“Điều tra hiện trạng sản xuất rượu truyền thống ở Bến Lức – Long An và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm”SVTH: Trần Trung Kiên GVHD: PGS.. Thực trạng sản xuất rượu truyền
Trang 1“Điều tra hiện trạng sản xuất rượu truyền thống ở Bến Lức – Long An và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm”
SVTH: Trần Trung Kiên GVHD: PGS TS Nguyễn Đức Lượng
Trang 2Mở đầu
Rượu là một trong những sản phẩm lên men được biết
từ lâu đời
Ở nước ta, các loại rượu truyền thống rất đa dạng
Thực trạng sản xuất rượu truyền thống đang còn là điều bất cập
Trang 3“Điều tra hiện trạng sản xuất rượu truyền thống ở Bến Lức – Long An và đề xuất giải
pháp nâng cao chất lượng sản phẩm”
Trang 4Một số phương pháp sản xuất rượu
Bản chất sinh hóa của quá trình lên men rượu
2
Kết quả điều tra hiện trạng sản xuất rượu
truyền thống tại Bến Lức-Long An
3
NỘI DUNG1
4 Giải pháp nâng cao chất lượng rượu
Trang 5Một số phương pháp sản xuất rượu
Phương pháp sử dụng bánh men thuốc bắc
Phương pháp amylose
Phương pháp myco-malt
Trang 6PTTQ của quá trình lên men:
C6H12O6 2C2H5OH + 2 CO2 + 2ATP
Bản chất sinh hóa của quá trình lên men
Trang 7 Chuyển hóa tinh bột đường: được thực hiện
bởi nấm mốc Mucor rouxei, Rhizopus delamar, nấm men Endomycopsis.
Cấu trúc của tinh bột Quá trình đường hóa
Trang 8 Chuyển đường, thành phần khác acid hữu cơ
Quá trình tạo acid acetic
Quá trình tạo acid lactic
Chuyển hóa đường cồn
Thực hiện bởi: Saccharomyces sp, Mucor và Rhizopus sp, Endomycopsis sp
Saccharomyces serevisiae đóng vai trò cơ bản
Trang 9Kết quả điều tra hiện trạng sản xuất rượu truyền thống tại Bến Lức-Long An
Trang 10Khu vực sản xuất rượu truyền thống
Huyện Bến Lức nằm ở phía Đông và là địa bàn chiến lược về kinh tế của tỉnh Long An
Việc sản xuất và kinh doanh rượu tại đây có
từ thời Pháp thuộc
Ngày nay tập trung chủ yếu ở 3 xã: Mỹ Yên, Phước Lợi và Long Hiệp (khu vực Gò Đen)
Trang 11Chủng loại – Nguyên liệu
Trang 12-Gạo nếp lức: tinh bột có hàm lượng amylopectin cao, thành phần dinh dưỡng cao, nhiều vitamine
và khoáng chất
Hạt gạo lức
Trang 14-Gạo nếp than là một loại gạo đặc biệt được trồng ở Nam bộ, gạo nếp than có thể được chia thành 4 loại:
Nếp cẩm Đức hòa
Nếp đen Khánh Vĩnh
Nếp than Long Đất
Lúa lức nếp cẩm
Trang 15• Nếp than còn được phân loại theo màu sắc: nếp than đen huyền và hồng đỏ.
• Sắc tố của nếp than dễ tan trong nước
• Sản phẩm rượu nếp than mang màu đặc trưng của nếp than
Hạt gạo nếp than
Trang 16Thành phần Hàm lượng
(%) Thành phần Hàm lượng (%) Nước 14 Glucid 74.9
Thành phần hóa học của gạo nếp than
Nguồn: Nguyễn Đức Lượng (2008), Công nghệ vi sinh tập 3
Trang 17-Bánh men rượu: được sản xuất thủ công từ bột gạo, men giống, một số vị thuốc bắc Chứa hệ
VSV đa dạng, gồm nấm men, nấm mốc và vi
khuẩn
Trang 18 Saccharomyces cerevisiae: lên men được
nhiều loại đường như glucose, saccharose, maltose, fructose, galactose
Trang 19- Nấm mốc: gồm các loại như Aspergillus, Penicillium, Mucor, Rhizopus.
Nấm mốc Mucor rouxii có khả năng chịu nhiệt
đến 32÷35C, có khả năng đường hóa và dịch hóa
- Vi khuẩn: có nhiều loại, nhưng chủ yếu là các
vi khuẩn lactic và acetic, tạo pH thích hợp cho nấm men và nấm mốc phát triển
Trang 20Vai trò của bánh men
Tham gia các quá trình chuyển hóa cơ chất.
Giai đoạn đầu VK phát triển hình thành các acid hữu
cơ làm giảm pH môi trường
Chuyển hóa tinh bột thành đường: nhờ nấm mốc
Aspergillus sp, Rhizopus sp , Mucor sp , Endomycopsis
tạo ra amylase (alpha amylase, glucoamylase)
Chuyển hóa đường thành rượu: nhờ các loài nấm men Saccharomyces , các loài nấm mốc Mucor rouxii ,
Rhizopus delamar và các loài thuộc Endomycopsis vừa
có khả năng đường hóa vừa có khả năng rượu hóa.
Trang 21Quy trình sản xuất bánh men
Trang 22 Sản xuất thủ công truyền thống, nhỏ lẻ.
Sử dụng nguyên liệu: gạo nếp, bánh men tại khu vực Gò Đen cung cấp
Các thiết bị nấu rượu, chưng cất rượu thô sơ, đơn giản
Quy mô sản xuất không đồng đều
Tình hình sản xuất
Trang 23Quy trình sản xuất rượu đế Gò Đen
Trang 24Quy trình sản xuất rượu nếp than
Trang 25Hệ thống chưng cất rượu tại Gò Đen
Trang 26Chiết rượu mới nấu để “kiểm tra chất lượng”
Trang 27 Một mẻ nấu rượu: 50 kg nếp lức, 20 kg nếp than 50 lít rượu Gò Đen, 35 lít rượu nếp than.
Bày bán dọc hai bên quốc lộ 1A, khu vực Gò Đen
Phân phối cho các quán ăn, cửa hàng rượu ở địa phương và một số khu vực lân cận
Lượng rượu tiêu thụ không ổn định
Tình hình tiêu thụ
Trang 28Chủng loại
Chi phí nguyên liệu (VNĐ/kg)
Các chi phí khác/
mẻ (VNĐ)
Giá rượu/lít (VNĐ) Lợi nhuận (VNĐ)
Trang 29Một số lò rượu tại khu vực Gò Đen
Trang 30Giải pháp nâng cao chất lượng rượu
Tìm kiếm nguồn cung cấp nguyên liệu gạo có chất lượng ổn định
Tuyển chọn chủng vi sinh vật có hoạt tính cao
để sản xuất bánh men, hoàn thiện công thức bánh men
Sản xuất thử nghiệm
Cải tiến và hoàn thiện quy trình, thiết bị sản xuất
Trang 31Kết luận và kiến nghị
Trang 32 Khu vực sản xuất rượu truyền thống là ở Gò Đen.
Sản phẩm chủ yếu là rượu đế Gò Đen và rượu nếp than
Sản xuất rượu theo kinh nghiệm, quy mô sản xuất khác nhau
Kênh phân phối và tiêu thụ sản phẩm còn đơn điệu
Thương hiệu “rượu đế Gò Đen” đã được đăng
Kết luận
Trang 33 Cần điều tra khảo sát trên toàn khu vực Gò Đen.
Cần có những nghiên cứu, phân tích cụ thể
Nghiên cứu đa dạng hóa kênh phân phối và tiêu thụ sản phẩm
Đầu tư vào ngành sản xuất rượu truyền thống đem lại lợi nhuận lớn?
Kiến nghị
Trang 34Tài liệu tham khảo
[1] Lương Đức Phẩm (2006) Nấm men công nghiệp Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật.
[2] Nguyễn Đình Thưởng, Nguyễn Thanh Hằng
(2007) Công nghệ sản xuất và kiểm tra cồn etylic
Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật
[3] Lê Xuân Phương (2001) Giáo trình vi sinh công nghiệp Nhà xuất bản Đại học Đà Nẵng.
[4] Hoàng Đình Hòa (1998) Công nghệ sản xuất malt và bia Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật.
Trang 35[5] Trần Thị Luyến (1995) Cơ sở kỹ thuật lên men Nhà xuất bản Đại học thủy sản Nha Trang.
[6] Nguyễn Đức Lượng và cộng sự (2003) Công nghệ sinh học Nhà xuất bản ĐHQG TpHCM.
[7] Lê Văn Việt Mẫn và cộng sự (2009) Công nghệ chế biến thực phẩm Nhà xuất bản ĐHQG
TpHCM
[8] http://www.longan.gov.vn
Trang 36XIN CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC
BẠN ĐÃ THEO DÕI!