Nâng cao chất lượng tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán nói chung và Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long nói riêng, từ khi thành lập đến hết Quý I năm 2008.

LỜI NÓI ĐẦU

1 Sự cần thiết của đề tài

Thị trường chứng khoán Việt Nam qua 8 năm hoạt động đã cónhững bước tiến đáng kể, nhất là về số lượng các công ty cổ phần và công

ty chứng khoán Điều đó đặt ra nhu cầu bức thiết về hoạt động tư vấn tàichính doanh nghiệp, bên cạnh đó là sự cạnh tranh gay gắt giữa các công tychứng khoán Chính hai yếu tố trên đã tạo động lực thúc đẩy hoạt động tưvấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán

Tuy nhiên, từ thực tế Việt Nam chúng ta có thể thấy hoạt động tàichính của các doanh nghiệp còn rất nhiều hạn chế Nguyên nhân cơ bản là

do hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của các công ty chứng khoánchưa thực sự hiệu quả Vì vậy việc tìm ra giải pháp để nâng cao chất lượnghoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán là yêucầu cấp bách của nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán ViệtNam nói riêng

Trong quá trình thực tập tại Công ty cổ phần chứng khoán ThăngLong và dựa trên sự tìm hiểu về hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp

của một số công ty chứng khoán, em đã chọn đề tài “Nâng cao chất lượng

tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long” làm chuyên đề tốt nghiệp của mình.

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoánnói chung và Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long nói riêng, từ khithành lập đến hết Quý I năm 2008

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về hoạt động tư vấn tài chínhdoanh nghiệp của công ty chứng khoán

- Đánh giá, phân tích thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanhnghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng

tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán ThăngLong

4 Phương pháp nghiên cứu

Với mục tiêu nghiên cứu như trên, phương pháp nghiên cứu được sửdụng cho đề tài là: Phương pháp phân tích và tổ hợp, diễn giải, phươngpháp logic, phương pháp lý thuyết hệ thống,…

5 Kết cấu đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu của đề tài gồm ba chương:

Chương 1: “Những vấn đề chung về hoạt động tư vấn tài chính

doanh nghiệp của Công ty chứng khoán”

Chương 2: “Thực trạng tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ

phần chứng khoán Thăng Long”

Chương 3: “Giải pháp phát triển hoạt động tư vấn tài chính doanh

nghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long”

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐÔNG TƯ VẤN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

1.1 Khái quát về công ty chứng khoán

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, mô hình tổ chức của công ty chứng khoán

1.1.1.1. Khái niệm

Để thị trường chứng khoán có thể hoạt động minh bạch, hiệu quả và

an toàn, không thể thiếu được các tổ chức tài chính trung gian, trong đó cócác công ty chứng khoán Công ty chứng khoán chính là một định chế tàichính trung gian thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán Nóđược thành lập, tổ chức, hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần hoặc

công ty trách nhiệm hữu hạn Uỷ ban chứng khoán nhà nước cấp giấy phép

cho công ty chứng khoán hoạt động trên lĩnh vực chứng khoán có tư cáchpháp nhân, có vốn riêng và thực hiện chế độ hạch toán độc lập Như vậycông ty chứng khoán thực chất là một doanh nghiệp kinh doanh chứngkhoán vớí các nghiệp vụ chính là tự doanh, môi giới, bảo lãnh phát hành, và

tư vấn Trên thực tế, một công ty chứng khoán không nhất thiết phải thựchiện đầy đủ các nghiệp vụ trên, tùy theo loại hình nghiệp vụ mà công tychứng khoán được cấp phép có đáp ứng được các tiêu chuẩn quy định củaloại hình nghiệp vụ đó không Tuy nhiên nghiệp vụ tư vấn vẫn được coi lànghiệp vụ cơ bản quan trọng mà hầu hết công ty chứng khoán nào cũngtham gia

1.1.1.2. Đặc điểm của công ty chứng khoán

Là một chủ thể kinh doanh, công ty chứng khoán cũng có những điểmtương đồng với các doanh nghiệp khác Tuy nhiên, sản phẩm và dịch vụ mà

công ty chứng khoán cung cấp đều liên quan đến chứng khoán đã làm chocông ty chứng khoán mang những đặc trưng riêng Không những thế cáccông ty chứng khoán ở các nước khác nhau cũng có thể có điểm khác nhau,thậm chí ở trong cùng một quốc gia các công ty chứng khoán vẫn có nhiều

sự khác biệt tùy thuộc vào tính chất hoạt động của công ty và mức độ pháttriển của thị trường Song xét về bản chất các công ty chứng khoán có một

số đặc trưng cơ bản sau :

 Về loại hình tổ chức của công ty chứng khoán

Trong lịch sử và trên thực tế, công ty chứng khoán đã từng được tồn tạidưới nhiều loại hình tổ chức như công ty cổ phần, doanh nghiệp góp vốn,doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp Nhà nước hay doanh nghiệp liên doanh.Mỗi loại hình này đều có những ưu thế, bất lợi riêng, trong đó loại hình công

ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn với những ưu điểm về quyền sởhữu, khả năng huy động vốn, năng lực điều hành, tư cách pháp lý… rất phùhợp với nghiệp vụ chứng khoán đã trở thành sự lựa chọn phổ biến ở cácquốc gia

 Về mô hình tổ chức kinh doanh chứng khoán

Việc xác định mô hình tổ chức kinh doanh của công ty chứng khoánkhông đơn giản chỉ là quyết định của bản thân công ty mà hơn thế nó mangtính pháp luật, thể hiện ở chỗ: những người làm công tác quản lý Nhà nước

sẽ cân nhắc, lựa chọn ra mô hình phù hợp nhất với đặc điểm của hệ thống tàichính, hệ thống pháp luật, mức độ phát triển của nền kinh tế Từ đó, cáccông ty chứng khoán chỉ được phép hoạt động theo những mô hình đã lựachọn

 Về tính chuyên môn hóa và phân cấp quản lý

Các công ty chứng khoán chuyên môn hóa ở mức độ cao trong từng bộ phận, từng phòng ban, từng đơn vị kinh doanh nhỏ

Nếu như ở các doanh nghiệp sản xuất, trong quy trình sản xuất sản phẩmgiữa các khâu phải có mắt xích kết nối, một sản phẩm ra đời nó phải trải qua tất

cả các công đoạn một, không thể thiếu một công đoạn nào Trong khi đó, toàn

bộ các nghiệp vụ của công ty chứng khoán đều phục vụ cho các giao dịchchứng khoán những mỗi một nghiệp vụ lại liên quan đến một góc cạnh riêng.Các phòng ban khác nhau đảm nhiệm các công việc khác nhau như: môi giới,

tự doanh, bảo lãnh phát hành, tư vấn và ngay cả trong từng bộ phận các côngviệc đều được phân công cụ thể, rõ ràng đến từng nhân viên

Từ trình độ chuyên môn hóa cao độ dẫn đến phân cấp quản lý và làmnảy sinh việc có quyền tự quyết Các bộ phận trong công ty chứng khoánnhiều khi không phụ thuộc lẫn nhau (ví dụ bộ phận môi giới và bộ phận tựdoanh, hay môi giới và bộ phận bảo lãnh phát hành) Giữa các phòng ban cómột sự độc lập tương đối, mối liên kết không phải mật thiết, hữu cơ nhưtrong các doanh nghiệp sản xuất khác Chính vì vậy hoạt động hay cơ cấucủa phòng ban này không tác động nhiều đến phòng ban khác

 Về nhân tố con người

Sản phẩm càng trừu tượng thì nhân tố con người càng quan trọng.Chứng khoán là một loại tài sản tài chính đặc biệt mà việc thẩm định chấtlượng của nó không phải giống như hàng hóa thông thường Sự có mặt củacông ty cứng khoán trên thị trường là cần thiết khi người đầu tư không biếtđược nhiều thông tin hay không có khả năng phân tích thông tin một cáchthích hợp để từ đó đánh giá và quyết định hướng sử dụng vốn của mình.Đối với các công ty chứng khoán, với chức năng là định chế trung giantài chính thì khách hàng là mục tiêu số một, mục tiêu quan trọng nhất.Khách hàng của công ty chứng khoán gồm các công ty phát hành chứngkhoán, nhà đầu tư chứng khoán Như vậy, khách hàng của công ty chứngkhoán cũng là chủ thể tham gia trên thị trường cứng khoán có tư cách là

người đại diện cho nguồn cung hoặc nguồn cầu chứng khoán Để có thể tồntại và phát triển, công ty chứng khoán phải thực hiện nguyên tắc “biết kháchhàng của mình”, nắm rõ khả năng tài chính của khách hàng, tư vấn chokhách hàng, giữ gìn đạo đức kinh doanh và tôn trọng khách hàng, luôn luônđặt khách hàng lên trên hết.

Làm được điều này, công ty chứng khoán phải dựa vào chất lượngchuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ nhân viên và cán bộ quản lýtrong công ty

 Về ảnh hưởng của thị trường tài chính

Công ty chứng khoán tham gia hoạt động trực tiếp trên thị trườngchứng khoán (TTCK) thì bất kỳ một biến động nào của TTCK nói riêng vàthị trường tài chính nói chung đều tác động sâu sắc đến chuyên môn, sảnphẩm, dịch vụ và doanh thu của công ty chứng khoán

Thị trường tài chính, TTCK càng phát triển càng tạo ra nhiều công cụtài chính, có thêm nhiều dịch vụ, mở rộng phạm vi kinh doanh và qua đómột mặt tạo cơ hội thu lợi nhuận cho công ty chứng khoán, mặt khác buộccác công ty chứng khoán phải cải tiến, sáng tạo không ngừng để thích nghivới môi trường hoạt động

 Về cơ cấu tổ chức của công ty chứng khoán

Cơ cấu tổ chức của công ty chứng khoán phụ thuộc vào quy mô kinh doanh và các nghiệp vụ mà công ty được phép hoạt động Mặt khác nó còn căn cứ vào tính chất sở hữu của công ty chứng khoán

Theo thông lệ quốc tế, cơ cấu tổ chức của một công ty chứng khoán chia thành 2 khối chủ yếu: khối nghiệp vụ và khối phụ trợ (Sẽ trình bày cụ thể ngay sau đây)

1.1.1.3. Mô hình tổ chức của công ty chứng khoán

Hình 1.1: Mô hình tổ chức của công ty chứng khoán

(Nguồn Trung Tâm đào tạo UBCKNN)

Cơ cấu tổ chức của công ty chứng khoán phụ thuộc vào loại hìnhnghiệp vụ mà công ty thực hiện, quy mô hoạt động kinh doanh chứngkhoán…Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức của các công ty chứng khoán đều cóđặc điểm chung là hệ thống các phòng ban chức năng được chia thành haikhối khác nhau, là : khối nghiệp vụ và khối phụ trợ

ĐẠI DIỆN CHỦ SỞ HỮU

Hội đồng quản trị Chủ tịch Công ty

BAN ĐIỀU HÀNH

Giám đốc/Tổng Giám đốc Phó Giám đốc/PTGĐ

KHỐI KINH DOANH

- Khối nghiệp vụ: là khối thực hiện các giao dịch kinh doanh và

dịch vụ chứng khoán Tương ứng với mỗi dịch vụ, công ty chứng khoán cóthể thực hiện tổ chức các bộ phận, phòng ban hoạt động cụ thể: phòng môigiới, phòng tự doanh, phòng bảo lãnh phát hành, phòng tư vấn, phòng kýquỹ…

Tuy nhiên, căn cứ vào quy mô thị trường, mức độ phát triển và chiếnlược hoạt động của công ty mà công ty chứng khoán có thể chuyên sâutừng bộ phận, từng mảng hoạt động (như tách bạch các phòng môi giớiOTC, phòng cho vay cầm cố chứng khoán, phòng phân tích đầu tư, tư vấn

…) hoặc tổng hợp các nghiệp vụ trong một bộ phận ( như phòng kinhdoanh có thể bao gồm cả: môi giới OTC, cho vay cầm cố chứngkhoán, hay phòng phân tích và tư vấn, bảo lãnh phát hành vào một bộphận )

- Khối phụ trợ: đây là khối không trực tiếp thực hiện các nghiệp

vụ kinh doanh, nhưng nó không thể thiếu được trong quá trình hoạt độngcủa các công ty chứng khoán Khối này bao gồm các bộ phận như: phòngphân tích và thông tin thị trường, phòng kế hoạch công ty, phòng côngnghệ thông tin, phòng hành chính- nhân sự, phòng kiểm soát nội bộ…

Ngoài sự phân biệt rõ hai khối như vậy, hiện nay các công tychứng khoán còn có thêm các chi nhánh tại các địa phương, đại lý nhậnlệnh tại các địa điểm khác nhau…Cũng để phục vụ cho mục đích mở rộngmạng lưới khách hàng và quy mô kinh doanh, công ty chứng khoán còn cóthể có thêm các phòng ban quản lý vốn kinh doanh, tín dụng chứngkhoán…

1.1.2 Vai trò của công ty chứng khoán

Công ty chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển củathị trường chứng khoán Đối với mỗi chủ thể khác nhau trong nền kinh tế,vai trò của các công ty chứng khoán cũng được nhìn nhận dưới những góc

độ khác nhau

1.1.2.1. Đối với thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán phát triển không thể thiếu sự tham gia củacác công ty chứng khoán Hoạt động của các công ty chứng khoán đã giúpcông chúng và nhà đầu tư quen dần với thị trường Công ty chứng khoán gópphần tạo lập giá cả, điều tiết thị trường và làm tăng tính thanh khoản của cáctài sản tài chính Trên thị trường thứ cấp, công ty chứng khoán có vai trògiúp nhà đầu tư đánh giá chính xác giá trị khoản đầu tư của mình Toàn bộcác lệnh mua bán chứng khoán được tập hợp tại các thị trường giao dịch tậptrung thông qua các công ty chứng khoán, và trên cơ sở đó giá chứng khoán

sẽ được xác định theo quy luật cung cầu Ngoài ra, chính hoạt động tự doanhcủa các công ty chứng khoán cũng góp phần điều tiết giá chứng khoán Trênthị trường sơ cấp, thông qua nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán,công ty chứng khoán đã thực hiện xác định và tư vấn cho tổ chức phát hànhmức giá phát hành hợp lý đối với các chứng khoán trong đợt phát hành Cáccông ty chứng khoán thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán sau khiphát hành, vì vậy giúp người đầu tư dễ dàng chuyển đổi chứng khoán thànhtiền mặt và ngược lại, làm tăng tính thanh khoản cho các chứng khoán

1.1.2.2. Đối với nhà đầu tư

Sân chơi mới này cũng dành cho tất cả các nhà đầu tư, từ nhà đầu tư

có tổ chức đến nhà đầu tư cá nhân Họ tạm thời có một khoản tiền nhàn rỗi,nhưng sẽ rất khó khăn khi ra quyết định đầu tư Như vậy, nhờ lợi thế củamột tổ chức trung gian, chuyên môn hoá cao làm cầu nối cho các bên muabán gặp nhau, các công ty chứng khoán giúp cho nhà đầu tư tiết kiệm được

chi phí, thời gian, công sức trong từng giao dịch, giúp nâng cao tính thanhkhoản của thị trường.

1.1.2.3. Đối với các tổ chức phát hành

Thị trường chứng khoán là một sân chơi mới cho tất cả các doanhnghiệp, một cơ chế huy động vốn mới Các doanh nghiệp hiện nay khôngcòn phải lệ thuộc hoàn toàn vào vốn đi vay từ các ngân hàng thương mại, họ

có thể chủ động tìm được nguồn vốn mới thông qua việc phát hành cácchứng khoán trên thị trường Công ty chứng khoán là một trung gian tàichính với vai trò huy động vốn, sẽ giúp tổ chức phát hành tìm được nhà đầu

tư và phân phối chứng khoán đến tận tay những người có nhu cầu nắm giữloại chứng khoán đó Nhà đầu tư và nhà phát hành không phải mua bán trựctiếp chứng khoán với nhau, điều này giúp giảm chi phí huy động cho nhàphát hành

1.1.2.4. Đối với các cơ quan quản lý thị trường

Công ty chứng khoán thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán, nắm giữ các tài khoản giao dịch của khách hàng, vì vậy nó có được thông tin

về các giao dịch trên thị trường, thông tin về các loại cổ phiếu, trái phiếu, thông tin về tổ chức phát hành và nhà đầu tư Công ty chứng khoán có nghĩa vụ phải cung cấp các thông tin đó cho các cấp có thẩm quyền khi có yêu cầu, qua đó, các cơ quan quản lý thị trường có thể kiểm soát và chống các hiện tượng thao túng, lũng đoạn thị trường bảo vệ nhà đầu tư

1.1.3 Các nghiệp vụ cơ bản của công ty chứng khoán

1.1.3.1. Môi giới chứng khoán

Là nghiệp vụ mà công ty chứng khoán làm trung gian thực hiện lệnhmua bán chứng khoán cho khách hàng _ Nhà đầu tư Như vậy, về phíakhách hàng sẽ ra các quyết định mua, bán loại chứng khoán, khối lượng,

giá cả, thời điểm mua bán Nhà đầu tư sẽ hưởng và chịu trách nhiệm về kếtquả của việc mua bán đồng thời phải trả phí cho Công ty chứng khoán.

1.1.3.2. Tự doanh chứng khoán

Đây là hoạt động chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu của công tychứng khoán Tự doanh là việc công ty chứng khoán tự tiến hành các giaodịch mua bán chứng khoán cho chính mình Đối với hoạt động tự doanh,Công ty chứng khoán kinh doanh bằng chính nguồn vốn của công ty, nhằmthu lợi nhuận cho chính mình Trong trường hợp hoạt động tự doanh đượcthực hiện thông qua hoạt động tạo lập thị trường, khi đó công ty chứngkhoán đóng vai trò là nhà tạo lập thị trường, sẽ nắm giữ một số lượng nhấtđịnh của một số loại chứng khoán, và thực hiện mua bán chứng khoán vớicác khách hàng để hưởng chênh lệch giá Là nguồn thu chủ yếu của các công

ty chứng khoán, vì vậy nhà quản lý rất chú trọng đến hoạt động này Hoạtđộng tự doanh đòi hỏi công ty chứng khoán phải có đủ một số vốn nhất địnhtheo quy định của pháp luật (tối thiểu là 100 tỷ đồng), nhằm đảm bảo rằngcác công ty chứng khoán dùng vốn của họ để kinh doanh và đội ngũ nhânviên phải có trình độ chuyên môn nhất định, có khả năng phân tích thịtrường, nhạy bén với thông tin, nhạy cảm trong công việc, có khả năng tựquyết cao để có thể đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý

Công ty chứng khoán vừa kinh doanh chứng khoán cho chính mình,vừa làm trung gian thực hiện lệnh cho khách hàng, vì vậy có thể dẫn đến sựmâu thuẫn về lợi ích giữa công ty và khách hàng Do đó, khi thực hiện hoạtđộng tự doanh, công ty chứng khoán cần đáp ứng các yêu cầu sau:

- Tách biệt về quản lý: giữa hai hoạt động tự doanh và môi giới, đểđảm bảo sự phù hợp về lợi ích của các bên Đặc biệt, không được lấy tài sảncủa khách hàng để kinh doanh cho công ty và ngược lại

- Ưu tiên khách hàng: công ty chứng khoán với lợi thế về nghiệp vụ

có thể dự đoán trước diễn biến của thị trường, để đảm bảo sự công bằng chocác khách hàng trong quá trình giao dịch chứng khoán, công ty chứng khoánphải ưu tiên thực hiện lệnh giao dịch của khách hàng trước lệnh tự doanhcủa công ty

- Góp phần bình ổn thị trường: khi thị trường có sự biến động bấtthường, các công ty chứng khoán sẽ điều tiết cung cầu, bình ổn giá cả củacác loại chứng khoán thông qua hoạt động tự doanh, bằng cách mua vào khigiá chứng khoán giảm và bán ra khi giá chứng khoán tăng nhằm giữ giáchứng khoán ổn định

Hình1.2: Quy trình hoạt động tự doanh tại công ty chứng khoán

(Nguồn: Trung tâm đào tạo Ủy ban chứng khoán Nhà nước)

1.1.3.3. Bảo lãnh phát hành chứng khoán

Hoạt động bảo lãnh phát hành là việc công ty chứng khoán có chứcnăng bảo lãnh giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào

Xây dựng chiến lược đầu tư

Khai thác, tìm kiếm cơ hội đầu tư

Phân tích, đánh giá chất lượng cơ

hội đầu tư

Thực hiện đầu tư

Quản lý đầu tư và thu hồi vốn

bán chứng khoán, tổ chức việc phân phối chứng khoán và giúp bình ổn giáchứng khoán trong giai đoạn đầu sau khi phát hành Để có thể trở thành một

tổ chức bão lãnh phát hành, Công ty chứng khoán có mức vốn tối thiểu chohoạt động này là 165 tỷ đồng Việt Nam, được cơ quan quản lý Nhà nước vềchứng khoán và thị trường chứng khoán đồng ý và cho phép Mặt khác, công

ty chứng khoán và tổ chức phát hành không được chi phối nhau, không nắmgiữ quá 5% vốn của nhau; không cùng chi phối một tổ chức khác và khôngcùng bị một tổ chức khác chi phối Để đợt phát hành chứng khoán ra côngchúng của doanh nghiệp được thành công, việc lựa chọn tổ chức bảo lãnhphát hành rất quan trọng Công ty chứng khoán với tư cách là tổ chức bảolãnh phát hành được doanh nghiệp lựa chọn sẽ tư vấn cho tổ chức phát hành

về loại, số lượng chứng khoán cần phát hành, định giá chứng khoán vàphương thức phân phối chứng khoán đến các nhà đầu tư Khi phương ánphát hành được Uỷ ban chứng khoán thông qua, chứng khoán sẽ được phépphát hành, sau đó công ty chứng khoán thực hiện phân phối chứng khoán.Công ty chứng khoán sẽ có được một khoản thu từ phí bảo lãnh Hoạt độngbảo lãnh phát hành chiếm tỷ lệ doanh thu khá cao trong tổng doanh thu củacông ty chứng khoán vì vậy các công ty cũng rất chú trọng phát triển hoạtđộng này

Hoạt động mạnh về nghiệp vụ này là Công ty chứng khoán NôngNghiệp, Ngoại thương

Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của công ty chứng khoán được thựchiện theo quy trình sau :

Hình 1.3: Quy trình hoạt động Bảo lãnh phát hành

(Nguồn:Trung tâm đào tạo Ủy ban chứng khoánNhà nước)

1.1.3.4. Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp và đầu tư

chứng khoán

Đây là một trong bốn hoạt động kinh doanh chính của công ty chứng

khoán Hoạt động tư vấn của công ty chứng khoán có thể được hiểu: đó là

Đơn xin bảo lãnh, nộp bản cáo bạch

Phân phát bản cáo bạch và phiếu đăng ký mua chứng khoán

Đăng ký phát hành chứng khoán có hiệu lực

Phân phối chứng khoán trên

cơ sở phiếu đăng ký

Công ty

phát

chứng khoán Nhà nước

Thanh toán

việc công ty chứng khoán thông qua hoạt động phân tích, dự báo các dữ liệu

về lĩnh vực chứng khoán để đưa ra lời khuyên cho khách hàng Ngoài racông ty có thể thực hiện một số công việc dịch vụ khác liên quan đến pháthành, đầu tư và cơ cấu tài chính cho khách hàng

Trước đây khi nghị định 48/NĐ-CP vẫn còn hiệu lực thì hoạt động tưvấn chỉ được giới hạn trong hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán Hiện nay,Luật chứng khoán 2007 đã mở rộng hoạt động tư vấn của công ty chứngkhoán, bao gồm tư vấn tài chính và đầu tư chứng khoán Đó là dịch vụ màcông ty chứng khoán cung cấp cho khách hàng trong lĩnh vực đầu tư chứngkhoán, tái cơ cấu tài chính; mua bán, chia tách, hợp nhất doanh nghiệp; hỗtrợ doanh nghiệp trong việc phát hành và niêm yết, đăng ký giao dịch Ngoài

ra, công ty chứng khoán còn thực hiện tư vấn cổ phần hóa, xác định giá trịdoanh nghiệp, tư vấn bán đấu giá cổ phần và cung cấp các dịch vụ tài chínhkhác cho doanh nghiệp phù hợp với quy định của pháp luật

Tư vấn đầu tư là hoạt động tư vấn cho người đầu tư về thời gian mua

bán, nắm giữ, giá trị của các loại chứng khoán và các diễn biến của thịtrường Người tư vấn sử dụng kiến thức của mình để “kinh doanh” nhằmđem lại lợi nhuận cho khách hàng Lời tư vấn dựa trên sự phân tích nhữngdiễn biến của thị trường trong quá khứ, có thể đúng có thể sai, vì vậy kháchhàng vẫn là người quyết định cuối cùng, thông tin người tư vấn đưa ra chỉnên mang tính chất tham khảo Trong hoạt động này, đạo đức nghề nghiệpcủa nhân viên tư vấn luôn được đề cao, tránh việc xảy ra xung đột về lợi íchgiữa khách hàng và công ty

Tư vấn tài chính doanh nghiệp là mảng hoạt động hiện nay được các

công ty chứng khoán đặc biệt quan tâm Ngoài việc mang lại thu nhập chocông ty, hoạt động này có thể tạo ra một mạng lưới khách hàng tiềm năng.Hoạt động tư vấn tài chính sẽ xây dựng thương hiệu và tạo hình ảnh cho

công ty; xây dựng nền tảng với khách hàng và tạo cơ sở tiền đề phát triểncác hoạt động khác Hoạt động này bao gồm: tư vấn xác định giá trị doanhnghiệp, tư vấn xây dựng phương án cổ phần hoá, tư vấn bán đấu giá cổ phần,

tư vấn phát hành chứng khoán, tư vấn tái cấu trúc tài chính doanh nghiệp, tưvấn niêm yết đăng ký giao dịch, tư vấn chuyển đổi, mua bán sáp nhập doanhnghiệp

1.1.3.5. Các hoạt động phụ trợ

- Phân tích đầu tư: Là việc nghiên cứu tình hình thị trường, về các

chứng khoán để đưa ra những nhận định về xu hướng, hướng đầu tư cungcấp cho các hoạt động tự doanh, tư vấn đầu tư của công ty chứng khoán

- Lưu ký chứng khoán: Là việc lưu giữ, bảo quản chứng khoán của

khách hàng thông qua các tài khoản lưu ký chứng khoán Thực hiện dịch

vụ lưu ký chứng khoán cho khách hàng, công ty chứng khoán sẽ thu đượccác khoản phí lưu ký chứng khoán, phí gửi, phí rút và phí chuyển nhượngchứng khoán

- Quản lý thu nhập của khách hàng: Xuất phát từ việc lưu ký

chứng khoán cho khách hàng, công ty chứng khoán sẽ theo dõi tình hìnhthu lãi, cổ tức của chứng khoán và đứng ra làm dịch vụ thu nhận và chi trả

cổ tức cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng

- Nghiệp vụ tín dụng: Ở một số nước, công ty chứng khoán được

phép cho vay chứng khoán để khách hàng thực hiện giao dịch bán khống,hoặc cho phép khách hàng vay tiền để thực hiện nghiệp vụ mua ký quỹ.Trên đây, chúng ta đã xem xét các nghiệp vụ của công ty chứngkhoán, từ các nghiệp vụ chính đến các hoạt động phụ trợ Một trong nhữngnghiệp vụ chính được các công ty chứng khoán đặc biệt quan tâm là nghiệp

vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp Nội dung nghiên cứu tiếp theo sẽ cho biết

rõ hơn về hoạt động này tại các công ty chứng khoán

1.2 Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng

Do đó việc lựa chọn từng loại chứng khoán, thời điểm mua bán, cách thứcmua bán,…là một vấn đề không đơn giản Trên thị trường luôn xuất hiện haichủ thể, một chủ thể là các công ty cần huy động vốn phát triển kinh doanh,đồng thời cũng luôn xuất hiện một chủ thể khác là các nhà đầu tư có thừavốn muốn đầu tư dài hạn hoặc mua bán ngắn hạn tìm kiếm chênh lệch giá.Nhưng có một vấn đề đó là những chủ thể mua bán trên thị trường nàykhông phải lúc nào cũng có đầy đủ kiến thức về chứng khoán, các công tycần phát hành cổ phiếu để huy động vốn nhưng lại không biết các thủ tục xinphép phát hành, cũng như một nhà đầu tư có dư tiền mặt muốn đầu tư vàochứng khoán nhưng lại không biết cách chọn lựa những công ty tốt cũng nhưnhững thời điểm để mua chúng Nếu không được sự giúp đỡ của những nhàchuyên môn, các công ty sẽ rất khó khăn trong việc phát hành cổ phiếu, họ

có thể vi phạm luật huỷ bỏ đợt phát hành hoặc làm sai nghiệp vụ, chọn lựanhững thời điểm phát hành không hợp lý gây chậm trễ và thiệt hại cho công

ty Chính vì điều này, một đòi hỏi cấp thiết của thị trường chứng khoán làcần có những công ty chứng khoán làm nhiệm vụ tư vấn, giúp đỡ về chuyênmôn cho các thành phần tham gia thị trường

Họ sẽ đóng vai trò những công ty chuyên nghiệp, thông thạo về thủtục hành chính cũng như nghiệp vụ, đồng thời có một hệ thống thu nhập,thống kê, xử lý thông tin một cách nhanh chóng nhằm mục đích giúp đỡ cáccông ty cổ phần phát hành huy động vốn một cách thuận lợi nhất Bên cạnh

đó họ còn có thể tư vấn, giúp các công ty quản lý tài chính một cách hiệuquả khi mà môi trường kinh doanh tuy có nhiều cơ hội nhưng cũng không

thiếu những thách thức Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp thực chất

là một dịch vụ tư vấn của công ty chứng khoán, theo đó các công ty chứng khoán sẽ cung cấp cho khách hàng các loại hình tư vấn sau: xác định giá trị doanh nghiệp, tư vấn cổ phần hoá, tư vấn bán đấu giá cổ phần, tư vấn phát hành chứng khoán, tư vấn tái cơ cấu tài chính doanh nghiệp, tư vấn chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, tư vấn mua bán sáp nhập hợp nhất doanh nghiệp và tư vấn niêm yết đăng ký giao dịch… Mỗi công ty chứng khoán có

thể cung cấp cho khách hàng một trong số các dịch vụ trên hoặc tất cả, tuỳthuộc vào năng lực của công ty cũng như nhu cầu của khách hàng Công tychứng khoán sẽ nhận phí từ khách hàng cho hoạt động của mình, mức phínày tuỳ thuộc vào từng loại hình dịch vụ; ví dụ: mức phí cho hoạt động bánđấu giá cổ phần không được vượt quá 10% chi phí cổ phần hoá

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp là một trong năm hoạt độngchính của Công ty chứng khoán được Uỷ Ban Chứng khoán Nhà nước cấpphép và pháp luật thừa nhận Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp, baogồm những nghiệp vụ cơ bản sau:

 Tư vấn và thực hiện xác định giá trị doanh nghiệp

Nền kinh tế Việt Nam đang được vận hành theo cơ chế thị trường, hơnnữa loại hình công ty cổ phần, công ty tư nhân chiếm đa số, vì vậy việc địnhgiá các doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu Có nhiều quan điểm khác nhau

về giá trị doanh nghiệp và xác định giá trị doanh nghiệp, tuy nhiên có thểhiểu một cách chung nhất như sau:

Xác định giá trị doanh nghiệp hay còn gọi là định giá doanh nghiệp

về thực chất là lượng hoá các khoản thu nhập mà doanh nghiệp có thể tạo

ra được trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, làm cơ sở cho các hoạt động giao dịch thông thường của thị trường.

Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp là một thực thể kinh tế vàcần được coi là một loại hàng hoá Do vậy, giá trị doanh nghiệp cần đượcxác định một cách hợp lý để đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia trong

các hoạt động có liên quan đến doanh nghiệp Nói tóm lại, tư vấn xác định

giá trị doanh nghiệp là việc công ty tư vấn giúp các doanh nghiệp xác định giá trị thực tế của toàn bộ tài sản của doanh nghiệp ở một thời điểm có tính đến khả năng sinh lời trong tương lai.

 Tư vấn xây dựng phương án cổ phần hoá doanh nghiệp

Tại Việt Nam với sự chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế bao cấpsang nền kinh tế thị trường với sự định hướng của Nhà nước, quá trình cổphần hoá diễn ra hết sức sôi động và là tiền đề cơ bản cho việc tạo lập hàng

hoá cho thị trường chứng khoán Quá trình tư vấn cổ phần hoá về cơ bản là

việc chuyển công ty với các loại hình sở hữu khác nhau thành công ty cổ phần, như chuyển từ công ty trách nhiệm hữu hạn sang công ty cổ phần, chuyển từ doanh nghiệp Nhà nước sang công ty cổ phần, chuyển từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sang công ty cổ phần Trong đó, công ty

cổ phần là loại hình doanh nghiệp mà vốn điều lệ được chia thành nhiềuphần bằng nhau gọi là cổ phần Người sở hữu cổ phần được gọi là cổ đông,

và chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty cho đến hết giá trị cổ

phần mà họ sở hữu Các công ty chứng khoán sẽ giúp doanh nghiệp lên

được phương án cổ phần thích hợp cũng như tư vấn xây dựng phương án

sản xuất kinh doanh 3 – 5 năm sau cổ phần hoá; xây dựng điều lệ công ty cổ phần; xây dựng phương án lao động cho doanh nghiệp khi cổ phần hoá; xây dựng quy chế tài chính

 Tư vấn bán đấu giá cổ phần ra bên ngoài doanh nghiệp

Sau khi cổ phần hoá, công ty cổ phần sẽ nhanh chóng cơ cấu lại vốnđiều lệ, đa dạng hình thức sở hữu công ty Giá trị của công ty sẽ được chiathành nhiều phần, công khai bán phần giá trị đó ra bên ngoài Lúc này, đểcông việc diễn ra thuận lợi, công ty cổ phần tìm đến các tổ chức tư vấn Khi

thực hiện hoạt động này, công ty chứng khoán đóng vai trò là trung gian tài

chính thực hiện bán đấu giá cổ phần cho doanh nghiệp

 Tư vấn niêm yết, đăng ký giao dịch chứng khoán

Đối với hoạt động này, công ty tư vấn giúp các công ty cổ phần có đủ

những yêu cầu theo quy định lập hồ sơ xin phép Uỷ Ban chứng khoán Nhà nước niêm yết chứng khoán tại Sở giao dịch thành phố Hồ chí Minh, hoặc xin phép Trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội đăng ký giao dịch chứng khoán tại Trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội.

Đồng thời, khi chứng khoán niêm yết phải được đăng ký tại Trung tâm Giaodịch chứng khoán, Trung tâm lưu ký chứng khoán Công ty chứng khoán sẽ

đăng ký giúp công ty cổ phần về chứng khoán và người sở hữu chứng khoáncũng như đăng ký chuyển quyền sở hữu chứng khoán.

 Tư vấn tái cấu trúc tài chính doanh nghiệp

Công ty chứng khoán sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn cấu trúc tài chính tối ưu nhằm tạo nên chi phí vốn thấp nhất và đem lại giá trị thặng dư lớn nhất cho doanh nghiệp Các nhà tư vấn chứng khoán luôn được đánh giá

là các chuyên gia trong việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.Theo đó, nhân viên tư vấn sẽ xây dựng nên một phương án tài chính chodoanh nghiệp trong hiện tại và tương lai Hoạt động này rất cần thiết, bởi kếtcấu nguồn vốn có hợp lý hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp Các doanh nghiệp rất quan tâm đến hoạt động nàycủa công ty chứng khoán đặc biệt là các công ty mới thành lập, chuẩn bịbước vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh

 Tư vấn mua bán sáp nhập doanh nghiệp

Sáp nhập là việc một công ty (gọi là công ty đi mua hay công ty thâu tóm) giành quyền kiểm soát toàn bộ một công ty khác (công ty bị mua hay công ty bị thâu tóm) Kết thúc quá trình sáp nhập, công ty đi mua giữ nguyên

tên và loại hình kinh doanh, trong khi công ty bị mua chấm dứt hoạt độngcủa mình và toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp của công ty bịmua được chuyển giao cho công ty đi mua Công ty chứng khoán sẽ giúp cácdoanh nghiệp từ cơ sở pháp lý đến quá trình thực hiên hoạt động này Hoạtđộng này nếu không có sự tư vấn, doanh nghiệp không nắm rõ luật, không

có bước đi cụ thể, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp sẽ bị động, và doanhnghiệp mới được hình thành hoạt động không có hiệu quả

 Tư vấn chuyển đổi loại hình doanh nghiệp

Công ty chứng khoán sẽ giúp các doanh nghiệp với các hình thức sở hữu này chuyển sang hình thức sở hữu khác Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện

nay, việc chuyển đổi này chủ yếu là từ các hình thức sở hữu khác sang thành

côn ty cổ phần Vì vậy, quy trình thực hiện sẽ tương tự như nghiệp vụ tư vấn

cổ phần hoá…

1.2.1.2 Đặc điểm của hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp

Tư vấn tài chính doanh nghiệp là mảng hoạt động hiện nay được các

công ty chứng khoán đặc biệt quan tâm Ngoài việc mang lại thu nhập chocông ty, hoạt động này có thể tạo ra một mạng lưới khách hàng tiềm năng.Hoạt động tư vấn tài chính sẽ xây dựng thương hiệu và tạo hình ảnh chocông ty; xây dựng nền tảng với khách hàng và tạo cơ sở tiền đề phát triểncác hoạt động khác

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp được phân loại theo các tiêu chí sau:

- Theo hình thức của hoạt động tư vấn: bao gồm tư vấn trực tiếp và tưvấn gián tiếp

+ Tư vấn trực tiếp: Là việc trực tiếp gặp gỡ khách hàng và tiến hành

tư vấn cho họ Hình thức này nhà tư vấn phải gặp gỡ khách hàngcủa mình trực tiếp hoặc thông qua điện thoại, thư từ

+ Tư vấn gián tiếp: Là việc khách hàng có thể được tư vấn thông quahình thức sách báo hay ấn phẩm

- Theo mức uỷ quyền của nhà đầu tư: bao gồm tư vấn gợi ý và tư vấn

uỷ quyền

+ Tư vấn gợi ý: Các lời tư vấn ở đây chỉ mang tính chất như một lờikhuyên, lời gợi ý cho khách hàng về phương cách đầu tư hợp lý cònkhách hàng mới là người quyết định chính trong quá trình ra quyếtđịnh đầu tư

+ Tư vấn uỷ quyền: Đây là loại hình tư vấn mà nhà tư vấn không chỉđưa ra những lời khuyên mà còn có thể đưa ra những quyết địnhđầu tư cho khách hàng theo sự phân cấp, uỷ quyền của khách hàng

- Theo đối tượng của hoạt động tư vấn: bao gồm tư vấn cho người pháthành và tư vấn đầu tư.

+ Tư vấn cho người phát hành: cách thức phát hành, hình thức pháthành, xây dựng hồ sơ, bản cáo bạch…và giúp tổ chức bảo lãnh,phân phối chứng khoán

+ Tư vấn đầu tư: là hình thức tư vấn cho khách hàng đầu tư chứngkhoán trên thị trường thứ cấp về giá, thời gian, định hướng đầu tưvào các loại chứng khoán…

1.2.2 Vai trò của hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp ra đời là kết quả quá trìnhphát triển của nền kinh tế cũng như của thị trường chứng khoán Đồng thời,hoạt động này cũng có vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thịtrường, đem lại hiệu quả cho nền kinh tế Vai trò của hoạt động tư vấn tàichính doanh nghiệp được nhìn nhận ở các khía cạnh khác nhau:

1.2.2.1 Đối với doanh nghiệp

- Tư vấn tài chính doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm đượcthời gian cũng như công sức của mình Doanh nghiệp vẫn có thể tập trungvào hoạt động sản xuất kinh doanh, không phải lo tìm hiểu tài liệu và quytrình thực hiện Công ty chứng khoán sẽ có những nhân viên tư vấn hướngdẫn cụ thể từng bước thực hiện, giúp doanh nghiệp tránh khỏi những vướngmắc và khó khăn

- Công ty chứng khoán sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh vàquảng bá tên tuổi Bằng các nghiệp vụ của mình, công ty chứng khoán sẽgiới thiệu doanh nghiệp cho công chúng để thu hút các nhà đầu tư mua cổphần của doanh nghiệp

1.2.2.2 Đối với công ty chứng khoán

- Hoạt động tài chính doanh nghiệp trước tiên sẽ tạo mạng lưới kháchhàng cho các công ty chứng khoán Các doanh nghiệp khi tìm đến một công

ty chứng khoán, họ sẽ không chỉ thực hiện một loại hình dịch vụ, hơn nữa,nếu làm tốt các doanh nghiệp sẽ là khách hàng tiềm năng của công ty.Doanh nghiệp tin tưởng vào công ty sẽ có thể giới thiệu các công ty khác

- Đây là hoạt động tiền đề, tạo khách hàng cho các hoạt động khác củacông ty chứng khoán phát triển Bước đầu doanh nghiệp tìm đến công tychứng khoán vai với trò là công ty tư vấn, nhưng sau đó rất có thể doanhnghiệp là bạn hàng, là khách hàng, là nhà đầu tư trên thị trường chứngkhoán

- Hoạt động này sẽ xây dựng hình ảnh của công ty trên thị trường,cũng như trong lòng công chúng đầu tư Nếu hoạt động tư vấn diễn ra thuậnlợi, khách hàng hài lòng, với chuyên môn cao và mức phí cạnh tranh, cácdoanh nghiệp khác sẽ hoàn toàn yên tâm khi tìm đến công ty

- Tạo thêm cho công ty chứng khoán một khoản thu nhập lớn vì hoạt động này không cần nhiều vốn, chỉ đòi hỏi nhiều chất xám, đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm và chuyên môn cao

1.2.3 Quy trình của hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp

Thông thường, với mỗi nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp sẽ theomột quy trình riêng, nhưng nhìn chung, quy trình của một nghiệp vụ tư vấn

sẽ bao gồm các bước cơ bản sau :

- Tiếp xúc, tìm hiểu nhu cầu khách hàng: đây là khâu đầu tiên để đưa

ra những lời tư vấn Công ty chứng khoán phải nắm rõ được khách hàng về:tình hình tài chính, mục tiêu kinh doanh,…Đồng thời công ty chứng khoáncũng cần phải tiếp thị hình ảnh của mình đến khách hàng, chứng minh cho

họ thấy được tính chuyên nghiệp và uy tín của mình Tính chuyên nghiệpđược thể hiện ở chỗ công ty tìm kiếm các nguồn thông tin liên quan, tiến

hành xử lý một cách logic, khoa học rồi cung cấp cho khách hàng kèm theonhững khuyến nghị của mình giúp khách hàng thoả mãn nhu cầu của mình.

Uy tín của công ty chính là đạo đức nghề nghiệp, họ sẽ đảm bảo an toàn tàisản cho khách hàng, bảo mật thông tin và luôn tôn trọng khách hàng Yêucầu của bước này là nhân viên tư vấn phải “hiểu rõ khách hàng” và tạo dựngđược mối quan hệ tốt giữa hai bên

- Ký kết hợp đồng tư vấn: nội dung của hợp đồng tư vấn này đề cậpđến các vấn đề như quyền hạn và trách nhiệm của các bên, thời gian, phí tưvấn Ngoài ra, hợp đồng cũng có thể quy định số điều khoản khác, nếu có.Một hợp đồng đúng luật, chặt chẽ là cơ sơ để tránh được hay giải quyết đượcnhững tranh chấp có thể xảy ra

- Thực hiện hợp đồng tư vấn: nhân viên tư vấn và công ty chứng khoánvận dụng kỹ năng và kinh nghiệm của mình để tư vấn cho khách hàng.Trong quá trình tư vấn, nhà tư vấn phải luôn luôn đặt quyền lợi của kháchhàng lên trên hết, nỗ lực hết mức để thu về kết quả tối ưu và hạn chế rủi rođến mức thấp nhất về thiệt hại cho khách hàng

- Thanh lý hợp đồng: khách hàng sẽ phải thanh toán phí tư vấn chocông ty chứng khoán Họ có thể chấm dứt hợp đồng với công ty nếu như họkhông hài lòng hoặc yêu cầu đổi nhân viên tư vấn Nếu nhu cầu thay đổi,khách hàng có thể làm lại hợp đồng mới

1.2.4 Phát triển hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại công ty chứng khoán.

chất lượng ngày càng tốt hơn và sự thay đổi này diễn ra một cách ổn định vàbền vững Đối với hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công tychứng khoán thì đó chính là việc các hợp đồng tư vấn được thực hiện ngàycàng nhiều và hiệu quả thực hiện được ngày càng cao

1.2.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá

Số lượng hợp đồng tư vấn :

Đây là chỉ tiêu phán ánh tổng quan nhất sự phát triển của hoạt động

tư vấn tài chính doanh nghiệp Số lượng các hợp đồng vấn được kí kết vàthực hiện càng nhiều thì càng chứng tỏ sự tin tưởng của khách hàng đối vớicông ty Nó được tính là số hợp đồng tư vấn được thực hiện trong 1 quýhoặc 1 năm

Doanh thu từ hoạt động tư vấn ( Phí tư vấn)

Chỉ tiêu này được tính là doanh thu trung bình trên một hợp đồng tưvấn được thực hiện (hoặc cũng có thể là doanh thu tư vấn trong 1 quý, 1năm) Chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả của hoạt động tư vấn càngtối ưu

Thị phần của công ty so với toàn bộ thị trường chứng khoán

Chỉ tiêu này chỉ ra lượng khách hàng đến với công ty nhờ tư vấn làbao nhiêu so với tổng số khách hàng cần tư vấn trên thị trường Nó đượcđánh giá từ số lượng hợp đồng tư vấn và giá trị trung bình của một hợp đồng

tư vấn Chỉ tiêu này càng cao, chứng tỏ hoạt động tư vấn của công ty có chấtlượng tốt và được khách hàng tin tưởng

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển hoạt động tư vấn của

công ty chứng khoán

1.3.1 Các nhân tố chủ quan

1.3.1.1 Quan điểm của lãnh đạo về phát triển hoạt động tư vấn tài chính

doanh nghiệp

Quan điểm của lãnh đạo công ty với hoạt động tư vấn tài chính doanhnghiệp thể hiện ở chính sách của công ty đối với hoạt động này Nếu chínhsách của công ty quan tâm, ưu tiên phát triển hoạt động tư vấn tài chínhdoanh nghiệp thì hoạt động này càng có điều kiện để phát triển Bên cạnh

đó, nó còn thể hiện ở mục tiêu khách hàng nhắm tới của công ty chứngkhoán, đó là các doanh nghiệp lớn hay doanh nghiệp vừa và nhỏ… Mỗi đốitượng tư vấn, công ty chứng khoán sẽ xác định được lợi ích và chi phí riêng.Trên cơ sở đó, công ty chứng khoán lựa chọn được khách hàng mục tiêu phùhợp với năng lực của họ và xác định được tỉ trọng mỗi hình thức tư vấn saocho vừa đảm bảo chuyên môn hóa vừa đa dạng hóa trong các dịch vụ củamình Như vậy có thể thấy, chính sách của công ty chứng khoán là điều kiệncần để hoạt động tư vấn phát triển

1.3.1.2 Uy tín của công ty chứng khoán

Có nhiều yếu tố để tạo nên uy tín của công ty chứng khoán Và uy tínlại là một trong những tiêu chí để khách hàng lựa chọn một công ty chứngkhoán làm nhà tư vấn Một công ty chứng khoán có kinh nghiệm trong hoạtđộng, luôn cam kết vì lợi ích lâu dài của khách hàng, cung cấp những dịch

vụ tiện ích nhất cho khách hàng sẽ thu hút được khách hàng và chiếm được

ưu thế trong cuộc cạnh tranh với các công ty khác Các nhà đầu tư sẽ yêntâm, tin tưởng hơn khi họ đến với một công ty chứng khoán có uy tín mặc dù

họ có thể chưa biết rõ về năng lực của công ty đó Chữ “ tín “ trong hoạtđộng tư vấn giúp nhà tư vấn duy trì được mối quan hệ tốt đẹp với kháchhàng

1.3.1.3 Chính sách cán bộ

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp cũng giống như việc cung cấpcác dịch vụ có “hàm lượng tri thức cao”, yêu cầu về kiến thức, khả năngchuyên môn và đạo đức nghề nghiệp được đặt lên hàng đầu Chính vì vậy,

nhân tố con người là nhân tố quyết định phần lớn đến sự thành công hay thấtbại trong hoạt động này Nhân viên tư vấn phải có giấy phép hành nghề tưvấn với các yêu cầu cao hơn những người chỉ làm môi giới thông thường.Khi mà trình độ dân trí của công chúng càng ngày càng được nâng lên thìyêu cầu của họ đối với công ty chứng khoán cũng tăng lên Họ đòi hỏinhững dịch vụ tốt nhất, hoàn hảo nhất Đây là một dấu hiệu đáng mừng bởi

vì chỉ có như thế công ty chứng khoán mới có động lực để phát triển Rõràng, để thõa mãn được nhu cầu của khách hàng công ty chứng khoán phảixây dựng được một đội ngũ nhân viên có năng lực toàn diện Đối với cácnhân viên tư vấn thu hút được khách hàng đến với mình đã khó thì “ giữchân họ “ còn khó hơn Quyết định cuối cùng thuộc về khách hàng nhưngchắc chắn là những lời khuyên hay khuyến nghị của nhà tư vấn phải đónggóp một phần không nhỏ trong quyết định của họ

1.3.1.4 Cơ sở vật chất kĩ thuật, hệ thống thông tin

Về thông tin, hoạt động tư vấn phụ thuộc nhiều vào khối lượng thôngtin mà công ty chứng khoán thu thập được bởi vì trên cơ sơ có các thông tinthì họ mới có thể tiến hành nghiên cứu, phân tích được So với các hoạt độngbảo lãnh phát hành, tự doanh, … thì điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuât đốivới hoạt động tư vấn không yêu cầu lớn bằng Với nghiệp vụ này, nhân viên

tư vấn cần có các phương tiện, máy móc nhằm hỗ trợ cho họ trong quá trìnhlàm việc Tuy nhiên, công ty chứng khoán luôn cần phải đảm bảo đầy đủ cácđiều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật có như vậy họ mới có thể tìm kiếm, khaithác, xử lý thông tin một cách nhanh chóng và chính xác một mặt là phục vụcho công việc tư vấn, mặt khác nâng cao uy tín của công ty

1.3.1.5 Sự phát triển của các hoạt động khác

Hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán có mối liên hệ với tất cả các hoạtđộng khác Khi mọi hoạt động của công ty chứng khoán đều ổn định và giữ

những vai trò nhất định trong toàn bộ hoạt động công ty thì các hoạt độngnày sẽ tác động đến hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán theo chiều hướngtích cực và ngược lại Trong đó, hoạt động môi giới, marketting và hoạtđộng tư vấn đầu tư tác động rất nhiều đến sự phát triển của hoạt động tư vấntài chính doanh nghiệp, đó có thể là tác động tạo điều kiện thuận lợi cũng cóthể là hạn chế đến tư vấn tài chính doanh nghiệp Nếu như hoạt động môigiới và marketting hoạt động tốt, thu hút nhiều nhà đầu tư đến với công tychứng khoán thì quy mô tư vấn cũng tăng lên Bên cạnh đó, tư vấn đầu tưvừa tạo ra được một mạng lưới khách hàng rộng lớn vừa tạo ra uy tín chocông ty

1.3.1.6 Quy trình

Bộ phận tư vấn luôn luôn phải xác định được quy trình hoạt độngcủa mình như thế nào Nhìn chung thì quy trình của các hoạt động càngđơn giản, ngắn gọn mà vẫn đảm bảo được các hoạt động hiệu quả thì quytrình đó càng tốt

1.3.2 Các nhân tố khách quan

1.3.2.1 Khung pháp lý và chính sách của Nhà nước.

Đây là yếu tố tác động trực tiếp các đến hoạt động của công ty chứngkhoán Khung pháp lý và các chính sách của Nhà nước tạo khuôn khổ chocác hoạt động của công ty chứng khoán, tác động trực tiếp đến sự phát triểncủa hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp

Vì đặc thù của hoạt động tư vấn chứa đựng nhiều yếu tố nhạy cảm vềlợi ích của khách hàng và công ty chứng khoán, dễ xảy ra tranh chấp, khiếunại, do đó, cần phải có những quy định pháp lý chặt chẽ, hai bên phải thựchiện đúng quy định

1.3.2.2 Sự phát triển của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán phát triển sẽ tạo cơ sở cho mọi hoạt động củacông ty chứng khoán phát triển, hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệpcũng không nằm ngoài quy luật đó Khi thị trường phát triển sẽ tạo ra nhucầu sử dụng dịch vụ tư vấn, bởi lúc này việc huy động vốn trung và dài hạncho nền kinh tế qua kênh này sẽ chiếm tỷ trọng lớn Điều đó đồng nghĩa vớiviệc các doanh nghiệp, tổ chức phát hành sẽ rất cần đến các hoạt động tư vấnnhư tư vấn phát hành, tư vấn niêm yết Hơn nữa khi thị trường phát triển cáccông ty chứng khoán sẽ được đầu tư tốt hơn về công nghệ, kỹ thuật, trình độ

vì vậy sẽ tạo điều kiện cho công ty chứng khoán nâng cao chất lượng dịch

vụ tư vấn

Tóm tắt chương 1, hết chương này chuyên đề đã phân tích khái

quát về công ty chứng khoán với các hoạt động của nó, đặc biệt là hoạtđộng tư vấn tài chính doanh nghiệp đang được tiến hành tại các công ty.Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp không chỉ đóng góp vào doanhthu của công ty chứng khoán mà còn có vai trò quan trọng đối với kết quảkinh doanh của khách hàng và sự vận hành của thị trường chứng khoán.Chuyên đề cũng đi sâu khảo sát các điều kiện để phát triển hoạt động tưvấn tài chính doanh nghiệp tại công ty chứng khoán Tại Việt Nam, hoạtđộng tư vấn tài chính doanh nghiệp đang diễn ra như thế nào, đóng góp vàodoanh thu của công ty chứng khoán là bao nhiêu, các điều kiện để pháttriển hoạt động này ra sao? Chúng ta sẽ làm rõ những nội dung này ởChương 2 khi tìm hiểu về thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanhnghiệp của công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

CHƯƠNG 2:

NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN

THĂNG LONG

2.1 Khái quát về Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

Thông tin vắn tắt về công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

 Tên giao dịch: Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long

 Tên giao dịch tiếng anh:

THANG LONG SECURITIES JOINT STOCK COMPANY

 Tổng số nhân viên: 250 người (Tính đến tháng 1 năm 2008)

 Số chi nhánh/văn phòng giao dịch: 6

 Cơ cấu sở hữu: Cổ phần hóa từ cuối năm 2007

 Trụ sở chính: Tầng 6 tòa nhà Toserco 273 Kim Mã, Hà Nội

 Lôgô của công ty:

2.1.1 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển

Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long (TSC) là một trong 6 đơn vịtiên phong trên thị trường chứng khoán Việt Nam, được thành lập vàotháng 5/2000 theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viêntrực thuộc một trong những ngân hàng cổ phần hàng đầu của Việt nam –Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB).Với số vốn điều lệ 9 tỷ đồng, công tybước đầu đi vào thực hiện các nghiệp vụ môi giới, tư vấn và lưu kýchứng khoán Mục đích hoạt động của TSC nhằm phát triển kinh doanhchứng khoán, cung cấp bộ sản phẩm Ngân hàng – chứng khoán cho cáckhách hàng của MB, đồng thời thu hút thêm khách hàng đầu tư chứngkhoán sử dụng dịch vụ ngân hàng

Vào tháng 3 năm 2003, công ty đã khai trương chi nhánh đầu tiên –phòng giao dịch tại số 02 Tôn Đức Thắng,Quận 1, thành phố Hồ ChíMinh Tháng 8 năm 2003 TSC tăng vốn điều lệ lên 43 tỷ đồng và trởthành công ty chứng khoán với đầy đủ các nghiệp vụ theo luật định.Cùng với sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán ViệtNam, tháng 5 năm 2006 TSC đã tăng vốn điều lệ lên 80 tỷ đồng, đồngthời vào ngày 20 tháng 07 năm 2006, trụ sở mới của công ty và phònggiao dịch của Ngân hàng Thương Mại Cổ Phần Quân đội (MB) chínhthức được khai trương đưa vào hoạt động với tổng diện tích 420m2 tạiTầng 6, tòa nhà Toserco, số 273 Kim Mã, Hà Nội Bên cạnh đó, việc tiếptục duy trì phòng giao dịch tại số 14C Lý Nam Đế, Hà Nội đã giúp công

ty có tổng cộng 3 phòng giao dịch, nhờ đó gia tăng cả về chất và lượngdịch vụ môi giới, phục vụ tốt nhu cầu của các nhà đầu tư.

Trụ sở mới của TSC có nhiều ưu điểm như có sàn giao dịch hiện đại,cảnh quan đẹp, có phòng Call-Centre, phục vụ nhu cầu đặt lệnh qua điệnthoại của các nhà đầu tư chứng khoán Đặc biệt với ưu thế là một công tythành viên của MB, ngay tại sàn giao dịch mới này đã được bố trí mộtphòng giao dịch của MB phục vụ cho các nhu cầu về tài chính, tín dụngcủa nhà đầu tư Đây là lợi thế của TSC mà không phải công ty chứngkhoán nào cũng có được

Việc thành lập trụ sở mới này là một phần trong kế hoạch tăng năng lựccạnh tranh và cung cấp dịch vụ của TSC với phương châm xây dựng cơ

sở vật chất và dịch vụ tiêu chuẩn chất lượng Với số vốn điều lệ tăng gần200% (80 tỷ), với số nhân viên làm việc tăng gấp đôi so với năm 2005,TSC tự hào cung cấp dịch vụ chất lượng và hiệu quả cho các nhà đầu tưnhư ứng trước tiền bán chứng khoán, ứng trước cổ tức, repo cổ phiếu, tráiphiếu, hỗ trợ đấu giá, hỗ trợ mua cổ phiếu, và cùng với MB cung cấp cácdịch vụ tín dụng như cho vay cầm cố chứng khoán, bảo chứng, bảo lãnhđặt lệnh v.v

Tháng 12 năm 2006, TSC đã hiện việc tăng vốn điều lệ lần thứ 3 lên 120

tỷ đồng

Năm 2007, Công ty đã tăng vốn điều lệ từ 120 tỷ lên 250 tỷ đồng

Năm 2007, Công ty đã là một trong 8 đơn vị đủ tiêu chuẩn tham gia vàođợt thử nghiệm nhập lệnh từ xa đầu tiên của Sở Giao dịch Chứng khoánTp.HCM

Cũng trong năm 2007, Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long đượcnhận danh hiệu thương hiệu cạnh tranh do Hội sở hữu trí tuệ Việt Nam vàmạng thương hiệu Việt trao tặng

Đầu năm 2008, UBCKNN đã chấp thuận cho Công ty được chuyển đổisang mô hình công ty cổ phần với tên mới là Công ty cổ phần Chứngkhóan Thăng Long

Trong đợt này, Công ty sẽ tiến hành tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng,tăng 50 tỷ đồng so với mức vốn điều lệ cũ là 250 tỷ đồng Dự kiến năm

2010, TSC sẽ tăng vốn điều lệ lên 1.000 tỷ đồng

2.1.2 Cơ cấu tổ chức và nhân sự

2.1.2.1 Cơ cấu tổ chức

Bảng 2.1: Cơ cấu tổ chức nhân sự của TSC tại miền Bắc

Phòng ban Theo giới tính Theo trình độ

Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức của CTCPCK Thăng Long

ĐẠI HỘI ĐỒNG

CỔ ĐÔNG

HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ

PHÒNG PHÂN TÍCH

ĐẦU TƯ

PHÒNG KẾ TOÁN- TÀI CHÍNH

PHÒNG DỊCH VỤ TÀI CHÍNH

PHÒNG MARKETING PHÒNG KHNN

PHÒNG GIAO DỊCH

PHÒNG LƯU KÝ

PHÒNG

TƯ VẤN

PHÒNG

KẾ TOÁN

2.1.2.2 Bộ máy hoạt động

Phòng phân tích đầu tư

Tổ chức triển khai các hoạt động đầu tư theo đúng kế hoạch vàđịnh hướng phát triển kinh doanh của Công ty

Tham mưu cho giám đốc công ty trong việc quản lý, chỉ đạo côngtác chuyên môn về hoạt động đầu tư thống nhất trong toàn Công ty

Phối hợp các phòng, bộ phận liên quan trong Công ty tham gia xâydựng hoặc thực hiện một số hoạt động tác nghiệp khác theo yêu cầu củaBan lãnh đạo Công ty

Tổ chức hoạt động đầu tư theo các quy trình nghiệp vụ và kế hoạch

đã được phê duyệt

Thu nhập, tổ chức xây dựng và quản lý nguồn thông tin về doanhnghiệp một cách hệ thống

Phối hợp các phòng nghiệp vụ có liên quan tại Công ty triển khaihoạt động đầu tư theo nguyên tắc phối hợp và theo đúng phân cấp nghiệp

vụ đã được Giám đốc công ty phê duyệt

Thực hiện và duy trì chế độ báo cáo thường xuyên và định kỳ theoquy định của Công ty

Tham gia nghiên cứu xây dựng kế hoạch chiến lược phát triểnchung của Công ty

Cơ cấu nhân sự: 10 người; trong đó: 7 nam, 3 nữ

Phối hợp với các bộ phận xây dựng và thực hiện chương trình đàotạo nhân viên.

Xây dựng, duy trì và cập nhật thường xuyên hệ thống văn bản pháp

lý có liên quan đến hoạt động của công ty

Rà soát toàn bộ hoạt động của các bộ phận chức năng nhằm đảmbảo tuân thủ theo quy định của pháp luật hiện hành

Hỗ trợ các phòng chức năng khác trong việc rà soát, thẩm định hồ

sơ pháp lý của các dự án mà công ty đang thực hiện tư vấn, đầu tư hoặcbảo lãnh phát hành

Cơ cấu nhân sự: 10 người; trong đó: 7 nữ, 3 nam

Phòng Marketing và Phát triển kinh doanh

Xây dựng chương trình hành động đối ngoại, đối nội nhằm quảng

bá hình ảnh TSC trên thị trường trong nước và quốc tế

Hỗ trợ việc lập kế hoạch và triển khai các dự án kinh doanh mớitheo quyết định của Hội đồng Đầu tư và các dự án tư vấn

Hỗ trợ các phòng ban chuyên môn thực thi việc triển khai kế hoạch(Quảng bá sản phẩm, mở rộng và duy trì mạng lưới đối tác và khách hàngv.v )

Phối hợp với các phòng chuyên môn để duy trì và phát triển cácmối quan hệ đối tác trong nước và nước ngoài, và chăm sóc khách hàngcủa Công ty

Cơ cấu nhân sự: 5 người; trong đó: 4 nữ, 1 nam

Phòng khách hàng nước ngoài

Phòng khách hàng nước ngoài mới được tách ra từ phòng Marketing

và Phát triển kinh doanh Nghiệp vụ của phòng giống như PhòngMarketing và phát triển kinh doanh nhưng đối tượng hướng tới của phòng

là các đối tác nước ngoài và chăm sóc khách hàng nước ngoài của công ty

Cơ cấu nhân sự: 4 nhân viên nữ

Phòng IT

Tổ chức và vận hành hệ thống xử lý số liệu nội bộ trên cơ sở đảmbảo an toàn và bảo mật dữ liệu toàn công ty

Nâng cấp và phát triển hệ thống công nghệ thông tin toàn công ty

Xây dựng, duy trì và phát triển trang web của Công ty

Cơ cấu nhân sự: 10 người; trong đó 7 nam, 3 nữ

Phòng Lưu ký

Phòng lưu ký sẽ quản lý tài khoản chứng khoán của khách hàng, đạidiện cho khách hàng tại Sở giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh và Trungtâm giao dịch chứng khoán Hà Nội Ví dụ khi khách hàng muốn chuyểnquyền mua chứng khoán, đóng tài khoản,… thì phòng lưu ký của công ty

sẽ hướng dẫn khách hàng các bước thực hiện và sẽ đại diện cho kháchhàng để thông báo tới các đơn vị có liên quan như Sở giao dịch, Trung tâmgiao dịch,… về sự thay đổi chứng khoán trong tài khoản của khách hàng

Cơ cấu nhân sự: 7 nhân viên nữ

Phòng dịch vụ tài chính

Quản lý tài sản Nợ - Có đảm bảo việc quản lý và sử dụng nguồnvốn đạt hiệu quả tối ưu

Quản lý rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất

Thực hiện các nghiệp vụ thu xếp vốn cho công ty và các dịch vụ

hỗ trợ khách hang thu xếp vốn tham gia IPO

Thiết lập, xây dựng hạn mức tín dụng với các tổ chức tài chính

Thiết lập, xây dựng, phát triển và quản lý mạng lưới khách hàng làcác tổ chức tài chính tín dụng và phi tín dụng

Quản lý trạng thái đầu tư dài hạn và hỗ trợ kinh doanh

Cơ cấu nhân sự: 7 nhân viên nữ

Phòng tư vấn

Thực hiện các nghiệp vụ tư vấn như tư vấn cổ phần hóa, tư vấnIPO, tư vấn niêm yết, đăng ký giao dịch, tư vấn phát hành trái phiếu, tư vấnđịnh giá và thẩm định đầu tư, tư vấn bảo lãnh phát hành: thăm dò thịtrường, thỏa thuận về giá bảo lãnh phát hành, hỗ trợ thực hiện các thương

vụ đàm phán với các đối tác …

Thiết lập, xây dựng và phát triển và quản lý mạng lưới khách hàng

là các nhà đầu tư tổ chức, cá nhân

Nghiên cứu, xây dựng các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhucầu của khách hàng tổ chức và khách hàng cá nhân

Thực hiện các nghiệp vụ tư vấn đầu tư, quản lý vốn cho kháchhàng, quản lý danh mục đầu tư theo chiến lược sản phẩm của Công ty vàđáp ứng yêu cầu của khách hàng

Thực hiện các báo cáo nghiên cứu thị trường, báo cáo phân tíchphục vụ công việc tư vấn cho khách hàng cũng như phục vụ các mục đíchkinh doanh của Công ty

Cơ cấu nhân sự: 7 người; trong đó: 6 nữ, 1 nam

Phòng Kế toán - Tài chính

Phòng Kế toán - Tài chính còn được gọi là Phòng Kế toán nội bộ tức

là tiến hành các nghiệp vụ kế toán doanh nghiệp

Thực hiện các nghiệp vụ kế toán tổng hợp, kế toán thanh toán, kếtoán quản trị và kế toán thuế

Kiểm soát tài chính và thực hiện các loại báo cáo tài chính

Xây dựng Ngân sách và theo dõi việc thực hiện ngân sách

Cơ cấu nhân sự: 7 nhân viên nữ

Phòng giao dịch