫu " với phong trào thi đua cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới Nhờ vậy nhiều cán bộ, hội viên đã tham gia đóng góp vào qui hoạch xây dựng nông thôn mới của địa phương, đặc biệt đã tích cực nêu gương sáng, hiến đất, hiến công để giải phóng mặt bằng, làm đường giao thông nông thôn và các công trình phúc lợi công cộng ở địa phương

- Hội Phụ nữ

Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới các cấp hội Phụ nữ đã chủ động và tích cực trong công tác chỉ đạo, điều hành thông qua việc xây dựng kế hoạch, chương trình hành động hàng năm Đặc biệt là công tác tuyên truyền, phổ biến về chương trình xây dựng nông thôn mới Thông qua hoạt động tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của mọi tầng lớp nhân dân, trong đó có nhiều cán bộ, hội viên phụ nữ trở thành lực lượng nòng cốt tham gia xây dựng nông thôn mới, nhiều mô hình hay, cách làm tốt do cán bộ phụ nữ thực hiện, nhiều tấm gương điển hình trong việc ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tích cực trong chuyển đổi ruộng đất đưa cơ giới hóa vào sản xuất, tự nguyện hiến đất, vườn, góp tiền, ngày công lao động phục vụ xây dựng nông thôn mới, góp phần thay đổi bộ mặt kinh tế - xã hội ở vùng nông thôn trong thời gian qua

- Hội Nông dân

Để góp phần giúp các địa phương sớm hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới thì việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho hội viên nông dân không chỉ được xác định là nhiệm vụ mà còn là giải pháp trọng tâm của các cấp Hội Nông dân Tập trung tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ nông dân như tập huấn, chuyển giao KHKT, hỗ trợ vốn, vật tư nông nghiệp, góp phần thúc đẩy phong trào Phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội và

Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT giải ngân hàng trăm tỷ đồng cho nông dân vay để giảm nghèo và phát triển sản xuất bền vững Các cấp hội đã vận động hội viên nông dân dồn điền, đổi thửa để hình thành “Cánh đồng mẫu lớn”, các vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh; hướng dẫn liên kết xây dựng tổ hợp tác, chi hội ngành nghề để hỗ trợ nhau trong sản xuất Các cấp hội đã vận động nông dân đoàn kết tương trợ, giúp đỡ nhau hàng chục tỷ đồng và hàng trăm nghìn ngày công để phát triển sản xuất Cùng với đó công tác dạy nghề, tư vấn giới thiệu việc làm cho nông dân được quan tâm đẩy mạnh

Ngoài ra, trong xây dựng nông thôn mới, các cấp hội đã vận động gia đình hội viên tự nguyện hiến đất, đóng góp tiền mặt, nguyên vật liệu, tài sản trên đất và ngày công lao động để thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới

Hiện nay, các cấp Hội Nông dân tiếp tục tổ chức tuyên truyền để người nông dân xác định được vai trò chủ thể trong quá trình tham gia xây dựng nông thôn mới và khơi dậy trong nông dân tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần sáng tạo vươn lên trong lao động, đồng thời phát động hội viên nông dân tích cực thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, xây dựng tổ chức hội ngày càng vững mạnh

- Đoàn Thanh niên

Ngày nay thanh niên là những người có sức khỏe, dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn tham gia các phong trào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

để từ đó vươn lên thoát nghèo, làm giàu Nhiều thanh niên đã tích cực tiếp thu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh

tế góp phần không nhỏ vào sự nghiệp CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn Trong nhiều năm qua đoàn thanh niên các cấp đã có nhiều phong trào hoạt động sôi nổi, thiết thực và hiệu quả Đặc biệt nhiều phong trào xung kích

đã hướng về nông thôn khơi dậy tinh thần xung kích, vượt khó của thanh niên nông thôn góp phần chung tay xây dựng nông thôn mới Thông qua các mô

hình, hình thức hoạt động như; đẩy mạnh phong trào " 4 đồng hành với thanh niên trên con đường lập thân lập nghiệp ", " 5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội và Bảo vệ Tổ quốc " đoàn thanh niên đã cùng các cấp, các ngành hỗ trợ thanh niên nông thôn trong các hoạt động như; chuyển giao kiến thức, kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt; hỗ trợ vốn vay để phát triển sản xuất, kinh doanh; phối hợp đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động trẻ Chính điều này đã từng bước hình thành lớp thanh niên nông thôn có kiến thức, tay nghề, có khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương mình Chính họ là lực lượng tiên phong trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế của quê hương để phát triển kinh tế góp phần không nhỏ giải quyết việc làm ở địa phương

-UBMTTQ Việt nam

T.Ư MTTQ Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức thành viên tuyên truyền, phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện trong các tầng lớp nhân dân về các chủ trương, chính sách của Ðảng, Nhà nước về xây dựng nông thôn mới; phát huy cao độ tinh thần thi đua lao động sáng tạo, vai trò làm chủ trong mỗi tổ chức, mỗi cộng đồng dân cư, phát huy sức mạnh “ đẩy thuyền” là nhân dân, đưa phong trào đi lên cũng là nhân dân

Ðể nhân dân tham gia làm tốt chương trình xây dựng nông thôn mới , Ban Thường trực MTTQ Việt Nam đã xây dựng Ðề án 01 về nâng cao chất lượng Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới một cách toàn diện được thể hiện cụ thể, sâu sắc trong các nội dung xây dựng cuộc sống ở khu dân cư theo tinh thần Chỉ thị số 1869/CT-TTg, ngày 10-10-2010 của Thủ tướng Chính phủ Trên cơ

sở đó, điểm tựa của phong trào bắt nguồn từ cộng đồng dân cư, vận động các tầng lớp nhân dân hiểu rõ chính sách, làm đúng chính sách, đồng lòng chung

sức đóng góp vào sự thành công chủ trương xây dựng nông thôn mới do Ðảng, Chính phủ đề ra trong giai đoạn từ nay đến năm 2020

Thực tế cho thấy, một chủ trương lớn luôn đòi hỏi sự đóng góp không nhỏ của quần chúng nhân dân, trong đó có vấn đề phát huy quyền làm chủ trong giám sát và phản biện xã hội MTTQ và các đoàn thể nhân dân hướng dẫn, tổ chức cho nhân dân phát huy tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội trong việc quy hoạch, thực hiện các chương trình, dự án, xây dựng cơ sở hạ tầng; kịp thời phản ánh những ý kiến, kiến nghị của nhân dân, đề xuất với Chính phủ, các cấp, các ngành xây dựng cơ chế, chính sách, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương, cơ sở tổ chức triển khai, thực hiện có hiệu quả chương trình này

MTTQ Việt Nam vừa tổ chức chương trình phối hợp hành động, vừa cổ

vũ sự sáng tạo các hình thức thi đua của các tổ chức thành viên trong Mặt trận, của các tổ chức và cá nhân một cách rộng rãi trong toàn xã hội để tổ chức thực hiện phong trào này

2.1.2.1 Sự cần thiết nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới

Những năm qua, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể đã tích cực tham gia

tổ chức, triển khai thực hiện chương trình bằng nhiều hình thức, cách làm Mặc dù đã được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự tham gia nhiệt tình của các tổ chức đoàn thể trong xã hội, nhưng vai trò của các tổ chức đoàn thể vẫn chưa thể hiện được nhiều, chưa thật sự đạt hiệu quả như mong muốn

Nhiều ngành, nhiều cấp đã tổ chức nghiên cứu để tìm ra các hình thức, biện pháp để nâng cao vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới, nhưng đây là một hoạt động mang quá trình bền bỉ và lâu dài để từng bước nâng cao nhận thức, ý thức cho các tầng lớp nhân dân về nông thôn

mới, giúp họ hiểu, chủ động, tích cực và tự nguyện tham gia xây dựng nông thôn mới bằng ngày công lao động, tiền của, hiến đất,… và thực sự làm chủ nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới vai trò của các tổ chức đoàn thể phải thực

hiện tốt quy chế dân chủ " Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng lợi " Trong đó vai trò của các tổ chức đoàn thể được thực hiện trong các nội dung làm tăng tính dân chủ của người dân:

- Dân biết có nghĩa là dân được biết rõ về nông thôn mới là gì thông

qua tuyên truyền, vận động của chính quyền và các tổ chức đoàn thể.Nội dung nông thôn mới với 19 tiêu chí gì? Dân sẽ đóng vai trò thế nào để xây dựng nông thôn mới? Nhà nước sẽ hỗ trợ như thế nào? Cách làm cụ thể bắt đầu từ đâu? Ai sẽ hưởng lợi từ chương trình xây dựng nông thôn mới?

- Dân bàn là dân có cơ hội được bàn bạc công việc của phát triển cộng

đồng, làm những gì cho nông thôn mới? Công trình trong tiêu chí nào được thực hiện trước mà đa số dân đồng tình? Cách làm từng công trình, từng tiêu chí ra sao? Cộng đồng địa phương tự đề ra những giải pháp nào là phù hợp với trình độ, nguồn lực của dân? Mỗi người dân phải có vai trò trách nhiệm gì? Nhà nước sẽ hỗ trợ những gì?Các tổ chức đoàn thể là các tác nhân tổ chức cho các thành viên bàn bạc, ra quyết định

- Dân làm có nghĩa là dân tham gia hội họp bàn về ý tưởng, giải pháp

thực hiện tiêu chí? Tham gia thực hiện các công trình với tiến độ mà cộng đồng đề ra? Thực hiện công việc duy tu, sửa chữa các công trình do cộng đồng đã tham gia làm như thế nào? Các tổ chức đoàn thể đứng ra vận động các hội viên tham gia, triển khai làm các công trình, dự án

Dân kiểm tra là ban giám sát cộng đồng gồm đại diện Hội đồng nhân

dân, các tổ chức đoàn th, người dân theo dõi tiến độ thi công, thực hiện công trình, giám sát khối lượng và chất lượng công trình, dự toán thực tế, nghiệm thu công trình … kiểm tra là bước tham gia cao nhất của người dân trong cộng đồng

Các tổ chức đoàn thể cử các thành viên tham gia kiểm tra, giám sát và có kiến nghị với chính quyền để thực hiện tốt các nội dung

Dân hưởng lợi chính là lợi ích mà các hoạt động mang lại, tuy nhiên

cần chia ra các nhóm hưởng lợi ích trực tiếp và nhóm hưởng lợi gián tiếp Nhóm hưởng lợi trực tiếp là nhóm thụ hưởng các lợi ích từ các hoạt động như thu nhập tăng thêm của năng suất cây trồng do thực hiện thâm canh, tăng vụ,

áp dụng các giống mới, các kỹ thuật tiên tiến, phòng trừ dịch bệnh và các hoạt động tài chính, tín dụng,… Nhóm hưởng lợi gián tiếp là nhóm thụ hưởng thành quả của các hoạt động đó, để hưởng lợi từ mức độ cải thiện môi trường sinh thái, học hỏi nhóm hưởng lợi trực tiếp từ các mô hình nhân rộng, mức độ tham gia vào thị trường để tăng thu nhập Các tổ chức đoàn thể tham gia quản

lý , khai thác, vận hành các công trình sau khi hoàn thành

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta nhằm làm thay đổi bộ mặt của nông thôn cho phù hợp với thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Để thực hiện thành công chủ trương đó thì các tổ chức đoàn thể đóng vai trò rất quan trọng Chương trình xây dựng nông thôn mới với 19 tiêu chí sẽ không thực hiện được nếu không có sự tham gia đóng góp của các

tổ chức đoàn thể Công cuộc xây dựng nông thôn mới khó khăn, lâu dài đòi hỏi sự đóng góp rất lớn của các tổ chức đoàn thể Các tổ chức đoàn thể cần nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mình để phấn đấu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ

nghĩa "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"

2.1.2.2 Nguyên tắc của dựng nông thôn mới

- Xây dựng nông thôn mới được thực hiện theo phương châm dựa vào nội lực và cộng đồng địa phương Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần làm động lực

để phát huy sự đóng góp của các tổ chức đoàn thể và cộng đồng người dân Nguyên tắc này nhằm phát huy tối đa sức dân, huy động tối đa sự tham gia của cộng đồng trong mọi hoạt động của làng, xã

- Các hoạt động cụ thể của xây dựng nông thôn mới do chính người

dân của địa phương tự đề xuất và thiết kế trên cơ sở bàn bạc dân chủ, công khai và quyết định thông qua cộng đồng Chính quyền các cấp chỉ đóng vai trò hướng dẫn kỹ thuật, tổng hợp các đề xuất, kiến nghị, phê duyệt kế hoạch phát triển và tạo điều kiện thuận lợi cho họ thực hiện vai trò làm chủ thông qua cộng đồng

- Xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo phát triển nông thôn bền vững, có tầm nhìn lâu dài, hài hòa với môi trường, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của địa phương

2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới

- Đường lối chính sách của Đảng và nhà nước về xây dựng nông thôn mới, trong đường lối đó đề cao vai trò trách nhiệm và khuyến khích các tổ chức đoàn thể tham gia các hoạt động xây dựng nông thôn mới

- Cơ chế tài chính: chính sách có tác động và ảnh hưởng đến các đơn vị có trách nhiệm phát huy, sáng tạo trong vận dụng để phù hợp theo phương châm

“đơn giản về thủ tục, trao quyền nhiều hơn cho cấp thôn, xóm” Đây là một trong những nguyên nhân khuyến khích các tổ chức đoàn thể và người dân tham gia trong việc xây dựng kế hoạch, ra quyết định và huy động nguồn lực để nâng cao vai trò của các đoàn thể và người trong xây dựng nông thôn mới

- Trình độ chuyên môn của cán bộ hội viên tổ chức đoàn thể còn nhiều hạn chế; thiếu năng lực, trình độ chuyên môn dẫn đến không kịp thời phát hiện và ngăn chặn tham ô, tham nhũng gây mất lòng tin trong nhân dân

- Trình độ dân trí của người dân còn thấp dẫn đến công tác đào tạo tập huấn,tiếp thu khoa học kỹ thuật cho người dân nông thôn gặp nhiều khó khăn Các tổ chức đoàn thể có vai trò cùng vào cuộc để tập huấn kiến thức nâng cao trình độ cho người dân

- Do xuất phát điểm của vùng nông thôn còn thấp, cơ sở hạ tầng một số nơi kém chất lượng, cơ cấu kinh tế chậm đổi mới, phong tục tập quán sinh

sống cổ hủ, lạc hậu Người dân có tính trông chờ, ỷ lại, sống cam chịu; đây là đặc tính khó thay đổi trong tư duy của ngưòi dân, họ chông chờ nguồn hỗ trợ của nhà nước, và các tổ chức khác.Đời sống của ngưòi dân còn gặp nhiều khó khăn dẫn đến các tổ chức đoàn thể cần có trách nhiệm tham gia làm cho dân hiểu về quyền lợi trách nhiệm của mình; Tổ chức để các hội viên,đoàn viên chủ động tham gia, đóng góp ý kiến, tiền của, công sức và chủ động kiểm tra giám sát, xây dựng các phương án phát triển kinh tế xã hội

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về vai trò của các tổ chức

xã hội, các tổ chức NGO s trong phát triển nông thôn

2.2.1.1 Trung Quốc

Xí nghiệp Hương Trấn của Trung Quốc được hình thành từ năm 1950, trên cơ sở các xí nghiệp, đội sản xuất của công xã nhân dân trước đây Cuối những năm 1970, Chính phủ Trung Quốc đã đề ra nhiều chính sách để phát triển xí nghiệp Hương Trấn Vào năm 1997 Trung Quốc có khoảng 20 triệu xí nghiệp Hương Trấn, với số lao động là 130 triệu người

Với 75% dân số sống ở nông thôn (hơn 900 triệu người/1,2 tỷ người) thì

sự phát triển của xí nghiệp Hương Trấn không những có thể thu hút được lượng lớn sức lao động dư thừa ở nông thôn, mà còn phù hợp với nhu cầu phát triển của lực lượng sản xuất trong quá trình công nghiệp hoá nông thôn

Là một loại hình xí nghiệp kinh tế do nông dân tự nguyện thành lập ngay tại quê hương mình trên cơ sở sử dụng nguồn tài nguyên, lao động và các nguồn lực kinh tế khác dưới sự quản lý của chính quyền các cấp, sự lãnh đạo của Đảng và quan tâm giúp đỡ của Nhà nước

Là một hình thức mới của công nghiệp hóa nông thôn, đã đẩy mạnh tốc

độ công nghiệp hóa, giảm chênh lệch về thu nhập giữa thành thị và nông thôn

Do vậy, Trung Quốc rất chú ý phát triển nông nghiệp, lấy sản xuất nông nghiệp là chính và lấy xí nghiệp Hương Trấn làm trụ cột để phát triển nông

nghiệp và nông thôn

Như vậy, có thể nói: Xí nghiệp Hương Trấn là mô hình đặc biệt của Trung Quốc và nó đã được nhân rộng ra nhiều vùng ở nông thôn, tạo nên sức mạnh kinh

tế to lớn, giải quyết những vấn đề xã hội gay cấn và mang ý nghĩa kinh tế xã hội sâu sắc Xí nghiệp Hương Trấn đã tạo cho nông dân tự lập trong thu nhập, ổn định đời sống vật chất và tinh thần cho nông dân Trung Quốc

2.2.1.2 Hàn Quốc

Những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, Hàn Quốc vẫn là một nước chậm phát triển, nông nghiệp là hoạt động kinh tế chính, với khoảng 2/3 dân số sống ở nông thôn Nông dân sống trong cảnh nghèo nàn, an phận thủ thường, thiếu tinh thần trách nhiệm Do vậy, cần có chính sách mới phải khơi dậy được niềm tin và tính tích cực đối với việc phát triển nông thôn, khơi dậy tính độc lập, hăng say lao động của nông dân ở khu vực nông thôn và nâng cao vai trò của họ trong cuộc sống

Như vậy, phong trào làng mới nhấn mạnh đến yếu tố quan trọng nhất

tạo động lực cho phát triển là “phát triển tinh thần của người nông dân”, lấy

kích thích vật chất nhỏ để kích thích tinh thần và qua đó phát huy nội lực tiềm tàng to lớn của nông dân

Một số hoạt động của mô hình “làng mới”:

- Phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, tổ chức từ cơ sở đến Trung ương

Cấp được coi trọng nhất vẫn là cấp cơ sở, việc đầu tiên được tiến hành

là bầu ra một tổ chức ở cấp cơ sở được gọi là “Uỷ ban Phát triển Làng mới”;

Uỷ ban này có khoảng 5 - 10 người, những người này là đại diện cho cộng đồng ở làng và chịu trách nhiệm lập kế hoạch, thực thi các tiểu dự án phát triển nông thôn cho làng mình Ngoài ra ở cấp tỉnh và cấp huyện, thị cũng được thành lập Uỷ ban này nhằm giúp, hướng dẫn, tư vấn mọi hoạt động cho

Uỷ ban Phát triển làng mới và giúp họ trong vấn đề huy động vật lực Khác với các nước khác, chương trình này do tổng thống đứng ra trực tiếp lãnh đạo

Bộ trưởng Bộ Nội vụ đứng đầu Uỷ ban điều phối Trung ương với 12 điều phối viên là các Bộ trưởng của các bộ

- Đội ngũ lãnh đạo thôn làm nòng cốt cho chương trình phát triển

Cuộc họp toàn dân mỗi làng bầu ra hai lãnh đạo, một nam và một nữ để lãnh đạo cho phong trào của mình Những người này độc lập với hệ thống chính trị, hành chính ở nông thôn và không được hưởng một khoản trợ cấp nào Nguồn tinh thần chính cho những người này là sự kính trọng của cộng đồng và sự vận động tinh thần kịp thời từ Chính phủ, những người lãnh đạo tinh thần này không bị một sức ép nào về chính trị hay ảnh hưởng về kinh tế,

mà chỉ chịu sự phán xét của nông dân và được cộng đồng tin yêu

- Đào tạo cán bộ các cấp theo các mô hình, gắn cả nước với phong trào phát triển nông thôn

Để giảm khoảng cách giữa dân thường và quan chức Chính phủ, cần gắn bó thực sự cán bộ nhà nước với nhân dân Các quan chức Trung ương được đưa về và sống cùng với nông dân, lãnh đạo các cấp chính quyền sống với lãnh đạo nông dân; Chính phủ mở các khoá đào tạo ngắn hạn khoảng từ một đến hai tuần, nội dung tuỳ theo nhu cầu từng giai đoạn của sự phát triển, đào tạo chủ yếu là học theo các mô hình, rút kinh nghiệm từ các mô hình

- Phát huy dân chủ, đưa nông dân tham gia vào quá trình ra quyết định Nông dân đều tự ra quyết định lựa chọn thứ tự ưu tiên cho mỗi hoạt động, trong đó hoạt động nào được tiến hành trước và hoạt động nào tiến hành sau; họ tự chịu trách nhiệm trong việc lựa chọn, thực thi và quản lý, giám sát công trình Để tập hợp hay huy động nhanh, thuận lợi trong sinh hoạt cộng đồng, các làng đã xây dựng hội trường làng của mình Đây là điều kiện cho dân làng gần gũi nhau hơn, có tinh thần đoàn kết hơn khi tham gia sinh hoạt cộng đồng

- Tạo ra một không khí thi đua, tinh thần hăng hái trong làng, xã

Đây là nét nổi bật trong phong trào “Làng mới” của Hàn Quốc Hàng

năm có đánh giá hiệu quả tham gia chương trình và được đánh giá một cách nghiêm túc, công khai Nơi nào thực hiện thành công từng giai đoạn của dự

án mới được hỗ trợ chương trình khác Chủ trương này được Tổng thống công

bố chính thức cho toàn dân Địa phương nào cũng muốn vươn lên thành điển hình tốt, họ tự hào về sự thay đổi và giàu có của làng mình, tình trạng kê khai

xã nghèo để được hưởng sự hỗ trợ, đầu tư của nhà nước cũng tự nó mất đi trong các làng

- Nhà nước và nhân dân cùng làm

Nhà nước hỗ trợ vật tư, nhân dân đóng góp công, của; sự giúp đỡ và hỗ trợ của Nhà nước được giảm dần khi quy mô của địa phương và sự tham gia của dân gia tăng Nông dân chủ động trong vấn đề ra quyết định thứ tự ưu tiên trước, sau, họ tự quyết định các loại thiết kế, chỉ đạo thi công, xây lắp, nghiệm thu, giám sát công trình Hàng năm nhà nước tổ chức các cuộc họp toàn quốc cho lãnh đạo cộng đồng làng, xã tham dự; tại cuộc họp này, người

có công được tuyên dương, phát phần thưởng, kể cả tuyên dương anh hùng lao động Đặc biệt Tổng thống là người sáng tác bài hát của phong trào, điều này đã cổ động rộng rãi hơn cho phong trào xây dựng mô hình “làng mới”, người dân càng tự hào và tự tin hơn

Kết quả đạt được từ phong trào “làng mới”:

Bộ mặt nông thôn thay đổi một cách nhanh chóng, sau tám năm các dự

án phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn cơ bản được hoàn thành, trong vòng 20 năm rừng đã được che phủ khắp nước và khoảng 84% cây rừng của Hàn Quốc hiện nay là cây rừng đã được trồng trong những năm làm mô hình Trong vòng sáu năm thu nhập bình quân các nông hộ tăng gấp 3 lần, tính thương mại trong sản xuất nông nghiệp tăng; việc xây dựng cơ sở hạ tầng, đường làng, nhà xưởng, hệ thống cung cấp nước, điện, chuyển giao khoa học công nghệ, tích luỹ vốn, đào tạo nhân lực, bảo vệ môi trường, tạo quỹ tiết kiệm trong gia đình, Phong trào Saemaul là một mô hình phát triển nông thôn cho phép

hạn chế tối đa thời gian chuyển hoá nông thôn truyền thống thành một nông thôn hiện đại

Sau hơn 30 năm thực hiện phong trào “làng mới”, môi trường sống và cuộc sống vật chất của người dân nông thôn đã được cải thiện đáng kể; sản xuất mang tính thương mại Cái được lớn nhất là những người nông dân nghèo đói bắt đầu trở nên tự tin hơn, khu vực nông thôn trở thành xã hội năng động, có khả năng tích luỹ, tự đầu tư và nhờ đó mà có khả năng tự phát triển Thông qua phong trào lao động nông thôn đã được đào tạo cơ bản, điều quan trọng là họ có tác phong công nghiệp, điều này đã đáp ứng được nhu cầu sử dụng lao động cho ngành công nghiệp đòi hỏi kỹ thuật cao hơn

Đầu tư phát triển nông thôn là quá trình lâu dài và tốn kém, để tìm ra biện pháp phát triển rút ngắn được khoảng cách thời gian, đồng thời hạn chế nguồn kinh phí hạn hẹp thì mô hình phong trào “làng mới” Saemaul là một trong số những mô hình phát triển nông thôn cần được nghiên cứu và áp dụng một cách có chọn lọc, phù hợp với tình hình thực tế tại nước ta

Phong trào Làng mới ra đời với 3 tiêu chí cần cù (chăm chỉ), tự lực vượt khó

và hợp tác (hiệp lực cộng đồng) Năm 1970, sau những dự án thí điểm đầu tư cho nông thôn có hiệu quả, Chính phủ Hàn Quốc đã chính thức phát động phong trào Làng mới và được nông dân hưởng ứng mạnh mẽ Họ thi đua cải tạo nhà mái lá bằng mái ngói, đường giao thông trong làng, xã được mở rộng, nâng cấp; các công trình phúc lợi công cộng được đầu tư xây dựng Phương thức canh tác được đổi mới, chẳng hạn, áp dụng canh tác tổng hợp với nhiều mặt hàng mũi nhọn như nấm và cây thuốc lá để tăng giá trị xuất khẩu Chính phủ khuyến khích và hỗ trợ xây dựng nhiều nhà máy ở nông thôn, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho nông dân

Bộ mặt nông thôn Hàn Quốc đã có những thay đổi hết sức kỳ diệu Chỉ sau 8 năm, các dự án phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn cơ bản được hoàn thành Trong 8 năm từ 1971-1978, Hàn Quốc đã cứng hóa được 43.631km

đường làng nối với đường của xã, trung bình mỗi làng nâng cấp được 1.322m đường; cứng hóa đường ngõ xóm 42.220km, trung bình mỗi làng là 1.280m; xây dựng được 68.797 cầu (Hàn Quốc là đất nước có nhiều sông suối), kiên

cố hóa 7.839km đê, kè, xây 24.140 hồ chứa nước và 98% hộ có điện thắp sáng Đặc biệt, vì không có quỹ bồi thường đất và các tài sản khác nên việc hiến đất, tháo dỡ công trình, cây cối, đều do dân tự giác bàn bạc, thỏa thuận, ghi công lao đóng góp và hy sinh của các hộ cho phong trào

Nhờ phát triển giao thông nông thôn nên các hộ có điều kiện mua sắm phương tiện sản xuất Cụ thể là, năm 1971, cứ 3 làng mới có 1 máy cày, thì đến năm 1975, trung bình mỗi làng đã có 2,6 máy cày, rồi nâng lên 20 máy vào năm 1980 Từ đó, tạo phong trào cơ khí hóa trong sản xuất nông nghiệp,

áp dụng công nghệ cao, giống mới lai tạo đột biến, công nghệ nhà lưới, nhà kính trồng rau, hoa quả đã thúc đẩy năng suất, giá trị sản phẩm nông nghiệp, tăng nhanh Năm 1979, Hàn Quốc đã có 98% số làng tự chủ về kinh tế

Ông Le Sang Mu, cố vấn đặc biệt của Chính phủ Hàn Quốc về nông, lâm, ngư nghiệp cho biết, Chính phủ hỗ trợ một phần đầu tư hạ tầng để nông thôn tự mình vươn lên, xốc lại tinh thần, đánh thức khát vọng tự tin Thắng lợi

đó được Hàn Quốc tổng kết thành 6 bài học lớn

Thứ nhất, phát huy nội lực của nhân dân để xây dựng kết cấu hạ tầng

nông thôn - phương châm là nhân dân quyết định và làm mọi việc, “nhà nước

bỏ ra 1 vật tư, nhân dân bỏ ra 5-10 công sức và tiền của” Dân quyết định loại công trình, dự án nào cần ưu tiên làm trước, công khai bàn bạc, quyết định thiết kế và chỉ đạo thi công, nghiệm thu công trình Năm 1971, Chính phủ chỉ

hỗ trợ cho 33.267 làng, mỗi làng 335 bao xi măng Năm 1972 lựa chọn 1.600 làng làm tốt được hỗ trợ thêm 500 bao xi măng và 1 tấn sắt thép Sự trợ giúp này chính là chất xúc tác thúc đẩy phong trào nông thôn mới, dân làng tự quyết định mức đóng góp đất, ngày công cho các dự án

Thứ hai, phát triển sản xuất để tăng thu nhập Khi kết cấu hạ tầng phục

vụ sản xuất được xây dựng, các cơ quan, đơn vị chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, giống mới, khoa học công nghệ giúp nông dân tăng năng suất cây trồng, vật nuôi, xây dựng vùng chuyên canh hàng hóa Chính phủ xây dựng nhiều nhà máy ở nông thôn để chế biến và tiêu thụ nông sản cũng như có chính sách tín dụng nông thôn, cho vay thúc đẩy sản xuất Từ năm 1972 đến năm 1977, thu nhập trung bình của các hộ tăng lên 3 lần

Thứ ba, đào tạo cán bộ phục vụ phát triển nông thôn Hàn Quốc, xác

định nhân tố quan trọng nhất để phát triển phong trào Làng mới là đội ngũ cán

bộ cơ sở theo tinh thần tự nguyện và do dân bầu Hàn Quốc đã xây dựng 3 trung tâm đào tạo quốc gia và mạng lưới trường nghiệp vụ của các ngành ở địa phương Nhà nước đài thọ, mở các lớp học trong thời gian từ 1-2 tuần để trang bị đủ kiến thức thiết thực như kỹ năng lãnh đạo cơ bản, quản lý dự án, phát triển cộng đồng

Thứ tư, phát huy dân chủ để phát triển nông thôn Hàn Quốc thành lập

hội đồng phát triển xã, quyết định sử dụng trợ giúp của Chính phủ trên cơ sở công khai, dân chủ, bàn bạc để triển khai các dự án theo mức độ cần thiết của địa phương Thành công ở Hàn Quốc là xã hội hóa các nguồn hỗ trợ để dân tự quyết định lựa chọn dự án, phương thức đóng góp, giám sát công trình

Thứ năm, phát triển kinh tế hợp tác từ phát triển cộng đồng Hàn Quốc

đã thiết lập lại các hợp tác xã (HTX) kiểu mới phục vụ trực tiếp nhu cầu của dân, cán bộ HTX do dân bầu chọn Phong trào Làng mới là bước ngoặt đối với sự phát triển của HTX hoạt động đa dạng, hiệu quả trong dịch vụ tín dụng, cung cấp đầu vào cho sản xuất, tiếp thị nông sản, bảo hiểm nông thôn

và các dịch vụ khác Trong vòng 10 năm, doanh thu bình quân của 1 HTX tăng từ 43 triệu won lên 2,3 tỉ won

Thứ sáu, phát triển và bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường bằng sức mạnh

toàn dân Chính phủ quy hoạch, xác định chủng loại cây rừng phù hợp, hỗ trợ giống, tập huấn cán bộ kỹ thuật chăm sóc vườn ươm và trồng rừng để hướng dẫn và yêu cầu tất cả chủ đất trên vùng núi trọc đều phải trồng rừng, bảo vệ rừng Nếu năm 1970, phá rừng còn là quốc nạn, thì 20 năm sau, rừng xanh đã che phủ khắp nước, và đây được coi là một kỳ tích của phong trào Làng mới Phong trào Làng mới của Hàn Quốc đã biến đổi cộng đồng vùng nông thôn cũ thành cộng đồng nông thôn mới ngày một đẹp hơn và giàu hơn Khu vực nông thôn trở thành xã hội năng động có khả năng tự tích lũy, tự đầu tư

và tự phát triển Phong trào Làng mới với mức đầu tư không lớn, đã góp phần đưa Hàn Quốc từ một nước nông nghiệp lạc hậu trở nên giàu có

2.2.2 Kinh nghiệm ở Việt Nam về vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới

Trong triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Quỳnh Phụ ( Thái Bình), các tổ chức đoàn thể ở cơ sở có lúc chưa phát huy hết vai trò, công tác tuyên truyền vận động còn hình thức, chưa tập trung nên chưa vận động được đông đảo nhân dân thực sự vào cuộc Để thực hiện

có hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Quỳnh Phụ, vai trò của các tổ chức đoàn thể là rất cần thiết, trong quá trình nghiên cứu chúng tôi nêu gương điển hình các tổ chức đoàn thể của các tỉnh Hà Tĩnh, Vĩnh Phúc, Tây Ninh phát huy tốt vai trò trong xây dựng nông thôn mới

việc trực tiếp với Đảng ủy và chính quyền địa phương 2 xã bàn bạc, thống nhất, lựa chọn các nội dung tiêu chí hỗ trợ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ

và khả năng huy động nguồn lực của tổ chức Hội, đồng thời tổ chức ký cam kết thực hiện; tập trung vào các tiêu chí: Thu nhập, giảm nghèo, tổ chức sản xuất, văn hóa, môi trường,…

Thấu suốt quan điểm muốn có nông thôn mới, cuộc sống phải có tư duy mới, cách làm mới, hành động mới; Hội đã chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức, nội dung tuyên truyền như: Tập huấn, hội thảo, hội thi,… Hội Liên hiệp phụ

nữ là đơn vị đầu tiên trong toàn tỉnh tổ chức hội thi tìm hiểu xây dựng nông thôn mới nhân dịp 08/3, 20/10 với hình thức sân khấu hóa, hái hoa dân chủ, tổ chức thi viết đến các chi hội về các tiêu chí, chuyên đề, lĩnh vực trong nông thôn mới để cán bộ, hội viên tiếp cận đầy đủ, sâu sắc

Sau hội thi, tỉnh đã chỉ đạo 12/12 huyện, thành, thị tổ chức hội thảo

“Vai trò của phụ nữ trong tham gia xây dựng nông thôn mới” với sự tham gia của lãnh đạo UBND, các ngành liên quan,… Kết quả Hội đã tổ chức được

250 cuộc truyền thông, thu hút 196.000 lượt người tham gia; 60 cuộc hội thảo, tập huấn chuyên đề về nông thôn mới cho 1.950 cán bộ Hội các cấp Hiệu quả của chương trình đã lan tỏa rộng khắp trong hệ thống chính trị, trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu, rộng của mọi cán bộ, hội viên phụ nữ và cộng đồng Cán bộ, hội viên phụ nữ đã thực sự trở thành lực lượng nòng cốt tham gia các hoạt động xây dựng nông thôn mới Hàng trăm hộ đã tự nguyện hiến đất, hiến vườn phục vụ xây dựng nông thôn mới; tích cực trong chuyển đổi ruộng đất, đưa cơ giới hóa vào sản xuất, tiên phong đăng ký các mô hình ứng dụng công nghệ mới: Chăn nuôi tập trung, hợp tác xã kiểu mới; xây dựng

mô hình sản xuất hàng hóa,…

Bên cạnh đó, Hội đã tập trung vào các nội dung phát triển như liên kết đào tạo nghề, tạo việc làm, xây dựng mô hình phát triển kinh tế và phát triển doanh nghiệp nữ tại khu vực nông thôn

Năm 2013, thực hiện Đề án của UBND tỉnh về “Phát triển chăn nuôi lợn trên địa bàn Hà Tĩnh”, Hội đã chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện đề

án đến năm 2015, huy động sự phối hợp của các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, trực tiếp ký hợp đồng với Tổng Công ty khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh về cung ứng thức ăn, con giống, bao tiêu sản phẩm cho người dân; công

ty trách nhiệm hữu hạn Hoàng Long Hà Nội cung cấp kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi, lắp đặt bể biogas giảm thiểu ô nhiễm môi trường ở khu vực nông thôn; Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh giải ngân vốn vay cho các hộ từ 10 đến 15 triệu đồng để phát triển chăn nuôi Đây là mô hình liên kết “4 nhà” hiệu quả, hình thành các tổ hợp chăn nuôi khép kín gắn với bảo vệ môi trường Đến nay, đã hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi lợn an toàn cho gần 5.500

hộ chăn nuôi lợn; lắp đặt 300 bể biogas tại 17 xã xây dựng nông thôn mới, thành lập 07 tổ hợp chăn nuôi kết nối chia sẻ kinh nghiệm, tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho hội viên, phụ nữ, nhất là phụ nữ

ở các xã tái định cư thuộc các Dự án trọng điểm,…

Mặt khác, thông qua nguồn Quỹ tín dụng hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh

tế, Hội đã điều chuyển nguồn vốn từ các xã khác tập trung cho 48 xã xây dựng nông thôn mới, giải ngân gần 12 tỷ đồng cho 2.590 hộ vay để phát triển kinh tế, đa dạng thu nhập, phát triển trang trại, gia trại, sản xuất hàng hóa Đồng thời, Hội đã thí điểm xây dựng 30 mô hình nhà mẫu, vườn mẫu nông thôn mới tại xã Thạch Châu (Lộc Hà), Kỳ Tân (Kỳ Anh) bằng việc cho vay với lãi suất ưu đãi 10 triệu đồng/hộ

Hội đã chủ động xây dựng và thực hiện các đề án đào tạo nghề, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nữ, phối hợp với các ngành Lao động Thương binhh

& Xã hội, công thương, Dự án cải thiện sự tham gia thị trường cho người nghèo Hà Tĩnh, Liên minh Hợp tác xã, tổ chức hỗ trợ người cao tuổi quốc tế,… mở các lớp đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu và khả năng thực hành nghề của lao động nữ nông thôn; củng cố, nâng cao các nghề truyền thống và

đào tạo thêm các nghề mới cho thu nhập ổn định như: Dịch vụ gia đình,chế biến món ăn, chế biến bún khô,… Để duy trì, phát triển nghề bền vững Hội đã quan tâm hỗ trợ sau đào tạo, xây dựng mô hình thí điểm, hỗ trợ máy móc thiết

bị và dụng cụ sản xuất kinh doanh như: Máy xay đậu phụ, máy cắt rơm, sấy nấm, máy sấy bún,…

Đến nay, Hội đã đào tạo nghề cho trên 500 ngàn phụ nữ, xây dựng được 277 mô hình hợp tác xã, nhóm tương hỗ; trong đó 189 mô hình hoạt động có hiệu quả về các lĩnh vực: Chăn nuôi, trồng trọt, chế biến lương thực, thực phẩm; 3.590 hộ sản xuất kinh doanh ở nông thôn được bồi dưỡng kiến thức kinh doanh, khởi sự doanh nghiệp, sản xuất hàng hóa,…

Để giúp các hộ kinh doanh, tổ hợp tác tiếp cận thị trường và phát triển doanh nghiệp nữ ở nông thôn, Hội đã hỗ trợ các mô hình xây dựng nhãn mác, thương hiệu, giới thiệu sản phẩm ra thị trường trong và ngoài tỉnh bằng các hoạt động: Xây dựng và phát huy hiệu quả hệ thống câu lạc bộ doanh nghiệp

nữ toàn tỉnh, tổ chức hội chợ, diễn đàn doanh nghiệp, đối thoại chính sách, tham quan học tập kinh nghiệm, nghiên cứu thị trường, thuê tư vấn hỗ trợ kỹ thuật, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất, chế biến như: Gia nhiệt nước mắm bằng năng lượng mặt trời rút ngắn thời gian sản xuất từ 12 tháng xuống còn 6 tháng, giảm chi phí sản xuất 25%, giá bán tăng 30%; chế biến các sản phẩm sạch không dùng phụ gia, trồng rau sạch,…

Không những vậy, Hội đã chỉ đạo xây dựng các mô hình phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường, phòng chống biến đổi khí hậu như “Chi hội xanh - sạch - đẹp”, câu lạc bộ “Phân loại rác tại nguồn và hạn chế sử dụng túi ni lông” vận động, hướng dẫn xây dựng phát triển mô hình “sản xuất thực phẩm sạch”, “tiêu dùng sạch” trong hội viên phụ nữ; đưa cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” thành một trong những nội dung của xây dựng nông thôn mới; quan tâm giáo dục văn hóa ứng xử, nuôi, dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc,… Kết quả, đã xây dựng được 15 mô hình điểm “Chi hội