Bài giảng siêu âm bệnh lý bánh nhau

• Thay đổi vị trí bám của màng đệm vào bánh nhau • - Thay đổi: - màng đệm chỉ che phủ 1 phần » màng đệm không bao hết rìa BN và có 1 nếp gấp ngay chỗ bám gây tai biến: sẩy thai, đẻ non,

SIÊU ÂM BỆNH LÝ BÁNH NHAU

ĐẠI CƯƠNG

• - Bánh nhau được quan sát qua siêu âm từ tuần 9

• - Vôi hóa nhau: tiến trình sinh lý thường xảy ra suốt thai kỳ:

– 6m đầu Vôi hóa vi thể

– 3 tháng sau : Vôi hóa đại thể

• - Tích tụ calci : Bản đáy, vách, bản đệm

• - Tần suất vôi hóa : ↑ theo tuổi thai từ 29 tuần

• - Không tăng vôi hóa nhau ở thai quá ngày

• - Vôi hóa nhau: thường gặp ở phụ nữ có PARA thấp, không

liên quan đến bệnh lý khác

3 VÒNG TĂNG ÂM /THAI 5.5W

VỊ TRÍ NHAU BÁM / 9W

5

ECHO NHAU ≠ ECHO CƠ TỬ CUNG

7 VÔI HÓA NHAU

• Thay đổi vị trí bám của màng đệm vào bánh nhau

• - Thay đổi: - màng đệm chỉ che phủ 1 phần

» màng đệm không bao hết rìa BN và có

1 nếp gấp ngay chỗ bám gây tai biến:

sẩy thai, đẻ non, xuất huyết rìa BN hay trong buồng ối.

NHỮNG THAY ĐỔI VỀ HÌNH DẠNG

BÁNHNHAU

9

• Thay đổi về hình dạng bánh nhau

• - Bình thường: BN có hình đĩa tròn gồm nhiều múi nhau, giữa dày 3 -4cm, ngoài rìa giảm dần

• - Thay đổi: - BN hình nhẫn: ả hưởng tuần hoàn nhau thai

» BN màng: gai nhau bao bọc hoàn toàn màng ối ở giai đoạn thai đủ tháng, gây xuất huyết trước và sau sanh

NHỮNG THAY ĐỔI VỀ HÌNH DẠNG

BÁNHNHAU

• Thay đổi về chiều dày bánh nhau

» Thai 37 tuần: 3.5cm ± 0.6cm

» Thai > 37 tuần: có giảm dần

• - Tăng: - Khi chiều dày BN > 5cm (Đái đường, bất

đồng nhóm máu, TSG, bệnh lý tán huyết của thai)

• - Giảm: - Thai kém phát triển, đa ối

NHỮNG THAY ĐỔI VỀ HÌNH DẠNG

BÁNHNHAU

12

• Thay đổi về vị trí nhau bám

• - Bình thường: BN bám đáy lan mặt trước hoặc mặt

sau, phải hoặc trái nhưng rìa không bám tới đoạn

dưới TC

• - Thay đổi: Nhau tiền đạo loại I, II III IV

» Nhau bám màng

NHỮNG THAY ĐỔI VỀ HÌNH DẠNG

BÁNHNHAU

14

• Tích tụ fibrine dưới bản đệm

• (Subchorionic fibrin Depositon)

• - Tần suất : 10- 15% nhau đủ tháng

• - Vị trí : ngay chỗ bám dây rốn, giữa bản đệm và vi nhung

• Tích tụ fibrine quanh vi nhung mao

• (Perivillous fibrin Depositon)

• - Hình ảnh SA:

– echo trống hay kém trong nhau

• - Không biểu hiện lâm sàng

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU Bình thường

• Huyết khối khoảng liên gai nhau

(Intervillous Thrombosis)

• - Hình ảnh SA:

– echo trống hay kém trong nhau

– Kích thước thay đổi (vài mm đến vài cm)

– Nằm rải rác từ bản đệm đến bản đáy

± xuất hiện từ thai 19 tuần

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU Bình thường

• Hồ huyết mẹ (Maternal Lakes)

• - Sang thương giai đoạn đầu của hiện tượng tích tụ

Fibrin và huyết khối khoảng liên giai nhau

• - Vị trí : quanh vi nhung mao và dưới bản đệm

• - Hình ảnh SA :

– echo trống hay kém bờ không đều trong nhau

– Có dòng chảy chậm

± tích tụ Fibrine

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU Bình thường

• Nhồi máu (infarcts)

• - Do vỡ mạch máu mẹ → hoại tử vi nhung mao

• - Vị trí : bản đáy

• - Kích thước: thay đổi từ vài mm → vài cm

• - Nhỏ: 25% thai kỳ không biến chứng, tăng khi có TSG, CHA

• - Lớn: kích thước > 10% nhu mô nhau, liên quan

bệnh mạch máu mẹ

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU Bình thường

• Nhồi máu (infarcts)

• - Hình ảnh SA:

– Nhồi máu nhỏ: không quan sát thấy, trừ khi

có biến chứng xuất huyết– Nhồi máu lớn: Echo hỗn hợp (dịch và fibrin)

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU Bình thường

24

TÍCH TỤ FIBRIN DƯỚI BẢN ĐỆM

26 HUYẾT KHỐI KHOẢNG LIÊN GAI NHAU

27

HOÀ HUYEÁT MEÏ

• Bệnh nguyên bào nuôi

• (Gestational Trophoblastic Disease)

• - Hai loại: TT toàn phần và bán phần HCG

• - Thai trứng toàn phần :

– Gai nhau thoái hóa nước, không có phôi thai

– 1 Trứng trống + 1 Tinh trùng (nhân đôi bộ NST)

– 1 trứng trống + 2 tinh trùng (dispermy)

– SA : Chùm nang echo trống kích thước khác nhau

Có thể thấy phôi thai nếu là song thai

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

• (Gestational Trophoblastic Disease)

• - Thai trứng bán phần :

– Gai nhau thoái hóa nước xen kẻ gai nhau bình thường

– Có thể thấy phôi thai

– Tam bội thể (69NST)

– Dấu hiệu TSG xuất hiện sớm

– SA : Bánh nhau lớn, có nhiều vùng echo trống trong nhau

+ có thai bất thường

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

31 THAI TRỨNG BÁN PHẦN

• U tân sinh nguyên phát

• (Primary Neoplasm)

• - Hai loại: Chorioangioma và teratome

• - Chorioangioma: thường gặp

– Dị dạng mm (1%)

– Những u nhỏ trong nhau

– Những u lớn nhô lên mặt con bánh nhau

– Vi thể: Tăng sinh mm trong mô đệm lỏng lẻo

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

• U tân sinh nguyên phát

• (Primary Neoplasm)

– SA: khối đặc tròn trong nhau, bên trong có

mạch máu Có thể kèm thai tích dịch, tim lớn, thai SDD, thai dị tật

– SA Doppler: dòng chảy bên trong

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

• U tân sinh nguyên phát

• (Primary Neoplasm)

• - Hai loại: Chorioangioma và teratome

• - Teratome: hiếm gặp

– Nằm giữa màng ối và màng đệm

– Không có dấu hiệu lâm sàng

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

– Carcinoma của vú

– Carcinoma của phổi

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

• - Hiếm gặp

• - Vi khuẩn:

– Staphylococcus, β-hemolytic streptococcus,

Mycobacterium tuberculosis → A đại thể– Listeria monocytogenes → A vi thể

NHỮNG SANG THƯƠNG ĐẠI THỂ

NHAU

Bất thường

• - Thường xuất hiện TCN II

• - Cơ TC dày lên thay đổi vị trí theo thời gian

38

• Nhau cài răng lược (Placenta Creta)

• - Khiếm khuyết khu trú hay lan tỏa màng rụng đáy

• - Tần suất tăng: VMC, tiền thai tăng, nạo thai, sẹo trên TC

• - >30% trường hợp nhau cài răng lược kèm NTĐ

• - NCRL có thể gây xuất huyết ồ ạt và thường phải cắt TC

• - Vỡ TC có thể xảy ra (14%)

NHỮNG VÙNG SAU NHAU

• - Chia thành 3 loại:

TC

• - Hình ảnh SÂ:

– Không thấy vùng giảm âm sau nhau của màng rụng giáp cơ TC

– Có sự gia tăng hồ huyết trong nhau

NHỮNG VÙNG SAU NHAU

42 NHAU BÁM CHẶT

• - Xuất huyết sau nhau có thể biểu hiện 3 cách:

ngoài

chảy máu ra ngoài

• - Hình ảnh SÂ:

– Khối echo kém hoặc hỗn hợp

– TD kích thước khối hematoma qua SA

– Đánh giá bánh nhau sau sanh

XUẤT HUYẾT TRƯỚC CHUYỂN DẠ

• - Bong nhau cấp: XH ồ ạt, đau bụng, shock giảm

thể tích

• - Thường kèm mẹ CHA, nghiện cocaine

– Hình ảnh SÂ:

– Bánh nhau dày lên

– Echo kém hoặc hỗn hợp sau nhau

XUẤT HUYẾT TRƯỚC CHUYỂN DẠ

• - Bánh nhau bao phủ 1 phần hay hoàn toàn CTC

• - Thường được lạm dụng ∆ trong 2 TCN đầu vì:

– BQ căng

– Cơn gò TC

• - Sau 20 tuần khó quan sát lỗ trong cổ TC vì đầu

thai che (khi đó dùng đầu dò ÂĐ)

XUẤT HUYẾT TRƯỚC CHUYỂN DẠ

46 HOÀ HUYEÁT MEÏ

47

HUYẾT KHỐI KHOẢNG LIÊN GAI NHAU

49 HUYẾT KHỐI KHOẢNG LIÊN GAI NHAU

50

HUYEÁT TUÏ SAU NHAU

52