KH Ả O SÁT GIÁ TR Ị SINH THI Ế TDƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM QUA NGẢ TRỰC TRÀNG TRONG TẦM SĨAT UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN KHƠNG NHÂN BS.. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU- Khảo sát t ỉ l ệ ung thư tiề n li
Trang 1KH Ả O SÁT GIÁ TR Ị SINH THI Ế T
DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM QUA NGẢ TRỰC TRÀNG
TRONG TẦM SĨAT
UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN KHƠNG NHÂN
BS Hồ Hồng Phương, BS Nguyễn Quang Thái Dương
BS Nguyễn Thị Thùy Linh , BS Nguyễn Thị Hồng Linh
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bộba:
- Lâm sàng
- Siêu âm tiền liệt tuyến qua ngả trực tràng (TRUS)
- Kháng nguyên đặc hiệu TLT (PSA)
1989, nhóm Stanford lấy mẫu hệthống dạng 6 mẫu
(2 đáy , 2 giữa, 2 đỉnh)
Trang 2MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Khảo sát t ỉ l ệ ung thư tiề n li ệ t tuy ế n phát hiện được
nhờ sinh thiết dưới hướng dẫn siêu âm qua ngả trực
tràng trên nhĩm bệnh nhân cĩ PSA cao nhưng
khơng th ấ y nhân trên khám lâm sàng và siêu âm ngả
trực tràng
- Thiết lập cách l ấ y m ẫ u sinh thiết chuẩn trong tầm
sĩat ung thư tiền liệt tuyến lọai khơng thấy nhân
- Đánh giá sơ bộ đặc điểm dịch tể họcvà tương quan
v ề PSAcủa nhĩm bệnh nhân này
Trang 3PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
(multiplane transducer)
MÁY MÓC- THIẾT BỊ
CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ TRƯỚC SINH THIẾT
• Chẩn đoán:lâm sàng, siêu âm ,xét nghiệm PSA
• Giải thích thủthuật sinh thiết vàcác biến chứng
• Xét nghiệmvềchức năng đông máu
• Kháng sinhdựphòng trước một ngày
(thường dùng Cipro + Amox + Metronidazol)
• Ăn nhẹ1 ngày trước
• Đại tiện vào sáng sớm trước thủ thuật
Trang 4CÁC BƯỚC CĂN BẢN TRONG
Bệnh nhân tiểu sạch ngay trước khi thực hiện sinh thiết
Nằm nghiêng trái,
gối co, mông sát
bờ giường
Trang 5 Có thể tiêm bắp Gentamycine 80mg ngay
trước thủ thuật
Thăm khám hậu môn bằng ngón tay
Đánh giá lại tiền liệt tuyến (kích thước +
thể tích) trước khi sinh thiết
Dùng dụng cụ soi trực tràng (proctoscopy)
: sát trùng vùng thành trực tràng sát tiền
liệt tuyến bằng Betadine
Có hoặc không gây tê tại chỗ bằng
Lidocain 2% ( dùng kim 21, loại kim chọc
tủy sống)
Tùy vị trí nhân , thể tích tiền liệt tuyến ,
ta có sơ đồ và số lượng vị trí sinh thiết
(tối thiểu: 10, tối đa: 18 điểm sinh thiết)
Trang 6Dùng hình ảnh siêu âm động (realtime): chọn vị trí
sinh thiết và dùng súng có lắp kim để sinh thiết.
Thời gian khoảng 20-30 phút
Tất cả mẫu sinh thiết được đặt trong các lọ
chứa Formaldehyte riêng biệt, ghi rõ vị trí mẫu
sinh thiết trên từng lọ
Chuyển đến khoa giải phẫu bệnh trong ngày.
Trang 7KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Từ tháng 05/05 Ỉ 10/05, tại Bệnh viện Đại học
Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh:
36 ca :
- Khám lâm sàng: không thấy nhân
- Siêu âm ngả trực tràng: không thấy nhân
- PSA cao (>4ng/ml)
- Tỉ trọng PSA cao (0,11 – 1,56)
Tỉ lệ phân bố theo tuổi
100
2,78 27,78
47,22 16,67
5,56
%
36
1 10
17 6
2
Số ca
Tổng
90 - 99
80 - 89
70 - 79
60 - 69
50 - 59
Tuổi
Trang 8Tỉ lệ phân bố theo PSA
100
2,78 72,22
25 0
%
36
1 26
9 0
Số ca
Tổng
> 50 10- 50
4 - 10
< 4
PSA
(ng/ml)
36
9 24
3
Số ca
Tổng
Carcinôm tuyến TLT
Tăng sản lành tính TLT
Bình thường Loại
Trang 9Tỉ lệ phân bố tuổi trong nhóm
Carcinoma tuyến TLT
100
11,11 44.44
44,44 0
0
%
9
1 4
4 0
0
Số ca
Tổng
90 - 99
80 - 89
70 - 79
60 - 69
50 - 59
Tuổi
T ỉ l ệ phân b ố PSA trong nhóm
Carcinoma tuy ế n TLT
100
0 88.89
11,11 0
%
9
0 8
1 0
Số ca
Tổng
> 50 10- 50
4 - 10
< 4
PSA
(ng/ml)
Trang 10KẾT LUẬN
Tỉ lệ carcinoma tuyến nhĩm khơng cĩ nhân trên
lâm sàng và siêu âm là : 25%.
Các bước thực hiện sinh thiết được mơ tả tuần tự
trong phần phương pháp nghiên cứu.
Tỉ lệ phân bố theo tuổi ở nhĩm carcinoma tuyến
TLT tập trung trong khoảng tuổi 70->90 , n ồ ng
KẾT LUẬN
Nghiên cứu thực hiện trong th ờ i gian ng ắ n
chưa mang tính khái quát nhưng vẫn cho
thấy được vai trị r ấ t quan tr ọ ng của sinh
thiết tiền liệt tuyến dưới hướng dẫn của siêu
âm ngả trực tràng trong t ầ m sốt ung th t ung th ư ư
trên thăm khám (lâm sàng lẫn siêu âm ngả
Trang 11XIN CÁM ƠN