KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN KẾT “BỐN NHÀ” TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ BƯỞI BẰNG LUÂN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ BẰNG LUÂN – HUYỆN ĐOAN HÙNG – TỈNH PHÚ THỌ

“Nghiên cứu mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân trên địa bàn xã Bằng Luân – huyện Đoan Hùng – tỉnh Phú Thọ”... MỤC TIÊU NGHIÊN CỨUNghiên cứu thực trạng, đán

NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN KẾT “BỐN NHÀ”

TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ BƯỞI BẰNG LUÂN

TRÊN ĐỊA BÀN XÃ BẰNG LUÂN – HUYỆN ĐOAN HÙNG – TỈNH PHÚ THỌ

Phần II: Tổng quan tài liệu và phương pháp nghiên cứu

Phần II: Tổng quan tài liệu và phương pháp nghiên cứu

Phần IV: Kết luận & kiến nghị

Phần III: Kết quả nghiên cứu

& thảo luận

Phần III: Kết quả nghiên cứu

& thảo luận

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Để phát triển sx nông nghiệp người dân thường thiếu vốn đầu tư, thiếu thông tin

về thị trường, quy trình kỹ thuật sản xuất.

Xã Bằng Luân – huyện Đoan Hùng – tỉnh Phú Thọ là địa phương có điều kiện

tự nhiên thuận lợi cho phát triển sx bưởi Bằng Luân Tuy nhiên, tại đây lại là một điển hình về sự lỏng lẻo mối liên kết “bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân.

Xã Bằng Luân – huyện Đoan Hùng – tỉnh Phú Thọ là địa phương có điều kiện

tự nhiên thuận lợi cho phát triển sx bưởi Bằng Luân Tuy nhiên, tại đây lại là một điển hình về sự lỏng lẻo mối liên kết “bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân.

Liên kết “bốn Nhà” bao gồm: Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà nông trong những năm qua đã được nhiều địa phương thực hiện và mang lại hiệu quả kinh tế cao trong sx nông nghiệp.

Liên kết “bốn Nhà” bao gồm: Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà nông trong những năm qua đã được nhiều địa phương thực hiện và mang lại hiệu quả kinh tế cao trong sx nông nghiệp.

“Nghiên cứu mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân trên địa bàn xã Bằng Luân – huyện Đoan Hùng – tỉnh Phú

Thọ”

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả mối liên kết

“bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân trên địa bàn xã Bằng Luân – huyện

trong sx và tiêu thụ bưởi trên địa bàn xã Bằng Luân.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mối liên kết “bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân.

Đề xuất một số giải pháp tăng cường hiệu quả mối liên kết

“bốn Nhà”

trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân.

Mối liên kết “bốn Nhà”trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân trên địa bàn xã Bằng Luân

Mối liên kết “bốn Nhà”trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân trên địa bàn xã Bằng Luân

+ Nội dung: Nghiên cứu thực trạng mối liên kết

“bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân + Không gian : Nghiên cứu 4 thôn trên địa bàn xã

Bằng Luân.

+ Thời gian: Thời gian thực hiện 20/1/2015 ->

08/06/2015 + Thời gian nghiên cứu: Số liệu thứ cấp từ năm

2012 đến năm 2014 & số liệu sơ cấp 2014

+ Nội dung: Nghiên cứu thực trạng mối liên kết

“bốn Nhà” trong sx và tiêu thụ bưởi Bằng Luân + Không gian : Nghiên cứu 4 thôn trên địa bàn xã

Bằng Luân.

+ Thời gian: Thời gian thực hiện 20/1/2015 ->

08/06/2015 + Thời gian nghiên cứu: Số liệu thứ cấp từ năm

2012 đến năm 2014 & số liệu sơ cấp 2014

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng

nghiên cứu

Phạm vi

nghiên cứu

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG

Liên kết

“bốn Nhà”

trong sx và tiêu thụ sp

Liên kết

“bốn Nhà”

trong sx và tiêu thụ sp trên TG

Liên kết

“bốn Nhà trong sx và tiêu thụ tại Việt Nam

thụ sp.

Phương pháp nghiên cứu

phần mềm EXCEL

PP xử lý số liệu: Sử dụng

phần mềm EXCEL

Số liệu sơ cấp: 40

hộ nông dân, 5 cán

bộ xã, 5 cán bộ khuyến nông, 10 tác nhân tiêu thụ tại xã Bằng Luân

Số liệu thứ cấp:

Ban thống kê xã, sách báo, internet,

Số liệu thứ cấp:

Ban thống kê xã, sách báo, internet,

Phương pháp nghiên cứu

Quy mô sản xuất Số hộ điều tra (hộ) Số lượng cây giống (cây)

(Nguồn: Theo quy mô sản xuất của ban thống kê xã)

Hình ảnh minh họa: Vườn bưởi sx với quy mô lớn

Bảng 2.1 Phân nhóm quy mô điều tra hộ nông dân

PHẦN III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU &

THẢO LUẬN 3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

- Địa hình: Đồi núi trung du, nằm ở dọc theo con đường Phú Thọ - Yên Bái.

- Khí hậu: Gió mùa nóng ẩm

Thuận lợi: +Cây bưởi là cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng khí hậu của địa

phương nên mang lại giá trị kinh tế cao.

+ Có dòng sông Lô và sông Chảy đi qua nên thuận tiện trong việc vận chuyển bưởi theo đường thủy.

Khó khăn: Năng xuất bưởi Bằng Luân chưa ổn định do còn chứa nhiều yếu tố rủi ro.

Xã Bằng Luân

3.2 Thực trạng liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Quy mô lớn Quy mô vừa Quy mô nhỏ

ĐVT: quả/cây/năm

Thực trạng sản xuất bưởi trên địa bàn xã Bằng Luân

Bảng 3.1 Năng suất trồng bưởi theo các nhóm hộ

Bảng 3.2 Thực trạng sử dụng giống của hộ trồng bưởi

Thực trạng tiêu thụ bưởi trên địa bàn xã Bằng Luân

Sơ đồ 3.1 Các kênh tiêu thụ bưởi của các hộ điều tra

Hộ nông

dân

Bán buôn

Người thu gom

Bán lẻ

Người tiêu dùng

Thực trạng tiêu thụ bưởi trên địa bàn xã Bằng Luân

2012 Năm 2013 Năm 2014 13/12 So sánh 14/13 BQ

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra hộ - 2015)

Bảng 3.3 Giá bán bưởi Bằng Luân cho người thu

gom qua các năm của hộ nông dân

Bảng 3.4 Doanh thu của các nhóm hộ gia đình năm 2014

Thực trạng mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Tác nhân Trình độ Số lượng

(người) Cơ cấu (%) Tham gia liên kết

Cán bộ xã

(Nhà nước)

Đại học 2 40 - Hỗ trợ nhà khoa học chuyển giao TBKT

trồng bưởi đến với người nông dân

- Là nơi đứng ra giải quyết các tranh chấp xảy ra giữa hộ nông dân với người thu mua bưởi

-Khuyến khích tiêu thụ bưởi thông qua hợp đồng

- Chủ yếu thông qua hợp đồng bằng miệng

Đại học 1 20 -Các nhà khoa học chuyển giao giống, kỹ

thuật trồng và chăm sóc bưởi, kỹ thuật phòng và chữa các bệnh cho cây bưởi cho người dân

- Hình thức chuyển giao chủ yếu qua loa truyền thanh, ở các lớp tập huấn để trao đổi trực tiếp với người dân

Cao đẳng 2 40Trung cấp 2 40

Bảng 3.5 Trình độ và quá trình liên kết của cán bộ xã và cán bộ khuyến nông trong xã

*Các tác nhân trong mối liên kết “bốn Nhà”

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra cán bộ xã và cán bộ khuyến nông – 2015)

Thực trạng mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Chỉ tiêu ĐVT Số lượng Tham gia liên kết

Tuổi TB Tuổi 42,7 + Là người tham gia vào quá trình tiêu thụ

với vai trò là người mua sản phẩm từ người sản xuất để đưa đến các tác nhân khác trong kênh

+ Người thu gom có thể là người dân địa phương hoặc người từ nơi khác đến, chủ yếu là người dân địa phương

+ Hình thức thanh toán cho người sản xuất bằng tiền mặt theo như hợp đồng thỏa thuận

từ trước, thỏa thuận hợp đồng chủ yếu bằng miệng

+ Hộ thu gom cần phải có số vốn lớn mới có thể kinh doanh

Lượng vốn BQ/ngày Triệu đồng 18,6

Thời gian quan hệ với chủ hộ Năm 4,2

+Ô tô

+Xe máy

%

2080

Bảng 3.6 Thông tin về người thu gom

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra người thu gom – 2015)

* Các tác nhân trong mối liên kết “bốn Nhà”

Các chủ hộ đều trong độ tuổi lao động, có sức khỏe tốt, 100% các chủ hộ có trình độ học vấn từ cấp 2 trở lên => Các điều kiện thuận lợi để thu mua bưởi

Thực trạng mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi

Bằng Luân

Bảng 3.7 Thông tin chung của các hộ trồng bưởi

xuất bưởi đạt được hiệu quả cao.

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra hộ - 2015)

* Các tác nhân trong mối liên kết “bốn Nhà”

Liên kết giữa các tác nhân trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

liên kết với trung tâm cung cấp

giống cây trồng của huyện

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra hộ - 2015)

Liên kết giữa các tác nhân trong sản xuất và tiêu thụ

Qu y m

ô nh ỏ 0%

Đồ thị 3.4 Tỷ lệ hộ tham gia liên

kết vay vốn trong sản xuất bưởi

Như vậy, nhóm hộ sản xuất quy mô lớn có tỷ lệ liên kết với các ngân hàng, quỹ tín

dụng trong sản xuất bưởi Bằng Luân cao hơn nhóm hộ sản xuất quy mô vừa và

nhóm hộ sản xuất quy mô nhỏ.

Nguồn vốn vay

Quy mô lớn Quy mô

vừa Quy mô nhỏ

SL (hộ) (%)CC (hộ)SL (%)CC (hộ)SL (%)CC

Vay từ bạn bè, người thâm 2 25 3 50 7 100

Vay từ ngân hàng, quỹ tín dụng 6 75 3 50 0 0Tổng 8 100 6 100 7 100

Bảng 3.8 Tình hình liên kết trong vay vốn sx

của các hộ điều tra

(Nguồn: Tổng hợp số liệu điều tra hộ nông dân - 2015

Liên kết giữa các tác nhân trong sản xuất và tiêu thụ

STT Nội dung tập huấn Số lớp/

năm

1 Tập huấn kỹ thuật chăm sóc cây bưởi 4

2 Tập huấn kỹ thuật phun thuốc phòng các loại sâu

bệnh cho cây bưởi 2

3 Tập huấn kỹ thuật chọn giống và kỹ thuật trồng

Hộ nông dân Trạm khuyến nông, kỹ sư

trồng trọt

Sơ đồ 3.2 Mối liên kết trong

chuyển giao TBKT

=> Cần củng cố mối liên kết này hơn nữa để tạo được sự tin tưởng của các

hộ nông dân để hộ có thể yên tâm đầu tư vào sản xuất bưởi Bằng Luân

Liên kết trong triển khai TBKT

Liên kết giữa các tác nhân trong sản xuất và tiêu thụ

• Liên kết với chính quyền địa phương:

UBND huyện Đoan Hùng cùng với UBND xã Bằng Luân đã triển khai các đề án nhằm phát triển sản xuất bưởi cũng như phát triển hoạt động liên

Doanh nghiệp thu mua

Người bán lẻ

Người thu gom

Sơ đồ 3.3 Mối liên kết trong tiêu thụ bưởi của các hộ điều tra

=> Nhìn chung các hộ sx bưởi tiêu thụ bưởi chủ yếu liên kết theo 3 hình

thức bán cho người thu gom, bán lẻ và bán trực tiếp cho người tiêu dùng, hình thức thỏa thuận chủ yếu bằng

miệng.

(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra – 2015)

3.3 Đánh giá thực trạng mối liên kết “bốn Nhà”trong sản xuất

và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Bảng 3.10 Lợi ích của các tác nhân tham giaCác tác

nhân Chính quyền địa phương Nhà khoa học, ngân hàng, tổ chức tín dụng Người thu gom

-Thực hiện được nhiệm vụ của nhà nước và chính quyền địa phương giao phó

-Kiểm soát và định hướng phát triển sx bưởi trên địa bàn xã

-Có thêm thu nhập từ lãi vay

- Phù hợp với trình độ người dân

- Xây dựng được niềm tin, phát triển quan hệ với hộ nông dân

- Có nguồn sản phẩm khá ổn định

- Được người dân tự giác thực hiện

- Không chủ động được nguồn sản phẩm

- Phụ thuộc vào hộ nông dân

- Tranh mua, tranh bán với người thu gom khác

(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra – 2015)

Bảng 3.11 Lợi ích của nhóm hộ nông dân khi tham gia liên kết

Chính sách hỗ trợ, khuyến khích Được nhận Được nhận Ít được nhận

Ổn định đầu ra Tương đối tốt Tương đối tốt Trung bình

Chất lượng sản phẩm Tăng Tăng Tăng

Tham gia tập huấn Nhiều Nhiều Ít

Khả năng tiếp cận thông tin thị trường Tốt Tốt Hạn chế hơnCác khoản chi phí đầu vào trong sx Có thể trả chậm Có thể trả chậm Thường trả nhanh

Chỉ tiêu BQ chung Quy mô lớn Quy mô vừa Quy mô nhỏ

1 Chi phí các loại phân 6 602,35 10 706 7 283,4 4 210

Bảng 3.12 Chi phí của hộ nông dân khi tham gia sản xuất bưởi

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra hộ - 2015)

Hiệu quả đạt được trong sx của nhóm hộ sx quy mô lớn và quy mô vừa cao hơn so với nhóm

hộ sx quy mô nhỏ Điều đó cho thấy sự hỗ trợ trợ từ chính quyền địa phương, nhà cung ứng đầu vào cùng các cán bộ khuyến nông cho sx bưởi đã thực sự đem lại hiệu quả cao hơn.

Đánh giá liên kết trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Điểm đánh giá Mức độ quan trọng của các khâu

Mỗi yếu tố có điểm tối đa là 10 điểm nếu hộ cho rằng là hoàn hảo, nếu yếu đó quan trọng

và cần thiết thì đánh giá ở mức độ 2, còn mức độ 1 đối với yếu cho là ít quan trọng hơn

Liên kết trong sản xuất

Bảng 3.13 Nhận xét về mối liên kết trong sản xuất bưởi của các hộ điều tra

(Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra hộ, 2015)

Mối liên kết trong sản xuất còn chưa chặt chẽ chủ yếu là mối liên kết giữa hộ nông dân với nhà khoa học, sự tham gia của Nhà nước và chính quyền địa phương còn ít Do vậy, các tác nhân tham gia cần phải phát huy hơn nữa vai trò của mình để mối liên kết ngày càng có hiệu quả hơn.

Hộp 1: Chưa hình thành được liên kết với DN

“Gia đình tôi sản xuất bưởi cũng được nhiều năm nhưng đều bán cho những người thu gom ở địa phương chứ chưa thấy có công ty hay doanh nghiệp nào về thu mua Tôi cũng được nghe về Quyết định 80/2002/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu thụ nông sản hàng hóa thông qua hợp đồng, cứ nghĩ sau khi có quyết định này sẽ có doanh nghiệp về thu mua bưởi của những người nông dân như tôi, nhưng chờ mãi mà chưa thấy có doanh nghiệp nào cả Chúng tôi vẫn phải bán cho những người thu gom cũ nhưng giá cả cũng không ổn định”.

(Ông Nguyễn Tiến Quân - thôn 2 - xã Bằng Luân)

Liên kết trong tiêu thụ

Đánh giá liên kết trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Cần nâng cao vai trò của nhà doanh nghiệp để người dân dễ dàng tiêu thụ

bưởi với số lượng lớn và ổn định hơn.

Những kết quả đạt được và một số tồn tại của liên kết “bốn

Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

- Sản xuất mang tính nhỏ lẻ, phân tán, không theo quy trình sản xuất thống nhất nào => Không đồng đều

về chất lượng bưởi.

- Tình trạng thu mua bưởi vẫn còn qua nhiều khâu trung gian nên giá thu mua thấp.

- Công tác tiếp thị, quảng bá giới thiệu sản phẩm của các doanh nghiệp còn yếu.

- Một số cửa hàng bán lẻ chạy theo lợi nhuận, trà trộn sản phẩm không

rõ nguồn gốc => mất lòng tin của NTD

- Năng suất bưởi ngày càng tăng.

- Người dân đang dần mở rộng

diện tích trồng bưởi, trở thành

một chương trình kinh tế nông

nghiệp trọng điểm của huyện.

- Nâng cao được trình độ hiểu

biết cho người dân, áp dụng các

TBKT vào thực tiễn sản xuất.

- Tạo ra sản phẩm hàng hóa có

giá trị

- Giải quyết việc làm cho người

lao động trong xã.

Một số giải pháp nhằm tăng cường mối liên kết “bốn Nhà” trong sản

xuất và tiêu thụ bưởi Bằng Luân

Một số giải pháp nhằm tăng cường mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ

+ Mở rộng quy mô, đầu

tư thêm cho trồng bưởi

+ Quan tâm hơn đến

chất lượng, mẫu mã sản

phẩm.

Hỗ trợ, tạo điều kiện nâng cao năng lực sản xuất – kinh doanh của nông dân và doanh nghiệp:

- Doanh nghiệp cần quan tâm đến lợi ích của hộ nông dân

- Hỗ trợ vốn trong sản xuất của hộ nông dân và trong kinh doanh của các doanh nghiệp.

Tăng cường phát huy vai trò của nhà nước trong việc sản xuất và tiêu thụ bưởi :

+ Rà soát, điều chỉnh trong xây dựng quy hoạch sản xuất bưởi + Đẩy mạnh hoạt động khuyến nông.

+ Chuyển giao và ứng dụng KHKT trong sx cho người dân.

+ Tăng cường quản lý chất lượng sp.

PHẦN IV: KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ

Tăng cường

số lượng và chất lượng cán bộ, mở rộng thêm các hoạt động khuyến nông

Đối với nhà khoa học:

Tăng cường

số lượng và chất lượng cán bộ, mở rộng thêm các hoạt động khuyến nông

Đối với người thu gom: mạnh dạn liên kết với

hộ nông dân, mở rộng quy mô kinh doanh, quan tâm đến lợi ích của hộ nông dân

Đối với người thu gom: mạnh dạn liên kết với

hộ nông dân, mở rộng quy mô kinh doanh, quan tâm đến lợi ích của hộ nông dân

Đối với hộ nông dân: Nâng cao nhận thức về liên kết “bốn Nhà”, mở rộng quy mô sx bưởi.

Đối với hộ nông dân: Nâng cao nhận thức về liên kết “bốn Nhà”, mở rộng quy mô sx bưởi.

Qua tìm hiểu thực tế trên địa bàn xã Bằng Luân có thể thấy rằng mối liên kết “bốn Nhà” trong sản xuất và tiêu thụ bưởi tại xã còn lỏng lẻo Mức độ tham gia của các “Nhà” vào mối liên kết còn hạn chế Tuy nhiên, mối liên kết này cũng mang lại hiệu quả rõ rệt trên phương diện kinh

tế và xã hội Do vậy, cần đưa ra những giải pháp thiết thực đối với từng “Nhà” để tăng cường mối liên kết:

h

KIẾN NGHỊ

Chính quyền

địa phương DN, người thu gom

Nhà khoa học Người sản xuất

truyền cho các tác nhân

hiểu lợi ích của mối

liên kết “4 nhà” và sự

cần thiết phải quản lý

tốt thương hiệu “bưởi

+ Doanh nghiệp cần đảm bảo lợi ích của đối tác liên kết

+ Người thu gom nên đầu tư về phương tiện vận chuyển, nâng cao mức vốn hoạt động của mình

+ Tìm kiếm thị trường mới cho sản phẩm bưởi

+ Chuyển giao TBKT cần phải được tăng cường cả về số lượng

và chất lượng, cung cấp kiến thức về liên kết cho người dân

+ Nâng cao trình độ nhận thức của người dân và giúp họ áp dụng những tiến bộ KHKT vào sx

+ Đào tạo nông dân thông qua dự án hay chương trình tư vấn

+ Mở rộng quy mô sản xuất

+ Không ngừng củng

cố, nâng cao chất lượng bưởi Bằng Luân

+ Tích cực tham gia các lớp tập huấn trao đổi kinh nghiệm

+ Nhận thức được lợi ích khi tham gia mối liên kết “4 nhà”

+ Tích cực tiếp thu và

áp dụng tiến bộ KHKT vào sx

+ Cần nâng cao nhận thức về những lợi ích kinh tế lâu dài