[Quản trị kinh doanh cho kỹ sư] Bài 1 - Mở đầu

Nghề nghiệp kỹ thuật engineering profession là: "Một nghề ứng dụng một cách có suy xét các kiến thức toán học và khoa học tự nhiên có được qua học tập, nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễ

Q U Ả N T R Ị K I N H D O A N H C H O K Ỹ S Ư

CHƯƠNG 1

MỞ ĐẦU

Nội dung

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

2 Người kỹ sư trong môi

trường kinh doanh

3 Người kỹ sư và công

tác quản lý

4 Quản lý công nghệ

5 Kỹ sư học quản lý như

thế nào?

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

Kỹ sư là ai?

… Kỹ sư (engineer) là người hành nghề kỹ thuật.

… Nghề nghiệp kỹ thuật (engineering profession) là:

"Một nghề ứng dụng một cách có suy xét các kiến thức toán học và khoa học tự nhiên có được qua học tập, nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn, để tìm ra những phương thức sử dụng các vật liệu và các nguồn lực tự nhiên một cách hiệu quả về mặt kinh tế, nhằm phục vụ lợi ích con người"

[‚endʒɪ'nɪə]

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

Kỹ sư là ai?

… Kỹ sư (engineer) và nhà khoa học (scientist)

† Giống nhau: Đều được học toán và khoa học tự nhiên

† Khác nhau: Mục tiêu, sản phẩm đầu ra, đối tượng ảnh hưởng, phạm vi ảnh hưởng

A = B

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

Kỹ sư là ai?

† Cần 4 năm đào tạo và ít nhất 4 năm kinh nghiệm

† Qua một kỳ thi viết, thỏa mãn những yêu cầu về tư cách

và đạo đức nghề nghiệp

† Được bảo vệ quyền lợi và có tiếng nói trong hoạt động nghề nghiệp

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

Các chức năng của người kỹ sư

Management

1 Kỹ sư và nghề nghiệp

Con đường nghề nghiệp của người kỹ sư

… Theo các bậc thang nghề nghiệp trong các doanh

nghiệp

… Hoạt động như một nhà doanh nghiệp độc lập

… Làm việc trong các tổ chức nhà nước, các tổ chức phục

vụ công cộng (quân đội, bộ máy nhà nước…)

… Hành nghề giáo sư, kỹ sư, nhà nghiên cứu ở các tổ

chức đào tạo – nghiên cứu

… Làm việc ngoài lĩnh vực kỹ thuật (nhạc sĩ, ca sĩ, luật sư…) Một đời người có thể làm rất nhiều nghề khác nhau

Æ Phải biết tìm kiếm kiến thức và biết thích nghi.

2 Kỹ sư trong môi trường kinh doanh

Người kỹ sư trong doanh nghiệp

Quá trình sản xuất trong môi trường kinh doanh

Quá trình thiết

Xác định yêu cầu & thiết kế Phát triển Chế tạo Tiêu thụ Tiếp thị Kỹ thuật Sản xuất Bán hàng

Các chức năng kinh doanh

Môi trường:

Khách hàng, đối thủ cạnh tranh, các ràng buộc

Các quan điểm

trong hoạt động

nghề nghiệp

của kỹ sư

2 Kỹ sư trong môi trường kinh doanh

Người kỹ sư trong tổ chức

… Kỹ sư trong tổ chức cam kết với mục tiêu, mục đích của tổ chức bằng những đóng góp của chính kỹ sư Nghĩa là, kỹ sư phải làm việc qua:

† Mối quan hệ chính thức và không chính thức giữa các

thành viên của tổ chức

† Mối quan hệ giữa các tổ chức với nhau

† Mối quan hệ giữa người với người trong xã hội

3 Người kỹ sư và công tác quản lý

Quản lý là gì?

… Quản lý là giải quyết công việc thông qua hoạt

động của nhiều người, nhằm đạt mục tiêu hiệu

GĐốc Điều Hành

Tính chất của kỹ

năng

Trách nhiệm kinh doanh

Tổng Quát

(Generalists)

Tầm Nhìn

Nhà QL Cấp Thấp

Nhà QL Cấp Cao Nhà QL Cấp Trung Công Nhân

Các Cổ Đông

3 Người kỹ sư và công tác quản lý

Quản lý là gì?

Các cấp quản lý

3 Người kỹ sư và công tác quản lý

Kỹ sư làm công tác quản lý

làm công tác quản lý Khoảng 2/3 kỹ sư

Không làm công tác giám sát

Quản lý/

giám sát đội, tổ

3 Người kỹ sư và công tác quản lý

Khi kỹ sư trở thành người quản lý

† Ở đỉnh cao của nhiệm vụ kỹ thuật Æ Hạng dưới cùng của nghề nghiệp quản lý (luôn sợ gặp sai lầm)

† Chưa quen với vai trò lãnh đạo (giải quyết công việc

thông qua người khác)

† Thiếu kiến thức và thói quen giải quyết vấn đề và ra quyết định theo quan điểm của tổ chức và công ty

† Có thói quen “chặt chẽ” trong kỹ thuật (theo lý thuyết và quy luật tự nhiên) <> Nghệ thuật trong quản lý (không chắc chắn của vấn đề và QH con người)

† Có tâm lý coi thường công tác quản lý khi ở vai trò kỹ sư

3 Người kỹ sư và công tác quản lý

Khi kỹ sư trở thành người quản lý

quản lý, người kỹ sư cần:

† Biết chấp nhận lời giải của người khác cho các vấn đề của

“chính mình”

† Biết xử lý các sự kiện và quan hệ với con người để họ có thể hoàn tất tốt công việc

† Biết lãnh đạo một nhóm người (vì mỗi người luôn làm

việc và suy nghĩ theo cách của riêng họ)

† Biết cách “tin tưởng” những người khác

4 Quản lý công nghệ

16

… Theo Luật Khoa học và Công nghệ (2013) và Luật Công nghệ cao (2008):

† Khoa học (science) là hệ thống tri thức về bản chất, quy luật

tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và

tư duy.

† Công nghệ (technology) là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ

thuật có kèm theo hoặc không kèm theo công cụ, phương

tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm.

† Công nghệ cao là công nghệ có hàm lượng cao về nghiên

cứu khoa học và phát triển công nghệ; được tích hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại; tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng vượt trội, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường; có vai trò quan trọng đối với việc hình thành

ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành sản xuất, dịch vụ hiện có.

Khái niệm công nghệ

4 Quản lý công nghệ

… Công nghệ chiến lược (strategic technology) của một khu

vực công nghiệp là các công nghệ tạo nên tính cạnh tranh khác nhau giữa các thành viên trong khu vực.

… Công nghệ cần thiết (enabling technology) là công nghệ

quan trọng cho quy trình chuyển đổi tạo giá trị gia tăng,

nhưng không tạo nên sự khác biệt cạnh tranh.

… Công nghệ chủ đạo (core technology) là một nhóm các

công nghệ chiến lược được chọn để tạo một sản phẩm hay khả năng sản xuất cho một doanh nghiệp.

Æ Quản lý công nghệ chính là nhằm đưa ra các biện pháp

quản lý các năng lực công nghệ chủ đạo của một doanh nghiệp Æ Yếu tố quan trọng cho sự phồn thịnh của một

Khái niệm công nghệ

4 Quản lý công nghệ

thường nhắm tới 2 mục tiêu kinh tế chủ yếu:

† Tạo nên (các) thị trường mới

† Thống trị và giữ được thị trường hiện hành

kế hoạch công nghệ, và áp dụng (đổi mới) công nghệ để tạo lợi thế cạnh tranh

Đổi mới công nghệ và chiến lược cạnh tranh

4 Quản lý công nghệ

… Đổi mới tận gốc (radical innovation)

† Tạo nên một khả năng hay chức năng hoàn toàn mới, bất liên tục với khả năng công nghệ hiện thời Chức năng mới này tạo cơ hội cho các công ty mạo hiểm, hoặc cho một ngành công nghiệp mới

… Đổi mới gia tăng (incremental innovation)

† Cải tiến khả năng hay chức năng của công nghệ hiện thời thông qua sự hiệu quả, an toàn, chất lượng, chi phí thấp

Các loại đổi mới công nghệ

5 Kỹ sư học quản lý như thế nào?

1 2 3

Cấp quản lý

Thấp nhất Lớp trung Cao nhất

Kỹ năng cần thiết cho các cấp quản lý

(1) Kỹ năng về kỹ thuật (kỹ thuật, kế toán, xử lý văn bản,…)

(2) Kỹ năng về quan hệ giữa người với người (lãnh đạo, giao tiếp,…) (3) Kỹ năng tổng quát (Biết “Nhìn rừng hơn là nhìn cây”)

5 Kỹ sư học quản lý như thế nào?

Nghiên cứu và thiết kế chuyên sâu

Quản lý sản xuất

và vận hành Quản lý dự án

Quản lý sản xuất

và vận hành Quản lý dự án

Tiếp thị

Kế toán Tài chính Kinh tế học Hành chính

Tiếp thị

Kế toán Tài chính Kinh tế học Hành chính

Nội dung của các chương trình về quản lý kỹ thuật

Tóm tắt

… Trong môi trường của cơ chế kinh tế thị trường,

† Kỹ thuật là việc áp dụng các công nghệ, để tạo nên sự

giàu có/phong phú bằng cách đưa ra những giải pháp có hiệu quả về mặt kinh tế đối với các vấn đề và nhu cầu của con người

† Kỹ thuật không có mục đích tự thân, kỹ thuật đã hàm

chứa yếu tố kinh tế

quản lý, về kinh tế.